1逾越節耶和華在埃及地告訴摩西和亞倫說：
1 Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se Misira laabo ra ka ne:
2“你們要以本月為正月，為一年的第一個月。
2 «Handu woone ga ciya handu sintinay araŋ se. A ga ciya handu sintinay jiiro ra araŋ se.
3你們要告訴以色列全體會眾說：本月初十，他們各人要按著父家取羊羔，一家一隻。
3 Wa salaŋ Israyla jama marga kulu se ka ne: ‹Hando wo, a zaari wayanta hane, araŋ ra boro fo kulu ma sambu feej'ize nga baabo windo hina me, windi fo, feej'ize fo.
4如果一家的人太少，吃不了一隻羊羔，家長就要和靠近他家的鄰居按著人數共取一隻。你們預備羊羔的時候，要按著各人的食量計算。
4 Da mo feej'izo bisa windo gaabi, kala nga nda nga gorokasino kaŋ ga maan a windo ma sambu afo, fundikooney kaŋ yaŋ go windo ra baayaŋ hina me. Borey kulu ŋwaayaŋ hina me no araŋ ga feej'izo deedandi.
5你們的羊羔要毫無殘疾，一歲以內的公羊；你們可以從綿羊或山羊裡取。
5 Araŋ feej'izo ma ciya mo wo kaŋ sinda laru, jiiri fo feeji gaaru ize. Feejey ra wala hinciney ra no araŋ g'a sambu.
6你們要把羊羔留到本月十四日，在黃昏的時候，以色列全體會眾要把羊羔宰殺。
6 Araŋ m'a jisi mo hala hando wo zaari way cindi taacanta ra. Israyla jama kulu m'i jindey kaa wiciri kambo ra.
7他們要取點血，塗在吃羊羔的房屋兩邊的門柱和門楣上。
7 I ma kaa kuro gaa ka tuusu fu me carawey gaa, da meyey beeney gaa, fuwey kaŋ ra i ga feejo ŋwa.
8當那一夜，你們要吃羊羔的肉，肉要用火烤了，和無酵餅與苦菜一同吃，
8 Cino din ra no i g'a hamo ŋwa. I m'a ton ka ŋwa, nga nda buuru kaŋ sinda dalbu*, da kobto yaŋ kaŋ ga fottu no i ga ŋwa a banda.
9不可吃生的，也不可用水煮；只可吃用火烤的。頭、腿和內臟都一起吃。
9 I ma s'a ŋwa igani wala hinante, amma i m'a ton, a boŋo d'a cey da gunde ra jinayey mo.
10你們一點也不可留到早晨；如果有一點留到早晨，就要用火燒掉。
10 Araŋ ma si ta a ra hay fo kulu ma cindi ka di susubay, amma haŋ kaŋ to susuba, araŋ m'a ton ka ban.
11你們要這樣吃羊羔：腰間束上帶，腳上穿著鞋，手中拿著杖，快速地吃；這是耶和華的逾越節。
11 Mate kaŋ araŋ g'a ŋwa mo neeya: da guddamayaŋ araŋ cantey gaa, da taamuyaŋ araŋ cey gaa, da goobuyaŋ araŋ kambey ra. Waasi-waasi no mo araŋ g'a ŋwa d'a; nga no ga ti Rabbi Paska* _kaŋ a feerijo ga ti bisayaŋ|_.›
12因為在那一夜我要走遍埃及地，把埃及地所有頭生的，無論是人或是牲畜，都要殺掉；我也要審判埃及的一切神祇，我是耶和華。
12 Zama cino din ra no ay ga gana Misira laabo kulu ra, ay ma hay-jiney kulu kar Misira laabo ra, boro nda alman. Misira borey kulu boŋ no ay g'ay ciitey donton. Ay no ga ti Rabbi.
13這血要在你們居住的房屋上作你們的記號；我擊打埃及地的時候，一看見這血，就越過你們去，災禍必不臨到你們身上毀滅你們。
13 Kuro mo ga ciya seeda araŋ se fuwey gaa nangu kaŋ araŋ go. D'ay di kuro, ay g'araŋ daaru ka bisa. Balaaw fo si no kaŋ ga kaŋ araŋ boŋ halaciyaŋ se, saaya kaŋ ay ga Misira laabo kar.
