1希西家作猶大王(代下29:1~2,31:1)以色列王以拉的兒子何細亞在位第三年,猶大王亞哈斯的兒子希西家登基作王。
1En la tria jaro de Hosxea, filo de Ela, regxo de Izrael, ekregxis HXizkija, filo de Ahxaz, regxo de Judujo.
2他登基的時候是二十五歲;他在耶路撒冷作王二十九年,他母親名叫亞比,是撒迦利雅的女兒。
2Li havis la agxon de dudek kvin jaroj, kiam li farigxis regxo, kaj dudek naux jarojn li regxis en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Abi, filino de Zehxarja.
3他行耶和華看為正的事,效法他的祖宗大衛一切所行的。
3Li agadis bone antaux la Eternulo, tiel same, kiel agadis lia patro David.
4他廢去邱壇,打碎神柱,砍掉亞舍拉;他又打碎摩西所做的銅蛇,因為直到那些日子,以色列人仍然向它焚香,稱它作尼忽士但。
4Li forigis la altajxojn, rompis la statuojn, dehakis la sanktajn stangojn, kaj disbatis la kupran serpenton, kiun faris Moseo; cxar gxis tiu tempo la Izraelidoj incensadis al gxi, kaj oni nomis gxin Nehxusxtan.
5他倚靠耶和華以色列的 神,在他以前或以後的猶大列王中,沒有像他的。
5La Eternulon, Dion de Izrael, li fidis; kaj simila al li ne ekzistis inter cxiuj regxoj de Judujo post li, nek inter tiuj, kiuj estis antaux li.
6他忠於耶和華,沒有轉離不跟從他,謹守他的吩咐,就是他曾吩咐摩西的。
6Li forte tenis sin al la Eternulo, ne deturnis sin de Li, kaj li observadis Liajn ordonojn, kiujn la Eternulo donis al Moseo.
7耶和華和他同在,他所有的征戰都得到成功。他背叛亞述王,不再臣服他。
7Kaj la Eternulo estis kun li; cxie, kien li iris, li agis prudente. Li defalis de la regxo de Asirio kaj cxesis servi al li.
8他攻擊非利士人,直到迦薩和它的四境,從哨站以至設防城。
8Li venkobatis la Filisxtojn gxis Gaza kaj gxia regiono, de la gardostara turo gxis la fortikigita urbo.
9撒瑪利亞被攻陷希西家王在位第四年,就是以色列王以拉的兒子何細亞在位第七年,亞述王撒縵以色上來攻擊撒瑪利亞,把城圍困;
9En la kvara jaro de la regxo HXizkija, tio estas en la sepa jaro de Hosxea, filo de Ela, regxo de Izrael, iris SXalmaneser, regxo de Asirio, kontraux Samarion kaj eksiegxis gxin.
10過了三年,他們就攻取了撒瑪利亞。希西家在位第六年,就是以色列王何細亞在位第九年,撒瑪利亞被攻取了。
10Kaj li venkoprenis gxin post tri jaroj; en la sesa jaro de HXizkija, tio estas en la nauxa jaro de Hosxea, regxo de Izrael, Samario estis prenita.
11亞述王把以色列人擄到亞述去,把他們徙置在哈臘、哈博河和歌散河,以及瑪代人的城裡;
11Kaj la regxo de Asirio transkondukis la Izraelidojn en Asirion, kaj logxigis ilin en HXalahx, kaj en HXabor, cxe la rivero Gozan, kaj en la urboj de la Medoj;
12這是因為他們不聽從耶和華他們 神的話,違背他的約;耶和華的僕人摩西吩咐的一切,他們都不聽從,不遵行。
12pro tio, ke ili ne obeis la vocxon de la Eternulo, sia Dio, kaj malobeis Lian interligon, cxion, kion ordonis Moseo, servanto de la Eternulo, ili ne obeis kaj ne plenumis.
13亞述王攻打猶大(代下32:1~9;賽36:1~3)希西家王在位第十四年,亞述王西拿基立上來攻擊猶大所有的設防城,佔據了它們。
13En la dek-kvara jaro de la regxo HXizkija eliris Sanhxerib, regxo de Asirio, kontraux cxiujn fortikigitajn urbojn de Judujo, kaj venkoprenis ilin.
