1 神配合的人不可分開(太19:1~9;路16:18)耶穌從那裡動身,來到約旦河東的猶太境內。許多人又聚集到他那裡,他像平常一樣教導他們。
1 Cychwynnodd oddi yno a daeth i diriogaeth Jwdea a'r tu hwnt i'r Iorddonen. Daeth tyrfaoedd ynghyd ato drachefn, a thrachefn yn �l ei arfer dechreuodd eu dysgu.
2有法利賽人前來試探耶穌,問他:“丈夫可以休妻嗎?”
2 A daeth Phariseaid ato a gofyn iddo a oedd yn gyfreithlon i u373?r ysgaru ei wraig; rhoi prawf arno yr oeddent.
3耶穌回答:“摩西吩咐你們的是甚麼呢?”
3 Atebodd yntau hwy gan ofyn, "Beth a orchmynnodd Moses i chwi?"
4他們說:“摩西准許‘人寫了休書就可以休妻’。”
4 Dywedasant hwythau, "Rhoddodd Moses ganiat�d i ysgrifennu llythyr ysgar a'i hanfon ymaith."
5耶穌說:“因為你們的心硬,摩西才寫這條例給你們。
5 Ond meddai Iesu wrthynt, "Oherwydd eich ystyfnigrwydd yr ysgrifennodd ef y gorchymyn hwn ichwi.
6但從起初創造的時候, 神是‘造男造女’。
6 Ond o ddechreuad y greadigaeth, yn wryw a benyw y gwnaeth Duw hwy.
7‘因此人要離開父母,與妻子連合,
7 Dyna pam y bydd dyn yn gadael ei dad a'i fam ac yn glynu wrth ei wraig,
8二人成為一體了。’這樣,他們不再是兩個人,而是一體的了。
8 a bydd y ddau yn un cnawd. Gan hynny nid dau mohonynt mwyach, ond un cnawd.
9所以 神所配合的,人不可分開。”
9 Felly, yr hyn a gysylltodd Duw, peidied neb ei wahanu."
10回到屋子裡,門徒再提起這件事來問他。
10 Wedi mynd yn �l i'r tu375?, holodd ei ddisgyblion ef ynghylch hyn.
11他對他們說:“誰休妻另娶,誰就是犯姦淫,得罪了妻子。
11 Ac meddai wrthynt, "Pwy bynnag sy'n ysgaru ei wraig ac yn priodi un arall, y mae'n godinebu yn ei herbyn hi;
12如果妻子棄夫另嫁,也是犯了姦淫。”
12 ac os bydd iddi hithau ysgaru ei gu373?r a phriodi un arall, y mae hi'n godinebu."
13為小孩子按手祝福(太19:13~15;路18:15~17)有人帶著小孩子到耶穌跟前,要他撫摩他們;門徒卻責備那些人。
13 Yr oeddent yn dod � phlant ato, iddo gyffwrdd � hwy. Ceryddodd y disgyblion hwy,
14耶穌看見了就生氣,對門徒說:“讓小孩子到我這裡來,不要禁止他們,因為 神的國是屬於這樣的人的。
14 ond pan welodd Iesu hyn aeth yn ddig, a dywedodd wrthynt, "Gadewch i'r plant ddod ataf fi; peidiwch �'u rhwystro, oherwydd i rai fel hwy y mae teyrnas Dduw yn perthyn.
15我實在告訴你們,凡是不像小孩子一樣接受 神的國的,絕對不能進去。”
15 Yn wir, rwy'n dweud wrthych, pwy bynnag nad yw'n derbyn teyrnas Dduw yn null plentyn, nid � byth i mewn iddi."
16於是耶穌把小孩子抱起來,為他們按手祝福。
16 A chymerodd hwy yn ei freichiau a'u bendithio, gan roi ei ddwylo arnynt.
17有錢的人難進 神的國(太19:16~30;路18:18~30)耶穌又開始他的行程。那時,有一個人跑過來,跪在他面前,問他說:“良善的老師,我當作甚麼,才可以承受永生?”
17 Wrth iddo fynd i'w daith, rhedodd rhyw ddyn ato a phenlinio o'i flaen a gofyn iddo, "Athro da, beth a wnaf i etifeddu bywyd tragwyddol?"
18耶穌對他說:“你為甚麼稱我是良善的?除了 神一位以外,沒有良善的。
18 A dywedodd Iesu wrtho, "Pam yr wyt yn fy ngalw i yn dda? Nid oes neb da ond un, sef Duw.
19誡命你是知道的:不可殺人,不可姦淫,不可偷盜,不可作假證供,不可欺詐,當孝敬父母。”
19 Gwyddost y gorchmynion: 'Na ladd, na odineba, na ladrata, na chamdystiolaetha, na chamgolleda, anrhydedda dy dad a'th fam.'"
