1巴比倫王忘記自己的夢尼布甲尼撒在位第二年，他作了夢，因此心裡煩亂，不能入睡。
1Huan Nebukadnezzar vaihawm kum nih kum in Nebukednezzar in mang a neia; a lungsim a buai mahmaha, a ihmu theita kei hi.
2於是王吩咐人把術士、用法術的、行邪術的和迦勒底人都召來，要他們把王的夢告訴王。他們來了，站在王面前。
2Huan kumpipan mitkhialdawitawite leh, bummite leh, aisanmite leh Kaldai mite, kumpipa a mang hilh dinga sap dingin thu a piaa. Huchiin a hong lut ua kumpipa maah a hong ding ta uhi.
3王對他們說：“我作了一個夢，心裡煩亂，我要知道這是甚麼夢。”
3Huchiin kumpipan a kiang uah, Mang ka neia, mang thei dingin ka lungsim a buai mahmah hi, a chi a.
4迦勒底人用亞蘭話對王說：“願王萬歲！請把那夢告訴僕人，我們好解釋夢的意思。”
4Huan Kaldai miten kumpipa kiangah Suria pauin, Aw kumpia, khantawnin dam in; na sikhate mang tuh hilh inla a hilhchetna ka ensak ding uh, a chi ua.
5王回答迦勒底人說：“我已經定旨：如果你們不把那夢和夢的意思向我說明，就必被碎屍萬段，你們的家必成為廢墟。
5Kumpipan a dawnga, Kaldai mite kiangah, A thil keia kipan a paikheta; mang ka kianga na hontheih sak kei ua leh hilhchetna toh, at nenin na om ding ua, na inte uh ekvum a honghi ding.
6如果你們能把那夢和夢的意思向我解釋，就必從我這裡得禮物、獎賞和大尊榮，所以你們要把夢和夢的意思向我解釋。”
6Himahleh mang leh a hilhchetna na theihsak ua leh, kei a kipanin thilpiakte leh kipahmante leh nakpitaka zahtakna na mu ding uh; huaijiakin mang leh a hilhchetna hon ensak un, a chi a.
7他們第二次回答王說：“請王把夢告訴僕人，我們好解釋夢的意思。”
7A nihveina dingin amau a dawng ua, Kumpipan mang tuh honhilh henla, huan kou a hilhchetna ka ensak ding uh, a chi ua.
8王回答說：“我清楚知道你們企圖拖延時間，因為你們看出我已經定旨。
8Kumpipan a dawnga, Kei akipanin a thil a pai kheta chih na muh jiak un, hun lei tum na hi uh chih ka thei tel hi.
9如果你們不把那夢向我說明，只有一個辦法對付你們。你們串通在我面前胡言亂語，希望時勢有所改變。你們現在要把夢告訴我，好使我知道你們真能把夢的意思向我解釋。”
9Ahihhangin mang tuh ka kianga na kitheih sak kei u leh, nou adingin dan khat kia a om; hun a kikhen tana, ka maa thu juau leh sia gelkhol na hih jiak un; huaijiakin mang tuh honhilh unla, huan a hilhchetna na hon ensak thei uh chih ka thei ding, a chi a.
10迦勒底人無法說出王的夢迦勒底人在王面前回答說：“世上沒有人能把王所問的事說出來，因為從來沒有一個偉大和有權勢的君王向術士、用法術的和迦勒底人詢問過這樣的事。
10Kaldai miten kumpipa maah a dawng ua, Kumpipa thu ensak thei leitungah kumah a om kei; kumpipa hiam, toupa hiam, vaihawmmi kuamahin mitkhialdawitawi kuamahmah hiam, bummi kuamahmah hiam, Kaldai mi kuamahmah ah huchibang a dot ngei louh jiak un.
11王所問的事很難答，除了那不和世人同住的神明以外，沒有人能在王面前把這事說出來。”
11Kumpipa thil deih vangtak ahi, pathiante a omna uh sa toh hiloute chihlouhngal, midang kuamahin kumpipa maah huai a ensak theikei ding uh, a chi ua.
12因此，王大發烈怒，下令殺絕巴比倫所有的智慧人。
12Hiai jiakin kumpipa a heh mahmaha a thangpai tuntuna, Babulon mi pilte tengteng hihmang dingin thu a peta hi.