14這一日必作你們的記念日；你們要守這日為耶和華的節；你們要世世代代守這節日作永遠的定例。
14 Zaari woodin binde ga ciya fonguyaŋ hari araŋ se. Araŋ g'a gaay sududuyaŋ hane Rabbi se kal araŋ zamaney kulu me. Araŋ g'a gaay sududuyaŋ hane farilla boŋ hal abada.
15無酵節“你們要吃無酵餅七天；可是第一天就要把酵從你們的家中除去；因為從第一日起直到第七日，凡吃有酵之物的，那人必從以色列中被除滅。
15 Jirbi iyye no araŋ ga buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa. Za zaari sintina no araŋ ga dalbu ganandi araŋ windey ra. Zama boro kaŋ na buuru dalbukoy ŋwa za zaari sintina ka koy hala zaari iyyanta, ay ga fundikoono din kaa Israyla ra.
16第一日你們要有聖會，第七日你們也要有聖會；這兩日之內，除了預備各人所要吃的以外，一切工作都不可作。
16 Zaari sintina ra araŋ ga marga hanno te, zaari iyyanta ra mo marga hanno ma te. I si goy kulu dumi te, baa kayna, kala day haŋ kaŋ boro kulu ga ŋwa, woodin hinne no ga halal araŋ se.
17你們要守無酵節，因為就在這一天，我把你們的軍隊從埃及地領出來；所以你們要世世代代守這一日作為永遠的定例。
17 Araŋ ga sududuyaŋ hano wo haggoy, buuru kaŋ sinda dalbu wane, zama zaaro din ra no ay n'araŋ kundey fattandi Misira laabo ra. Woodin se no araŋ ga zaaro din gaay farilla kaŋ ga duumi boŋ hal araŋ zamaney kulu me.
18從正月十四日晚上起，直到本月二十一日晚上止，你們要吃無酵餅。
18 Handu sintina ra jirbi way cindi taacanta hando ra, a wiciri kambo no araŋ ga buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa, kala hando ra zaari waranka cindi fa wiciri kambo.
19七日之內在你們的家中不可有酵；因為凡吃有酵之物的，無論是外國人或是本地人，那人必從以色列的會眾中被剪除。
19 Jirbi iyye i ma si dalbu gar araŋ windey ra. Zama boro kulu kaŋ ga hay fo kaŋ gonda dalbu ŋwa, ay ga bora din kaa Israyla ra, da yaw no wala boro kaŋ i hay laabo ra no.
20凡是有酵的，你們都不可吃；在你們一切居住的地方，你們都要吃無酵餅。”
20 Araŋ ma si hay kulu ŋwa kaŋ margu nda dalbu araŋ goray nangey kulu ra. Kal araŋ ma ŋwa buuru kaŋ sinda dalbu.»
21逾越節的禮儀於是，摩西把以色列的眾長老召了來，對他們說：“你們要按著家族自己選取羊羔，把這逾越節的羊羔宰殺了。
21 Waato din gaa Musa na Israyla arkusey kulu ce ka ne i se: «Wa koy ka feej'izeyaŋ sambu araŋ almayaaley hina me, ka wi Paska* se.
22要拿一把牛膝草，蘸在盆中的血裡，然後把盆裡的血塗在門楣上和兩邊的門柱上；你們誰也不可出自己的房門，直到早晨。
22 Araŋ ma hissop* kambe folloŋ ceeci, araŋ m'a sufu kuro ra kaŋ go gaasu ra ka tuusu fu me beena da meyo kambey gaa da kuro kaŋ go gaaso ra. Araŋ boro fo kulu ma si fatta mo nga fu meyo gaa kala nda mo bo.
23因為耶和華要走遍各處擊打埃及人；他一看見門楣和兩邊的門柱上有血，就越過那門，不讓那毀滅者進入你們的房屋來擊殺你們。
23 Zama Rabbi ga gana ka bisa ka Misirancey izey kar, amma d'a di kuro fu me beena gaa, da kambu hinka gaa mo, Rabbi ga me woodin daaru. A si ta mo halacikwa ma furo araŋ fuwey ra k'araŋ kar.
