1王的宣告尼布甲尼撒王向住在全地的各國、各族和說各種語言的人宣告說:“願你們大享平安!
1 "Y Brenin Nebuchadnesar at yr holl bobloedd a chenhedloedd ac ieithoedd trwy'r byd i gyd. Bydded heddwch i chwi!
2我樂意把至高的 神向我所行的神蹟奇事宣揚出來。
2 Dewisais ddadlennu'r arwyddion a'r rhyfeddodau a wnaeth y Duw Goruchaf � mi.
3他的神蹟多麼偉大,他的奇事多麼有力;他的國是永遠的國,他的統治直到萬代!(本章第1~3節在《馬索拉抄本》為3:31~33)
3 Mor fawr yw ei arwyddion ef, mor nerthol ei ryfeddodau! Y mae ei frenhiniaeth yn frenhiniaeth dragwyddol, a'i arglwyddiaeth o genhedlaeth i genhedlaeth.
4“我尼布甲尼撒安逸地住在家中,在宮裡享受榮華富貴。(本節在《馬索拉抄本》為4:1)
4 "Yr oeddwn i, Nebuchadnesar, yn mwynhau bywyd braf yn fy nhu375? a moethusrwydd yn fy llys.
5我作了一個夢,這夢使我懼怕;我在床上所見的夢幻和我腦海中出現的異象,都使我驚惶。
5 Tra oeddwn ar fy ngwely, cefais freuddwyd a'm dychrynodd, a chynhyrfwyd fi gan fy nychmygion, a chododd fy ngweledigaethau arswyd arnaf.
6我就下令把巴比倫所有的智慧人,都帶到我面前來,要他們把夢的意思向我說明。
6 Gorchmynnais ddwyn ataf holl ddoethion Babilon i ddehongli fy mreuddwyd.
7於是術士、用法術的、迦勒底人和占星家都進來;我當面把那夢告訴了他們,可是他們卻不能把夢的意思向我說明。
7 Pan ddaeth y dewiniaid, y swynwyr, y Caldeaid, a'r hudolwyr, adroddais y freuddwyd wrthynt, ond ni fedrent ei dehongli.
8把夢告訴但以理“最後,那照著我神的名,稱為伯提沙撒的但以理,來到我面前,他裡面有聖神的靈,我就把夢告訴他:
8 Yna daeth un arall ataf, sef Daniel, a elwir Beltesassar ar �l fy nuw i, dyn yn llawn o ysbryd y duwiau sanctaidd; ac adroddais fy mreuddwyd wrtho:
9‘術士的領袖伯提沙撒啊!因為我知道你裡面有聖神的靈,沒有甚麼隱祕的事能難倒你;因此,你要把我夢中所見的異象和夢的意思告訴我。
9 'Beltesassar fy mhrif ddewin, gwn fod ysbryd y duwiau sanctaidd ynot ac nad oes dirgelwch sy'n rhy anodd i ti; gwrando ar y freuddwyd a welais, a mynega'i dehongliad.'
10我躺在床上時腦海中所見的異象是這樣:我看見大地中間,有一棵樹,十分高大。
10 Dyma fy ngweledigaethau ar fy ngwely: Tra oeddwn yn edrych, gwelais goeden uchel iawn yng nghanol y ddaear.
11那樹漸長,而且堅強,高達於天,地極所有的人都看得到。
11 Tyfodd y goeden yn fawr a chryf, a'i huchder yn cyrraedd i'r entrychion; yr oedd i'w gweld o bellteroedd byd.
12它的葉子美麗,果實繁多,所有的生物都從它得到食物;野地的走獸在它下面歇息,空中的飛鳥棲宿在它的枝頭上;各種生物都從它得著供養。
12 Yr oedd ei dail yn brydferth a'i ffrwyth yn niferus, ac ymborth arni i bopeth byw. Oddi tani c�i anifeiliaid loches, a thrigai adar yr awyr yn ei changhennau, a ch�i pob creadur byw fwyd ohoni.
13“‘我躺在床上,在我腦海出現的異象中,我看見有一位守望者,就是聖者,從天上下來,
13 "Tra oeddwn ar fy ngwely, yn edrych ar fy ngweledigaethau, gwelwn wyliwr sanctaidd yn dod i lawr o'r nefoedd,
14大聲呼叫,這樣說:你們要砍下這樹,削斷枝子,搖落葉子,打散果子,把樹下的走獸趕散,把樹枝上的飛鳥趕走。
14 ac yn gweiddi'n uchel, 'Torrwch y goeden, llifiwch ei changhennau; tynnwch ei dail a gwasgarwch ei ffrwyth. Gwnewch i'r anifeiliaid ffoi o'i chysgod a'r adar o'i changhennau.
