1寡婦與法官的比喻耶穌對他們講一個比喻，論到人必須常常祈禱，不可灰心。
1 Dywedodd ddameg wrthynt i ddangos fod yn rhaid iddynt wedd�o bob amser yn ddiflino:
2他說：“某城裡有一個法官，不懼怕 神，也不尊敬人。
2 "Mewn rhyw dref yr oedd barnwr. Nid oedd yn ofni Duw nac yn parchu eraill.
3那城裡有一個寡婦，常常來到他那裡，說：‘求你給我伸冤，使我脫離我的對頭！’
3 Yn y dref honno yr oedd hefyd wraig weddw a fyddai'n mynd ger ei fron ac yn dweud, 'Rho imi ddedfryd gyfiawn yn erbyn fy ngwrthwynebwr.'
4他多次不肯，後來心裡說：‘我雖然不懼怕 神，也不尊敬人，
4 Am hir amser daliodd i'w gwrthod, ond yn y diwedd meddai wrtho'i hun, 'Er nad wyf yn ofni Duw nac yn parchu eraill,
5只是因為這寡婦常常來麻煩我，就給她伸冤吧，免得她不斷地來纏擾我。’”
5 eto, am fod y wraig weddw yma yn fy mhoeni o hyd, fe roddaf iddi'r ddedfryd, rhag iddi ddal i ddod a'm plagio i farwolaeth.'"
6主說：“你們聽聽這不義的法官所說的話吧。
6 Ac meddai'r Arglwydd, "Clywch eiriau'r barnwr anghyfiawn.
7難道 神不會為晝夜呼籲他的選民伸冤嗎？難道 神會耽誤他們嗎？
7 A fydd Duw yn gwrthod cyfiawnder i'w etholedigion, sy'n galw'n daer arno ddydd a nos? A fydd ef yn oedi yn eu hachos hwy?
8我告訴你們，他要快快地給他們伸冤。然而人子來的時候，在世上找得到這種信心嗎？”
8 Rwy'n dweud wrthych y rhydd ef gyfiawnder iddynt yn ebrwydd. Ond eto, pan ddaw Mab y Dyn, a gaiff ef ffydd ar y ddaear?"
9稅吏和法利賽人的禱告耶穌向那些自恃為義、輕視別人的人，講了這個比喻：
9 Dywedodd hefyd y ddameg hon wrth rai oedd yn sicr eu bod hwy eu hunain yn gyfiawn, ac yn dirmygu pawb arall:
10“有兩個人上聖殿去祈禱，一個是法利賽人，一個是稅吏。
10 "Aeth dau ddyn i fyny i'r deml i wedd�o, y naill yn Pharisead a'r llall yn gasglwr trethi.
11法利賽人站著，禱告給自己聽，這樣說：‘ 神啊，我感謝你，我不像別人，勒索、不義、姦淫，也不像這個稅吏。
11 Safodd y Pharisead wrtho'i hun a gwedd�o fel hyn: 'O Dduw, yr wyf yn diolch iti am nad wyf fi fel pawb arall, yn rheibus, yn anghyfiawn, yn odinebus, na chwaith fel y casglwr trethi yma.
12我一個禮拜禁食兩次，我的一切收入都奉獻十分之一。’
12 Yr wyf yn ymprydio ddwywaith yr wythnos, ac yn talu degwm ar bopeth a gaf.'
13稅吏卻遠遠站著，連舉目望天也不敢，只捶著胸說：‘ 神啊，可憐我這個罪人！’
13 Ond yr oedd y casglwr trethi yn sefyll ymhell i ffwrdd, heb geisio cymaint � chodi ei lygaid tua'r nef; yr oedd yn curo ei fron gan ddweud, 'O Dduw, bydd drugarog wrthyf fi, bechadur.'
14我告訴你們，這個人回去，比那個倒算為義了。因為高抬自己的，必要降卑；自己謙卑的，必要升高。”
14 Rwy'n dweud wrthych, dyma'r un a aeth adref wedi ei gyfiawnhau, nid y llall; oherwydd darostyngir pob un sy'n ei ddyrchafu ei hun, a dyrchefir pob un sy'n ei ddarostwng ei hun."
15讓小孩子到我這裡來（太19:13~15；可10:13~16）有人抱著嬰孩到耶穌面前，要他撫摩他們。門徒看見了，就責備那些人。
15 Yr oeddent yn dod �'u babanod hefyd ato, iddo gyffwrdd � hwy, ond wrth weld hyn dechreuodd y disgyblion eu ceryddu.
16耶穌卻叫他們過來，說：“讓小孩子到我這裡來，不要禁止他們，因為 神的國正屬於這樣的人。
16 Ond galwodd Iesu'r plant ato gan ddweud, "Gadewch i'r plant ddod ataf fi a pheidiwch �'u rhwystro, oherwydd i rai fel hwy y mae teyrnas Dduw yn perthyn.
17我實在告訴你們，凡不像小孩子一樣接受 神的國的，決不能進去。”
17 Yn wir, rwy'n dweud wrthych, pwy bynnag nad yw'n derbyn teyrnas Dduw yn null plentyn, nid � byth i mewn iddi."
18有錢的人難進 神的國（太19:16~29；可10:17~30）有一個官長問耶穌：“良善的老師，我當作甚麼，才可以承受永生？”
18 Gofynnodd rhyw lywodraethwr iddo, "Athro da, beth a wnaf i etifeddu bywyd tragwyddol?"
19耶穌對他說：“你為甚麼稱我是良善的呢？除了 神一位以外，沒有良善的。
19 Dywedodd Iesu wrtho, "Pam yr wyt yn fy ngalw i yn dda? Nid oes neb da ond un, sef Duw.
20誡命你是知道的：不可姦淫，不可殺人，不可偷盜，不可作假證供，當孝敬父母。”
20 Gwyddost y gorchmynion: 'Na odineba, na ladd, na ladrata, na chamdystiolaetha, anrhydedda dy dad a'th fam.'"
21他說：“這一切我從小都遵守了。”
21 Meddai yntau, "Yr wyf wedi cadw'r rhain i gyd o'm hieuenctid."
22耶穌聽了，就告訴他：“你還缺少一件，應當變賣你一切所有的，分給窮人，你就必定有財寶在天上，而且你還要來跟從我。”
22 Pan glywodd Iesu hyn, dywedodd wrtho, "Un peth sydd ar �l i ti ei wneud: gwerth y cwbl sydd gennyt, a rhanna ef ymhlith y tlodion, a chei drysor yn y nefoedd; a thyrd, canlyn fi."
