1亞比米勒殺基甸的眾子耶路.巴力的兒子亞比米勒,到示劍去見他的眾母舅,對他們和他母親的全體族人說:
1Laj Abimelec, li ralal laj Jerobaal, quicuulac Siquem chi âtinac riqßuineb li ras lix naß ut riqßuineb chixjunileb li cuanqueb saß rochoch lix yucuaß lix naß. Ut quixye reheb:
2“請你們給示劍的眾人說:‘是耶路.巴力的眾子七十人都統治你們好呢?還是一個人統治你們好呢?’你們也要記得我是你們的骨肉。”
2—Nintzßâma chêru nak têpatzß reheb chixjunileb li cuanqueb Siquem cßaßru li kßaxal us chokß reheb. ¿Ma us nak li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal teßtaklânk saß xbêneb? ¿Malaj ut us nak jun ajcuiß tâtaklânk saß xbêneb? Chijulticokß êre nak lâin lê comon, chan.
3他的眾母舅就把這一切話為他說給示劍的眾人聽;他們的心都傾向亞比米勒,因為他們說:“他本是我們的親族。”
3Eb li ras lix naß laj Abimelec queßxserakßi chixjunil aßin reheb li cuanqueb Siquem. Ut queßxcßul xchßôleb nak laj Abimelec tâtaklânk saß xbêneb xban nak aßan xcomoneb, chanqueb.
4他們就從巴力.比利土的廟裡,取了八百克銀子給亞比米勒,亞比米勒用這些銀子雇了一些無賴流氓,那些人就跟隨了他。
4Queßrisi lajêb xcâcßâl chi tumin plata saß li rochoch li yîbanbil dios Baal-berit ut queßxsi re laj Abimelec. Laj Abimelec quixsiqßueb li cuînk li incßaß useb xnaßleb, li junes subuc cutan nequeßxbânu, ut riqßuin li tumin aßan quixtojeb chixtenkßanquil.
5他回到俄弗拉他父親的家,把自己的兄弟,耶路.巴力的眾子七十人,都殺在一塊石頭上;只剩下耶路.巴力的小兒子約坦,因為他藏了起來。
5Queßcôeb aran Ofra saß li rochoch laj Jerobaal lix yucuaß. Ut aran chiru jun chi pec queßxcamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal, rîtzßineb rib riqßuin laj Abimelec. Caßaj cuiß laj Jotam li îtzßinbej quixmuk rib. Joßcan nak quicoleß.
6示劍的眾人和伯特米羅人都聚集起來,到示劍橡樹旁的望樓那裡,立亞比米勒為王。
6Chirix chic aßan, chixjunileb li cuanqueb Siquem queßxjunaji ribeb riqßuineb li cuanqueb Bet-milo ut queßcôeb bar cuan cuiß li cheß ji ut li pec li quixakabâc aran Siquem. Ut aran queßxxakab laj Abimelec chokß xreyeb.
7約坦的寓言有人把這事告訴了約坦,約坦就去,站在基利心山頂上,高聲向他們呼喊,說:“示劍人哪,你們要聽我的話, 神也就聽你們的話。
7Nak laj Jotam quirabi resil li queßxbânu, quitakeß saß xbên li tzûl Gerizim. Ut toj aran quixjap chak re chixyebal: —Ex cuînk aj Siquem, cherabihak li cßaßru oc cue chixyebal ut chirabihak ta ajcuiß li Dios li cßaßru têye lâex.
8有一次,眾樹要去膏立一個王統治它們,就對橄欖樹說:‘請你作王統治我們吧。’
8Saß jun li cutan queßxchßutub ribeb li cheß re nak teßxxakab junak lix reyeb, ut queßxye re li cheß olivo, “Tatkaxakab chi taklânc saß kabên”, chanqueb.
9橄欖樹對它們說:‘我怎可以放棄生產人用來榮耀 神和尊崇人的油,飄搖在眾樹之上呢?’
9Quichakßoc li cheß olivo ut quixye: ¿Ma tincanab ta biß xqßuebal li aceite li na-el saß lin cheßel yal re nak tinxic chi cßanjelac chokß êrey? Li aceite li ninqßue lâin, aßan nacßanjelac chiru li Dios ut chiruheb li cuînk, chan li cheß olivo.
10眾樹對無花果樹說:‘請你來作王統治我們吧。’
10Ut eb li cheß queßxye re li cheß higo: —Tatkaxakab lâat chokß karey, chanqueb re li higo.
