1巴拿巴和掃羅奉差遣安提阿教會中，有幾位先知和教師，就是巴拿巴、名叫尼結的西面、古利奈人路求、與分封王希律一同長大的馬念，和掃羅。
1 Yr oedd yn yr eglwys oedd yn Antiochia broffwydi ac Simeon, a elwid Niger, a Lwcius o Cyrene, a Manaen, un o wu375?r llys y Tywysog Herod, a Saul.
2他們事奉主，並且禁食的時候，聖靈說：“要為我把巴拿巴和掃羅分別出來，去作我呼召他們作的工。”
2 Tra oeddent hwy'n offrymu addoliad i'r Arglwydd ac yn ymprydio, dywedodd yr Ysbryd Gl�n, "Neilltuwch yn awr i mi Barnabas a Saul, i'r gwaith yr wyf wedi eu galw iddo."
3於是他們禁食禱告，為兩人按手，就派他們去了。
3 Yna, wedi ymprydio a gwedd�o a rhoi eu dwylo arnynt, gollyngasant hwy.
4第一次宣教旅程他們既然奉聖靈差遣，就下到西流基，從那裡坐船往塞浦路斯。
4 Felly, wedi eu hanfon allan gan yr Ysbryd Gl�n, daeth y rhain i lawr i Selewcia, ac oddi yno hwylio i Cyprus.
5他們到了撒拉米，就在猶太人的各會堂裡宣講 神的道，還有約翰作他們的助手。
5 Wedi cyrraedd Salamis, cyhoeddasant air Duw yn synagogau'r Iddewon. Yr oedd ganddynt Ioan hefyd yn gynorthwywr.
6他們走遍全島，到了帕弗，遇見一個猶太人，名叫巴．耶穌，是個術士，又是個假先知。
6 Aethant drwy'r holl ynys hyd Paffos, a chael yno ryw ddewin, gau�broffwyd o Iddew, o'r enw Bar-Iesu;
7他常常和省長士求．保羅在一起；省長是個聰明人，他請了巴拿巴和掃羅來，要聽聽 神的道。
7 yr oedd hwn gyda'r rhaglaw, Sergius Pawlus, gu373?r deallus. Galwodd hwnnw Barnabas a Saul ato, a cheisio cael clywed gair Duw.
8但術士以呂馬（以呂馬就是“術士”的意思）與使徒作對，要使省長轉離真道。
8 Ond yr oedd Elymas y dewin (felly y cyfieithir ei enw) yn eu gwrthwynebu, a cheisio gwyrdroi'r rhaglaw oddi wrth y ffydd.
9掃羅，也就是保羅，卻被聖靈充滿，定睛看著他，
9 Ond dyma Saul (a elwir hefyd yn Paul), wedi ei lenwi �'r Ysbryd Gl�n, yn syllu arno
10說：“你這充滿各樣詭詐和各樣奸惡的人，魔鬼的兒子，公義的仇敵！你歪曲了主的正路，還不停止嗎？
10 a dweud, "Ti, sy'n llawn o bob twyll a phob dichell, fab diafol, gelyn pob cyfiawnder, oni pheidi di � gwyrdroi union ffyrdd yr Arglwydd?
11你看，現在主的手臨到你，你要瞎了眼睛，暫時看不見陽光。”他就立刻被霧和黑暗籠罩著，周圍找人牽他的手，給他領路。
11 Yn awr dyma law'r Arglwydd arnat, ac fe fyddi'n ddall, heb weld yr haul, am beth amser." Ac ar unwaith syrthiodd arno niwl a thywyllwch, a dyna lle'r oedd yn ymbalfalu am rywun i estyn llaw iddo.
12那時，省長看見了所發生的事，就信了，因為他驚奇主的教訓。
12 Yna pan welodd y rhaglaw beth oedd wedi digwydd, daeth i gredu, wedi ei synnu'n fawr gan y ddysgeidiaeth am yr Arglwydd.
