1雅各思念故鄉雅各聽見拉班的眾子談論,說:“雅各把我們父親所有的都奪去了,他這一切財物,都是從我們父親的財產那裡得來的。”
1Huan, aman, Laban tapaten, Jakob akipanin ahi, hiai thupina tengteng a muh, a chih uh a na zata a.
2雅各也注意到拉班的臉色,對自己不像從前那樣了。
2Huchiin Jakob in Laban mel a ena, huan, ngaiin tumalam bangin a tungah a hoih nawnkei chih a theia.
3那時,耶和華對雅各說:“你要回到你列祖之地,到你的親族那裡去,我必與你同在。”
3Huan, TOUPAN, Jakob kiangah, na pipute gamah leh na tanaute kiangah pai nawn ta in; na kiangah ka om jel ding hi, a chi a.
4雅各就派人把拉結和利亞叫到田間的羊群那裡去,
4Huchiin, Jakob in mi a sawla, gamlaka a gan hon om nalamah Rakil leh Lea a sama, huan, a kiang uah,
5對她們說:“我注意到你們父親的臉色,對我不像從前那樣了;但是我父親的 神與我同在。
5Na pa uh mel ka muhin tumalam bangin ka tungah a hoih nawn kei chih ka theia; himahleh ka pa Pathian ka kiangah a om gige.
6我盡了我的力量來服事你們的父親,這是你們知道的;
6Nou leng na pa uh na ka theihtawpin ka sem chih na thei uh.
7你們的父親卻欺騙了我,十次更改了我的工資;但 神不容許他傷害我。
7Himahleh na pa un honkhema, ka loh lah sawm veitak a hih lamdanga; himahleh Pathianin ka siatna ding a khoih a phal kei hi.
8如果他說:‘有斑點的算是你的工資’,羊群所生的全部都有斑點;如果他說:‘有條紋的算是你的工資’,羊群所生的全部有條紋。
8Gial petmaha gialte na loh ahi ding, a chih leh, gan tengtengin gial petmaha gialte a nei jel ua; huan, a gial tante na loh ahi ding, achih leh, gan tengtengin a gial tante a nei jel uh.
9這樣, 神把你們父親的牲畜奪來,賜給我了。
9Huchibangin Pathianin na pa gante a laksaka, kei kiangah a hon peta hi.
10有一次,羊群交配的時候,我在夢中舉目觀看,看見爬在母羊身上的公山羊,都是有條紋、有斑點和有花斑的。
10Huan, hichi ahia, gante a gai pat lai un, ka mangin ka daka, huan, ngaiin, a pa, gan honte, a gial tante, gial petmaha gialte, a giala gial iakuakte ahi uh chih ka mu a.
11 神的使者在夢中對我說:‘雅各。’我說:‘我在這裡。’
11Huan, ka mangin Pathian angelin, Jakob, honna chi a: huan, ken, Hiaiah ka om, ka chi a.
12他說:‘你舉目觀看,所有爬在母羊身上的公山羊,都是有條紋、有斑點和有花斑的,因為拉班向你所作的一切,我都看見了。
12Huan, aman, Dak inla, en in, apa gan honte tengteng, a gial tante, gial petmaha gialte. Agiala gial iakuakte ahi uh: Labanin na tunga a thilhih tengteng ka mu hi.
13我就是伯特利的 神,你曾經在那裡用油膏過石柱,又在那裡向我許過願。現在你要起程,離開這地,回到你的親族那裡去吧。’”
13Kei, suangphuha sathau na nilha, ka kianga thu na chiamna Bethel, huai Bethel Pathian ka hi: tuin thou inla, hiai gam akipan pawt inla, na pianna gamah pai nawnta in, a chi a, achia.
14拉結和利亞回答雅各,說:“在我們父親的家裡,我們還有可得的分和產業嗎?
14Huan, Rakil leh Lea in a dawng ua, a kiangah, Ka pa uh in ah kou dingin tantuan leh gouluah ding a om lailai ahia?
15他不是把我們看作外人嗎?因為他把我們賣了,吞沒了我們的身價。
15Aman mikhual bang lela honsim hita lou hia? A hon khawng khinta a, ka man ulah a ne khinta ngala.