20他對耶穌說:“老師,這一切我從小都遵守了。”
20 Meddai yntau wrtho, "Athro, yr wyf wedi cadw'r rhain i gyd o'm hieuenctid."
21耶穌看著他,就愛他,對他說:“你還缺少一件:去變賣你所有的,分給窮人,就必定有財寶在天上,而且你要來跟從我。”
21 Edrychodd Iesu arno ac fe'i hoffodd, a dywedodd wrtho, "Un peth sy'n eisiau ynot; dos, gwerth y cwbl sydd gennyt a dyro i'r tlodion, a chei drysor yn y nef; a thyrd, canlyn fi."
22那人聽見這話,就變了臉色,憂憂愁愁地走了,因為他的財產很多。
22 Cymylodd ei wedd ar y gair, ac aeth ymaith yn drist, oherwydd yr oedd yn berchen meddiannau lawer.
23耶穌周圍觀看,對門徒說:“富有的人要進 神的國,是多麼難哪!”
23 Edrychodd Iesu o'i gwmpas ac meddai wrth ei ddisgyblion, "Mor anodd fydd hi i rai cyfoethog fynd i mewn i deyrnas Dduw!"
24門徒都希奇他的話,耶穌又對他們說:“孩子們哪,(有些抄本在此有“倚靠錢財的人”一句)要進 神的國,是多麼困難!
24 Syfrdanwyd y disgyblion gan ei eiriau, ond meddai Iesu wrthynt drachefn, "Blant, mor anodd yw mynd i mewn i deyrnas Dduw!
25駱駝穿過針眼,比有錢的人進 神的國還容易呢!”
25 Y mae'n haws i gamel fynd trwy grau nodwydd nag i rywun cyfoethog fynd i mewn i deyrnas Dduw."
26門徒就更加驚奇,彼此說:“這樣,誰可以得救呢?”
26 Synasant yn fwy byth, ac meddent wrth ei gilydd, "Pwy ynteu all gael ei achub?"
27耶穌看著他們,說:“在人不能,在 神卻不然,因為在 神凡事都能。”
27 Edrychodd Iesu arnynt a dywedodd, "Gyda dynion y mae'n amhosibl, ond nid gyda Duw. Y mae pob peth yn bosibl gyda Duw."
28彼得對他說:“你看,我們已經捨棄了一切,而且來跟從你了。”
28 Dechreuodd Pedr ddweud wrtho, "Dyma ni wedi gadael pob peth ac wedi dy ganlyn di."
29耶穌說:“我實在告訴你們,人為著我和福音捨棄了房屋、弟兄、姊妹、母親、父親、兒女、田地,
29 Meddai Iesu, "Yn wir, rwy'n dweud wrthych, nid oes neb a adawodd du375? neu frodyr neu chwiorydd neu fam neu dad neu blant neu diroedd er fy mwyn i ac er mwyn yr Efengyl,
30沒有不在今生得百倍──就是房屋、弟兄、姊妹、母親、兒女、田地,同時要受迫害──在來世還要得永生。
30 na chaiff dderbyn ganwaith cymaint yn awr yn yr amser hwn, yn dai a brodyr a chwiorydd a mamau a phlant a thiroedd, ynghyd ag erledigaethau, ac yn yr oes sy'n dod fywyd tragwyddol.
31然而許多在前的將要在後,在後的將要在前。”
31 Ond bydd llawer sy'n flaenaf yn olaf, a'r rhai olaf yn flaenaf."
32第三次預言受難及復活(太20:17~19;路18:31~33)在上耶路撒冷的路途中,耶穌走在前面,門徒希奇,跟從的人也害怕。耶穌又把十二門徒帶到一邊,把自己將要遭遇的事告訴他們,
32 Yr oeddent ar y ffordd yn mynd i fyny i Jerwsalem, ac Iesu'n mynd o'u blaen. Yr oedd arswyd arnynt, ac ofn ar y rhai oedd yn canlyn. Cymerodd y Deuddeg ato drachefn a dechreuodd s�n wrthynt am yr hyn oedd i ddigwydd iddo:
33說:“我們現在上耶路撒冷去,人子要被交給祭司長和經學家,他們要定他的罪,並且把他交給外族人。
33 "Dyma ni'n mynd i fyny i Jerwsalem; fe gaiff Mab y Dyn ei draddodi i'r prif offeiriaid a'r ysgrifenyddion; condemniant ef i farwolaeth, a'i drosglwyddo i'r Cenhedloedd;
34他們要凌辱他,向他吐唾沫,鞭打他,殺害他,三天以後,他要復活。”
34 a gwatwarant ef, a phoeri arno a'i fflangellu a'i ladd, ac wedi tridiau fe atgyfoda."
35不是要人服事而是要服事人(太20:20~28)西庇太的兒子雅各、約翰,來到耶穌跟前,對他說:“老師,我們無論向你求甚麼,願你為我們作成。”
35 Daeth Iago ac Ioan, meibion Sebedeus, ato a dweud wrtho, "Athro, yr ydym am iti wneud i ni y peth a ofynnwn gennyt."
36耶穌說:“要我為你們作甚麼?”
