聖經新譯本

Zarma

Exodus

18

1葉忒羅見摩西摩西的岳父,米甸祭司葉忒羅,聽見了 神為摩西和他自己的人民以色列所行的一切,就是耶和華怎樣把以色列人從埃及領出來的事,
1 Musa jin ka nga wando Zippora sallama a ma ye. A anzura Yetro mo n'a ta, nga nda nga ize hinka.
2他就帶著摩西的妻子西坡拉,摩西從前送了她回去,
2 Ize fa maa Gerson, zama Musa ne: «Ay na yawtaray te laabu waani ra.»
3又帶著西坡拉的兩個兒子,一個名叫革舜,因為摩西說:“我在異地作了客旅”;
3 Afa mo maa Eliyezar, zama a ne: «Ay baabo Irikoyo, nga no ga ti ay gaakwa. A n'ay faaba mo Firawna takuba gaa.»
4一個名叫以利以謝,因為他說:“我父親的 神是我的幫助,救我脫離了法老的刀。”
4 Kala Musa anzura Yetro kaŋ ga ti Midiyan alfaga maa baaru hay kulu kaŋ Irikoy te nga jama Israyla nda Musa se, mate kaŋ Rabbi n'i kaa Misira ra nd'a.
5摩西的岳父葉忒羅,和摩西的妻子與兩個兒子,來到曠野摩西那裡,就是到 神的山,摩西安營的地方。
5 Musa anzura Yetro da Musa izey d'a wando mo koy Musa do ganjo ra, nango kaŋ a zumbu Irikoy tondo ra.
6葉忒羅叫人告訴摩西說:“你的岳父葉忒羅來見你,你的妻子和兩個兒子也一同來了。”
6 A ne Musa se: «Ay no ni anzura Yetro. Ay kaa ni do da ni wando da nga ize hinka.»
7摩西出來迎接他的岳父,向他下拜,與他親嘴,彼此問候,然後一起進了帳棚。
7 Musa mo fatta zama a ma nga anzura kubay. A sombu, a n'a garbey sunsum mo. I na care baani hã ka furo kuuru fuwo ra.
8摩西把耶和華為以色列的緣故,向法老和埃及人所作的一切,以及路上遭遇的一切困難,並且耶和華怎樣拯救他們,都向他的岳父述說。
8 Woodin banda Musa dede nga anzura se hay kulu kaŋ Rabbi te Firawna nda Misirancey se Israyla izey sabbay se, da taabi kulu kaŋ du ngey fonda boŋ, da mate kaŋ Rabbi n'i faaba i gaa.
9葉忒羅因為耶和華為以色列人所行的美事,就是拯救他們脫離埃及人的手,就非常喜樂。
9 Yetro binde farhã booriyaŋ kulu kaŋ Rabbi te Israyla se din sabbay se, mate kaŋ a n'i kaa Misirancey kambe ra d'a.
10葉忒羅說:“耶和華是應當稱頌的,他拯救了你們脫離埃及人的手和法老的手;他也把這人民從埃及人的手下拯救出來。
10 Yetro ne mo: «I ma Rabbi sifa, nga kaŋ n'araŋ kaa Misirancey da Firawna kambe ra, nga kaŋ na jama kaa Misirancey kambe ra mo.
11現在我知道耶和華為至大,超乎萬神之上,因為這在埃及人以狂傲的態度對以色列人的事上已經證明了。”
11 Sohõ ay bay kaŋ Rabbi bisa koy kulu beeray, zama harey kaŋ yaŋ ra i na boŋbeeray te a se, a bis'ey gumo.»
12摩西的岳父葉忒羅把燔祭和幾樣祭品拿來獻給 神;亞倫和所有以色列的長老都來到 神面前,與摩西的岳父一同吃飯。
12 Musa anzura Yetro mo na sargay* kaŋ i ga ton sambu, da dumbuyaŋ wane, Rabbi se. Haruna nda Israyla arkusey kulu mo kaa, zama i ma ŋwa Musa anzura banda Irikoy jine.
13葉忒羅向摩西獻計(參申1:9~17)次日,摩西坐著審判人民的案件;人民從早到晚都站在摩西的身旁。
13 A ciya mo, a wane suba, Musa goro zama nga ma ciiti fayyaŋ te borey se. Borey mo go ga kay Musa do za susuba kala wiciri kambo.
14摩西的岳父看見了摩西向人民所行的一切,就說:“你向人民作的是甚麼呢?你為甚麼獨自坐著審判,所有的人民卻從早到晚都站在你的身旁呢?”
14 Amma saaya kaŋ Musa anzura di hay kulu kaŋ a goono ga te jama se, a ne: «Ifo no hayo wo kaŋ ni goono ga te jama se? Ifo se no ni goono ga goro ni hinne, borey kulu go ga kay ni do, za susubay kala wiciri kambu?»