16 神從我們父親奪回來的一切財物,都是屬於我們和我們的兒女的。現在 神吩咐你的一切,你只管作吧。”
16Pathianin ka pa uh akipana sum a laksak tengteng ei leh I tate a ahi hi: huchiin Pathianin na kianga a gen peuhmah hihin, a chi ua.
17雅各不辭而別於是雅各起來,叫他的兒女和妻子們都騎上駱駝。
17Huchiin, Jakob a thoua, a tapate leh a jite sangawngsau tungah a tuangsaka;
18又趕著他所有的牲畜,帶著他所得的一切財物,就是他在巴旦.亞蘭所得的一切牲畜,要到迦南地,他父親以撒那裡去。
18Huan, Kanan gama a pa Isaak kianga pai dingin a gan tengteng leh a sum khol tengteng, a gan muhte, Paddan-aram gama a kholte, a paipih veka.
19當時拉班剪羊毛去了,拉結就偷了他父親的神像。
19Huan, Laban bel a belam mulmet dingin a pimang hi: huan, Rakilin a pa milimte a guksak.
20雅各瞞著亞蘭人拉班,沒有告訴拉班他將要逃走。
20Huan, Jakob Suria mi Laban theihlouh kalin a guk pai mang hi: a paimang ding thu a hilh kei hi.
21於是,雅各帶著他所有的一切逃走了。他起程渡過了大河,面對著基列山走去。
21Huchiin a neih tengteng toh a tai mangta a; huan, a thoua, luipi a kana, Gilead tang lam juanin a pai jel hi.
22拉班追趕雅各到了第三天,有人告訴拉班說雅各逃走了。
22Huan, a ni thum niin Jakob a taita chih Laban a hilh ua.
23拉班就帶著自己的眾兄弟追趕他,追了七日的路程,才在基列山把他們追上了。
23Huchiin a unaute api a ni sagih lamtan a delh a; Gilead tangah a delh phata hi.
24當天晚上, 神在夢中來到亞蘭人拉班那裡,對他說:“你要小心,不可與雅各說甚麼。”
24Huan, Suria mi Laban kiangah janin a mangin Pathian a honga, a kiangah, Jakob kiangah a sia a pha a bangmah mah gen lou dingin pilvangin, a chi. Huan, Labanin Jakob a delh phata hi.
25拉班追上了雅各。當時雅各已經在山上支搭了帳棚;拉班和他的眾兄弟,也在基列山上支搭了帳棚。
25Huan, Jakobin a puanin tangah a kai khina: huan, Labanin leng a unaute toh Gilead tangah a kai uh.
26拉班對雅各說:“你作的是甚麼事呢?你瞞著我,把我的女兒們當作戰俘一樣帶走了。
26Huan, Labanin, Jakob kiangah, na thilhih hi bangchidan ahia oi ka theihlouh kala na guk pai manga, namsau salte bang maia ka tanute na pi mang?
27你為甚麼暗中逃走,瞞著我不讓我知道,使我可以歡歡喜喜地唱歌、擊鼓、彈琴給你送行呢?
27Bang ding a hon taimang sana, hon guk paisan a, nopsaknate toh, late toh, khuangta te toh, kaihgingte toh ka hon khak theihna dia na hon hilh louha;
28你又不讓我與我的外孫和女兒親嘴。你所作的太糊塗了!
28Ka tute leh ka tanute ka tawn phal lou oi? Haihuai takin ahi thil na hih.
29我本來有能力可以傷害你,但昨天晚上,你們父親的 神對我說:‘你要小心,不可與雅各說甚麼。’
29Hon hihse thei ka hi a; himahleh, na pa Pathianin, tu janin, Jakob kiangah a sia a pha bangmah mah genlou dingin pilvangin, chiin a honhoupih hi.
30現在你既然渴想你的父家,一定要回去,為甚麼又偷我的神像呢?”
30Huan, na pa in na ngaih mahmah tak jiakin, pai ut hi tawk lechin zong, bangdia ka Pathian te hon guksak na hia? achia.
31雅各回答拉班,說:“我逃走,是因為我害怕,我心裡想:恐怕你會把你的女兒們從我的手中搶走。
31Huan, Jakobin a dawnga, Laban kiangah, ka lau jiak ahi; na tanute non laksak teitei kha ding, ka chi a ahi.
