1箴言的功用大衛的兒子以色列王所羅門的箴言：
1Ang mga proverbio ni Salomon anak nga lalake ni David, hari sa Israel:
2要使人曉得智慧和教訓，了解充滿哲理的言語；
2Sa paghibalo sa kaalam ug pahamangno; Sa pag-ila sa mga pulong salabutan;
3使人領受明慧的教訓，就是公義、公正和正直；
3Sa pagdawat sa pahamangno sa maalamon nga pagbuhat, Sa pagkamatarung ug sa justicia ug sa pagkatul-id;
4使愚蒙人變成精明，使少年人獲得知識和明辨的能力；
4Sa paghatag ug salabutan sa mga walay-pagtagad, Alang sa batan-ong lalake ang kahibalo ug kabuot:
5使智慧人聽了，可以增長學問，使聰明人聽了，可以獲得智謀；
5Aron ang tawo nga manggialamon makadungog, ug magadugang sa kinaadman; Ug aron ang tawo nga masinabuton makabaton sa maayong mga tambag:
6使人明白箴言和譬喻，懂得智慧人的言詞和他們的隱語。
6Sa pagsabut sa usa ka proverbio, ug sa usa ka pulong salabton, Mga pulong sa manggialamon, ug sa ilang mga tigmo.
7不受惡人的引誘敬畏耶和華是知識的開端，但愚妄人藐視智慧和教訓。
7Ang pagkahadlok kang Jehova maoy sinugdan sa kahibalo; Apan ang mga buangbuang nagatamay sa kaalam ug pahamangno.
8我兒，要聽從你父親的教訓，不可離棄你母親的訓誨。
8Anak ko, pamatia ang pahamangno sa imong amahan, Ug ayaw pagbiyai ang pagtulon-an sa imong inahan:
9因為這些要作你頭上的華冠，作你頸上的金鍊。
9Kay sila maingon sa usa ka purongpurong bulak sa gracia sa imong ulo, Ug mga kulentas sa imong liog.
10我兒，如果壞人引誘你，你不可隨從他們。
10Anak ko, kong ang mga makasasala mag-ulog-ulog kanimo, Ayaw pag-uyon kanila.
11如果他們說：“你跟我們來吧！我們要埋伏流人的血，我們要無故地潛伏傷害無辜的人；
11Kong sila moingon: Umuban ka kanamo, Managbanhig kita alang sa dugo; Managbanhig kita sa tago alang sa inocente sa walay pasikaran;
12我們要好像陰間一般，把他們活生生吞下，他們整個被我們吞下，如同下坑的人一樣；
12Lamyon nato sila nga buhi ingon sa Sheol, Ug ang tibook, ingon niadtong nangahulog sa gahong;
13這樣，我們必得著各樣貴重的財物，把掠物裝滿我們的房子。
13Makaplagan ta ang tanang bililhon nga manggad; Pagapun-on ta ang atong mga balay sa inagaw;
14加入我們的行列吧！我們大家共用一個錢袋。”
14Mag-ambitay kita sa imong kapalaran sa among taliwala; Usahon ta ang atong puntil:
15我兒，不可和他們走在一起，禁止你的腳走他們的路；
15Anak ko, ayaw paglakat sa dalan uban kanila; Ilikay ang imong tiil gikan sa ilang alagianan:
16因為他們的腳奔向邪惡，他們急於流人的血。
16Kay ang ilang mga tiil nanagdalagan ngadto sa kadautan, Ug sila nanagdali aron sa pag-ula ug dugo.
17在飛鳥眼前張設網羅，是徒勞無功的。
17Kay sa kawang lamang ang pukot nga giladlad Diha sa atubangan sa bisan unsang langgam:
18他們埋伏，是自流己血；他們潛伏，是自害己命。
18Ug sila nanaghubong tungod sa ilang kaugalingong dugo; Sila nagabanhig sa tago alang sa ilang kaugalingong mga kinabuhi.
19凡是貪愛不義之財的，所走的路都是這樣；那不義之財奪去了貪財者的性命。
19Busa mao man ang mga dalan sa tagsatagsa nga hakog sa ganancia; Kini nagakuha sa kinabuhi sa mga tag-iya niana.
20當聽智慧的呼喚智慧在街上呼喊，在廣場上揚聲；
20Ang kaalam nagasinggit sa makusog sa kadalanan; Siya nagasulti sa iyang tingog diha sa halapad nga mga dapit;
21在鬧市中心呼叫，在城門口發出言語，說：
21Siya nagasinggit sa mga masabang dapit sa kadalanan; Sa dapit sa mga ganghaan, Diha sa ciudad, siya nagasulti sa iyang mga pulong:
22“你們愚蒙人喜愛愚蒙，好譏笑的人喜歡譏笑，愚昧人恨惡知識，要到幾時呢？
22Unsang kadugayon, kamo nga mga walay-pagtagad, nga higugmaon ninyo ang pagkawalay-pagtagad? Ug ang mga mayubiton mahimuot kanila sa pagyubit, Ug ang mga buang sa pagdumot sa kinaadman?
23你們要因我的責備回轉，我就把我的心意（“心意”或譯：“靈”）向你們傾吐，把我的話指示你們。
23Bumalik kamo sa akong pagbadlong: Ania karon, ibubo ko ang akong espiritu sa ibabaw ninyo; Akong ipahibalo ang akong mga pulong kaninyo.
24我呼喚，你們不肯聽從；我伸手，沒有人理會。
24Tungod kay ako nagtawag, ug kamo mingbalibad; Akong gibayaw ang akong kamot, ug walay tawo nga nagtagad;
25你們既輕忽我的一切勸告，不肯接受我的責備；
25Apan gisalikway ninyo ang tanan ko nga tambag, Ug dili mobuot sa akong pagbad-long:
26所以你們遭難的時候，我就發笑；驚恐臨到你們的日子，我就嗤笑。
26Ako usab mokatawa sa adlaw sa inyong pagkaalaut; Ako magatamay sa diha nga moabut ang inyong kahadlok;
27驚恐臨到你們好像風暴，災難如同颶風來臨，患難困苦臨到你們身上。
27Sa diha nga moabut ang inyong kahadlok sama sa usa ka bagyo, Ug moabut ang inyong pagkaalaut sama sa usa ka alimpulos; Sa diha nga ang kasakit ug kaguol modangat kaninyo.
28那時，他們必呼求我，我卻不回答；他們切切尋找我，卻尋不見；
28Unya sila magasangpit kanako, apan ako dili motubag; Sila magapangita nga masingkamoton kanako, apan sila dili makakaplag kanako.
29因為他們恨惡知識，不選擇敬畏耶和華；
29Tungod kay ilang gidumtan ang kinaadman, Ug wala magpili sa pagkahadlok kang Jehova,
30不接受我的勸告，輕視我的一切責備；
30Sila wala mobuot sa akong tambag, Sila nagtamay sa tanan ko nga pagbadlong.
31所以，他們必自食其果，必飽嘗自己所設計謀的傷害。
31Busa sila magakaon sa bunga sa ilang kaugalingong dalan, Ug mangabusog sa ilang kaugalingong mga lalang.
32愚蒙人的背道必殺害他們自己，愚昧人的安逸必毀滅他們自己；
32Kay ang pagkasukihan sa mga tawong walay-pagtagad mopatay kanila, Ug ang mapasagarong pagpatuyang sa mga buang molaglag kanila.
33唯有聽從我的，必安然居住，得享安寧，免受災禍的驚恐。”
33Apan bisan kinsa nga mamati kanako magapuyo sa kasigurohan, Ug magamalinawon nga walay kahadlok sa kadautan.