1以史為鑒弟兄們,我不願意你們不知道,我們的祖宗都曾經在雲下,都曾經從海中經過,
1 Yr wyf am i chwi wybod, fy nghyfeillion, i'n hynafiaid i gyd fod dan y cwmwl, iddynt i gyd fynd drwy'r m�r,
2都曾經在雲裡在海裡受洗歸於摩西。
2 iddynt i gyd gael eu bedyddio i Moses yn y cwmwl ac yn y m�r,
3他們都吃了一樣的靈糧,
3 iddynt i gyd fwyta'r un bwyd ysbrydol
4都喝了一樣的靈水;他們所喝的,是從那隨著他們的靈磐石那裡來的,這磐石就是基督。
4 ac yfed yr un ddiod ysbrydol; oherwydd yr oeddent yn yfed o'r graig ysbrydol oedd yn eu dilyn. A Christ oedd y graig honno.
5但他們大多數的人,都得不到 神的喜悅,因此他們都死在曠野。
5 Eto nid oedd y rhan fwyaf ohonynt wrth fodd Duw; oherwydd fe'u gwasgarwyd hwy'n gyrff yn yr anialwch.
6這些事都是我們的鑒戒,叫我們不要貪戀惡事,像他們那樣。
6 Digwyddodd y pethau hyn yn esiamplau i ni, i'n rhybuddio rhag chwenychu pethau drwg, fel y gwnaethant hwy.
7你們也不可拜偶像,像他們有些人那樣;正如經上所記:“人民坐下吃喝,起來玩樂。”
7 Peidiwch � bod yn eilunaddolwyr, fel rhai ohonynt hwy; fel y mae'n ysgrifenedig, "Eisteddodd y bobl i fwyta ac yfed, a chodi i gyfeddach."
8我們也不可淫亂,像他們有些人那樣,一天就死了二萬三千人。
8 Peidiwn chwaith � chyflawni anfoesoldeb rhywiol, fel y gwnaeth rhai ohonynt hwy � a syrthiodd tair mil ar hugain mewn un diwrnod.
9我們也不可試探主,像他們有些人那樣,結果就被蛇咬死了。
9 Peidiwn � gosod Crist ar ei brawf, fel y gwnaeth rhai ohonynt hwy � ac fe'u difethwyd gan seirff.
10你們也不可發怨言,像他們有些人那樣,就被那毀滅者所滅。
10 Peidiwch � grwgnach, fel y gwnaeth rhai ohonynt hwy � ac fe'u difethwyd gan y Dinistrydd.
11這些事發生在他們身上,作為鑒戒,並且記下來,為了要警戒我們這些末世的人。
11 Yn awr, digwyddodd y pethau hyn iddynt hwy fel esiamplau, ac fe'u hysgrifennwyd fel rhybudd i ni, rhai y daeth terfyn yr oesoedd arnom.
12所以,那自以為站得穩的,應當謹慎,免得跌倒。
12 Felly, bydded i'r sawl sy'n tybio ei fod yn sefyll, wylio rhag iddo syrthio.
13你們所受的試探,無非是人受得起的; 神是信實的,他必不容許你們受試探過於你們抵受得住的,而且在受試探的時候,必定給你們開一條出路,使你們能忍受得住。
13 Nid oes un prawf wedi dod ar eich gwarthaf nad yw'n gyffredin i bawb. Y mae Duw'n ffyddlon, ac ni fydd ef yn gadael ichwi gael eich profi y tu hwnt i'ch gallu; yn wir, gyda'r prawf, fe rydd ef ddihangfa hefyd, a'ch galluogi i ymgynnal dano.
14不可喝主的杯又喝鬼的杯所以,我所親愛的,你們要遠避拜偶像的事。
14 Felly, fy nghyfeillion annwyl, ffowch oddi wrth eilunaddoliaeth.
15我是對明白事理的人說的,我所說的你們要自己判斷。
15 Yr wyf yn siarad � chwi fel pobl synhwyrol; barnwch chwi'r hyn yr wyf yn ei ddweud.
16我們為福杯祝禱的時候,難道不是共享基督的血嗎?我們擘餅的時候,難道不是共享基督的身體嗎?
16 Cwpan y fendith yr ydym yn ei fendithio, onid cyfranogiad o waed Crist ydyw? A'r bara yr ydym yn ei dorri, onid cyfranogiad o gorff Crist ydyw?