36 Meddai yntau wrthynt, "Beth yr ydych am imi ei wneud i chwi?"
37他們說:“在你的榮耀裡,讓我們一個坐在你的右邊,一個坐在你的左邊。”
37 A dywedasant wrtho, "Dyro i ni gael eistedd, un ar dy law dde ac un ar dy law chwith yn dy ogoniant."
38耶穌說:“你們不知道你們求的是甚麼。我喝的杯,你們能喝嗎?我受的洗,你們能受嗎?”
38 Ac meddai Iesu wrthynt, "Ni wyddoch beth yr ydych yn ei ofyn. A allwch chwi yfed y cwpan yr wyf fi yn ei yfed, neu gael eich bedyddio �'r bedydd y bedyddir fi ag ef?"
39他們說:“能。”耶穌說:“我喝的杯,你們固然要喝;我受的洗,你們也要受。
39 Dywedasant hwythau wrtho, "Gallwn." Ac meddai Iesu wrthynt, "Cewch yfed y cwpan yr wyf fi yn ei yfed, a bedyddir chwi �'r bedydd y bedyddir fi ag ef,
40只是坐在我的左右,不是我可以賜的,而是 神預備賜給誰,就賜給誰。”
40 ond eistedd ar fy llaw dde neu ar fy llaw chwith, nid gennyf fi y mae'r hawl i'w roi; y mae'n perthyn i'r rhai y mae wedi ei ddarparu ar eu cyfer."
41其他十個門徒聽見了,就向雅各、約翰生氣。
41 Pan glywodd y deg, aethant yn ddig wrth Iago ac Ioan.
42耶穌把他們叫過來,對他們說:“你們知道各國都有被尊為元首的統治他們,也有官長管轄他們。
42 Galwodd Iesu hwy ato ac meddai wrthynt, " Gwyddoch fod y rhai a ystyrir yn llywodraethwyr ar y Cenhedloedd yn arglwyddiaethu arnynt, a'u gwu375?r mawr hwy yn dangos eu hawdurdod drostynt.
43但你們中間卻不要這樣;誰想在你們中間為大的,就要作你們的僕役,
43 Ond nid felly y mae yn eich plith chwi; yn hytrach, pwy bynnag sydd am fod yn fawr yn eich plith, rhaid iddo fod yn was i chwi,
44誰想在你們中間為首的,就要作大家的奴僕。
44 a phwy bynnag sydd am fod yn flaenaf yn eich plith, rhaid iddo fod yn gaethwas i bawb.
45因為人子來,不是要受人服事,而是要服事人,並且要捨命,作許多人的贖價。”
45 Oherwydd Mab y Dyn, yntau, ni ddaeth i gael ei wasanaethu ond i wasanaethu, ac i roi ei einioes yn bridwerth dros lawer."
46治好瞎眼的巴底買(太20:29~34;路18:35~43)他們進了耶利哥。耶穌、門徒和一大群人從耶利哥出來的時候,有一個瞎眼的人,是底買的兒子,名叫巴底買,坐在路旁討飯。
46 Daethant i Jericho. Ac fel yr oedd yn mynd allan o Jericho gyda'i ddisgyblion a chryn dyrfa, yr oedd mab Timeus, Bartimeus, cardotyn dall, yn eistedd ar fin y ffordd.
47他聽見是拿撒勒人耶穌,就喊叫,說:“大衛的子孫耶穌啊,可憐我吧!”
47 A phan glywodd mai Iesu o Nasareth ydoedd, dechreuodd weiddi a dweud, "Iesu, Fab Dafydd, trugarha wrthyf."
48許多人斥責他,叫他不要出聲;他卻更加放聲喊叫:“大衛的子孫啊,可憐我吧!”
48 Ac yr oedd llawer yn ei geryddu ac yn dweud wrtho am dewi; ond yr oedd yntau'n gweiddi'n uwch fyth, "Fab Dafydd, trugarha wrthyf."
49耶穌就站住,說:“把他叫過來。”他們就叫那瞎眼的人,對他說:“放心吧,起來,他叫你了。”
49 Safodd Iesu, a dywedodd, "Galwch arno." A dyma hwy'n galw ar y dyn dall ac yn dweud wrtho, "Cod dy galon a saf ar dy draed; y mae'n galw arnat."
50他就丟下衣服,跳起來,走到耶穌那裡。
50 Taflodd yntau ei fantell oddi arno, llamu ar ei draed a dod at Iesu.
51耶穌對他說:“你要我為你作甚麼呢?”瞎眼的人對他說:“拉波尼,我要能看見。”
51 Cyfarchodd Iesu ef a dweud, "Beth yr wyt ti am i mi ei wneud iti?" Ac meddai'r dyn dall wrtho, "Rabbwni, y mae arnaf eisiau cael fy ngolwg yn �l."
52耶穌說:“去吧,你的信使你痊愈了。”他立刻看見了,就在路上跟隨耶穌。
52 Dywedodd Iesu wrtho, "Dos, y mae dy ffydd wedi dy iach�u di." A chafodd ei olwg yn �l yn y fan, a dechreuodd ei ganlyn ef ar hyd y ffordd.