13於是王的御旨發出，要把智慧人都殺死；人就尋找但以理和他的同伴，要殺死他們。
13Huchiin thupiak a pai khetaa, mi pilte a thah ding ahi ta ua; huan Danial leh a lawmte thah dingin a zong uhi.
14但以理求王寬限那時，王的護衛長亞略出來，要殺死巴比倫的智慧人，但以理就婉轉機敏地向他詢問；
14Huchiin Danialin kumpipa veng sepaih zaheutu Ariok kiangah thuhilhna leh thupil toh dawnna a kik saka, Babulon mi pilte that dinga kuankhe pa kiangah.
15但以理對王的護衛長亞略說：“王的命令為甚麼這樣嚴厲呢？”亞略就把這事告訴但以理。
15Ariok kumpipa sepaih zaheutu a dawnga a kiangah, Bangdia kumpipa a kipan thupiak huchitela kin ahia? a chi a. Huchiin Ariokin Danial kiangah a thil a kitheisak a.
16但以理就進去，求王寬限，使他可以把那夢的意思為王解釋。
16Huan Danial a luta, amah adia hun sehsak dingin kumpipa a ngena, huchia a hilh chetna kumpipa a etsak dingin.
17 神把夢的意義指示但以理但以理回到自己的家裡，把這事告訴他的同伴哈拿尼雅、米沙利和亞撒利雅，
17Huchiin Danial a in ah a paia, Hanania te, Misael te, Azaria te, a lawmte kiangah huai thil tuh a theisak ta hi;
18要他們為這隱祕的事祈求天上的 神憐憫，免得但以理和他的同伴與巴比倫其餘的智慧人一同滅亡。
18Huchia amauten hiai thuguk tanchina van Pathian chitnate a nget theihna dingun; huchia Danial leh a lawmte Babulon a mi pilte lakate toh amanthat louhna ding un.
19於是這隱祕的事在夜間的異象中給但以理顯明了。但以理就稱頌天上的 神。
19Huchiin jan mengmuhna ah Danial kiangah thuguk tuh taklatin a om ta hi. Huan Danialin van Pathian a phat hi.
20但以理說：“願 神的名得稱頌，從永遠直到永遠，因為智慧和能力都是屬他的。
20Danialin a dawnga, Khantawn khantawnin Pathian min phatin om hen; Pilna leh hatna lah amaha ahi ngala;
21他改變時間、季節；他廢王、立王；他賜智慧給智慧人，賜知識給聰明人。
21Huan aman hunte leh hunbite a hihlamdanga; kumpipate a suan khia, kumpipate a tung khiaa; mi pilte kiangah pilna a piaa, theihsiamna theite kiangah theihna a pia hi.
22他顯明深奧和隱密的事，他洞悉暗中的一切，因為光明與他同住。
22Thil thukte leh gukte a taklanga, miala om bang ahia aman a thei a, a kiangah khovak a om hi.
23我列祖的 神啊！我感謝你，讚美你！你把智慧和能力賜了給我；我們向你所求的，現在你已向我顯明，把王的事告訴了我們。”
23Na tungah ka kipaka, ka honphat hi. Aw nang ka pipute Pathian, pilna leh hatna honpe pa, leh nang ka honnget uh tua ka kianga hontheisakpa; kumpipa thu lah ka kiang uah na hontheisak ta ngala, a chi a.
24但以理入宮見王於是但以理進去見亞略，就是王委派去殺絕巴比倫的智慧人的，對他這樣說：“不要殺絕巴比倫的智慧人；請把我帶到王面前，我要把夢的意思向王解釋。”
24Huaijiakin Danial, kumpipan Babulon mi pilte hihse dia a sehpa, Ariok kiangah a hoh a; a vahoha a kiangah hichibangin a chi hi; Babulon mipilte hihmang ken; kumpipa maah honpi lut inla, huan kumpipa kiangah a hilhchetna ka ensak ding, a chi a.
25亞略就急忙把但以理帶到王面前，對王這樣說：“我在被擄的猶大人中找到一個能把夢的意思向王說明的人。”
25Huchiin Ariokin kintakin kumpipa maah Danial a pi luta, a kiangah hichibangin a chi a; Juda saltangte lak ah mi khat ka mu a, aman kumpipa kiangah a hilhchetna a theisak ding, a chi a.
