1引言:摩西憶述往事以下是摩西在約旦河東的曠野,疏弗對面的亞拉巴,就是在巴蘭和陀弗、拉班、哈洗錄、底撒哈之間,向以色列人所說的話。
1Hiai thu Jordan suah lam gamdai, Paran leh Tophel leh Laban leh Haze-roth leh Di-zahab kikal a Suph chin Arabaa Mosi in Israel mite tengteng kiang a a gen ahi.
2從何烈山經過西珥山的路,到達加低斯.巴尼亞,共有十一天的路程。
2Horeb tang a kipan in Kades-barnea bel Seir tang lam lampi ah ni sawm leh ni khat lam ahi.
3出埃及以後第四十年十一月一日,摩西照著耶和華吩咐他一切關於以色列人的話,都告訴了他們。
3Huan, kum sawmli kum, kha sawm leh kha khatna, huai kha ni khat ni in, hichi ahi a, TOUPA'N amau hilh ding a thu a piak tengteng Israel suante kiang ah Mosi in a gen a;
4當時,他已經擊敗了住在希實本的亞摩利人的王西宏,和住在亞斯他錄與以得來的巴珊王噩。
4Hesbon a om Amorte kumpipa Sihon leh Edrei leh Astarot a om Basan kumpipa Og a thah nung in:
5摩西在約旦河東的摩押地,開始講解這律法,說:
5Jordan suah lam Moab gamah hiai dan Mosi in a genkhe panta hi.
6“耶和華我們的 神,在何烈山告訴我們:‘你們在這山上住夠了;
6TOUPA i Pathian un Horeb tang ah hon houpih a, Hiai tang ah na om sawt hunta uh:
7現在你們要轉回,起程到亞摩利人的山地去,到那些住在亞拉巴、山地、低地、南地、沿海一帶、迦南人的地、黎巴嫩,直到大河,就是幼發拉底河一帶的地方去。
7Kisuan ta unla, paikhia unla, Amorte tang gamah leh a kimvel teng Araba ah khawng, tang gam te ah khawng, phai gamah te leh Lebanon ahte, luipi Euphrates tan in pai un.
8看哪,我把這地擺在你面前,你們要進去,佔領這地為業,就是耶和華向你們列祖亞伯拉罕、以撒、雅各起誓應許給他們和他們的後裔的地。’
8Ngai un, gam ka hon pekhin a: na pu uh Abrahamte, Isakte, Jakobte leh amau nung a a suan sawnte uh kiang a kichiam a TOUPA'N a piak gam va luah un, chi in.
9選立智慧人為首領(出18:13~27)“那時,我曾經對你們說:‘你們的重擔,我獨自一人無法擔當。
9Huan, huai lai in na kiang uah, Kei kia in ka hon pozou kei a;
10耶和華你們的 神使你們多起來;你們看,你們今日像天上的星那樣多。
10TOUPA na Pathian un a hon pung sak a, ngai un, tu in na tamdan uh van a aksi zah hial a hong hi ta uh.
11願耶和華你們列祖的 神,使你們比現在更多千倍,又照著他應許你們的話,賜福給你們。
11TOUPA, na pi-le-pute un Pathian in tu sanga amun sang in hon pung sak henla, a hon chiam bang in hon vualzawl hen.
12我獨自一人怎能擔得起你們的重擔、責任和你們爭訟的事呢?
12Bang chi in kei kia in na buainate uh, na puakgikte uh, na kihou theihlouhnate uh ka po zou dia?
13你們要按著支派選出一些有智慧、有見識、有經驗的人,我就立他們作你們的首領。’
13Na nam lak ua mi, mi pil, theisiam mi, a dan ding theimi kitelkhia unla, na tung ua heutu ding in ka hon bawl ding, chi in a hon houpih a.
14你們回答我,說:‘你吩咐我們作的事很好。’
14Huan, nou na thil gen kou a ding in a hoih mahmah, chi in no'n dawng ua.
15我就選出你們眾支派中的領袖,就是有智慧有經驗的人;按著你們的支派,立他們作管理你們的首領,就是作千夫長、百夫長、五十夫長、十夫長和其他官長。
15Huchi in na nam heutute uh ka pom a, na nam lak ua mi, mi pil a dan ding thei mite na tung ua heutu ding in ka bawl a, sang tung a heutu, za tung a heutute, sawmnga tung a heutute, sawm tung a heutute, inntek pente toh.
16“那時,我吩咐你們的審判官,說:‘你們在兄弟中聽訟,無論是兄弟彼此訴訟,或是與同居的外地人訴訟,都要按著公義審判。
16Huan, huailai in na vaihawm mite uh, Na unaute uh kal a thu ngaihkhiak sak unla, unau leh unau kal ah leh gamdang mi, a ompih toh a kaal uah diktat tak in hawm un.