32至於你的神像,你在誰身上搜出來,那人就不該活著;你當著我們眾兄弟面前查一查,如果在我這裡有甚麼東西是你的,你只管拿去。”原來雅各不知拉結偷了神像。
32Kuapeuh na Pathian te na muh na a hing kei ding uh: I unaute mitmuhin nanga ka kianga om en chian inla, la ve, a chi a.
33拉班進了雅各的帳棚、利亞的帳棚和兩個婢女的帳棚,都沒有搜出甚麼,於是從利亞的帳棚出來,進了拉結的帳棚。
33Rakilin a na gu chih lah Jakobin a thei ngal keia. Huan, Laban bel Jakob puaninte ah, Lea puaninte ah, sikhanu nihte puaninte ah a lut jela; himahleh a mu kei. Huan, Lea puanin akipana pawta, Rakil puanin ah a lut nawna.
34拉結已經把神像放在駱駝的鞍下,自己坐在上面。拉班搜遍了帳棚,但沒有搜出甚麼。
34Huan, Rakilin milimte a na laa, sangawngsau van lakah a na koiha, a na tutkhuma. Huan, Labanin a puanin sung tengteng a mai suak veka, himahleh a mu kei hi.
35拉結對她父親說:“求我主不要生氣,我不能在你面前起來,因為我正有女人的經期。”這樣,拉班徹底搜查了,也搜不出那神像來。
35Huan, aman, a pa kiangah, Na maa ka din ngap louh jiakin ka toupa, hehken aw; numei omdan ngeina ka tunga a om laitak lah ahi ngala, achia. Huchiin a zongzong a, himahleh milimte a mu zo ta kei hi.
36雅各就生氣,與拉班爭吵起來。雅各責問拉班說:“我到底有甚麼過犯,有甚麼罪惡,你竟這樣急速地追趕我呢?
36Huan, Jakob a hehta a, Laban a salta: Jakobin Laban kiangah bangah ka taleka, bangah ka khial a, hon delh na hia?
37你已經搜遍了我所有的家具,你有找到你家的東西沒有?可以把它放在這裡,在你我的眾兄弟面前,讓他們可以在你我中間判斷一下。
37Ka van tengteng na mai nung inleng, na insung van himhim banga na muh? Kou nihte non ngaihtuah theih na dingin ka unaute leh na unaute maah koihin.
38這二十年來,我與你在一起;你的母綿羊和母山羊沒掉過胎,你羊群中的公羊,我沒有吃過。
38Kum sawm nih vengveng na kiangah ka omta; na belam pite leh na kel piten nou a nei khial ngei kei ua, na belam hon laka pate leng lah ka ne ngei ngal keia.
39被野獸撕裂的,我沒有給你帶回來,都是由我自己賠償;無論白天偷去的,或是黑夜偷的,你都要我負責。
39Gamsa keih leng lah na kiangah ka hontun ngeingal keia: ken a mang sikin ka thuak zaw jela; suna guk hiam, jana guk hiam lah ka dit na phut ngitnget a.
40我白天受盡炎熱,黑夜受盡寒霜,不能入睡;我經常是這樣。
40Hichibangin ka om jel; sun a nisa leh jan a khovot in a hon hihgim thei mahmaha; ihmut leng ka mu ngeikei hi.
41我這二十年在你的家裡,為你的兩個女兒服事了你十四年;為你的羊群服事了你六年;你又十次改了我的工資。
41Huan, kum sawm nih sung teng na in ah ka oma; na tanu nihte loh dingin kum sawm leh kum li na na ka sema, na gante loh dingin kum guk ka sem nawna; ka loh lah sawm vei tak na hihlamdang ngal a.
42如果不是我父親的 神,就是亞伯拉罕的 神,以撒所敬畏的 神,與我同在,你現在必定打發我空手回去。但 神看見了我的苦情和我手中的辛勞,所以他昨天晚上責備了你。”
42Ka pa Pathian, Abraham Pathian, Isaak kihtak, ka kianga om lou hi ngial lehouh, tuin vuaktang lela honpaisak ngeingei ding na hi. Pathianin ka haksat thuakdan leh ka sepgim dan a mua, Tujana honvau ahi, achia.