17因為事實上只有一個餅,我們人數雖多,還是一個身體,因為我們都是分享同一個餅。
17 Gan mai un yw'r bara, yr ydym ni, a ninnau'n llawer, yn un corff, oherwydd yr ydym i gyd yn cyfranogi o'r un bara.
18你們看看以色列人,那些吃祭物的不就是與祭壇有分嗎?
18 Edrychwch ar yr Israel hanesyddol. Onid yw'r rhai sy'n bwyta'r ebyrth yn gyfranogion o'r allor?
19我說的是甚麼意思呢?偶像算得甚麼,還是祭過偶像的食物算得甚麼?
19 Beth, felly, yr wyf yn ei ddweud? Bod bwyd sydd wedi ei aberthu i eilunod yn rhywbeth? Neu fod eilun yn rhywbeth?
20我是說,教外人所祭的是鬼,不是獻給 神;我卻不願意你們與鬼來往。
20 Nage, ond mai i gythreuliaid, ac nid i Dduw, y maent yn aberthu eu hebyrth, ac na fynnwn i chwi fod yn gyfranogion o gythreuliaid.
21你們不能喝主的杯又喝鬼的杯,你們不能參加主的筵席又參加鬼的筵席。
21 Ni allwch yfed cwpan yr Arglwydd a chwpan cythreuliaid; ni allwch gyfranogi o fwrdd yr Arglwydd ac o fwrdd cythreuliaid.
22難道我們要激起主的忿怒嗎?我們比他更強嗎?
22 A ydym yn mynnu cyffroi eiddigedd yr Arglwydd? A ydym yn gryfach nag ef?
23凡事都要榮耀 神甚麼事情都可以作,但不是都有益處。甚麼事情都可以作,但不是都能造就人。
23 "Y mae popeth yn gyfreithlon," meddwch; ond nid yw popeth er lles. "Y mae popeth yn gyfreithlon," meddwch; ond nid yw popeth yn adeiladu.
24人不要求自己的好處,卻要求別人的好處。
24 Peidied neb � cheisio'i les ei hun, ond lles ei gymydog.
25肉食市場所賣的一切,你們只管吃,不要為了良心的緣故問甚麼,
25 Bwytewch bopeth a werthir yn y farchnad gig, heb holi'n fanwl yn ei gylch ar dir cydwybod.
26因為地和地上所充滿的都是屬於主的。
26 Oherwydd eiddo'r Arglwydd yw'r ddaear a'i llawnder.
27如果有不信的人邀請你們吃飯,你們也願意去,凡擺在你們面前的,都可以吃,不要為了良心的緣故問甚麼。
27 Os cewch wahoddiad gan anghredadun, ac os oes awydd arnoch fynd, bwytewch bopeth a osodir ger eich bron, heb holi'n fanwl yn ei gylch ar dir cydwybod.
28但是如果有人告訴你們:“這是獻過祭的食物。”那麼,為了那告訴你們的人,也為了良心的緣故,就不要吃。
28 Ond os dywed rhywun wrthych, "Peth wedi ei offrymu yn aberth yw hwn", peidiwch �'i fwyta, er mwyn y sawl a alwodd eich sylw at y peth, ac er mwyn cydwybod;
29我說的良心,不是你的,而是他的。為甚麼我的自由要受別人的良心論斷呢?
29 nid eich cydwybod chwi yr wyf yn ei olygu, ond cydwybod y llall. Pam, yn wir, y mae fy rhyddid i yn cael ei farnu gan gydwybod rhywun arall?
30我若存著感恩的心吃了,為甚麼我因著我所感恩的食物被人毀謗呢?
30 Os wyf fi'n cymryd fy mwyd � diolch, pam y ceir bai arnaf ar gyfrif bwyd yr wyf yn diolch i Dduw amdano?
31所以,你們或吃喝,或作甚麼,一切都要為 神的榮耀而行。
31 Felly, beth bynnag a wnewch, prun ai bwyta, neu yfed, neu unrhyw beth arall, gwnewch bopeth er gogoniant Duw.
32無論是猶太人,是希臘人,是 神的教會,你們總不可使他們跌倒;
32 Peidiwch � bod yn achos tramgwydd i'r Iddewon na'r Groegiaid, nac i eglwys Dduw.
33就好像我所作的一切,都是要使大家喜悅,不是要求自己的好處,而是要求別人的好處,為了要使他們得救。
33 Byddwch yn debyg i'r hyn wyf fi; yr wyf fi'n ceisio boddhau pawb ym mhob peth, heb geisio fy lles fy hun, ond lles y lliaws, iddynt gael eu hachub.