1序言(參徒1:1)尊敬的提阿非羅先生,因為有許多人,已經把在我們中間成就了的事,
1Sanglit daghan ang mga nanagpaningkamot sa paghatag ug kasaysayan mahitungod niadtong mga butang nga nangatuman sa taliwala namo,
2按照起初親眼看見的傳道人所傳給我們的,編著成書;
2Ingon nga kini ilang gitugyan kanamo, nga gikan sa sinugdan mga saksi-nga-nakakita ug mga ministro sa pulong,
3我已經把這些事從頭考查過,認為也應該按著次序寫給你,
3Gisabut ko usab nga maayo, ingon nga nakabaton ako ug hingpit nga kasayuran sa tanang mga butang gikan sa sinugdan, ang pagsulat kanimo sa maayong pagkasunodsunod halangdon uyamot nga Teofilo;
4讓你曉得所學到的道理,都是確實的。
4Aron ikaw mahibalo sa pagkatinuod sa mga pulong nga gitudlo kanimo.
5天使預言施洗約翰出生猶太王希律在位的日子,亞比雅班裡有一個祭司,名叫撒迦利亞,他妻子是亞倫的後代,名叫以利沙伯。
5Sa mga adlaw ni Herodes, hari sa Judea, may usa ka sacerdote nga ginganlan Zacarias, sa laray ni Abia: ug siya may asawa gikan sa mga anak nga babaye ni Aaron, ug ang iyang ngalan si Elizabet.
6他們在 神面前都是義人,遵行主的一切誡命規條,無可指摘,
6Ug silangduha lonlon mga matarung sa atubangan sa Dios, nga nagalakaw sa tanang mga sugo ug mga tulomanon sa Ginoo, sa walay ikasaway.
7只是沒有孩子,因為以利沙伯不生育,二人又都上了年紀。
7Ug sila walay anak kay si Elizabet apuli ug silang duha mga tigulang na.
8有一次,撒迦利亞在 神面前按著班次執行祭司的職務,
8Apan nahitabo nga samtang nagatuman siya sa iyang pagkasacerdote sa atubangan sa Dios, ingon sa gipasunod sa iyang laray.
9照祭司的慣例抽中了籤,進入主的聖殿燒香。
9Sumala sa batasan sa katungdanan sa pagkasacerdote, naigo kaniya ang palad sa pagsulod sa templo sa Ginoo aron sa pagsunog sa incienso.
10燒香的時候,眾人都在外面祈禱。
10Ug ang tibook panon sa katawohan nag-ampo sa gawas sa takna sapaghalad sa incienso.
11有主的使者站在香壇右邊,向他顯現。
11Ug may nagpakita kaniya usa ka manolonda sa Ginoo nga nagatindog sa too sa halaran sa incienso.
12撒迦利亞一見就驚慌起來,十分害怕。
12Ug si Zacarias nalisang sa pagkakita kaniya, ug siya giabut ug kahadlok.
13天使說:“撒迦利亞,不要怕,因為你的祈求已蒙垂聽,你妻子以利沙伯要給你生一個兒子,你要給他起名叫約翰。
13Apan ang manolonda nagaingon kaniya. Ayaw kahadlok, Zacarias; kay ang imong pag-ampo gipatalinghugan ug ang imong asawa nga si Elizabet magaanak ug usa ka batang lalake ug pagatawgon mo ang iyang ngalan Juan.
14你必歡喜快樂,許多人因他出生,也必喜樂。
14Ug ikaw makabaton sa kalipay ug pagmaya; ug daghan ang mangalipay sa iyang pagkatawo.
15他在主面前要被尊為大,淡酒濃酒都不喝,未出母腹就被聖靈充滿。
15Kay siya mamahimong daku sa atubangan sa Ginoo, ug dili magainum ug vino, bisan mga ilimnon nga maisug; ug mapuno siya sa Espiritu Santo bisan sa gikan pa sa tiyan sa iyang inahan.