17審判的時候,不可偏袒人;無論貴賤尊卑,都要一樣地聽訟;不可怕人的情面,因為審判是屬於 神的;如果你們遇見難斷的案件,可以呈到我這裡來,讓我審斷。’
17Vaihawmna ah deihsak tuam na neih ding uh ahi kei; mi neu leh mi lian kibang tak in na ngaihkhiak sak ding uh ahi; kuamah na lau ding uh ahi kei; vaihawmna lah Pathian a ahi ngal a: nou a ding a thu haksa luate ka kiang ah na hon tun zel ding ua, huan, huai ka ngaikhe zel ding, chi in thu ka pia.
18那時,我把你們當作的一切事,都吩咐了你們。
18Huan, huai lai in thil na hihdan ding tengteng uah thu ka hon pia hi.
19派人前往窺探迦南地(民13:1~24)“我們照著耶和華我們的 神吩咐我們的,從何烈山起行,走過你們所見那大而可怕的曠野,沿著到亞摩利人山地的路而行;後來到了加低斯.巴尼亞。
19Huan, TOUPA'N thu hon piak bang in Horeb tang a kipan in i pawt ua, Amorte tang gam lampi a gamdai zapi leh mulkimhuai tak na muh uh i kantan ua, Kadesbarnea khua I va tung ua.
20我對你們說:‘你們已經到了亞摩利人的山地,就是耶和華我們的 神賜給我們的。
20Huan, na kiang uah, TOUPA i Pathian in a hon piak Amorte tang gam na hong tung ta ua.
21看哪,耶和華你的 神已經把這地擺在你面前;你要照著耶和華你列祖的 神告訴你的上去,佔領那地;不要害怕,也不要驚惶。’
21Ngai dih ua, TOUPA na Pathian un gam a hon pekhin ta hi; hohtou unla, TOUPA na pi-le-pute uh Pathian in a na genkhitsa bang in va luahtou un; lau kei unla, lunglel sam kei un, ka hon chi a.
22你們眾人都走到我這裡來,說:‘我們要先派些人去,替我們窺探那地,然後把我們上去該走哪一條路,該進哪些城,向我們回報。’
22Huan, ka kiang ah na hong paivek ua, a gam khawng va enkhia in, i hohtouhna ding lampi leh i hohna ding kho tanchinte hong hilh nawn ding in i ma uah mi sawl leng, na chi ua:
23這話我很同意,就從你們中間選了十二個人,每支派一人。
23Huai in hon kipaksak ngial a; huchi in na lak ua mi sawm leh nih, nam khat a khat zel ka tel a:
24於是他們轉身出發,上了山地,到了以實各谷,窺探那地。
24Huchi in a pawt ta ua, tang ah a kahtou ua, Eskol guam a va tung ua, a enkhe vek ua.
25他們手裡拿著那地的果子,帶下來到我們這裡,並且向我們回報,說:‘耶和華我們的 神要賜給我們的地是美地。’
25Huai gam a theite a lou ua, a hon puak ua, tanchin a hon tun ua; TOUPA i Pathian hon gam piak hoih petmah ahi, a chi ua.
26眾民缺乏信心(民13:25~33)“但你們不肯上去,竟違背了耶和華你們的 神的吩咐;
26Himahleh na hohtou nuam kei ua, TOUPA na Pathian uh thupiak na helsan ua:
27你們在帳幕裡抱怨,說:‘耶和華因為恨我們,所以把我們從埃及地領出來,要把我們交在亞摩利人手中,消滅我們。
27Na puan innte uah na phun ua, TOUPA'N a hon huat ziak in hon hihmang ding a, Amorte khut a hon pe ding in Aigupta gam a kipan hon pikhia ahi.
28我們上哪裡去呢?我們的兄弟使我們心灰意冷,說:那地的人比我們高大;他們的城邑又大又堅固,高聳入天;我們在那裡還看見有亞衲族的人。’
28Koi lai ah ahia i hoh touh ding? I unaute'n, mihing ei sang in a lian ua, san leng a sang zaw ua; khuate khawng a lian a, van sun in kulh a nei uh; huan, Anakte tate leng i mu a, chi in i lungtang uh a kesak ua, na chi uh.
29我就對你們說:‘不要驚恐,不要害怕他們。
29Huan, ke'n na kiang uah, Amaute kihta kei unla, lau leng lau sam kei un.