13在彼西底的安提阿保羅和同伴從帕弗開船，來到旁非利亞的別加，約翰卻離開他們，回耶路撒冷去了。
13 Wedi hwylio o Paffos, daeth Paul a'i gymdeithion i Perga yn Pamffylia. Ond cefnodd Ioan arnynt, a dychwelyd i Jerwsalem.
14他們從別加往前走，到了彼西底的安提阿，在安息日進了會堂，就坐下來。
14 Aethant hwythau yn eu blaenau o Perga a chyrraedd Antiochia Pisidia, ac aethant i'r synagog ar y dydd Saboth, ac eistedd yno.
15宣讀了律法和先知書以後，會堂的理事們派人到他們那裡來，說：“弟兄們，如果有甚麼勸勉眾人的話，請說吧！”
15 Ar �l y darllen o'r Gyfraith a'r proffwydi, anfonodd arweinwyr y synagog atynt a gofyn, "Frodyr, os oes gennych air o anogaeth i'r bobl, traethwch."
16保羅就站起來，作了一個手勢，說：“以色列人和敬畏 神的人，請聽！
16 Cododd Paul, ac wedi amneidio �'i law dywedodd: "Chwi Israeliaid, a chwi eraill sy'n ofni Duw, gwrandewch.
17以色列民的 神，揀選了我們的祖先；當他們在埃及地寄居的時候， 神抬舉這民，用大能（“大能”原文作“高”）的膀臂，把他們從那地領出來；
17 Duw'r bobl hyn, Israel, fe ddewisodd hwn ein tadau ni, a dyrchafodd y bobl pan oeddent yn estroniaid yng ngwlad yr Aifft, ac � braich estynedig fe ddaeth � hwy allan oddi yno.
18又在曠野容忍（“容忍”有些抄本作“養育”）他們，約有四十年之久；
18 Am ryw ddeugain mlynedd bu'n cydymddwyn � hwy yn yr anialwch.
19滅了迦南地的七族之後，就把那地分給他們為業；
19 Yna dinistriodd saith genedl yng ngwlad Canaan, a rhoi eu tir hwy yn etifeddiaeth iddynt
20這一切歷時約四百五十年。後來 神賜給他們士師，直到撒母耳先知為止。
20 am ryw bedwar can mlynedd a hanner. Ac wedi hynny rhoddodd iddynt farnwyr hyd at y proffwyd Samuel.
21那時，他們要求立一個王， 神就把便雅憫支派中一個人，基士的兒子掃羅，賜給他們作王，共四十年之久。
21 Ar �l hyn gofynasant am gael brenin, a rhoddodd Duw iddynt Saul fab Cis, gu373?r o lwyth Benjamin, am ddeugain mlynedd.
22廢去掃羅之後，又為他們興起大衛作王，並且為他作證說：‘我找到耶西的兒子大衛，他是合我心意的人，必遵行我的一切旨意。’
22 Yna fe'i diorseddodd ef, a chodi Dafydd yn frenin iddynt, a thystiolaethu iddo gan ddweud, 'Cefais Ddafydd fab Jesse yn u373?r wrth fodd fy nghalon, un a wna bob peth yr wyf yn ei ewyllysio.'
23 神照著應許，已經從這人的後裔中，給以色列帶來了一位救主，就是耶穌。
23 O blith disgynyddion hwn y daeth Duw, yn �l ei addewid, � Gwaredwr i Israel, sef Iesu.
24在他來臨之前，約翰早已向以色列全民宣講悔改的洗禮。
24 Yr oedd Ioan eisoes, cyn iddo ef ddod, wedi cyhoeddi bedydd edifeirwch i holl bobl Israel.
25約翰快要跑完他的路程的時候，說：‘你們以為我是誰？我不是基督。他是在我以後來的，我就是給他解腳上的鞋帶也不配。’
25 Ac wrth ei fod yn cwblhau ei yrfa, dywedodd Ioan, 'Beth yr ydych chwi'n tybio fy mod? Nid hynny wyf fi. Na, dyma un yn dod ar f'�l i nad wyf fi'n deilwng i ddatod y sandalau am ei draed.'