16他要使許多以色列人轉向主他們的 神。
16Ug daghan sa mga anak sa Israel nga iyang pabalikon ngadto sa ilang Ginoong Dios.
17他必有以利亞的靈和能力,行在主的前面,叫父親的心轉向兒女,叫悖逆的轉向義人的意念,為主安排那預備好了的人民。”
17Ug siya magauna kaniya sa espiritu ug sa gahum ni Elias sa pagpabalik sa mga kasingkasing sa mga amahan ngadto sa mga anak, ug sa mga masukihon sa paglakaw sa kaligdong sa mga matarung; aron sa pagtagana alang sa Ginoo usa ka katawohan nga inandam.
18撒迦利亞對天使說:“我怎麼能知道這事呢?我已經老了,我妻子也上了年紀。”
18Ug nag-ingon si Zacarias sa manolonda: Unsaon ko pagkahibalo niini? kay ako tigulang na, ug ang akong asawa hilabihan na katigulang.
19天使回答:“我是站在 神面前的加百列,奉差遣向你說話,報給你這好消息。
19Ug ang manolonda sa mingtubag miingon kaniya: Ako mao si Gabriel, nga nagatindog sa atubangan sa Dios; ug ako gisugo sa pagsulti kanimo ug pagdala kanimo niining mga Maayong Balita.
20看吧!到了時候我的話必要應驗;因為你不信我的話,你必成為啞巴,直到這些事成就的那一天,才能說話。”
20Ug ania karon, maamang ikaw, ug dili ka makasulti hangtud sa adlaw nga mahitabo kining mga butanga, kay ikaw wala motoo sa akong mga pulong, nga matuman unya sa ilang panahon.
21眾人等候撒迦利亞;因他在聖殿裡遲遲不出來,覺得奇怪。
21Ug ang mga tawo naghulat kang Zacarias, ug nanghibulong sila nga nadugay siya sa templo.
22等到他出來,卻不能講話,竟成了啞巴,不斷地向他們打手式,他們就知道他在聖殿裡見了異象。
22Ug sa paggula niya wala siya makasulti kanila: ug gisabut nila nga nakakita siya ug panan-awon sa templo: ug nagpadayon siya paghimog sinyas kanila, ug napabilin nga amang.
23供職的日子滿了,他就回家去。
23Ug nahitabo nga sa pagkatapus sa mga adlaw sa iyang pag-alagad, mipauli siya sa iyang balay.
24過了幾天,他妻子以利沙伯懷了孕,隱藏了五個月,說:
24Ug sa human niining mga adlawa, si Elizabet nga iyang asawa nanamkon; ug nagtago siya sulod sa lima ka bulan, nga nagaingon,
25“主在眷顧的日子,這樣看待我,要把我在人間的羞恥除掉。”
25Ingon niini ang gibuhat sa Ginoo kanako sa mga adlaw nga nagtagad siya sa pagkuha sa akong kaulawan sa taliwala sa mga tawo.
26天使預言耶穌降生到了第六個月,天使加百列奉 神差遣,往加利利的拿撒勒城去,
26Karon sa ikaunom ka bulan gisugo sa Dios ang manolonda nga si Gabriel ngadto sa usa ka lungsod sa Galilea, nga ginganlan Nazaret,
27到了一個童貞女那裡,她已經和大衛家一個名叫約瑟的人訂了婚,童貞女的名字是馬利亞。
27Sa usa ka ulay nga kaslonon sa usa ka lalake, nga ginganlan si Jose, sa banay ni David; ug ang ngalan sa ulay mao si Maria.
28天使進去,對她說:“恭喜!蒙大恩的女子,主與你同在!”
28Ug mingsulod ang manolonda ngadto kaniya, ug miingon: Maghimaya, ikaw nga nahatagan sa gracia, ang Ginoo anaa kanimo. Bulahan ikaw sa taliwala sa kababayen-an.