26王問稱為伯提沙撒的但以理說：“你能向我說明我所見的夢和夢的意思嗎？”
26Kumpipan a dawnga Danial kiangah, a min Beltesazar hiven, Mang ka neih na hon theisak theiin, a hilhchetna na hon theisak thei maw? a chi a.
27但以理在王面前回答說：“王所問的那隱祕的事，沒有智慧人、用法術的、術士和占星家能向王解釋；
27Danial in kumpipa maah a dawnga, Thuguk kumpipan a nget mipil hiin, aisanmite hileh, kumpipa kiangah a ensak theikei ding ua.
28只有一位在天上的 神能把一切隱祕的事顯明；他已經把日後將要發生的事告訴你尼布甲尼撒王了。你的夢和你躺在床上時腦海中出現的異象就是這樣：
28Himahleh van ah Pathian a oma aman thugukte a taklang hi; ni nanung lama bang ahia om ding kumpipa Nebukadnezzar kiangah a theisak ta hi. Na lupna tunga na lutang mengmuhna leh na mang hiaite ahi;
29王啊！你躺在床上時，想到日後將要發生的事，那顯明隱祕事的 神就把將要發生的事向你說明了。
29Nang na hih leh aw kumpipa na lupna tungah na lungsim sungah na ngeihtuahnate a hongom ua; tunung chianga bang ahia hongom ding thu: huan amah thugukte na kianga taklangpan bang ahia hongom ding na kiangah a theisak ta ahi.
30現在這隱祕的事向我顯明，並不是因為我的智慧勝過所有的人，而是要使王知道夢的意思和你心想明白的事。
30Himahleh kei bel, pilna ahing himhim sanga pilna ka neih tam jawk jiaka hiai thuguk ka kianga taklat ahi keia: himahleh a hilhchetna kumpipa kianga theihsak a hih theihna ding leh nang na lungtang ngaihtuahte na theihna ding a hijaw hi.
31復述夢境“王啊！你正在觀看，看見有一座大像，那像甚高，非常光耀，豎立在你面前，樣貌十分可怕。
31Nang, Aw kumpipa, namuta; ngaiin, milim thupi tak. Hiai milim, hat tak mai, a tetna thupi mahmah, na maah a ding a; amel tuh a kihtakhuai mahmah hi.
32這像的頭是純金的，胸膛和手臂是銀的，腹和腰是銅的，
32Hiai milim a hih leh, a lutang dangkaeng hoih ahi a. a awm leh a bante dangka, a gilleh apheipite dal,
33腿是鐵的，腳是鐵和泥混雜的。
33akhete sik, a khepekte sikkhenkhatleh tung khenkhat.
34你正觀看的時候，有一塊非人手鑿成的石頭，擊在那座大像鐵和泥混雜的腳上，把腳砸碎了。
34Suang khuta sek louh. huai milim a khepek sik, leh tung denga kitam nen sak dimdem tanin na mu a.
35於是鐵、泥、銅、銀、金都一同砸得粉碎，好像夏天禾場上的糠秕，被風吹散，無處可尋；那打碎這像的石頭卻變成一座大山，充滿全地。
35Huchiin sik toh, tung toh. dal toh, dangka toh, dangkaeng loh a kitam nen khawm vek ua: nipi buhphuala buhsi bang mai a hong hi ua; huchiin huihin amaute amut mang ua: huan huai milim deng suang pen mual thupi a hong suaka. lei pumpi a dimta hi.
36詳解夢義“這就是那夢，現在我們要在王面前講解那夢的意思。
36Hiai mang ahi a; kumpipa maah a hilhchetna ka gen ding uh.
37王啊！你是萬王之王，天上的 神已經把國度、權柄、能力和尊榮都賜給你；
37Nang. Aw kumpipa, kumpipate kumpipa, van Pathianin a kianga gam te, thilhihtheihna te. hatna te, thupina te a piak. na hi a;
38也把散居在各處的世人、田野的走獸和空中的飛鳥，都交在你手裡，使你管理這一切。你就是那金頭。
38huan koipeuha mite tate a tenna uah, gama sate leh vana vasate na khut ah a honpia; amaute tengteng tunga lal dingin nang a honbawla: dangkaeng lutang na hi.
39在你以後，另一國將興起，不及於你。後有第三國，就是那銅的，要統治全地。
39Huan nang nungin nanga sanga niamjaw gam dang khat a hong ding khe ding; huchiin lal gam thumna dang, leitung tengtenga thunei ding.
