1質問耶穌憑甚麼權柄作事（太21:23~27；可11:27~33）有一天，耶穌在殿裡教導人，宣講福音，眾祭司長、經學家和長老上前來，
1 Un o'r dyddiau pan oedd ef yn dysgu'r bobl yn y deml ac yn cyhoeddi'r newydd da, daeth y prif offeiriaid a'r ysgrifenyddion, ynghyd �'r henuriaid, ato,
2對他說：“告訴我們，你憑著甚麼權柄作這些事？給你這權柄的是誰？”
2 ac meddent wrtho, "Dywed wrthym trwy ba awdurdod yr wyt ti'n gwneud y pethau hyn, neu pwy roddodd i ti'r awdurdod hwn."
3他回答他們：“我也要問你們一句話，你們告訴我：
3 Atebodd ef hwy, "Fe ofynnaf finnau rywbeth i chwi. Dywedwch wrthyf:
4約翰的洗禮是從天上來的，還是從人來的呢？”
4 bedydd Ioan, ai o'r nef yr oedd, ai o'r byd daearol?"
5他們就彼此議論說：“如果我們說：‘是從天上來的’，他就會問：‘那你們為甚麼不相信他呢？’
5 Dadleusant �'i gilydd gan ddweud, "Os dywedwn, 'o'r nef', fe ddywed, 'Pam na chredasoch ef?'
6如果我們說：‘是從人來的’，眾人都會用石頭打我們，因為他們都認定約翰是先知。”
6 Ond os dywedwn, 'O'r byd daearol', bydd yr holl bobl yn ein llabyddio, oherwydd y maent yn argyhoeddedig fod Ioan yn broffwyd."
7於是他們回答耶穌：“我們不知道是從哪裡來的。”
7 Ac atebasant nad oeddent yn gwybod o ble'r oedd.
8耶穌說：“我也不告訴你們，我憑著甚麼權柄作這些事。”
8 Meddai Iesu wrthynt, "Ni ddywedaf finnau chwaith wrthych chwi trwy ba awdurdod yr wyf yn gwneud y pethau hyn."
9佃戶的比喻（太21:33~46；可12:1~12）於是耶穌向眾人講了這個比喻：“有一個人栽種了一個葡萄園，租給佃戶，就遠行去了很久。
9 Dechreuodd ddweud y ddameg hon wrth y bobl: "Fe blannodd rhywun winllan, ac wedi iddo ei gosod hi i denantiaid, aeth oddi cartref am amser hir.
10到了時候，園主派了一個僕人到佃戶那裡，叫他們把葡萄園當納的果子交給他。佃戶卻打了他，放他空手回去。
10 Pan ddaeth yn amser, anfonodd was at y tenantiaid iddynt roi iddo gyfran o ffrwyth y winllan. Ond ei guro a wnaeth y tenantiaid, a'i yrru i ffwrdd yn waglaw.
11園主又派另一個僕人去，佃戶又打了他，並且侮辱他，也叫他空手回去。
11 Anfonodd ef was arall, ond curasant hwn hefyd a'i amharchu, a'i yrru i ffwrdd yn waglaw.
12於是他又派第三個去，佃戶把他打傷，趕他走了。
12 Anfonodd ef drachefn drydydd, ond clwyfasant hwn hefyd a'i fwrw allan.
13葡萄園的主人說：‘怎麼辦呢？我要派我的愛子去，也許這一個他們會尊敬的。’
13 Yna meddai perchen y winllan, 'Beth a wnaf fi? Fe anfonaf fy mab, yr anwylyd; efallai y parchant ef.'
14佃戶一看他，就彼此商議說：‘這是繼承產業的，讓我們殺了他，那麼，產業就成為我們的了。’
14 Ond pan welodd y tenantiaid hwn, dechreusant drafod ymhlith ei gilydd gan ddweud, 'Hwn yw'r etifedd; lladdwn ef, er mwyn i'r etifeddiaeth ddod yn eiddo i ni.'