29她卻因這話驚慌起來,反覆思想這樣祝賀是甚麼意思。
29Apan sa pagkakita niya, hilabihan niyang kalibug tungod sa gipamulong sa manolonda, ug misantop sa iyang hunahuna kong unsa kining pagpangumosta kaniya.
30天使說:“馬利亞,不要怕!因你已從 神那裡蒙了恩。
30Ug nag-ingon kaniya ang manolonda: Dili ka mahadlok, Maria: kay ikaw nahiagum sa gracia sa Dios.
31你將懷孕生子,要給他起名叫耶穌。
31Ug ania karon, ikaw magapanamkon ug magaanak usa ka batang lalake ug pagatawgon ang iyang ngalan JESUS.
32他將要被尊為大,稱為至高者的兒子,主 神要把他祖大衛的王位賜給他,
32Siya mamahimong daku ug paganganlan nga Anak sa Hataas Uyamut; ug ang Ginoong Dios magahatag kaniya sa lingkoranan nga harianon ni David nga iyang amahan;
33他要作王統治雅各家,直到永遠,他的國沒有窮盡。”
33Ug siya magahari sa balay ni Jacob sa gihapon ug ang iyang gingharian walay katapusan.
34馬利亞對天使說:“我還沒有出嫁,怎能有這事呢?”
34Apan si Maria nag-ingon sa manolonda: Unsaon pagkahimo niini nga wala man ako makaila ug lalake?
35天使回答:“聖靈要臨到你,至高者的能力要覆庇你,因此那將要出生的聖者,必稱為 神的兒子。
35Ug mingtubag ang manolonda, ug miingon kaniya: Ang Espiritu Santo moanhi kanimo, ug ang gahum sa Hataas Uyamut magalandong kanimo: tungod usab niini ang balaan nga matawo paganganlan Anak sa Dios.
36你看,你親戚以利沙伯,被稱為不生育的,在老年也懷了男胎,現在已是第六個月了,
36Ug ania karon, si Elizabet nga imong ig-agaw nanamkon usab ug usa ka anak nga lalake sa iyang pagkatigulang; ug kini mao na ang ikaunom ka bulan kaniya nga ginganlan siya ug apuli.
37因為在 神沒有一件事是不可能的。”
37Kay walay pulong gikan sa Dios nga mawad-an sa gahum.
38馬利亞說:“我是主的婢女,願照你的話成就在我身上!”天使就離開她去了。
38Ug nag-ingon si Maria: Ania karon, ang ulipon sa Ginoo; pagabuhaton kanako sumala sa imong pulong. Ug mingpahawa kaniya ang manolonda.
39馬利亞往見以利沙伯後來,馬利亞就起身,急忙向山地去,來到猶大的一座城,
39Ug niining mga adlawa mitindog si Maria, ug miadto pagdali sa kabukiran sa usa ka lungsod sa Juda.
40進了撒迦利亞的家,向以利沙伯問安。
40Ug misulod sa balay ni Zacarias, ug nangumosta kang Elizabet.
41以利沙伯一聽見馬利亞的問安,腹中的胎兒就跳動,以利沙伯也被聖靈充滿,
41Ug nahitabo nga sa pagkadungog ni Elizabet sa pagpangumosta ni Maria, ang bata miulpot sa iyang tiyan; ug si Elizabet napuno sa Espiritu Santo.
42就高聲說:“你在女子中是有福的!你腹中的胎兒也是有福的!
42Ug misinggit siya sa dakung tingog, ug miingon: Bulahan ikaw sa taliwala sa kababayen-an, ug bulahan ang bunga sa imong tiyan.
43我主的母親竟然到我這裡來。這事怎會臨到我呢?
43Ug unsa kini kanako, nga ang inahan sa akong Ginoo moanhi kanako?
44你看,你問安的聲音一進我的耳朵,我腹中的胎兒就歡喜跳躍。
44Kay ania karon, sa pagkadungog ko sa tingog sa imong pagpangomusta ang bata miulpot sa akong tiyan tungod sakalipay.