40還有第四國，堅強如鐵，因為鐵能砸碎擊破萬物；鐵怎樣壓碎一切，那國也要照樣砸碎一切。
40Huan gam lina sik bangin a hat dinga: sikin a kek nen saka thil tengteng a nuaisiah bang takin: huan sikin hiaite tengteng a delh jan angin, a kek nen sakin, a delh jan ding hi.
41正如你看見那像的腳和腳趾是窯匠的泥和鐵混雜的，那國也必分裂；正如你看見鐵和陶泥混合在一起，那國也必有鐵的堅硬。
41Huan khepekte leh khezung na muhte, a khen belvelmi tung leh a khen sik a hih leh, gam hawmjak ahi dinga; himahleh a sungah sik hatna a om dinga, sik buannawi tung toh helkhawmna muh-bangtakin.
42那些腳趾是鐵和泥混雜的，那國也必是部分堅強，部分脆弱。
42Huan khepek khezungte akhen sik leh akhen tung hi pen a hihleh. huchibangin gam hatna chiang nei, kitapna chiang neia hi ding hi.
43你怎樣看見鐵和陶泥混合在一起，那國的人也必和列國的人通婚混雜，卻不能彼此聯合，正如鐵和泥不能混雜一樣。
43Huan sik buannawi tung toh kihel na muh pen a hihleh, mite chi toh a mau a kitok hel ding uh; himahleh a kikawi kip kei ding ua. sik tung toh a kigawm lou mah bangin.
44那些王在位的時候，天上的 神必興起另一個永不滅亡的國，國權必不歸給別族的人。這國必砸碎毀滅其他各國；並且這國必存到永遠。
44Huan huai kumpipate dam laiin van Pathianin gam suksiata om ngei lou ding, a thuneihna mi dang kianga nutsiata om ngei sam lou ding, a honding khe sak dinga; himahleh hiai gam tengteng a kitam nen sak dinga, a suse vek dinga, amah bel khantawnin a ding ding hi.
45正如你看見那塊從山而出，非人手鑿成的石頭，把鐵、銅、泥、銀和金都砸碎了，偉大的 神已把日後必有的結局都告訴王了。這夢是確實的，夢的意思也是準確的。”
45Suang mual akipan khuta sek louh hongom khiaa, sik te, dal te, tung te. dangka te leh dangkaeng te a kitam sak dimdem na muh pen a hihleh; tunung chianga bang ahia hongom ding kumpipa kiang ah Pathian thupiin a thei sakta hi: huan mang tuh theihsa ahia, a hilhchetna a kichian hi, a chi a,
46王高抬並重賞但以理尼布甲尼撒王俯伏在地，向但以理下拜，又下令向但以理獻上供物和香品。
46Huaitakin Nebukadnezzarin a maiin lei a sia, Danial a bia a. thillat leh gim namtui a kianga lan dingin amau thu a pia hi.
47王對但以理說：“你們的 神真是萬神之神，萬王之王，又是顯明隱祕事的，因為你能把這隱祕的事顯明出來。”
47Kumpipan Danial a dawnga, Chihtaktakin na Pathian pathiante Pathian leh, kumpipate TOUPA leh, thugukte taklangpa ahi; hiai thuguk taklang dinga hihtheihna na neih jiakin, a chi a.
48於是王提升但以理，賜他許多貴重的禮物，使他管理巴比倫全省，又立他為總長，管理巴比倫所有的智慧人。
48Huchiin kumpipan Danial a lian saka, thilpiak tampi a piaa. Babulon bial pumpia heutuin a bawla. Babulon mi pilte tengteng tunga ukpipa pen dingin.Huan Danial in Sadrak te, Mesak te, Abed-nego te Babulon bial thulehla tunga koih dingin kumpipa kiangah a ngena; himahleh Danial jaw kumpipa kongpi ah a om hi.
49但以理求王，王就委派沙得拉、米煞、亞伯尼歌管理巴比倫省的政務；但以理卻在朝中侍立。
49Huan Danial in Sadrak te, Mesak te, Abed-nego te Babulon bial thulehla tunga koih dingin kumpipa kiangah a ngena; himahleh Danial jaw kumpipa kongpi ah a om hi.