14猶大王希西家派人往拉吉去見亞述王說:“我有罪了,請你離我回去吧,你們加於我的處分,我必承當。”於是亞述王罰了猶大王希西家九百公斤銀子和一百八十公斤金子。
14Tiam HXizkija, regxo de Judujo, sendis al la regxo de Asirio en Lahxisxon, por diri:Mi pekis; returnu vin de mi; kion vi metos sur min, tion mi plenumos. Kaj la regxo de Asirio metis sur HXizkijan, regxon de Judujo, tributon de tricent kikaroj da argxento kaj tridek kikaroj da oro.
15希西家就把耶和華殿和王宮寶庫內所有的金子都給了他。
15Kaj HXizkija fordonis la tutan argxenton, kiu trovigxis en la domo de la Eternulo kaj en la trezorejoj de la regxa domo.
16那時,猶大王希西家把耶和華殿門上和自己包在門柱上的金子,都刮了下來,給了亞述王。
16En tiu tempo HXizkija dehakis la pordojn de la templo de la Eternulo, kaj la kolonojn, kiujn HXizkija, regxo de Judujo, estis teginta, kaj donis ilin al la regxo de Asirio.
17亞述王從拉吉派他珥探、拉伯撒利和拉伯沙基率領大軍,往耶路撒冷,到希西家王那裡去。他們就上來,去到耶路撒冷。他們到達以後,就站在上池的引水道旁,在漂布地的大路上。
17La regxo de Asirio sendis Tartanon kaj Rab-Sarison kaj Rabsxaken el Lahxisx al la regxo HXizkija kun granda militistaro al Jerusalem. Ili iris kaj venis en Jerusalemon. Kiam ili venis, ili starigxis cxe la akvotubo de la supra lageto, kiu estas cxe la vojo de la kampo de fulistoj.
18他們呼叫王;希勒家的兒子王宮總管以利亞敬、書記舍伯那和亞薩的兒子史官約亞就出來見他們。
18Ili vokis la regxon. Kaj eliris al ili Eljakim, filo de HXilkija, la palacestro, kaj SXebna, la skribisto, kaj Joahx, filo de Asaf, la kronikisto.
19拉伯沙基的恐嚇(賽36:4~12)拉伯沙基對他們說:“你們要對希西家說:‘亞述大王這樣說:你所倚賴的這種防禦算是甚麼呢?
19Kaj Rabsxake diris al ili:Diru al HXizkija:Tiele diras la granda regxo, la regxo de Asirio:Kio estas la fido, kiun vi fidas?
20你說有作戰的智謀和能力,只是嘴上空言,現在你倚賴誰才背叛我呢?
20Vi diris nur busxan babiladon; por milito oni bezonas konsilon kaj forton. Nun kiun vi fidas, ke vi ribelis kontraux mi?
21你看,你倚賴埃及這壓傷的蘆葦做的手杖,人若是倚靠它,它必刺入他的手,把手刺傷,埃及王法老對所有倚賴他的人正是這樣。
21Jen vi fidas la apogon de Egiptujo, tiu kano rompita, kiu, se iu sin apogas sur gxi, eniras en lian manon kaj trapikas gxin. Tia estas Faraono, regxo de Egiptujo, por cxiuj, kiuj fidas lin.
22如果你們對我說:我們倚靠的是耶和華我們的 神,希西家不是曾把他的邱壇和祭壇廢去,又對猶大人和耶路撒冷人說:你們要在耶路撒冷這祭壇前敬拜嗎?
22Eble vi diros al mi:La Eternulon, nian Dion, ni fidas? sed Li estas ja Tiu, kies altajxojn kaj altarojn HXizkija forigis, dirante al Judujo kaj Jerusalem:Antaux cxi tiu altaro adorklinigxu en Jerusalem.
23現在,你可以和我主亞述王打賭,我給你二千匹戰馬,看你能否派出騎兵來騎牠們?
23Nun provu konkuri kun mia sinjoro, la regxo de Asirio; mi donos al vi du mil cxevalojn-cxu vi povas trovi rajdantojn por ili?
24否則,你怎能使我主最小的一位臣僕轉臉逃跑呢?你竟然倚賴埃及供應戰車和戰馬嗎?
24Kiel vi povas forigi estron, unu el la plej malgrandaj servantoj de mia sinjoro, kaj fidi Egiptujon pro la cxaroj kaj rajdistoj?
25現在,我上來攻擊這地方,要毀滅它,不是有耶和華的意思嗎?耶和華曾對我說:上去攻擊那地,把它毀滅。’”
25Cetere, cxu sen la volo de la Eternulo mi iris kontraux cxi tiun lokon, por ruinigi gxin? La Eternulo diris al mi:Iru kontraux cxi tiun landon kaj ruinigu gxin.
