聖經新譯本

Zarma

Genesis

19

1羅得接待兩位天使黃昏的時候,那兩位天使到了所多瑪,當時羅得正坐在所多瑪的城門口。羅得一看見他們,就起來迎接他們,俯伏在地,
1 Malayka hinka din binde to Saduma wiciri kambu. Lotu mo goono ga goro Saduma meyo gaa. Lotu di ey, a tun zama nga m'i kubay se, a sombu kala moyduma to ganda laabo gaa.
2說:“我主啊,請你們到僕人的家裡住一夜,洗洗你們的腳,清早起來再趕路。”他們回答:“不,我們要在街上過夜。”
2 A ne i se mo: «Ya araŋ, ay koyey, ay g'araŋ ŋwaaray, wa gana ka kaa ka zumbu ay, araŋ bannya kwaara. Araŋ ma kani noodin, i m'araŋ cey nyun. Araŋ ma biya ka tun ka araŋ dirawo te koyne.» Amma i ne: «Abada. Iri ga kani day batama ra.»
3但由於羅得再三的請求,他們才肯跟他回去,進了他的家。羅得為他們預備了筵席,烤了無酵餅,他們就吃了。
3 Amma a n'i ŋwaaray gumo, hal i kamba ka kaa a do ka furo a windo ra. A na ŋwaari kaano te i se ka buuru kaŋ sinda dalbu ton i se, hal i ŋwa mo.
4所多瑪的罪惡他們還沒有躺下睡覺,那城裡的人,就是所多瑪的男人,無論是年輕的或是年老的,都從各處來圍住羅得的房子。
4 Amma za i mana kani jina, kala kwaara alborey, danga Saduma izey nooya, zankey da dottijey, kurayey kulu borey kaa ka windo windi.
5他們呼喚羅得,對他說:“今晚到你這裡來的人在哪裡?把他們帶出來,我們要與他們同房。”
5 I soobay ka Lotu ce. I goono ga ne a se: «Man alborey din kaŋ yaŋ kaa ni do cino wo ra? M'i kaa taray iri se neewo, zama iri ma kani nd'ey.»
6羅得出來,隨手把門關上,到門口眾人那裡,
6 Lotu mo fatta ka koy i do ka fu meyo daabu nga banda.
7說:“我的弟兄們,請不要作惡。
7 A ne: «Ya araŋ ay nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray, wa si laala te ya-cine.
8看哪,我有兩個女兒,是還沒有和男人同房的,讓我把她們帶出來,你們高興怎樣待她們,就怎樣行吧!只是這兩個人,因為他們是到舍下來的,你們不可向他們作甚麼。”
8 Wa guna, ay gonda ize way hinka kaŋ yaŋ mana alboro bay jina. Ay g'araŋ ŋwaaray, wa naŋ ay ma fatta nd'ey araŋ se. Araŋ ma te i se haŋ kaŋ araŋ ga ba. Amma borey din, wa si hay kulu te i se, zama i kaa ay fu daabirjo biyo cire.»
9眾人卻說:“滾開!”又說:“一個來這裡寄居的人,竟作起審判官來;現在我們要害你,比害他們還要厲害。”眾人就向羅得極力擁擠,他們衝前要打破房門。
9 I ne a se: «Hibi!» I ne mo: «Boro wo kaa neewo ka nga yawtaray goray te. Sohõ a ga ba nga ma te alkaali! To, sohõ ni wano ga jaase i wano kaŋ iri ga te ni se!» Kal i na bora din kaŋ ga ti Lotu kankam. I maan zama ngey ma meyo daabirjo ceeri.
10那兩個人卻伸出手來,把羅得拉進屋裡去,並把門關上。
10 Amma alboro hinka na ngey kambey salle ka Lotu candi ka daŋ fuwo ra ngey do. Gaa no i na meyo daabu.
11然後擊打那些門外的人,使他們無論老少,都眼目昏眩,以致找不到門口。
11 Kal i na borey kaŋ yaŋ go windo me kar da danawtaray, ikayney da ibeerey, hal i na ngey boŋ fargandi nda windi meyo ceeciyaŋ.