15摩西回答他岳父:“因為人民到我這裡來求問 神。
15 Kala Musa ne nga anzura se: «Borey go ga kaa ay do zama i ma Irikoy hã se.
16他們有事件的時候,就到我這裡來,我就在雙方之間施行審判,使他們認識 神的條例和律法。”
16 Danga, d'i gonda kakaw fo, i ga kaa ay do, ay mo ga ciiti boro nda nga gorokasin game ra. Ay g'i bayrandi nda Irikoy farilley d'a asariyey*.»
17摩西的岳父對摩西說:“你這樣作不好。
17 Kala Musa anzura ne a se: «Haya kaŋ ni goono ga te din mana hagu.
18你必疲乏不堪;不但你自己,連與你在一起的人民也必疲乏不堪,因為這事太重,你不能獨自一人去作。
18 Daahir ni ga farga, nin da borey kaŋ yaŋ go ni banda, zama haya tin da nin. Ni si hin k'a jare ni hinne.
19現在你要聽我的話,我要給你出個主意,願 神與你同在;你要代替人民到 神面前,把他們的事件帶到 神那裡。
19 Kala ni ma hanga jeeri sohõ ay sanno se ay ma ni no dabari fo, Irikoy mo ma goro ni banda. Nin, ni ma kay Irikoy jine jama se, ma konda i muraadey Irikoy do.
20又要把規例和律法教導他們,使他們知道他們當走的路,應作的事。
20 Ni m'i dondonandi farilley da asariyey. Ma fondo kaŋ i ga hima ka gana da goy kaŋ i hima ga te cabe i se.
21你要從人民中間選出有才能的人,就是敬畏 神、忠實可信、恨惡不義之財的人,設立他們作千夫長、百夫長、五十夫長、十夫長,去管理人民,
21 Borey game ra mo, ni ma boro fooyaŋ suuban kaŋ yaŋ ga hin, borey kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, naanaykoyyaŋ kaŋ ga wangu me-daabu. Ni ma boro woodin yaŋ dumi daŋ borey boŋ, i ma goro zambar-zambarey dabarikooniyaŋ, da zangu-zangu wane, da waygu-waygu wane, da iway-way wane yaŋ.
22使他們隨時可以審判人民的案件;所有大事件,他們要帶到你這裡來;所有小事件,他們可以自己審判。這樣,你就輕省些,他們也可以和你一同分擔此事。
22 I ma ciiti jama se han kulu. A ga ciya mo, i ma kande muraadu beeri kulu ni do. Amma muraadu kayna kulu, i g'a ciito te ngey boŋ se. Yaadin gaa a ga dogon ni se, ngey mo ga margu nda nin ka jaraw sambu.
23你若是這樣行, 神也這樣吩咐你,你就能站立得住,所有的人民也都能平平安安地歸回自己的地方。”
23 Da ni na woodin te, da Irikoy na ni lordi* nda woodin, ni ga du ka hin a suuru. Borey kulu mo ga ye fu baani.»
24摩西言聽計從(參申1:15、17)於是,摩西聽從他岳父的話,照著他所說的行了。
24 Musa binde maa nga anzura sanno. A te mo hay kulu kaŋ a ci.
25摩西從全體以色列人中選出了有才能的人,立他們作人民的首領,作千夫長、百夫長、五十夫長、十夫長。
25 Musa na boroyaŋ kaŋ ga hin suuban Israyla kulu ra. A n'i daŋ jine boroyaŋ borey se: zambar-zambar dabarikooniyaŋ, da zangu-zangu wane, da waygu-waygu wane, da iway-way wane yaŋ.
26他們隨時審判人民的案件;有困難的事件,他們就帶到摩西那裡;所有小事件,由他們自己審判。
26 I ga ciiti borey se waati kulu. Muraadey kaŋ yaŋ ga taabandi, i ga kond'ey Musa do, amma muraadu kayney kulu, ngey no g'a ciito te.
27後來,摩西給他的岳父送行,他就回自己的地方去了。
27 Gaa no Musa na nga anzura sallama. Nga mo dira ka ye nga laabu.