11無花果樹對它們說:‘我怎可以放棄結出我的甜美果子,飄搖在眾樹之上呢?’
11Ut li cheß higo quixye reheb: —Lâin incßaß naru nincanab rûchininquil li quißil kßên kßaxal châbil yal re nak tincßanjelak chokß êrey lâex, chan.
12眾樹對葡萄樹說:‘請你來作王統治我們吧。’
12Ut eb li cheß queßxye re lix cheßel li uvas: —Lâat tatkaxakab chokß karey, chanqueb.
13葡萄樹對它們說:‘我怎可以放棄生產那使 神和世人都喜樂的新酒,飄搖在眾樹之上呢?’
13Aßut lix cheßel li uvas quixye reheb: —¿Cßaßut? ¿Ma naru ta biß tincanab xqßuebal li vino li nasahoß cuiß xchßôl li Kâcuaß ut eb li cuînk yal re nak tincßanjelak chokß êrey? chan.
14於是眾樹都對荊棘說:‘請你來作王統治我們吧。’
14Tojoßnak eb li cheß queßxye re li tun qßuix: —Lâat tatkaxakab chokß karey, chanqueb.
15荊棘對眾樹說:‘如果你們真誠地膏立我作王統治你們,就要來,投靠在我的蔭下;否則,火必從荊棘裡出來,吞滅黎巴嫩的香柏樹。’
15Ut li tun qßuix quixye reheb: —Cui yâl nak lâex têraj nak lâin tin-oc chokß êrey, quimkex biß anakcuan. Qßuehomak êrib chi rubel lin mu. Cui ut incßaß nequeraj chi joßcan, chiêlk li xam cuiqßuin ut chixcßatak li chacalteß re Líbano, chan.
16“現在你們立亞比米勒為王,你們若是誠實和正直,如果你們善待耶路.巴力和他的家,照著他手所作的待他;
16Ut laj Jotam quixpatzß reheb: —¿Ma chi anchal êchßôl ut ma saß xyâlal xexakab laj Abimelec chokß rey? ¿Ma xebânu usilal re laj Gedeón ut reheb li ralal xcßajol joß nak laj Gedeón quixbânu usilal êre lâex?
17我父親從前冒死為你們爭戰,把你們從米甸人手中救了出來;
17Laj Gedeón lin yucuaß incßaß quixra lix yußam nak cô chi pletic riqßuineb laj Madián re êcolbal lâex.
18今日你們竟起來攻擊我的父家,在一塊石頭上殺了他七十個兒子,又立了他的婢女所生的兒子亞比米勒作示劍人的王,因為他原是你們的親族。
18Abanan anakcuan lâex xebânu mâusilal reheb li ralal lin yucuaß. Chiru jun chi pec xecamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Gedeón. Ut xexakab laj Abimelec chokß êrey, xban nak aßan êrechßalal. Aßan ralal laj Gedeón riqßuin jun lix môs ixk.
19今日你們若是按著誠實和正直待耶路.巴力和他的家,你們就可以因亞比米勒得喜樂,亞比米勒也可以因你們得喜樂。
19Cui xexcuan saß xyâlal riqßuin laj Gedeón ut riqßuineb li ralal xcßajol chiru li cutan aßin, naru texcuânk chi sa saß êchßôl riqßuin laj Abimelec. Ut laj Abimelec chicuânk chi sa saß xchßôl êriqßuin.
20若不是這樣,願火從亞比米勒出來,吞滅示劍人和伯特米羅人;又願火從示劍人和伯特米羅人出來,吞滅亞比米勒。”
20Cui ut incßaß xexcuan saß xyâlal, chiêlk ta xam riqßuin laj Abimelec ut cheßcßatk ta chixjunileb li cuînk aj Siquem ut eb laj Bet-milo. Ut chiêlk ta xam riqßuineb laj Siquem ut eb laj Bet-milo ut chicßatk ta laj Abimelec, chan laj Jotam.
21接著約坦就逃跑了;他逃到比珥去,住在那裡,躲避他的兄弟亞比米勒。
21Ut xban nak laj Jotam quixucuac chiru laj Abimelec li ras, joßcan nak quiêlelic chiru ut cô chi cuânc saß li tenamit Beer.
22示劍人背叛亞比米勒王亞比米勒治理以色列人三年。
22Oxib chihab queßcuan laj Israel rubel xcuanquilal laj Abimelec.
