1帖撒羅尼迦的騷動保羅和西拉經過暗非波里、亞波羅尼亞，來到帖撒羅尼迦，在那裡有猶太人的會堂。
1 Aethant ar hyd y ffordd trwy Amffipolis ac Apolonia, a chyrraedd Thesalonica, lle yr oedd synagog gan yr Iddewon.
2保羅照他的習慣進去，一連三個安息日，根據聖經與他們辯論，
2 Ac yn �l ei arfer aeth Paul i mewn atynt, ac am dri Saboth bu'n ymresymu � hwy ar sail yr Ysgrythurau,
3講解證明基督必須受害，從死人中復活，說：“我所傳給你們的這位耶穌，就是基督。”
3 gan esbonio a phrofi fod yn rhaid i'r Meseia ddioddef a chyfodi oddi wrth y meirw. Byddai'n dweud, "Hwn yw'r Meseia � Iesu, yr hwn yr wyf fi'n ei gyhoeddi i chwi."
4他們中間有人給說服了，就附從了保羅和西拉；還有一大群虔誠的希臘人，和不少顯要的婦女。
4 Cafodd rhai ohonynt eu hargyhoeddi, ac ymuno � Paul a Silas; ac felly hefyd y gwnaeth lliaws mawr o'r Groegiaid oedd yn addoli Duw, ac nid ychydig o'r gwragedd blaenaf.
5但猶太人嫉妒起來，招聚了一些市井流氓，糾合成群，騷動全城，衝進了耶孫的家，搜索保羅和西拉，要把他們交給民眾。
5 Ond cenfigennodd yr Iddewon, ac wedi cael gafael ar rai dihirod o blith segurwyr y sgw�r, a'u casglu'n dorf, dechreusant greu terfysg yn y ddinas. Ymosodasant ar du375? Jason, a cheisio dod � Paul a Silas allan gerbron y dinasyddion.
6搜索不到他們，就把耶孫和幾個弟兄，拉到地方長官那裡，喊叫著說：“這些擾亂天下的人，也到這裡來了，
6 Ond wedi methu dod o hyd iddynt hwy, llusgasant Jason a rhai credinwyr o flaen llywodraethwyr y ddinas, gan weiddi, "Y mae aflonyddwyr yr Ymerodraeth wedi dod yma hefyd,
7耶孫卻收留他們。這些人都違背凱撒的法令，說另外還有一個王耶穌。”
7 ac y mae Jason wedi rhoi croeso iddynt; y mae'r bobl hyn i gyd yn troseddu yn erbyn ordeiniadau Cesar trwy ddweud fod brenin arall, sef Iesu."
8群眾和地方長官聽見這話，就驚慌起來，
8 Cyffrowyd y dyrfa a'r llywodraethwyr pan glywsant hyn,
9取得耶孫和其餘的人簽保後，才放了他們。
9 ond ar �l derbyn gwarant gan Jason a'r lleill, gollyngasant hwy'n rhydd.
10來到比里亞弟兄們當夜立刻送保羅和西拉往比里亞去。二人到了，就進入猶太人的會堂。
10 Cyn gynted ag iddi nosi, anfonodd y credinwyr Paul a Silas i Berea, ac wedi iddynt gyrraedd aethant i synagog yr Iddewon.
11這裡的人，比帖撒羅尼迦人開明，熱切接受主的道，天天考查聖經，要知道所聽的是否與聖經相符。
11 Yr oedd y rhain yn fwy eangfrydig na'r rhai yn Thesalonica, gan iddynt dderbyn y gair � phob eiddgarwch, gan chwilio'r Ysgrythurau beunydd i weld a oedd pethau fel yr oeddent hwy yn dweud.
12結果他們中間有很多人信了，也有高貴的希臘婦女，男的也不少。
12 Gan hynny, credodd llawer ohonynt, ac nid ychydig o'r Groegiaid, yn wragedd bonheddig ac yn wu375?r.
13但帖撒羅尼迦的猶太人，知道保羅又在比里亞宣講 神的道，就到那裡去，煽動挑撥群眾。
13 Ond pan ddaeth Iddewon Thesalonica i wybod fod gair Duw wedi ei gyhoeddi gan Paul yn Berea hefyd, daethant i godi terfysg a chythryblu'r tyrfaoedd yno hefyd.
14弟兄們立刻把保羅送到海邊去；西拉和提摩太仍然留在比里亞。
14 Yna anfonodd y credinwyr Paul ymaith yn ddi-oed i fynd hyd at y m�r, ond arhosodd Silas a Timotheus yno.
15護送保羅的人帶他到了雅典；保羅吩咐他們叫西拉和提摩太趕快去見他，於是他們就回去了。
15 Daeth hebryngwyr Paul ag ef i Athen, ac aethant oddi yno gyda gorchymyn i Silas a Timotheus ddod ato cyn gynted ag y gallent.
16在雅典保羅在雅典等候他們的時候，看見滿城都是偶像，心靈十分忿激。
16 Tra bu Paul yn eu disgwyl yn Athen, cythruddid ei ysbryd ynddo wrth weld y ddinas yn llawn eilunod.
17於是在會堂裡，同猶太人和虔誠的人辯論；並且天天在市中心和所遇見的人辯論。
17 Gan hynny, ymresymodd yn y synagog �'r Iddewon ac �'r rhai oedd yn addoli Duw, ac yn y sgw�r bob dydd � phwy bynnag a fyddai yno.