26“弟兄們，亞伯拉罕的子孫，和你們中間敬畏 神的人哪，這救恩之道是傳給我們的。
26 "Frodyr, disgynyddion Abraham a'r rhai yn eich plith sy'n ofni Duw, i ni yr anfonwyd gair yr iachawdwriaeth hon.
27住在耶路撒冷的人和他們的官長，因為不認識基督，也不明白每逢安息日所讀的先知的話，就把他定了罪，正好應驗了先知的話。
27 Oherwydd nid adnabu trigolion Jerwsalem a'u llywodraethwyr mo hwn; ni ddeallasant chwaith eiriau'r proffwydi a ddarllenir bob Saboth, ond eu cyflawni trwy ei gondemnio ef.
28他們雖然找不出該死的罪狀，還是要求彼拉多殺害他。
28 Er na chawsant ddim rheswm dros ei roi i farwolaeth, ceisiasant gan Pilat ei ladd;
29他們把所記載一切關於他的事作成了，就把他從木頭上取下來，放在墳墓裡。
29 ac wedi iddynt ddwyn i ben bopeth oedd wedi ei ysgrifennu amdano, tynasant ef i lawr oddi ar y pren a'i roi mewn bedd.
30但 神卻使他從死人中復活了。
30 Ond cyfododd Duw ef oddi wrth y meirw;
31有許多日子，他向那些跟他一同從加利利上耶路撒冷的人顯現，現在這些人在民眾面前作了他的見證人，
31 ac fe ymddangosodd dros ddyddiau lawer i'r rhai oedd wedi dod i fyny gydag ef o Galilea i Jerwsalem, ac y mae'r rhain yn awr yn dystion iddo i'r bobl.
32我們報好信息給你們： 神給列祖的應許，
32 Yr ydym ninnau yn cyhoeddi i chwi newydd da am yr addewid a wnaed i'r hynafiaid, fod Duw wedi ei llwyr gyflawni hi i ni eu plant trwy atgyfodi Iesu,
33藉著耶穌的復活，向我們這些作子孫的應驗了。就如詩篇第二篇所記的：‘你是我的兒子，我今日生了你。’
33 fel y mae'n ysgrifenedig hefyd yn yr ail Salm: 'Fy mab wyt ti; myfi a'th genhedlodd di heddiw.'
34至於 神使他從死人中復活，不再歸於朽壞，他曾這樣說：‘我必把應許大衛的、神聖可靠的恩福賜給你們。’
34 Ac ynglu375?n �'i fod wedi ei atgyfodi ef oddi wrth y meirw, byth i ddychwelyd mwy i lygredigaeth, y mae wedi dweud fel hyn: 'Rhoddaf i chwi y pethau sanctaidd sy'n perthyn i Ddafydd, y pethau sicr.'
35所以他在另一篇說：‘你必不容你的聖者見朽壞。’
35 Oherwydd mewn lle arall eto y mae'n dweud: 'Ni adewi i'th Sanct weld llygredigaeth.'
36“大衛在他自己的世代裡，遵行了 神的計劃，就睡了，歸回他列祖那裡，見了朽壞。
36 Canys Dafydd, wedi iddo yn ei genhedlaeth ei hun wasanaethu ewyllys Duw, fe hunodd ef, ac fe'i rhoddwyd i orffwys gyda'i dadau, a gwelodd lygredigaeth;
37唯獨 神所復活的那一位，沒有見過朽壞。
37 ond yr hwn a gyfododd Duw, ni welodd hwnnw lygredigaeth.
38所以弟兄們，你們當知道，赦罪之道是由這位耶穌傳給你們的。在你們靠摩西律法不能稱義的一切事上，
38 Felly bydded hysbys i chwi, frodyr, mai trwy hwn y cyhoeddir i chwi faddeuant pechodau,
39信靠他的人就得稱義了。
39 a thrwy hwn y rhyddheir pawb sy'n credu oddi wrth yr holl bethau nad oedd modd eich rhyddhau oddi wrthynt trwy Gyfraith Moses.
