1金牛像人民見摩西遲遲不下山，就聚集到亞倫那裡去，對他說：“起來，為我們做神像可以走在我們前頭領路，因為那摩西，就是把我們從埃及地領出來的那個人，我們不知道他遭遇了甚麼事。”
1 Waati kaŋ borey di Musa gay hal a ga zumbu ka fun tondi kuuko boŋ, borey margu Haruna do. I ne a se: «Tun ka tooruyaŋ te iri se kaŋ yaŋ ga furo iri jine. Zama Musa din ciine ra, nga kaŋ n'iri kaa Misira laabo ra, iri si bay haŋ kaŋ du a.»
2亞倫對他們說：“把你們妻子和兒女戴在耳上的金環摘下來，送來給我。”
2 Haruna mo ne i se: «Wa wura korbayey kaŋ yaŋ go araŋ wandey hangey gaa kaa, d'araŋ ize arey da ize wayey waney mo. Araŋ ma kand'ey ay do.»
3全體人民就把他們耳上的金耳環都摘下來，送來給亞倫。
3 Borey kulu binde na ngey hangey gaa korbayey feeri ka kand'ey Haruna do.
4亞倫從他們手中接過來，用雕刻的工具雕刻，鑄造了一個牛像；他們就說：“以色列啊，這就是你們的神，就是把你從埃及地領出來的那位。”
4 A n'i ta i kambey ra ka wura soogu ka hanse nda faari, k'a te handayze himandi. I ne: «Ya Israyla, ni Irikoyo kaŋ na ni kaa Misira laabu neeya!»
5亞倫看見了，就在牛像面前築了一座祭壇，並且宣告，說：“明日是耶和華的節日。”
5 Saaya kaŋ Haruna di a, a na sargay feema cina a jine. Haruna fe mo ka ne: «Suba i ga sududu batu te Rabbi se.»
6次日清早，人民起來，就獻上了燔祭，也帶來了平安祭；然後他們坐下吃喝，起來玩樂。
6 A suba, i tun za nda hinay ka sargay kaŋ i ga ton salle. I kande saabuyaŋ sargayyaŋ. Jama goro ganda zama ngey ma ŋwa ka haŋ, i tun mo zama ngey ma fooru.
7摩西向 神求情（申9:12~14）耶和華對摩西說：“你下山去吧，因為你的人民，就是你從埃及地領出來的，已經敗壞了。
7 Kala Rabbi salaŋ Musa se ka ne: «Koy ka zumbu! Zama ni jama kaŋ ni kande ka fun Misira laabu na ngey boŋ ziibandi.
8他們很快就偏離了我吩咐他們的道路，為自己鑄造了一個牛像，向它跪拜，向它獻祭，說：‘以色列啊，這就是你的神，就是把你從埃及地領出來的那位。’”
8 I kamba nda waasi ka fonda kaŋ ay n'i lordi* nd'a din taŋ. I na handayze fo soogu ngey boŋ se, ka sombu a se, ka sargay te a se mo. I ne: ‹Ya Israyla! Ni Irikoyo kaŋ na ni kaa Misira laabu neeya.› »
9耶和華對摩西說：“我看這人民，真是硬著頸項的人民。
9 Rabbi ne Musa se koyne: «Ay n'i guna mo, dumi hanga sando no.
10現在，你且由得我，讓我向他們發烈怒，把他們消滅；我要使你成為大國。”
10 Sohõ binde, m'ay naŋ hal ay futa ma koroŋ i boŋ, ay m'i kulu ŋwa! Ay ma dumi bambata te mo da nin.»
11摩西就懇求耶和華他的 神施恩，說：“耶和華啊，你為甚麼向你的人民發烈怒呢？這人民是你用大能和全能的手從埃及地領出來的。
11 Amma Musa na Rabbi nga Irikoyo faali ka ne: «Ya Rabbi, ifo se no ni bine koroŋ ni jama se, nga kaŋ ni fattandi Misira laabo ra da hin bambata nda kambe gaabikooni mo?