18還有伊壁鳩魯派和斯多亞派的哲學家也同他爭論，有的說：“這個拾人牙慧的人要說甚麼呢？”有的說：“他似乎是一個宣傳外地鬼神的人。”這是因為保羅傳揚耶穌和復活的道理。
18 Yr oedd rhai o'r athronwyr, yn Epicwriaid a Stoiciaid, yn dadlau ag ef hefyd, a rhai'n dweud, "Beth yn y byd y mae'r clebryn yma yn mynnu ei ddweud?" Meddai eraill, "Y mae'n ymddangos ei fod yn cyhoeddi duwiau dieithr." Oherwydd cyhoeddi'r newydd da am Iesu a'r atgyfodiad yr oedd.
19他們拉著保羅，把他帶到亞略．巴古那裡，說：“你所講的這個新道理，我們可以知道嗎？
19 Cymerasant afael ynddo, a mynd ag ef at yr Areopagus, gan ddweud, "A gawn ni wybod beth yw'r ddysgeidiaeth newydd yma a draethir gennyt ti?
20因為你把一切新奇的事，傳到我們耳中，我們願意知道這些事是甚麼意思。”
20 Oherwydd yr wyt yn dwyn i'n clyw ni ryw syniadau dieithr. Yr ydym yn dymuno cael gwybod, felly, beth yw ystyr y pethau hyn."
21原來所有雅典人和外僑，專好談論和打聽新奇的事，來打發時間。
21 Nid oedd gan neb o'r Atheniaid, na'r dieithriaid oedd ar ymweliad �'r lle, amser i ddim arall ond i adrodd neu glywed y peth diweddaraf.
22保羅站在亞略．巴古當中，說：“各位雅典人，我看你們在各方面都非常敬畏鬼神。
22 Safodd Paul yng nghanol yr Areopagus, ac meddai: "Bobl Athen, yr wyf yn gweld ar bob llaw eich bod yn dra chrefyddgar.
23我走路的時候，仔細看你們所敬拜的，發現有一座壇，上面寫著‘獻給不認識的神’。我現在把你們不認識而敬拜的這位神，傳給你們。
23 Oherwydd wrth fynd o gwmpas ac edrych ar eich pethau cysegredig, cefais yn eu plith allor ac arni'n ysgrifenedig, 'I Dduw nid adwaenir'. Yr hyn, ynteu, yr ydych chwi'n ei addoli heb ei adnabod, dyna'r hyn yr wyf fi'n ei gyhoeddi i chwi.
24創造宇宙和其中萬有的 神，既然是天地的主，就不住在人手所造的殿宇，
24 Y Duw a wnaeth y byd a phopeth sydd ynddo, nid yw ef, ac yntau'n Arglwydd nef a daear, yn preswylio mewn temlau o waith llaw.
25也不受人手的服事，好像他缺少甚麼；他自己反而把生命、氣息和一切，賜給萬人。
25 Ni wasanaethir ef chwaith � dwylo dynol, fel pe bai arno angen rhywbeth, gan mai ef ei hun sy'n rhoi i bawb fywyd ac anadl a'r cwbl oll.
26他從一個本源造出了萬族來，使他們住在整個大地上，並且定了他們的期限和居住的疆界，
26 Gwnaeth ef hefyd o un dyn yr holl genhedloedd, i breswylio ar holl wyneb y ddaear, gan osod cyfnodau penodedig a therfynau eu preswylfod.
27要他們尋求 神，或者可以摸索而找到他。其實他離我們各人不遠，
27 Yr oeddent i geisio Duw, yn y gobaith y gallent rywfodd ymbalfalu amdano a'i ddarganfod; ac eto nid yw ef nepell oddi wrth yr un ohonom.
28因著他我們可以生存、活動、存在，就如你們有些詩人說：‘原來我們也是他的子孫。’
28 'Oherwydd ynddo ef yr ydym yn byw ac yn symud ac yn bod', fel, yn wir, y dywedodd rhai o'ch beirdd chwi: 'Canys ei hiliogaeth ef hefyd ydym ni.'
29我們既然是 神的子孫，就不應該以為他的神性是好像人用手藝、心思所雕刻的金銀石頭一樣。
29 Os ydym ni, felly, yn hiliogaeth Duw, ni ddylem dybio fod y Duwdod yn debyg i aur neu arian neu faen, gwaith nadd celfyddyd a dychymyg dyn.
30過去那無知的時代， 神不加以追究；現在，他卻吩咐各處的人都要悔改，
30 Edrychodd Duw heibio, yn wir, i amserau anwybodaeth; ond yn awr y mae'n gorchymyn i bawb ym mhob man edifarhau,
31因為他已經定好了日子，要藉著他所立的人，按公義審判天下，並且使他從死人中復活，給萬人作一個可信的憑據。”
31 oblegid gosododd ddiwrnod pryd y bydd yn barnu'r byd mewn cyfiawnder, trwy u373?r a benododd, ac fe roes sicrwydd o hyn i bawb trwy ei atgyfodi ef oddi wrth y meirw."
32眾人一聽到死人復活的事，就譏笑他，但有的說：“我們要再聽聽你講這件事！”
32 Pan glywsant am atgyfodiad y meirw, dechreuodd rhai wawdio, ond dywedodd eraill, "Cawn dy wrando ar y pwnc hwn rywdro eto."
33這樣，保羅就離開他們。
33 Felly aeth Paul allan o'u mysg.
34但有幾個人接近他，並且信了主，其中有亞略．巴古的議員丟尼修，一個名叫戴馬里的女子，還有其他的人。
34 Ond ymlynodd rhai pobl wrtho, a chredu, ac yn eu plith Dionysius, aelod o lys yr Areopagus, a gwraig o'r enw Damaris, ac eraill gyda hwy.