26希勒家的兒子以利亞敬、舍伯那和約亞對拉伯沙基說:“請用亞蘭語和你的僕人們說話,因為我們聽得懂;不要用猶大語和我們說話,免得傳入在城牆上的人民的耳中。”
26Tiam Eljakim, filo de HXilkija, kaj SXebna kaj Joahx diris al Rabsxake:Volu paroli al viaj sklavoj en la lingvo Siria, cxar ni komprenas; sed ne parolu kun ni Jude antaux la oreloj de la popolo, kiu estas sur la murego.
27拉伯沙基對他們說:“我主派我來,只是對你的主和你說這些話嗎?不也是對坐在城牆上,和你們在一起吃自己的糞、喝自己的尿的人民說的嗎?”
27Sed Rabsxake diris al ili:CXu al via sinjoro kaj al vi sendis min mia sinjoro, por diri tiujn vortojn? cxu ne al la homoj, kiuj sidas sur la murego, por mangxi sian ekskrementon kaj trinki sian urinon kune kun vi?
28勸降的話(代下32:9~19;賽36:13~22)於是拉伯沙基站著,用猶大語大聲喊著,說:“你們要聽亞述大王的話。
28Kaj Rabsxake starigxis, kaj ekkriis per lauxta vocxo Jude, kaj li ekparolis, dirante:Auxskultu la vortojn de la granda regxo, la regxo de Asirio.
29王這樣說:‘不要給希西家欺騙了你們,因為他不能從我的手中解救你們;
29Tiele diras la regxo:HXizkija ne forlogu vin, cxar li ne povos savi vin el lia mano.
30也不要讓希西家欺騙你們去信賴耶和華說:耶和華一定會解救我們,這城必不會交在亞述王的手中。
30Kaj HXizkija ne fidigu vin per la Eternulo, dirante:La Eternulo certe nin savos, kaj cxi tiu urbo ne estos transdonita en la manojn de la regxo de Asirio.
31不要聽從希西家,因為亞述王這樣說:你們要與我和好,出來向我投降,各人就可以吃自己的葡萄樹和無花果樹的果子,喝自己水池裡的水。
31Ne auxskultu HXizkijan; cxar tiele diras la regxo de Asirio:Faru kun mi pacon kaj eliru al mi, kaj mangxu cxiu el sia vinbergxardeno kaj cxiu de sia figarbo kaj trinku cxiu la akvon el sia puto,
32直到我來帶你們到一個像你們國家的地方,那地方有五穀新酒,糧食和葡萄園,橄欖樹和蜂蜜,你們必可以活著,不會死亡。不要聽從希西家,因為他誤導你們說:耶和華必解救我們。
32gxis mi venos kaj prenos vin en landon similan al via lando, en landon de greno kaj mosto, en landon de pano kaj vinbergxardenoj, en landon de olivoj kaj de mielo, kaj vi vivos kaj ne mortos. Kaj ne auxskultu HXizkijan, kiam li forlogas vin per la vortoj:La Eternulo nin savos.
33列國的神真能解救他們的國土脫離亞述王的手嗎?
33CXu la dioj de la nacioj savis cxiu sian landon el la manoj de la regxo de Asirio?
34哈馬和亞珥拔的神在哪裡呢?西法瓦音、希拿和以瓦的神在哪裡呢?他們可以解救撒瑪利亞脫離我的手嗎?
34Kie estas la dioj de HXamat kaj de Arpad? kie estas la dioj de Sefarvaim, de Hena kaj Iva? cxu ili savis Samarion el miaj manoj?
35這些國家所有的神,有哪一個曾解救他自己的國家脫離我的手呢?難道耶和華能解救耶路撒冷脫離我的手嗎?’”
35Kiu el cxiuj dioj de tiuj landoj savis sian landon el miaj manoj, ke la Eternulo savu Jerusalemon el miaj manoj?
36眾民都不出聲,一句話也不回答他,因為王吩咐他們:“不要回答他。”
36Kaj la popolo silentis kaj nenion respondis al li; cxar estis ordono de la regxo:Ne respondu al li.
37當時王宮總管希勒家的兒子以利亞敬、書記舍伯那和亞薩的兒子史官約亞來到希西家那裡,他們的衣服都撕裂了,他們把拉伯沙基的話都告訴了他。
37Kaj Eljakim, filo de HXilkija, la palacestro, kaj SXebna, la skribisto, kaj Joahx, filo de Asaf, la kronikisto, venis al HXizkija en dissxiritaj vestoj, kaj raportis al li la vortojn de Rabsxake.