12為甚麼讓埃及人議論，說：‘把他們領出來是出於惡意的，要在山上殺死他們，在地上消滅他們’呢？求你回心轉意，不發烈怒；求你改變初衷，不降禍給你的人民。
12 Ifo se no Misirancey ga salaŋ ka ne: ‹Zamba se no a n'i kaa neewo, zama nga m'i wi tondi kuukey ra, nga m'i ban ndunnya fando boŋ.›? Ma bare ka fay da ni futay dunga, ma fay da hasaraw woone ni jama boŋ.
13求你記念你的僕人亞伯拉罕、以撒、雅各；你曾經指著自己向他們起誓，說：‘我必使你的後裔增多，好像天上的星一樣；我必把我應許的這全地賜給你的後裔，他們必永遠承受這地作產業。’”
13 Ma fongu ni tamey gaa, Ibrahim da Isaka nda Israyla, kaŋ yaŋ se ni ze da ni boŋ ka ne i se: ‹Ay ga naŋ araŋ dumo ma baa danga beene handariyayzey cine. Laabo wo kulu kaŋ ay ci, ay g'a no araŋ banda se, i g'a tubu mo hal abada.› »
14於是，耶和華改變初衷，不把他所說的禍降在他的人民身上。
14 Kal Rabbi fay da hasarawo kaŋ a ne nga ga te jama se.
15摩西發怒摔破法版（申9:15~21）摩西轉身，從山上下來，手裡拿著兩塊法版；法版是兩面寫的，這面和那面都寫著字。
15 Kala Musa bare ka zumbu ka fun tondo boŋ. Seeda walhã hinka go a kambe ra -- walhẽy hantumante yaŋ no i kambu hinka kulu gaa, ne-haray kambo da ya-haray kambo gaa.
16法版是 神的工作，字是 神寫的，刻在法版上。
16 Walhẽy din mo, Irikoy goy no. Hantumyaŋo mo, Irikoy hantumyaŋ no, kaŋ a jabu walhẽy gaa.
17約書亞聽見人民呼喊的聲音的時候，就對摩西說：“營裡有戰爭的聲音。”
17 Yasuwa mo, waato kaŋ a maa borey kosongo, i goono ga kuuwa, a ne Musa se: «Wongu kaatiyaŋ go no gata ra.»
18摩西回答：“這不是戰勝的呼聲，也不是戰敗的呼聲；我聽見的是歌唱的聲音。”
18 Amma Musa ne: «Manti borey kaŋ yaŋ goono ga zaama no, wala borey kaŋ yaŋ boŋ i goono ga zaama, amma doonkoyaŋ jinde no ay goono ga maa.»
19摩西走近營前的時候，看見了那牛犢，又看見了有人唱歌跳舞，他就發烈怒，把兩塊法版從他的手中摔掉，在山下把它們摔碎了。
19 A ciya mo, waato kaŋ a maan gata gaa ka di handayzo da gaaniyaŋey, kala Musa bina tun. A na walhẽy kaŋ go nga kambey ra catu ka bagu-bagu tondo cire.
20又把他們所做的那牛犢拿過來，用火焚燒，磨到粉碎，撒在水面上，讓以色列人喝。
20 A na handayzo kaŋ i te din sambu ka ton nda danji k'a fufu kal a te hamni. A n'a kakase hari ra ka Israyla izey haŋandi nd'a.
21摩西對亞倫說：“這人民向你作了甚麼，你竟使他們陷在大罪裡呢？”
21 Musa ne Haruna se: «Ifo no borey wo te ni se hala nda ni ma zunubi beeri candi ka kande i boŋ?»
22亞倫回答：“求我主不要發烈怒，你知道這人民傾向罪惡。
22 Haruna mo ne: «Ay koyo bina ma si tun. Ni ga borey wo bay. I na ngey biney daŋ laala teeyaŋ gaa no.
23他們對我說：‘給我們做神像，可以在我們前面引路，因為那摩西，就是把我們從埃及地領出來的那個人，我們不知道他遭遇了甚麼事。’
23 Zama i ne ay se: ‹Ma tooruyaŋ te iri se kaŋ yaŋ ga furo iri jine. Zama Musa din ciine ra, nga kaŋ n'iri kaa Misira laabo ra, iri si bay haŋ kaŋ du a.›
24我對他們說：‘凡是有金子的，都可以摘下來’，他們就給了我；我把它丟在火裡，這牛犢就出來了。”
24 Ay mo ne i se: ‹Boro kaŋ gonda wura kulu m'a feeri.› I binde n'i no ay se. Ay mo n'i catu danji ra, kala handayzo wo fatta.»