15於是他們把園主的愛子推出葡萄園外殺了。主人要怎樣對待他們呢？
15 A bwriasant ef allan o'r winllan a'i ladd. Beth ynteu a wna perchen y winllan iddynt?
16他要來除掉這些佃戶，把葡萄園租給別人。”他們聽見了就說：“千萬不要有這樣的事發生！”
16 Fe ddaw ac fe ddifetha'r tenantiaid hynny, ac fe rydd y winllan i eraill." Pan glywsant hyn meddent, "Na ato Duw!"
17耶穌看著他們，說：“那麼，‘建築工人所棄的石頭，成了房角的主要石頭’，這經文是甚麼意思呢？
17 Edrychodd ef arnynt a dweud, "Beth felly yw ystyr yr Ysgrythur hon: 'Y maen a wrthododd yr adeiladwyr, hwn a ddaeth yn faen y gongl'?
18凡是跌在那石頭上的，就必摔碎；那石頭掉在誰的身上，就必把他壓得粉碎。”
18 Pawb sy'n syrthio ar y maen hwn, fe'i dryllir; pwy bynnag y syrth y maen arno, fe'i maluria."
19經學家和祭司長知道這比喻是針對他們說的，當時就想動手拿他，可是又害怕群眾。
19 Ceisiodd yr ysgrifenyddion a'r prif offeiriaid osod dwylo arno y pryd hwnnw, ond yr oedd arnynt ofn y bobl, oherwydd gwyddent mai yn eu herbyn hwy y dywedodd y ddameg hon.
20以納稅的事問難耶穌（太22:15~22；可12:13~17）經學家和祭司長差派奸細偽裝好人去窺探耶穌，要抓著他的把柄，好把他交由總督全權裁決。
20 Gwyliasant eu cyfle ac anfon ysbiwyr, yn rhith pobl onest, i'w ddal ef ar air, er mwyn ei draddodi i awdurdod brawdlys y rhaglaw.
21奸細問他：“老師，我們知道你所說所教的都對，並且不講情面，只照著真理把 神的道教導人。
21 Gofynasant iddo, "Athro, gwyddom fod dy eiriau a'th ddysgeidiaeth yn gywir; yr wyt yn ddi-dderbyn-wyneb, ac yn dysgu ffordd Duw yn gwbl ddiffuant.
22我們納稅給凱撒可以不可以？”
22 A yw'n gyfreithlon inni dalu treth i Gesar, ai nid yw?"
23耶穌看透他們的詭計，就對他們說：
23 Ond deallodd ef eu hystryw, ac meddai wrthynt,
24“給我一個銀幣看看，上面是誰的像，誰的名號？”他們說：“凱撒的。”
24 "Dangoswch imi ddarn arian. Llun ac arysgrif pwy sydd arno?" "Cesar," meddent hwy.
25耶穌說：“這樣，凱撒的應當歸給凱撒， 神的應當歸給 神。”
25 Dywedodd ef wrthynt, "Gan hynny, talwch bethau Cesar i Gesar, a phethau Duw i Dduw."
26他們在群眾面前，不能抓住耶穌的把柄，又希奇他的回答，就沉默下來。
26 Yr oeddent wedi methu ei ddal ar air o flaen y bobl, a chan ryfeddu at ei ateb aethant yn fud.
27人復活後不娶不嫁（太22:23~33；可12:18~27）撒都該人向來否認有復活的事，他們當中有幾個人來問耶穌：
27 Daeth ato rai o'r Sadwceaid, y bobl sy'n dal nad oes dim atgyfodiad. Gofynasant iddo,
28“老師，摩西曾寫給我們說：‘如果一個人娶了妻子，還沒有兒女就死了，他弟弟就應當娶他的妻子，為哥哥立後。’
28 "Athro, ysgrifennodd Moses ar ein cyfer, os bydd rhywun farw yn u373?r priod, ond yn ddi-blant, fod ei frawd i gymryd y wraig ac i godi plant i'w frawd.