12那二人對羅得說:“你這裡還有甚麼人沒有?無論是女婿、兒女,或是城中所有屬你的人,都要把他們從這地方帶走。
12 Kala borey din ne Lotu se: «May no ni se neewo koyne? Anzurayyaŋ no, ize alboroyaŋ wala wayboroyaŋ? Wo kaŋ ni gonda kulu, ma n'i fattandi kwaaro wo ra,
13我們快要毀滅這地方了,因為控告他們的聲音在耶和華面前實在很大,所以耶和華派我們來毀滅這地方。”
13 zama iri ga nango wo halaci, zama i kalima te gaabi Rabbi jine. Rabbi mo na iri donton zama iri m'a halaci.»
14於是羅得出去,告訴娶了他女兒的女婿說:“你們起來離開這地方;因為耶和華就要毀滅這城。”但是他的女婿以為他在開玩笑。
14 Lotu fatta ka salaŋ nga anzurayey se, ngey kaŋ yaŋ n'a ize wayey hiiji. A ne i se: «Wa tun ka fatta neewo, zama Rabbi ga kwaaro wo halaci.» Amma woodin mana hima a anzurayey se kala hahaarayaŋ sanni.
15天使救羅得離開所多瑪天快亮的時候,兩位天使催促羅得說:“起來,帶你的妻子,和你這裡的兩個女兒出去,免得你因這城的罪孽被除滅。”
15 Waato kaŋ mo ga ba ka bo, malaykey na Lotu tuti ka ne: «Tun ka sambu ni wando da ni ize way hinka kaŋ yaŋ go ne. A ma si te ni mo ma halaci kwaaro wo halaciyaŋo ra.»
16羅得還在猶豫不決的時候,二人因為耶和華寬容羅得,就拉著羅得的手,和他妻子的手,以及他兩個女兒的手,把他們帶出來,安置在城外。
16 Waati kaŋ a goono ga lamburay, alborey din n'a kamba di, d'a wando kamba, d'a ize way hinka kambey (zama Rabbi gonda suuji a se.) I n'a fattandi, k'a taŋ kwaara banda.
17二人把他們帶出來以後,其中一位說:“逃命吧,不要回頭看,也不可留在這片平原上,要逃到山上去,免得你被除滅。”
17 A ciya mo, waato kaŋ i n'a fattandi, kal i ne: «Zuru ni fundo se! Ma si ni banda guna, ma si kay mo batama kulu ra. Zuru ka to tondey do, zama i ma si araŋ tuusu.»
18羅得對他們說:“我主啊!請不要這樣。
18 Amma Lotu ne i se: «Abada, manti yaadin no, ay koyo.
19看哪,你僕人既然在你眼前蒙恩,你又向我大施慈愛,救活我的性命;可是我還逃不到山上,恐怕這災禍就追上了我,我就死了。
19 Guna sohõ, ay, ni bannya du gomni ni jine. Ni na ni suujo kaŋ ni n'ay cabe beerandi, zama ni n'ay fundo hallasi. Amma ay si hin ka zuru ka to tondo za masiiba mana to ay, ay mo ga bu.
20看哪,這座城很近,可以逃到那裡,那只是一座小城,請讓我逃到那裡去。那不是一座小城嗎?這樣我就可以活命了。”
20 Guna, kawye wo ga maan, a ga kayna mo. Ay ma zuru ka koy noodin, (manti ikayna no?), ay fundo mo ga funa.»
21有一位天使對他說:“這事我也答應你,你所說的這城,我必不傾覆。
21 Malayka ne a se: «Guna, ay yadda ni se woodin boŋ, hala mo ay si kawya kaŋ boŋ ni salaŋ din zeeri.
22你趕快逃到那裡去,因為你還沒有到達那裡,我就不能作甚麼。”因此那城名叫瑣珥。
22 Ma waasu ka to noodin ka yana, zama ay si hin ka hay kulu te kala nda ni to noodin jina.» A se no i ne kawya wo se Zowar.
23所多瑪與蛾摩拉被傾覆羅得到達瑣珥的時候,太陽已經從地面升上來了。
23 Wayna goono ga fun laabo gaa waato kaŋ Lotu furo Zowar ra.
24當時,耶和華就使硫磺與火,從天上耶和華那裡降與所多瑪和蛾摩拉;
24 Waato din gaa mo Rabbi na sufar* nda danji kaŋ fun beena ra Rabbi do dooru Saduma nda Gomorata boŋ.
25把那些城和全平原,以及城中所有的居民,連地上生長的,都毀滅了。
25 A na kwaarey din da batama kulu mo zeeri, da borey kulu kaŋ yaŋ go kwaarey ra da goray, da haŋ kaŋ ga zay ka fun laabo ra mo.