25懲罰拜金牛犢的人摩西看見人民放肆原來是亞倫縱容他們，使他們成為那些起來與他們為敵的人的笑柄，
25 Saaya kaŋ Musa di kaŋ borey say, (zama Haruna n'i taŋ hal i ciya janceyaŋ hari ngey ibarey se,)
26就站在營門中，說：“凡是屬耶和華的，都可以到我這裡來。”於是，所有利未的子孫都到他那裡聚集。
26 kala Musa kay gata me gaa ka ne: «Boro kaŋ go Rabbi do haray ma kaa ay do!»
27摩西對他們說：“耶和華以色列的 神這樣說：‘你們各人要把自己的劍佩在大腿上，在營中往來行走，從這門到那門；你們各人要殺自己的兄弟、鄰舍和親人。’”
27 Lawi kunda izey kulu margu a do. A ne i se: «Ya-cine no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Boro kulu ma nga takuba koto nga gaa. Araŋ ma koy da ye te za gata me fa gaa ka koy me fa gaa. Araŋ ma ceeci gata kulu ra. Boro kulu ma nga nya-ize wi, boro kulu ma nga coro wi, boro kulu ma nga gorokasin wi mo.»
28利未的子孫照著摩西的話作了；那一天，人民中被殺的約有三千人。
28 Lawi izey binde goy Musa sanno boŋ. Zaaro din binde sanda boro zambar hinza cine no ka halaci.
29摩西說：“今天你們要奉獻自己歸耶和華為聖，因為各人犧牲了自己的兒子和兄弟，好使耶和華今天賜福給你們。”
29 Zama Musa ne: «Hunkuna araŋ m'araŋ boŋ hanandi Rabbi se. Oho, boro kulu ma gaaba nda nga izo, a ma gaaba nda nga nya-izo mo, zama Rabbi m'araŋ no albarka hunkuna.»
30摩西代禱（申9:25~29）第二天，摩西對人民說：“你們犯了大罪，現在我要上耶和華那裡去，或者我可以為你們贖罪。”
30 A ciya mo, a suba, Musa ne jama se: «Araŋ na zunubi te, zunubi beeri mo. Sohõ binde ay ga ziji ka koy Rabbi do. Hambara ay ga du ka sasabandiyaŋ te araŋ zunubo se.»
31於是，摩西回到耶和華那裡，說：“唉，這人民犯了大罪，為自己做了金神像。
31 Kala Musa ye Rabbi do ka ne: «Way! Jama wo na zunubi te, zunubi beeri no. I na wura tooruyaŋ te ngey boŋ se.
32現在，如果你肯赦免他們的罪，那就好了；如果不肯，求你從你所寫的冊上把我塗抹吧。”
32 Sohõ binde, da ni yadda, m'i zunubo yaafa. Da manti yaadin mo no, ay ga ni ŋwaaray, kala ni m'ay tuusu ni tira kaŋ ni hantum din ra.»
33耶和華對摩西說：“誰得罪了我，我就要從我的冊上把誰塗抹。
33 Rabbi mo ne Musa se: «Boro kulu kaŋ na zunubi te ay se, nga no ay ga tuusu ka kaa ay tira ra.
34現在你去吧，領這人民到我吩咐你的地方去。看哪，我的使者必在你前面引路；只是在我追討的日子，我必追討他們的罪。”
34 Sohõ binde, ni ma koy ka borey candi ka koy nango kaŋ ay ci ni se din. Guna, ay malayka ga koy ni jine. Amma kulu nda yaadin, ay banayaŋ zaaro ra ay g'i zunubo bana i gaa.»
35耶和華擊殺人民是因為他們敬拜亞倫做的牛犢。
35 Rabbi binde na borey kar, zama i na handayze tooru te, wo kaŋ Haruna te din.