43雅各與拉班立約拉班回答雅各,說:“這些女兒是我的女兒;這些孩子是我的孩子;這些羊群也是我的羊群。其實你眼所見的一切都是我的。但我今日向我的女兒和她們所生的孩子,能作甚麼呢?
43Huan, Labanin a dawnga, Jakob kiangah, tanute kei tanu ahi ua, naupangte kei naupangte ahi ua, gante kei gante ahi ua, na muh tengteng keia vek ahi uh: tuniin hiai ka tanute tungah leh a ta neihte uh tungah bang ka hih thei dia?
44來吧,現在我和你可以立約,作為你我之間的證據。”
44Kisain, kei leh nang thu I khung ding; huai kei leh nang kalah theihna hi hen, a chi a.
45雅各就拿了一塊石頭,立作石柱。
45Huchiin, Jakobin suang a laa, suangphuh dingin a phuta.
46雅各又對自己的眾兄弟說:“你們把石頭堆聚起來。”他們就把石頭拿來,堆成了一堆。他們又在石堆旁邊吃喝。
46Huan, Jakobin a unaute kiangah, suang la khawm un, a chi a; huan, suang a la ua, achiang ua: huan, suangchian khawm kiangah an a ne uh.
47拉班稱那石堆為伊迦爾.撒哈杜他,雅各卻稱那石堆為迦累得。
47Huan, Labanin huai suang chian khawm, Jegarsahadutha, a chi a; Jakobin bel Galeed, a chi hi.
48拉班說:“今天這堆石頭是你我之間的證據。”因此它名叫迦累得,
48Huan, Labanin, hiai suang chian khawm tuiin kei leh nang kikalah theihna ahi, a chi a. Huaijiakin a min dingin Galeed chih a hita:
49又名叫米斯巴,因為拉班說:“我們彼此分離以後,願耶和華在你我中間鑒察。
49Mizpa chih leng ahi, Labanin, kikhen a I om hun chiangin TOUPAN honveng tuaktuak hen,
50你若苦待我的女兒,或在我的女兒以外,另娶妻子,雖然沒有人在我們中間作證,但你要注意, 神就是你我之間的見證人。”
50Ka tanute na suk gentheiha, ka tanute lou ji dang na neih leh, kuamah i kiangah a om kei na ua, enin, Pathian kei leh nang kal hontheihpihpa ahi, a chi ngala.
51拉班又對雅各說:“你看這堆石頭,看我在你我之間所豎立的石柱。
51Huan, Laban mahin, hiai suang chian khawm en lechin, keimah leh nangmah kikala hiai suang ka phuh leng enin.
52這堆石頭就是證據,這石柱也是證據:我決不越過這石堆到你那裡去,你也決不可越過這石堆和石柱,到我這裡來害我。
52Poi kikhoihsak dingin kei hiai suang khengin na kiang lamah ka hongpai kei ding, chih leh, nang leng hiai suang chian khawm leh hiai suang phuh khengin kei kiang lamah na hongpai kei ding chih, hiai suang chian a theihna hi henla, hiai suangphuh leng a theihna mah hi hen.
53但願亞伯拉罕的 神、拿鶴的 神,就是他們父親的 神,在我們中間判斷。”雅各就指著他父親以撒所敬畏的 神起誓。
53Abraham Pathian, Nahor Pathian, a pa uh Pathianin I kalah thu ngaihtuah hen, a chi nawna. Huan, Jakobin a pa Isaak kihtak louin a kichiamta.
54雅各又在山上獻祭,叫了自己的眾兄弟來吃飯。他們吃了飯,就在山上過夜。
54Huan, Jakobin tang ah kithoihna a lana a unaute tanghou ne dingin a sama; huchiin tanghou a ne ua, tang ah a giak chiat uhi.Huan, jingsang in beltakin Laban a thoua, a tute leh a tanute a tawpa, a vualjawla: huan, Laban a paia, amah omna lamah a pai
55拉班清早起來,與他的外孫和女兒親嘴,給他們祝福。然後拉班離開那裡,回自己的地方去了。(本節在《馬索拉抄本》為32:1)
55Huan, jingsang in beltakin Laban a thoua, a tute leh a tanute a tawpa, a vualjawla: huan, Laban a paia, amah omna lamah a pai