24這教訓你們必須遵守，作為你和你的子孫永遠的定例。
24 Araŋ ma woodin gaay farilla araŋ izey se hal abada.
25日後，你們進了耶和華應許賜給你們的那地的時候，就必須守這敬拜之禮。
25 A ga ciya mo, d'araŋ to laabo kaŋ Rabbi g'araŋ no din ra, alkawlo kaŋ a sambu boŋ, kal araŋ ma haggoy da saajawo din.
26日後，如果你們的子孫問你們：‘你們這敬拜之禮有甚麼意思？’
26 A ga ciya mo, saaya kaŋ izey ga ne araŋ se: ‹Ifo no ga ti araŋ misa wo sabaabu?›
27你們就要回答：‘這是獻給耶和華逾越節的祭。耶和華擊殺埃及人的時候，越過了在埃及的以色列人的房屋，救了我們的家。’”於是人民低頭敬拜。
27 kal araŋ ma ne: ‹Sargay no, Rabbi Paska wane, kaŋ a bisa Israyla izey fuwey gaa Misira ra se, waato kaŋ a na Misirancey kar. A n'iri windey faaba mo.› » Borey binde na ngey boŋ sumbal ka sombu.
28以色列人就去行了；耶和華怎樣吩咐摩西和亞倫，以色列人就照樣行了。
28 Israyla izey koy ka woodin te. Danga mate kaŋ Rabbi na Musa nda Haruna lordi* nd'a, yaadin mo no i te.
29殺掉頭生到了半夜，耶和華把埃及地所有的長子，就是從坐王位的法老的長子，直到監牢裡遭囚禁的人的長子，以及所有頭生的牲畜，都擊殺了。
29 A ciya mo, hala cin bindi, kala Rabbi na Misira laabo ra hay-jiney kulu kar, za Firawna kaŋ go nga karga boŋ ga goro hay-jina, ka koy borey kaŋ yaŋ go kaso ra hawante hay-jiney, da alman hay-jiney kulu.
30在那一夜，法老本人和他所有的臣僕，以及全埃及的人都起來了；在埃及有極大的哀號，因為沒有一家不死人的。
30 Firawna mo tun cino ra, nga nda nga bannyey da Misirancey kulu. I na hẽeni korno te Misira ra zama windi si no kaŋ ra buuko si no.
31夜裡，法老把摩西和亞倫召了來，說：“你們和以色列人都起來，離開我的人民出去，照著你們所說的，去事奉耶和華吧；
31 A na Musa nda Haruna ce cino ra ka ne: «Wa tun ka fatta ay borey ra, araŋ da Israyla izey kulu. Wa koy ka may Rabbi se danga mate kaŋ araŋ ci din.
32也照著你們所說的，連羊群牛群都帶著走吧，並且要為我祝福。”
32 Wa sambu araŋ haw kurey da feeji kurey, danga mate kaŋ araŋ ci mo. Araŋ ma koy, araŋ ma albarka gaara ay se mo.»
33埃及人催促以色列人，要他們趕快離開此地，因為他們說：“我們都要死了。”
33 Misirancey mo kankamandi borey gaa, i ma cahã k'i fattandi laabo ra, zama i ne: «Iri kulu buukoyaŋ no!»
34以色列人就拿了沒有發過酵的生麵，用衣服把摶麵盆綁好，扛在肩頭上。
34 Borey binde na ngey buuru mottey sambu za i mana fuuru. I diibiyaŋ harey mo go i se ga kunkuni ngey bankaarayey ra ga koto ngey jasey gaa.
35以色列人照著摩西的話行了，他們向埃及人索取銀器金器和衣服。
35 Israyla izey mo te Musa sanno boŋ. I na taalam jinayyaŋ ŋwaaray, nzarfu nda wura wane, da bankaaray mo Misirancey gaa.
36耶和華使以色列人在埃及人眼前蒙恩，埃及人就給了他們所要求的。這樣，他們就奪去了埃及人的財物。
36 Rabbi mo na borey no gaakuri Misirancey do, hal i na harey kaŋ yaŋ i ŋwaaray no i se. I na Misirancey arzakey ku ka dira.