45這相信主傳給她的話必要成就的女子是有福的。”
45Ug bulahan ang mingtoo, kay adunay pagkatuman sa mga butang nga gisulti kaniya gikan sa Ginoo.
46馬利亞尊主為大(參撒上2:1~10)馬利亞說:“我心尊主為大,
46Ug si Maria miingon: Nagapadaku ang akong kalag sa Ginoo.
47我靈以 神我的救主為樂,
47Ug ang akong espiritu nalipay sa Dios nga akong Manluluwas;
48因為他垂顧他使女的卑微,看哪!今後萬代都要稱我為有福。
48Tungod kay gitamud niya ang ubos nga kahimtang sa iyang ulipon; kay tan-awa, gikan karon ang tanang mga kaliwatan magangalan kanako nga bulahan.
49全能者為我行了大事,他的名為聖;
49Kay siya nga makagagahum, nagbuhat kanako mga dagkung butang; ug balaan ang iyang ngalan.
50他的憐憫世世代代歸與敬畏他的人。
50Ug ang iyang kalooy anaa sa mga kaliwatan ngadto sa mga kaliwatan sa mga nagakahadlok kaniya.
51他用膀臂施展大能,驅散心裡妄想的狂傲人。
51Siya nagapakita ug kusog sa iyang bukton; siya nagapapatlaag sa mga palabilabihon tungod sa hunahuna sa ilang kasingkasing.
52他使有權能的失位,叫卑微的升高,
52Siya nagapakanaug gikan sa mga lingkoranang harianon sa mga principe, ug nagatuboy sa mga ubos ug kahimtang.
53讓飢餓的得飽美食,使富足的空手回去。
53Ang gigutom gibusog niya sa mga maayong butang, ug gipapahawa niya nga walay sulod ang mga bahandianon.
54他扶助了他的僕人以色列,為要記念他的憐憫,
54Mitabang siya kang Israel nga iyang ulipon, aron siya mahanumdum sa kalooy;
55正如他向我們列祖所說的,恩待亞伯拉罕和他的後裔,直到永遠。”
55(Ingon sa gisulti niya sa atong mga ginikanan) ngadto kang Abraham ug sa iyang mga kaliwatan sa gihapon.
56馬利亞和以利沙伯同住約有三個月,就回家去了。
56Ug si Maria mipuyo uban kang Elizabet sa may tolo ka bulan, ug unya mipauli ngadto sa iyang balay.
57施洗約翰出生以利沙伯的產期到了,生了一個兒子。
57Karon miabut ang panahon nga ig-aanak ni Elizabet; ug siya mianak usa ka batang lalake.
58鄰里親戚,聽見主向她大施憐憫,都和她一同歡樂。
58Ug ang iyang mga silingan ug kabanayan nakadungog nga ang Ginoo nagpadaku sa iyang kalooy ngadto kaniya, ug sila nangalipay uban kaniya.
59到了第八天,他們來給孩子行割禮,要照他父親的名字,叫他撒迦利亞。
59Ug nahitabo nga sa ikawalo ka adlaw nangadto sila sa pagcircuncidar sa bata, ug nganlan unta nila siya ug Zacarias, sama sa ngalan sa iyang amahan.
60但他母親說:“不可,要叫他約翰。”
60Apan ang iyang inahan mitubag ug miingon: Dili kondili paganganlan siya ug Juan.
61他們說:“你親族裡沒有叫這名字的。”
61Ug sila nanag-ingon kaniya: Walay bisan kinsa sa imong kabanayan nga ginanganlan nianang ngalana.
62他們就向孩子的父親打手式,看他要叫他甚麼。
62Ugnagsinyas sila sa iyang amahan kong unsa ang buot niyang ingalan kaniya.
63他要了一塊寫字版,寫上說:“他的名字是約翰。”眾人都希奇。
63Ug nangayo siya ug usa ka sulatanan, ug misulat nga nagaingon: Ang iyang ngalan si Juan. Ug ang tanan nanghibulong.