23他聽見這話，非常憂愁，因為他十分富有。
23 Ond pan glywodd ef hyn, aeth yn drist iawn, oherwydd yr oedd yn gyfoethog dros ben.
24耶穌見他這樣，就說：“富有的人要進 神的國，是多麼難哪！
24 Pan welodd Iesu ef wedi trist�u, meddai, "Mor anodd yw hi i'r rhai goludog fynd i mewn i deyrnas Dduw!
25駱駝穿過針眼，比有錢的人進 神的國還容易呢。”
25 Oherwydd y mae'n haws i gamel fynd i mewn trwy grau nodwydd nag i'r cyfoethog fynd i mewn i deyrnas Dduw."
26聽見的人說：“這樣，誰可以得救呢？”
26 Ac meddai'r gwrandawyr, "Pwy ynteu all gael ei achub?"
27耶穌說：“人所不能的，在 神卻是可能的。”
27 Atebodd yntau, "Y mae'r hyn sy'n amhosibl gyda dynion yn bosibl gyda Duw."
28彼得說：“你看，我們已捨棄自己所有的，跟從你了！”
28 Yna dywedodd Pedr, "Dyma ni wedi gadael ein heiddo a'th ganlyn di."
29耶穌說：“我實在告訴你們，人為 神的國撇下房屋、妻子、弟兄、父母或兒女，
29 Ond meddai ef wrthynt, "Yn wir, rwy'n dweud wrthych nad oes neb a adawodd du375? neu wraig neu frodyr neu rieni neu blant, er mwyn teyrnas Dduw,
30沒有不在今世得許多倍，來世得永生的。”
30 na chaiff dderbyn yn �l lawer gwaith cymaint yn yr amser hwn, ac yn yr oes sy'n dod fywyd tragwyddol."
31第三次預言受難及復活（太20:17~19；可10:32~34）耶穌把十二門徒帶到一邊，對他們說：“我們現在上耶路撒冷去，先知所寫的一切，都要成就在人子身上。
31 Cymerodd y Deuddeg gydag ef a dweud wrthynt, "Dyma ni'n mynd i fyny i Jerwsalem, a chyflawnir ar Fab y Dyn bob peth sydd wedi ei ysgrifennu trwy'r proffwydi;
32他要被交給外族人，受戲弄，被凌辱，他們要向他吐唾沫，
32 oherwydd caiff ei drosglwyddo i'r Cenhedloedd, a'i watwar a'i gam-drin, a phoeri arno;
33鞭打他，殺害他；第三日他要復活。”
33 ac wedi ei fflangellu lladdant ef, a'r trydydd dydd fe atgyfoda." Nid oeddent hwy yn deall dim o hyn;
34這些話的含義對門徒是隱藏的。他們聽了，一點也不明白，不知道他說的是甚麼。
34 yr oedd y peth hwn wedi ei guddio rhagddynt, a'i eiriau y tu hwnt i'w hamgyffred.
35治好瞎眼的人（太20:29~34；可10:46~52）耶穌走近耶利哥的時候，有一個瞎眼的人坐在路旁討飯，
35 Wrth iddo nes�u at Jericho, yr oedd dyn dall yn eistedd ar fin y ffordd yn cardota.
36他聽見人群經過，就問是甚麼事。
36 Pan glywodd y dyrfa yn dod gofynnodd beth oedd hynny,
37別人告訴他，是拿撒勒人耶穌經過。
37 a mynegwyd iddo fod Iesu o Nasareth yn mynd heibio.
38他就喊叫說：“大衛的子孫耶穌啊，可憐我吧！”
38 Bloeddiodd yntau, "Iesu, Fab Dafydd, trugarha wrthyf."
39在前頭走的人責備他，叫他不要出聲；但他越發喊叫：“大衛的子孫，可憐我吧！”
39 Yr oedd y rhai ar y blaen yn ei geryddu ac yn dweud wrtho am dewi; ond yr oedd ef yn gweiddi'n uwch fyth, "Fab Dafydd, trugarha wrthyf."
40耶穌站住，吩咐領他過來。等他走近，就問他：
40 Safodd Iesu, a gorchymyn dod ag ef ato. Wedi i'r dyn nes�u gofynnodd Iesu iddo,
41“你要我為你作甚麼？”他說：“主啊，叫我能看見！”
41 "Beth yr wyt ti am i mi ei wneud iti?" Meddai ef, "Syr, mae arnaf eisiau cael fy ngolwg yn �l."
42耶穌說：“你就看見吧！你的信使你痊愈了。”
42 Dywedodd Iesu wrtho, "Derbyn dy olwg yn �l; dy ffydd sydd wedi dy iach�u di."
43他立刻看見了，就跟隨耶穌，頌讚 神。眾人看見這事，也讚美 神。
43 Cafodd ei olwg yn �l ar unwaith, a dechreuodd ei ganlyn ef gan ogoneddu Duw. Ac o weld hyn rhoddodd yr holl bobl foliant i Dduw.