37以色列人出埃及以色列人從蘭塞起行到疏割去，除了小孩子以外，步行的男人約有六十萬。
37 Israyla izey na diraw sintin za Ramses ka koy Sukkot. Boro danga zambar zangu iddu no, alborey kaŋ zankey baa si, i go ga koy ce gaa.
38又有混雜多族的一群人和他們一同上去；他們還帶著羊群牛群和無數的牲畜同去。
38 Jama boobo fooyaŋ mo koy i banda, da haw kurey da feeji kurey, alman boobo no nda cimi.
39他們把從埃及帶出來的生麵烘成了無酵的圓餅。這生麵原是沒有發過酵的，因為他們被驅逐離開埃及，所以不能停留，也沒有為自己預備食糧。
39 I na maasayaŋ kaŋ sinda dalbu ton da ngey buuru mottey kaŋ i fun d'a Misira, zama i sinda dalbu. Zama i n'i tuti no i ma fatta Misira ra. I sinda daama no kaŋ ga kay, i mana hindoonay te mo ngey boŋ se.
40以色列人住在埃及的時間共有四百三十年之久。
40 Yawtaray gora kaŋ Israyla izey te Misira ra ga ti jiiri zangu taaci nda waranza.
41就在四百三十年屆滿的那一天，耶和華的全軍都從埃及地出來了。
41 A ciya mo, jiiri zangu taaci nda waranza din bananta, zaaro din ra no Rabbi kundey kulu fatta Misira laabo ra.
42這是向耶和華守的一夜，因為耶和華把他們從埃及地領出來，所以這一夜是所有以色列人世世代代向耶和華守的一夜。
42 Cin nooya kaŋ i ga haggoy d'a gumo Rabbi se, fattandiyaŋ woodin kaŋ a te i se Misira laabo ra sabbay se. Woodin ga ti Rabbi cino kaŋ i ga haggoy d'a gumo Israyla izey kulu do, i zamaney kulu ra.
43逾越節條例耶和華對摩西和亞倫說：“逾越節的定例是這樣，凡是外族人都不可以吃羊羔的肉。
43 Rabbi ne Musa nda Haruna se: «Woone ga ti Paska farilla: Yaw kulu s'a ŋwa.
44但是各人用銀子買回來的奴僕，如果你給他行了割禮，他就可以吃了。
44 Amma bannya kaŋ i day da nooru, da ni n'a dambangu, woodin banda nga mo m'a ŋwa.
45寄居和受雇的都不可以吃。
45 Amma ce-yaw, da sufuray goy-teerey s'a ŋwa.
46必須在同一間房子裡吃，你不可把一點肉從房子裡帶到外面；羊羔的骨頭，一根也不可折斷。
46 Fu ra no i g'a ŋwa. Ni ma si hay kulu sambu a hamo ra ka kond'a taray, ni s'a biri fo kulu ceeri mo.
47以色列全體會眾都要守這逾越節。
47 Israyla izey jama kulu ga haggoy d'a.
48如果有外族人寄居在你們中間，也願向耶和華守逾越節，他所有的男子都要受割禮，然後他才可以前來守逾越節；他就必像本地人一樣，但所有未受割禮的人都不可以吃這羊羔。
48 Da yaw go ni do da goray, nga no, a ga ba nga ma Paska haggoy Rabbi se, i m'a alborey kulu dambangu, waato din gaa a ma maan ka Paska haggoy. A ga saba nda boro kaŋ i hay laabo ra. Amma wo kaŋ sinda dambanguyaŋ, a s'a ŋwa.
49本地人和寄居在你們中間的外族人，都同屬一例。”
49 Sanni folloŋ no laab'ize nda yaw kaŋ goono ga goro araŋ do kulu se.»
50所有以色列人都奉行了；耶和華怎樣吩咐摩西和亞倫，他們就怎樣行了。
50 Yaadin no Israyla izey kulu te. Danga mate kaŋ Rabbi na Musa nda Haruna lordi nd'a, yaadin mo no i te.
51就在這一天，耶和華按著他們的軍隊，把以色列人從埃及地領出來。
51 A ciya binde, zaaro din ra Rabbi na Israyla izey fattandi Misira laabo ra, kunda-kunda.