64撒迦利亞的口舌立刻開了,就出聲稱頌 神。
64Ug dihadiha nabungat ang iyang baba, ug ang iyang dila nakalitok, ug misulti nga nagdayeg sa Dios.
65住在周圍的人都害怕,這一切事傳遍了整個猶太山地,
65Ug nangahadlok ang tanang mga silingan nila, ug kining tanang mga butanga ginasultihan sa tibook kabukiran sa Judea.
66凡聽見的就把這些事放在心裡,說:“這孩子將會成為怎樣的人呢?因為主的手與他同在。”
66Ug ang tanang nagpakadungog kanila nagatipig niini sa ilang mga kasingkasing nga nagaingon: Unsa ba kaha kining bataa? Kay ang kamot sa Ginoo nagauban kaniya.
67撒迦利亞的預言他的父親撒迦利亞被聖靈充滿,預言說:
67Ug si Zacarias nga iyang amahan, napuno sa Espiritu Santo, ug nagtagna nga nagaingon:
68“主,以色列的 神,是應當稱頌的,因他眷顧自己的子民,施行救贖,
68Dalayegon ang Ginoo, ang Dios sa Israel! Kay siya midu-aw ug nagbuhat ug pagtubos sa iyang lungsod.
69在他僕人大衛家中,為我們興起救恩的角,
69Ug nagpabangon alang kanato ug usa ka sungay sa kaluwasan sa kabanayan ni David nga iyang ulipon.
70正如主自古以來藉聖先知口中所說的,
70Ingon sa iyang gisulti pinaagi sa baba sa iyang mga balaan nga manalagna gikan pa sa mga unang panahon:
71救我們脫離仇敵,和恨我們的人的手;
71Kaluwasan gikan sa atong mga kaaway, ug gikan sa kamot sa tanan niadtong mga nanagdumot kanato;
72向我們列祖施憐憫,記念他的聖約,
72Sa pagpakita ug kalooy ngadto sa atong mga ginikanan ug sapaghinumdum sa iyang balaang tugon;
73就是他對我們祖先亞伯拉罕所起的誓,
73Ang panumpa nga iyang gihatag kang Abraham nga atong amahan.
74把我們從仇敵手中救拔出來,叫我們可以坦然無懼,用聖潔公義,在他面前一生一世敬拜他。
74Sa pagtugot kanato nga sa naluwas kita gikan sa kamot sa atong mga kaaway, manag-alagad kaniya sa walay kahadlok,
75
75Sa pagkaputli ug sa pagkamatarung sa atubangan niya sa tanang mga adlaw sa atong kinabuhi.
76孩子啊,你要稱為至高者的先知,因為你要行在主的面前,預備他的路,
76Ug ikaw, bata, paganganlan ka nga manalagna sa Hataas Uyamut, kay magauna ka sa atubangan sa nawong sa Ginoo sa pag-andam sa iyang mga dalan,
77使他的子民,因罪得赦,就知道救恩。
77Sa paghatag kahibalo sa kaluwasan sa iyang katawohan, sa pagpasaylo sa ilang mga sala.
78因我們 神的憐憫,使清晨的陽光從高天臨到我們,
78Tungod sa malomong kalooy sa atong Dios, nga tungod niana, modu-aw kanato ang adlawng masanag gikan sa kahitas-an,
79光照那坐在黑暗中死蔭裡的人,引導我們的腳,走上平安的路。”
79Sa pag-iwag sa mga nanaglingkod sa kangitngitan ug sa landong sa kamatayon, sa pagmando sa atong mga tiil sa dalan sa pakigdait.
80這孩子漸漸長大,心靈健壯,住在曠野,直到他在以色列人中公開露面的日子。
80Ug mitubo ang bata ug nabaskug sa Espiritu ug didto sa kamingawan hangtud sa adlaw sa iyang pagpakita sa Israel.