29從前有兄弟七人，頭一個娶了妻子，沒有孩子就死了。
29 Yn awr, yr oedd saith o frodyr. Cymerodd y cyntaf wraig, a bu farw'n ddi-blant.
31第三個，也娶過她；七個都是這樣，都沒有留下孩子就死了。
31 a'r trydydd hi, ac yn yr un modd bu'r saith farw heb adael plant.
32後來那女人也死了。
32 Yn ddiweddarach bu farw'r wraig hithau.
33那麼，這女人在復活的時候，要作哪一個的妻子呢？因為七個人都娶過她。”
33 Beth am y wraig felly? Yn yr atgyfodiad, gwraig prun ohonynt fydd hi? Oherwydd cafodd y saith hi'n wraig."
34耶穌說：“這世界的人又娶又嫁，
34 Meddai Iesu wrthynt, "Y mae plant y byd hwn yn priodi ac yn cael eu priodi;
35但配得那世界的，又配從死人中復活的人，也不娶也不嫁。
35 ond y rhai a gafwyd yn deilwng i gyrraedd y byd hwnnw a'r atgyfodiad oddi wrth y meirw, ni phriodant ac ni phriodir hwy.
36他們和天使一樣，不能再死；既然是復活了的人，就是 神的兒女了。
36 Ni allant farw mwyach, oherwydd y maent fel angylion. Plant Duw ydynt, am eu bod yn blant yr atgyfodiad.
37至於死人復活的事，摩西在荊棘篇上提過，他稱主是亞伯拉罕的 神、以撒的 神、雅各的 神；
37 Ond bod y meirw yn codi, y mae Moses yntau wedi dangos hynny yn hanes y Berth, pan ddywed, 'Arglwydd Dduw Abraham a Duw Isaac a Duw Jacob'.
38 神不是死人的 神，而是活人的 神，因為在他那裡的人都是活的。”
38 Nid Duw'r meirw yw ef, ond y rhai byw, oherwydd y mae pawb yn fyw iddo ef."
39經學家中有幾個說：“老師，你說得好。”
39 Atebodd rhai o'r ysgrifenyddion, "Athro, da y dywedaist",
40從此他們再不敢問他甚麼了。
40 oherwydd ni feiddient mwyach ei holi am ddim.
41大衛稱基督為主（太22:41~45；可12:35~37）耶穌問他們：“人怎麼能說基督是大衛的子孫呢？
41 A dywedodd wrthynt, "Sut y mae pobl yn gallu dweud fod y Meseia yn Fab Dafydd?
42大衛自己在詩篇上說：‘主對我的主說：你坐在我的右邊，
42 Oherwydd y mae Dafydd ei hun yn dweud yn llyfr y Salmau: 'Dywedodd yr Arglwydd wrth fy Arglwydd i, "Eistedd ar fy neheulaw
43等我使你的仇敵作你的腳凳。’
43 nes imi osod dy elynion yn droedfainc i'th draed."'
44大衛既然稱他為主，他又怎會是大衛的子孫呢？”
44 Yn awr, y mae Dafydd yn ei alw'n Arglwydd; sut felly y mae'n fab iddo?"
45提防經學家（太23:1~36；可12:38~40）眾人聽著的時候，耶穌對門徒說：
45 A'r holl bobl yn gwrando, meddai wrth ei ddisgyblion,
46“你們要提防經學家，他們好穿長袍走來走去，喜歡人在巿中心向他們問安，並且喜歡會堂裡的高位、筵席上的首座。
46 "Gochelwch rhag yr ysgrifenyddion sy'n hoffi rhodianna mewn gwisgoedd llaes, sy'n caru cael cyfarchiadau yn y marchnadoedd, a'r prif gadeiriau yn y synagogau, a'r seddau anrhydedd mewn gwleddoedd,
47他們吞沒了寡婦的房產，又用冗長的禱告作掩飾。這等人必受更重的刑罰。”
47 ac sy'n difa cartrefi gwragedd gweddwon, ac mewn rhagrith yn gwedd�o'n faith; fe dderbyn y rhain drymach dedfryd."