23 神差派邪惡的靈來到亞比米勒與示劍人中間,示劍人就背棄了亞比米勒。
23Ut li Dios quixtakla jun chßaßajquilal saß xbêneb laj Abimelec ut eb laj Siquem re nak xicß chic teßril ribeb chi ribileb rib. Ut eb laj Siquem queßxkßetkßeti ribeb chiru laj Abimelec.
24這是要報復對耶路.巴力七十個兒子的暴行,把流他們血的罪歸到他們的兄弟亞比米勒身上,就是那殺害他們的;也歸到示劍人身上,就是那些幫助亞比米勒去殺他自己的兄弟的。
24Li Dios quixbânu chi joßcan re nak laj Abimelec rochbeneb li cuînk aj Siquem teßxtoj rix li mâc li queßxbânu nak queßxcamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal.
25示劍人在山頂上設下埋伏,路過他們那裡的,他們都劫掠;有人把這事告訴亞比米勒。
25Eb laj Siquem queßxxakabeb li cuînk re nak teßxmuk ribeb saß eb li tzûl. Ut queßrelkßa chixjunil li cßaßru cuan reheb li nequeßnumeß aran. Abanan laj Abimelec quirabi resil li cßaßru yôqueb chixbânunquil.
26那時,以別的兒子迦勒與他的兄弟都來了,到示劍去,示劍人竟信任他。
26Laj Gaal, li ralal laj Ebed, cô chi cuânc Siquem rochbeneb li ras ut eb li rîtzßin. Ut eb laj Siquem queßxserakßi re li cßaßru yôqueb chixbânunquil.
27他們出到田間去,收取葡萄,榨酒,舉行慶祝會,進入他們的神廟吃喝,並且咒詛亞比米勒。
27Queßcôeb chixsicßbal ru li uvas ut queßxyatzß re risinquil lix yaßal. Chirix aßan queßxbânu jun li ninkße saß rochoch lix dioseb. Nak yôqueb chi cuaßac ut chi ucßac, yôqueb chixmajecuanquil laj Abimelec.
28以別的兒子迦勒說:“亞比米勒是誰?示劍是誰?竟要我們服事他呢?他不是耶路.巴力的兒子嗎?他的副官不是西布勒嗎?你們要服事示劍的始祖哈抹的後人啊;我們為甚麼要服事亞比米勒呢?
28Ut laj Gaal, ralal laj Ebed, quixye: —¿Ani laj Abimelec ut aniho lâo nak takaqßue kib rubel xtakl? ¿Ma mâcuaß ta biß laj Abimelec ralal laj Jerobaal? Ut laj Zebul cuan rubel xtakl. ¿Cßaßut nak tocßanjelak chiru aßan? Tocßanjelak ban chiruheb li ralal xcßajol laj Hamor li quiyîban re li tenamit aßan.
29但願這些人民都歸在我手下,我好把亞比米勒除掉。”迦勒又對亞比米勒說:“增添你的軍隊出來吧!”
29Cui ta lâin nintaklan saß êbên, ac xkasach raj ru laj Abimelec. Ac raj xinye re nak tixcauresiheb lix soldado re teßchâlk chi pletic kiqßuin, chan laj Gaal.
30那城的首長西布勒聽了以別的兒子迦勒的話,他的怒氣就發作,
30Nak quirabi resil li cßaßru quixye laj Gaal, ralal laj Ebed, cßajoß nak quijoskßoß laj Zebul li nataklan saß xbêneb li tenamit aßan.
31祕密差派使者去見亞比米勒,說:“以別的兒子迦勒和他的兄弟已經到了示劍,他們正在煽動那城的人反叛你。
31Saß mukmu quixtakla resil riqßuin laj Abimelec ut quixye re: —Laj Gaal, ralal laj Ebed, rochbeneb li ras ut eb li rîtzßin cuanqueb arin Siquem ut yôqueb chixtacchißinquileb li tenamit re nak incßaß chic teßabînk châcuu.
32現在,你和與你在一起的人,要在夜間起來,在野地埋伏。
32Joßcan nak chiru li kßojyîn aßin lâat âcuochbeneb li soldados texchâlk ut têmuk êrib chire li tenamit.
33到了早晨,太陽出來的時候,你就要起來攻城;你要注意,迦勒和與他在一起的人出來對抗你的時候,你就把握機會對付他們。”
33Nak tâsakêuk cuulaj texcuaclîk ut tex-oc chi pletic saß li tenamit. Nak teßêlk laj Gaal rochbeneb lix soldado, lâat tâcuil cßaßru tâbânu riqßuineb, chan.