40你們要小心，免得先知書上所說的臨到你們：
40 Gwyliwch, ynteu, na ddaw arnoch yr hyn a ddywedwyd yn y proffwydi:
41‘傲慢的人哪！你們要看、要驚奇、要滅亡，因為在你們的日子，我要作一件事，就算有人告訴你們，你們總是不信。’”
41 'Gwelwch, chwi ddirmygwyr, a rhyfeddwch, a diflannwch, oherwydd yr wyf fi'n cyflawni gweithred yn eich dyddiau chwi, gweithred na chredwch ynddi byth, er ei hadrodd yn llawn ichwi.'"
42保羅和巴拿巴出來的時候，眾人請求他們下一個安息日再對他們講這些話。
42 Wrth iddynt fynd allan, yr oedd y bobl yn deisyf arnynt lefaru'r pethau hyn wrthynt y Saboth wedyn.
43散會以後，許多猶太人和歸信猶太教的虔誠人，跟從了保羅和巴拿巴。兩人對他們談話，勉勵他們要恆久住在 神的恩典中。
43 Wedi i'r gynulleidfa gael ei gollwng, aeth llawer o'r Iddewon, ac o'r proselytiaid oedd yn addolwyr Duw, ar �l Paul a Barnabas, a buont hwythau yn llefaru wrthynt a'u hannog i lynu wrth ras Duw.
44下一個安息日，幾乎全城的人都聚了來，要聽主的道。
44 Y Saboth dilynol, daeth yr holl ddinas bron ynghyd i glywed gair yr Arglwydd.
45猶太人看見這麼多人，就滿心嫉妒，反駁保羅所講的，並且毀謗他們。
45 Pan welodd yr Iddewon y tyrfaoedd fe'u llanwyd � chenfigen, ac yr oeddent yn gwrthddweud y pethau yr oedd Paul yn eu llefaru, gan ei ddifenwi.
46保羅和巴拿巴卻放膽說：“ 神的道，先講給你們聽，是應該的。但因為你們棄絕這道，斷定自己不配得永生，所以我們現在就轉向外族人去了。
46 Yna llefarodd Paul a Barnabas yn hy: "I chwi," meddent, "yr oedd yn rhaid llefaru gair Duw yn gyntaf. Ond gan eich bod yn ei wrthod, ac yn eich dyfarnu eich hunain yn annheilwng o'r bywyd tragwyddol, dyma ni'n troi at y Cenhedloedd.
47因為主曾這樣吩咐我們說：‘我已立你作外族人的光，使你把救恩帶到地極去。’”
47 Oblegid hyn yw gorchymyn yr Arglwydd i ni: 'Gosodais di yn oleuni'r Cenhedloedd, iti fod yn gyfrwng iachawdwriaeth hyd eithaf y ddaear.'"
48外族人聽見了就歡喜，讚美主的道，凡指定得永生的都信了。
48 Wrth glywed hyn, yr oedd y Cenhedloedd yn llawenychu a gogoneddu gair yr Arglwydd, a chredodd cynifer ag oedd wedi eu penodi i fywyd tragwyddol.
49於是主的道傳遍那地。
49 Yr oedd gair yr Arglwydd yn ymdaenu drwy'r holl fro.
50但猶太人唆使虔誠尊貴的婦女和城內的顯要，煽動大家迫害保羅和巴拿巴，把他們驅逐出境。
50 Ond fe gyffr�dd yr Iddewon y gwragedd bonheddig oedd yn addolwyr Duw, a phrif wu375?r y ddinas, a chodasant erlid yn erbyn Paul a Barnabas, a'u bwrw allan o'u hardal.
51兩人當眾跺掉腳上的塵土，往以哥念去了。
51 Ysgydwasant hwythau'r llwch oddi ar eu traed yn eu herbyn, a daethant i Iconium.
52門徒滿有喜樂，又被聖靈充滿。
52 A llanwyd y disgyblion � llawenydd ac �'r Ysbryd Gl�n.