15然而,樹根的餘幹卻要留在地上,用鐵和銅的鍊子圍住,留在野地的青草中,使他被天露滴濕;使他像走獸一樣在地上的草叢中得他的分。
15 Ond gadewch y boncyff a'i wraidd yn y ddaear, a chadwyn o haearn a phres amdano yng nghanol y maes. Bydd gwlith y nefoedd yn ei wlychu, a bydd ei le gyda'r anifeiliaid sy'n pori'r ddaear.
16使他的心改變,不再是人的心,給他一個獸心,使他經過七年的時期。
16 Newidir y galon ddynol sydd ganddo a rhoir calon anifail iddo yn ei lle. Bydd hyn dros saith cyfnod.
17這是守望者宣告的裁決,是聖者頒布的決定,好使世人都知道:至高者在世人的國中掌權,他喜歡把國賜給誰,就賜給誰,甚至立最卑微的人執掌國權。
17 Dedfryd y gwylwyr yw hyn, a dyma ddatganiad y rhai sanctaidd, er mwyn i bawb byw wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn, ac yn gosod yr isaf yn ben arni.'
18“‘這就是我尼布甲尼撒王所作的夢。伯提沙撒啊!你要把這夢的意思告訴我,因為我國中所有的智慧人都不能把夢的意思向我說明;只有你能,因為你裡面有聖神的靈。’”
18 "Dyma'r freuddwyd a welais i, y Brenin Nebuchadnesar. Dywed tithau, Beltesassar, beth yw'r dehongliad, oherwydd ni fedr yr un o ddoethion fy nheyrnas ei dehongli imi, ond medri di, am fod ysbryd y duwiau sanctaidd ynot."
19但以理為王解夢於是那稱為伯提沙撒的但以理驚愕片時,他想到的事使他驚惶。王對他說:“伯提沙撒啊!別讓這夢和夢的意思使你驚惶。”伯提沙撒回答說:“我主啊!願這夢歸給憎恨你的人,夢的意思歸給你的敵人。
19 Aeth Daniel, a enwyd Beltesassar, yn fud am funud, a'i feddwl mewn penbleth. Dywedodd y brenin, "Paid � gadael i'r freuddwyd a'r dehongliad dy boeni, Beltesassar." Atebodd yntau, "Boed hon yn freuddwyd i'th gaseion, a'i dehongliad i'th elynion.
20你所見的樹漸長,而且堅強,高達於天,全地的人都看得到。
20 Y goeden a welaist yn tyfu'n fawr a chryf, a'i huchder yn cyrraedd i'r entrychion ac i'w gweld o bellteroedd byd,
21它的葉子美麗,果實繁多,所有的生物都從它得到食物;野地的走獸住在它下面,空中的飛鳥棲在它的枝頭上。
21 a'i dail yn brydferth, a'i ffrwyth yn niferus, ac ymborth arni i bopeth, a lloches i anifeiliaid oddi tani, a chartref i adar yr awyr yn ei changhennau �
22王啊!你就是那樹,越來越偉大堅強;你的威勢漸長,高達於天;你的權柄直到地極。
22 ti, O frenin, yw'r goeden honno. Yr wyt wedi tyfu'n fawr a chryf, a'th fawredd wedi cynyddu ac wedi cyrraedd i'r entrychion, a'th frenhiniaeth yn ymestyn i bellteroedd byd.
23王既然看見一位守望者,就是聖者,從天上下來,說:‘你們要砍下毀壞這樹,樹根的餘幹卻要留在地上,用鐵和銅的鍊子圍住,留在野地的青草中,使他被天露滴濕;使他的分和野地的走獸一樣,直到他經過那七年的時期。’
23 Fe welaist hefyd, O frenin, wyliwr sanctaidd yn dod i lawr ac yn dweud, 'Torrwch y goeden a difethwch hi, ond gadewch y boncyff a'i wraidd yn y ddaear, a chadwyn o haearn a phres amdano yng nghanol y maes; bydd gwlith y nefoedd yn ei wlychu, a bydd ei le gyda'r anifeiliaid, hyd nes i saith cyfnod fynd heibio.'
24王啊!夢的意思就是這樣:這臨到我主我王的事,是至高者的裁決。
24 Dyma'r dehongliad, O frenin: Datganiad y Goruchaf ynglu375?n �'m harglwydd frenin yw hwn.
25你必被趕逐,離開人群,和野地的走獸同住;你必像牛一樣吃草,被天露滴濕,要經過七年的時期;等到你承認至高者在世人的國中掌權,他喜歡把國賜給誰,就賜給誰。
25 Cei dy yrru o u373?ydd pobl, a bydd dy gartref gyda'r anifeiliaid; byddi'n bwyta gwellt fel ych, a bydd gwlith y nefoedd yn dy wlychu. Bydd saith cyfnod yn mynd heibio, nes iti wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn.