34於是亞比米勒和與他在一起的人,都在夜間起來,分作四隊,埋伏著等候示劍人。
34Joßcan nak chiru kßojyîn laj Abimelec rochbeneb lix soldado queßcôeb chire li tenamit Siquem ut queßxmuk ribeb chirix li tenamit. Câhib chßûtal queßel nak queßxjachi ribeb.
35以別的兒子迦勒出去,站在城門口;亞比米勒和與他在一起的人,從埋伏的地方起來。
35Nak laj Gaal qui-el ut quixakli chire li oquebâl re li tenamit, laj Abimelec ut eb li soldado queßel chak saß eb li naßajej li mukmûqueb cuiß.
36迦勒看見了那些人,就對西布勒說:“你看,有人從山頂上下來。”西布勒說:“你看見山的影子以為是人。”
36Laj Gaal quirileb ut quixye re laj Zebul: —¡Il! Cuanqueb cuînk yôqueb chak chi cubec saß li tzûl, chan. Ut laj Zebul quixye: —Mâcuaßeb cuînk nacacuil. Yal mu nacßutun saß li tzûl, chan.
37迦勒又說:“看哪,有人從高地下來,又有一隊從米惡尼尼橡樹的路徑而來。”
37Laj Gaal quixye cuißchic: —Yâl nak cuînk yôqueb chak chi cubec saß li tzûl. Ut yôqueb ajcuiß chi châlc saß li be cuan cuiß li ji li nequeßcuan cuiß laj kße, chan.
38西布勒對他說:“你曾經說過:‘亞比米勒是誰,竟要我們服事他呢?’現在你說這話的嘴在哪裡呢?這不是你輕視的人嗎?現在請你出去與他們交戰吧。”
38Laj Zebul quixye re: —¿Ma incßaß ta biß cau âcuib? ¿Ma incßaß ta biß yôcat chixhobbal laj Abimelec nak xaye, “¿Cßaßru aj e nak tocßanjelak chiru aßan?” chancat. Ayu chi pletic riqßuineb anakcuan, chan laj Zebul.
39於是迦勒在示劍人面前出去,與亞比米勒爭戰。
39Ut laj Gaal quicßamoc be chiruheb li cuînk aj Siquem nak queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Abimelec.
40亞比米勒追趕迦勒,迦勒在他面前逃跑,直到城門口,有很多受傷的人仆倒。
40Laj Abimelec quirâlinaheb laj Gaal ut nabaleb queßcam nak yôqueb chi xic saß li oquebâl re li tenamit.
41亞比米勒住在亞魯瑪;西布勒把迦勒和他的兄弟趕走,不許他們住在示劍。
41Ut laj Abimelec quicana chi cuânc saß li tenamit Aruma. Ut laj Zebul quirisi laj Gaal saß li tenamit Siquem rochbeneb li ras ut eb li rîtzßin re nak incßaß chic teßcuânk aran.
42亞比米勒的反擊次日,城中眾人出到田間去,有人把這事告訴亞比米勒。
42Cuulajak chic laj Abimelec quirabi resil nak eb laj Siquem teßxic saß li cßalebâl.
43亞比米勒就把他的人分作三隊,埋伏在田間;他在那裡觀看,見有人從城裡出來,就起來攻擊他們,把他們擊殺了。
43Joßcan nak quixjachi lix soldado chi oxib chßûtal ut quixtaklaheb chixmukbal ribeb saß li cßalebâl roybeninquil nak teßêlk saß li tenamit Siquem. Nak queßel saß li tenamit, eb laj Abimelec queßel saß lix naßajeb ut queßxcamsiheb.
44亞比米勒和與他在一起的一隊人忽然衝過去,站在城門口;其他兩隊人也衝出來攻打所有在田間的人,把他們擊殺了。
44Nak eb laj Abimelec ut eb li soldado li cuanqueb rochben yôqueb chi oc chi pletic saß li tenamit, li cuib chßûtal chic chi soldado yôqueb chixcamsinquileb li cuanqueb saß cßalebâl.
45那一天,亞比米勒整天攻打那城,把城攻下了,殺了城中的眾人;把城拆毀,又撒上鹽。
45Chiru chixjunil li cutan yôqueb chi pletic toj retal nak laj Abimelec quinumta saß xbêneb laj Siquem. Quixcamsiheb ut quixjucß li tenamit ut quixpaji atzßam saß li naßajej aßan.