30耶和華你們的 神,就是那走在你們前面的那一位,他必為你們作戰,好像他在埃及,在你們面前,為你們所行的一切一樣,
30TOUPA na Pathian na makaipa un na mitmuh ua Aigupta gam a hon hihsak tengteng bang in a hon sual pih ding a;
31並且在曠野裡,你們也看見了耶和華你們的 神,怎樣在你們所行的一切路上,背負你們,好像人背負自己的兒子一樣,直到你們來到了這地方。’
31Gamdai ah leng mi'n a ta a pua TOUPA na Pathian un hiai lai mun na tun tan un lam tawn a hon puakdan na mu ding uhi, ka chi a.
32雖然這樣,你們還是不信耶和華你們的 神;
32Himahleh hiai thil ah TOUPA na Pathian uh na gingta kei uh,
33他在路上走在你們前面,為你們尋找安營的地方;夜間用火柱,日間用雲彩,指示你們當走的路。
33Na puan inn na zak ding uh hon zonsak ding leh na lampi uh hon kawkmuh ding a zan a mei a, sun a meipi a na ma uh pipa.
34眾民的懲罰(民14:20~45)“耶和華聽見了你們說話的聲音,就惱怒,起誓說:
34Huan TOUPA'N na thugen uh a na za a, a heh a, a kichiam a,
35‘這個邪惡世代的人,連一個也不能看見我起誓應許賜給他們列祖的美地;
35Hiai suan gilou tak lak a mi khat mahmah in leng na pi-le-pute uh pe ding a ka kichiamna gam hoih petmah a mu kei ding uh,
36只有耶孚尼的兒子迦勒可以看見;並且我要把他踏過的地賜給他和他的子孫,因為他專心跟從了我耶和華。’
36Jephune tapa Kaleb kia ngallou in; aman zaw a mu ding; a va sik gam amah leh a tate ka pe ding, aman TOUPA a pomkip ziak in, chi in.
37因為你們的緣故,耶和華也向我發怒,說:‘你也不能進入那地;
37Noute ziak in ka tungah leng TOUPA a heh a, Nang leng huai lai ah na lut kei ding a:
38但是站在你面前侍候你的嫩的兒子約書亞,他可以進到那裡去;你要鼓勵他,因為他要使以色列人承受那地為業。
38Na nnasempa Nun tapa Josua bel a lut ding; amah hasuan in, Israelte a lutsak sin ahi.
39還有你們的小孩子,你們說要被擄掠的,和你們的兒女,就是今天還不知道善惡的,他們都要進入那地;我要把那地賜給他們,他們要佔領那地。
39Na ta neute uh, Gallak in a la mai ding uh, na chih uleh, tua asia-apha thei nailou na tate uh a lut ding ua, amau zaw ka pe ding a, a luah ding uh.
40至於你們,你們要轉回,經往紅海的路,起程到曠野裡去。’
40Nou a hihleh kihei unla, Tuipi San lam ah gamdai ah hoh un, chi in.
41“那時你們回答我,說:‘我們得罪了耶和華;現在我們願意照著耶和華我們 神的一切吩咐,上去作戰。’於是你們都預備了兵器,輕率地上山去了。
41Huan, Nou TOUPA tungah i na khial ta uhi, i hohtou ding ua, TOUPA i Pathan in thu a hon piak tengteng bang in i va sual ding uh, chi in no'n dawng ua, huchi in kidouna van in na kivan chiat ua, tang a hohtouh thil neuchik ding in na ngaihtuah ua.
42耶和華對我說:‘你要對他們說:“你們不要上去,也不要作戰,因為我不在你們中間,免得你們在仇敵面前被擊敗。”’
42Huan, TOUPA'N ka kiang ah, Hohtou kei un, va sual sam kei un, na lak uah lah ka om ngal kei a, na melmate un a hon na hihlum kha ding uh, a kiang uah chi in, a hon chi a.
43我就告訴你們,你們卻不聽從,竟違背耶和華的吩咐,擅自上山去了。
43Huai ka hon hilh a, na pom kei ua, TOUPA thupiak na helsan zo ta ua, tang ah na hohtou teitei uh.
44住在那山上的亞摩利人,就出來攻擊你們,好像蜂群一樣追趕你們,在西珥擊殺你們,直到何珥瑪。
44Huan, huai tang ah Amorte'n a honna sual ua, khuai mi delh bang in a hon na delh ua, Seir a kipan in Horma tan in a hon that zel ua.
45你們就回來,在耶和華面前哭,但耶和華不聽你們的聲音,也不向你們側耳。
45Huan, na hong kiknawn ua, TOUPA ma ah na kap ua; himahleh TOUPA'N na aw uh a ngaikhe nuamkei a, a bil leng a hon doh nuam sam kei hi.Huchi in huai a na om sung uh ngaihtuah in Kades ah sawtpi na om uhi.
46於是你們在加低斯住了許多日子。”
46Huchi in huai a na om sung uh ngaihtuah in Kades ah sawtpi na om uhi.