26守望者既然吩咐要留下樹根的餘幹,所以,等到你承認上天的至高者是掌權的,你的國就必再歸給你。
26 Am y gorchymyn i adael boncyff y pren a'i wraidd, bydd dy frenhiniaeth yn sefydlog wedi iti ddeall mai'r nefoedd sy'n teyrnasu.
27因此,王啊!請你接納我的勸告,施行公義,斷絕罪過,憐憫受欺壓者,斷絕罪孽,你的平安或者可以延長。”
27 Derbyn fy nghyngor, O frenin: tro oddi wrth dy bechodau trwy wneud cyfiawnder, a'th droseddau trwy wneud trugaredd �'r tlodion, iti gael dyddiau hir o heddwch."
28夢境應驗這一切事都在尼布甲尼撒王身上實現了。
28 Digwyddodd hyn i gyd i'r Brenin Nebuchadnesar.
29過了十二個月,王在巴比倫王宮的平頂上散步的時候,
29 Ym mhen deuddeng mis, yr oedd y brenin yn cerdded ar do ei balas ym Mabilon,
30他說:“這大巴比倫城不是我用大能大力建造作我的京都,為顯我威嚴的榮耀嗎?”
30 ac meddai, "Onid hon yw Babilon fawr, a godais trwy rym fy nerth yn gartref i'r brenin ac er clod i'm mawrhydi?"
31這話在王的口中還沒有說完,就有聲音從天上傳下來,說:“尼布甲尼撒王啊!你的王權被褫奪了。
31 Cyn i'r brenin orffen siarad, daeth llais o'r nefoedd, "Dyma neges i ti, O Frenin Nebuchadnesar: Cymerwyd y frenhiniaeth oddi arnat.
32你必被趕逐,離開人群,和野地的走獸同住;你必像牛一樣吃草,要經過七年的時期;等到你承認至高者在世人的國中掌權,他喜歡把國賜給誰,就賜給誰。”
32 Cei dy yrru o u373?ydd pobl, a bydd dy gartref gyda'r anifeiliaid. Byddi'n bwyta gwellt fel ych, a bydd saith cyfnod yn mynd heibio, nes iti wybod mai'r Goruchaf sy'n rheoli teyrnasoedd pobl ac yn eu rhoi i'r sawl a fyn."
33這話立刻就應驗在尼布甲尼撒身上;他被趕逐,離開人群,像牛一樣吃草,身體被天露滴濕,直到他的頭髮長得像鷹毛,指甲像鳥爪。
33 Digwyddodd hyn ar unwaith i Nebuchadnesar. Cafodd ei yrru o u373?ydd pobl; yr oedd yn bwyta gwellt fel ych, ei gorff yn wlyb gan wlith y nefoedd, ei wallt yn hir fel plu eryr, a'i ewinedd yn hir fel crafangau aderyn.
34“七年的日子滿了,我尼布甲尼撒舉目望天,我的理智恢復過來,我就稱頌至高者,讚美尊崇活到永遠的 神。他的統治永無窮盡,他的國度直到萬代。
34 "Ymhen amser, codais i, Neb-uchadnesar, fy llygaid i'r nefoedd, ac adferwyd fy synnwyr. Yna bendithiais y Goruchaf, a moli a mawrhau'r un sy'n byw yn dragywydd. Y mae ei arglwyddiaeth yn arglwyddiaeth dragwyddol, a'i frenhiniaeth o genhedlaeth i genhedlaeth.
35地上所有的居民,在他來說都是虛無;在天上的萬軍中,他憑自己的意旨行事;在地上的居民中,也是這樣;沒有人能攔住他的手,或問他說:‘你作甚麼?’
35 Nid yw neb o drigolion y ddaear yn cyfrif dim; y mae'n gwneud fel y mynno � llu'r nefoedd ac � thrigolion y ddaear. Ni fedr neb ei atal, a gofyn iddo, 'Beth wyt yn ei wneud?'
36“那時,我的理智恢復過來後,為著我國的光榮,我的威嚴和光輝也都恢復過來了。我的謀臣和官員仍來求見我,我的王權重新堅立,我的權勢越發增加。
36 Y pryd hwnnw adferwyd fy synnwyr a dychwelodd fy mawrhydi a'm clod, er gogoniant fy mrenhiniaeth. Daeth fy nghynghorwyr a'm tywysogion ataf. Cadarnhawyd fi yn fy nheyrnas, a rhoddwyd llawer mwy o rym i mi.
37現在我尼布甲尼撒讚美、尊崇、榮耀天上的王,因為他所作的一切都正確,他所行的也都公平;行為驕傲的,他都能貶低。”
37 Ac yn awr yr wyf fi, Nebuchadnesar, yn moli, yn mawrhau ac yn clodfori Brenin y Nefoedd, sydd �'i weithredoedd yn gywir a'i ffyrdd yn gyfiawn, ac yn gallu darostwng y balch."