46示劍樓的眾人聽見了這事,就逃入伊勒.比利土廟的地穴裡。
46Nak eb li cuanqueb saß li cab li najt xteram queßrabi li cßaßru yô chi cßulmânc, queßcube ut queßcôeb chixcolbal ribeb saß li cab cuan cuiß laj Baal-berit, lix dioseb.
47有人告訴亞比米勒,說:“示劍樓所有的人都聚集在一起。”
47Ut laj Abimelec quirabi resil nak chßutchßûqueb aran.
48亞比米勒和與他在一起的人都上了撒們山;亞比米勒手裡拿著斧子,砍下一根樹枝,拿起來放在自己的肩頭上,然後對與他在一起的人說:“你們看我作甚麼,你們也要趕快照樣作。”
48Cô rochbeneb lix soldado saß li tzûl Salmón. Quixchap lix mâl laj Abimelec ut quixyocß jun li rukß cheß ut quixqßue saß xbên xtel. Quixye reheb li rochben: —Chebânu joß xinbânu lâin. Ut sêbahomak êrib, chan.
49於是眾人也各自砍下一根樹枝,跟隨著亞比米勒,把樹枝放在地穴上,放火燒了地穴,以致示劍樓的人都死了,男女約有一千人。
49Ut chixjunileb queßxyocß li rukß cheß ut queßxpako saß xbên xteleb ut queßcôeb chirix laj Abimelec saß li cab li chßutchßûqueb cuiß laj Siquem. Queßxqßue li rukß cheß chirix li cab ut queßxloch xxamlel ut queßcßateß li cuanqueb chi saß. Joßcan nak queßcam li cristian li cuanqueb Siquem. Numenak tana jun mil li queßcam, joß cuînk, joß ixk.
50亞比米勒的結局後來亞比米勒到提備斯去,安營攻打提備斯,攻取了那城。
50Chirix chic aßan laj Abimelec queßcôeb toj saß li tenamit Tebes ut queßxtiquib pletic toj retal queßrêchani li tenamit.
51城中有一座堅固的城樓;那城所有的人,無論男女,都逃到那裡去,關上門,上了樓頂。
51Saß li tenamit aßan cuan jun li nimla cab najt xteram re teßxcol cuiß ribeb. Chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit queßcôeb aran, joß cuînk, joß ixk. Ut queßcôeb ajcuiß eb li nequeßtaklan saß li tenamit aßan. Queßxqßue saß lau lix puertil ut queßtakeß saß xbên li cab.
52亞比米勒到了城樓前,攻打城樓;他走近城樓門口,要用火焚燒。
52Laj Abimelec cô cuan cuiß li oquebâl re li cab aßan re tixcßat.
53有一個婦人把一塊上磨石拋在亞比米勒的頭上,打破了他的頭蓋骨。
53Abanan jun li ixk quixcut jun tokol li pec re li molino. Li pec aßan quinak saß xjolom laj Abimelec ut quijoreß lix jolom.
54他急忙呼喊替他拿兵器的少年人,對他說:“拔出你的刀來,把我殺死吧。免得人講論我說:‘他被一個婦人所殺。’”於是那少年人把他刺透,他就死了。
54Laj Abimelec quixbok saß junpât li cuînk li nacßamoc re lix chßîchß ut quixye re: —Isi chak lâ chßîchß ut tinâcamsi re nak mâ ani tâyehok re nak ixk xcamsin cue, chan. Ut li cuînk quixnumsi lix chßîchß saß xsaß. Joßcaßin nak quicam laj Abimelec.
55以色列人看見亞比米勒死了,就各回自己的地方去了。
55Nak queßxqßue retal laj Israel nak ac xcam laj Abimelec, queßsukßi cuißchic saß li rochocheb.
56這樣, 神報應了亞比米勒向他父親所行的惡事,就是他殺了自己的兄弟七十個人。
56Joßcaßin nak quiqßueheß laj Abimelec xban li Dios chixtojbal rix li mâc quixbânu chiru lix naß xyucuaß nak quixcamsiheb li lajêb xcâcßâl li ras ut li rîtzßin.Ut li Dios quixqßueheb ajcuiß chixtojbal rix lix mâqueb li cuînk li cuanqueb Siquem. Queßxcßul joß quixye laj Jotam li ralal laj Jerobaal.
57 神也把示劍人的一切惡事,都報應在他們的頭上;耶路.巴力的兒子約坦的咒詛,也歸到他們身上。
57Ut li Dios quixqßueheb ajcuiß chixtojbal rix lix mâqueb li cuînk li cuanqueb Siquem. Queßxcßul joß quixye laj Jotam li ralal laj Jerobaal.