26羅得的妻子向後一望,就變成了鹽柱。
26 Amma Lotu wando zagu ka nga banda guna. A binde bare ka te ciiri tondi ka gusam.
27亞伯拉罕清早起來,到他從前站在耶和華面前的地方,
27 Susubay za da hinay Ibrahim ziji ka koy nango kaŋ nga kay Rabbi jine.
28向所多瑪和蛾摩拉,以及平原全地觀望。不料,看見那地有煙上升,好像燒窯的煙一樣。
28 Kal a na Saduma nda Gomorata do haray guna, da laabo batama kulu mo. A di laabo dullo goono ga ziji mate kaŋ cine feema dullu ga te.
29 神毀滅那平原上的眾城,傾覆羅得所住過的眾城的時候, 神記念亞伯拉罕,把羅得從傾覆中救出來。
29 A go no, waato kaŋ Irikoy na batama kwaarey halaci, kal a fongu Ibrahim gaa. A na Lotu fattandi hasarawo ra, waato kaŋ a na kwaarey kaŋ yaŋ ra Lotu go da goray zeeri.
30摩押人和亞捫人的起源羅得因為怕住在瑣珥,就與他的兩個女兒,一同離開瑣珥上了山,住在那裡;他和兩個女兒住在一個洞裡。
30 Lotu mo fatta Zowar ka kaaru ka goro tondey ra, nga nda nga ize way hinka nga banda, zama a ga humburu Zowar ra goray. A goro tondi guusu fo ra, nga nda nga ize way hinka.
31大女兒對小女兒說:“我們的爸爸已經老了,這地又沒有男人可以按著世上的常規進來與我們親近。
31 Kala ibeero ne ikayna se: «Iri baabo zeen, alboro si no mo ndunnya ra koyne kaŋ ga furo iri do ndunnya kulu alaadey boŋ.
32來吧,我們可以叫父親喝酒,然後與他同睡,這樣我們可以藉著父親保全後裔。”
32 Kala iri m'iri baabo haŋandi baji. Iri ma kani nd'a mo, zama iri ma dumi jisi iri baabo do.»
33當夜,她們叫父親喝酒,大女兒就進去與父親同睡,她甚麼時候躺下,甚麼時候起來,她父親都不知道。
33 I na ngey baabo daŋ a ma baji haŋ cino din. Ibeero furo ka kani nda nga baabo. Amma baabo wo mana bay a kaniyaŋo gaa, sanku fa a tunyaŋo.
34第二天,大女兒對小女兒說:“昨夜我與父親同睡了,今夜我們再叫父親喝酒,你可以進去與他同睡,這樣我們可以藉著父親保全後裔。”
34 A go no, a suba koyne, kala ibeero ne ikayna se: «A go, bi cin ay ya kani nd'ay baaba. Iri ma naŋ a ma baji haŋ koyne cino wo. Ni mo ma furo ka kani nd'a, hala iri ma dumi jisi iri baabo do.»
35當夜,她們又叫父親喝酒,小女兒就起來,與父親同睡;她甚麼時候躺下,甚麼時候起來,她父親都不知道。
35 Kal i na ngey baabo haŋandi baji koyne cin woodin mo ra, ikayna mo koy ka kani nd'a. Amma baabo mana a kaniyaŋo bay, sanku fa a tunyaŋo.
36這樣,羅得的兩個女兒,都從她們的父親懷了孕。
36 Yaadin cine no Lotu ize way hinka kulu na gunde sambu nd'a ngey baabo gaa.
37大女兒生了一個兒子,給他起名叫摩押,就是現在摩押人的始祖。
37 Ibeero hay ize aru k'a maa daŋ Mowab. Nga no ga ti Mowabancey baaba hala ka kaa hunkuna.
38小女兒也生了一個兒子,給他起名叫便.亞米,就是現在亞捫人的始祖。
38 Ikayna mo hay ize aru k'a maa daŋ Ben-Ammi. Nga no ga ti Amon izey baaba hala ka kaa hunkuna.