1当受智慧的教训
1Wala ba magsinggit ang kaalam, Ug ang pagsabut magapagula sa iyang tingog?
2它在路旁高处的最高点，在十字路口站着；
2Sa kinatumyan sa hatag-as nga mga dapit haduol sa dalan, Diin ang mga alagianan nanagkatagbo siya nagatindog;
3在城门旁，在城门口，在进城门的空地上大声呼喊：
3Tupad sa mga ganghaan, dapit sa pagsulod mo ngadto sa ciudad, Diha sa dapit sa pagsulod mo sa mga pultahan, siya magasinggit sa makusog:
4“众人哪！我向你们呼唤，对世人发声。
4Kaninyo, Oh mga tawo, ako nagatawag; Ug ang akong tingog maoy alang sa mga anak nga lalake sa mga tawo.
5愚蒙人哪！你们要学习精明；愚昧人哪！你们心里要明白事理。
5Oh kamo nga mga walay-pagtagad, sabta ang pagpili-sa-maayo; Ug, kamong mga buang, pagmasinabtanon kamo sa inyong kasingkasing.
6你们听着，因为我要讲论极美的事，我要开口说正直的事；
6Pamati, kay ako mamulong sa labing maayo nga mga butang; Ug ang pagbungat sa akong mga ngabil mogula ang mga matarung butang.
7我的口要论述真理，我的嘴唇厌恶邪恶。
7Kay ang akong baba magasulti sa kamatuoran; Ug ang kadautan maoy usa ka dulumtanan sa akong mga ngabil.
8我口里的一切话都是公义的，毫无弯曲欺诈。
8Ang tanang mga pulong sa akong baba mga pagkamatarung man; Walay bisan unsa nga baliko ni balit-ad diha kanila.
9我的话对明理的人，都是对的；对得着知识的人，都是正直的。
9Silang tanan matin-aw alang kaniya nga makasabut, Ug matarung alang kanila nga nakakaplag sa kahibalo.
10你们要接受我的教训，不要银子；宁愿得着知识，胜过精金；
10Dawata ang akong pagpahamatngon, ug ayaw ang salapi; Ug ang kinaadman kay sa piniling bulawan.
11因为智慧比红宝石更好，你一切所喜爱的都不能和智慧比较。
11Kay ang kaalam labi pang maayo kay sa mga rubi; Ug ang tanang mga butang nga pagatinguhaon dili ikagtanding niana.
12尊荣公义出于智慧我──智慧──和精明同住，我又获得知识和谋略。
12Ako nga kaalam naghimo sa kabuotan nga maoy akong puloyanan. Ug nagapangita sa kahibalo ug sa pagpili-sa-maayo.
13敬畏耶和华就是恨恶邪恶；骄傲、狂妄、邪恶的行为、乖谬的口，我都恨恶。
13Ang pagkahadlok kang Jehova maoy pagdumot sa dautan: Ang pagkagarboso, ug pagkamapahitas-on, ug ang dautan nga dalan, Ug ang mabinalit-aron nga baba maoy akong ginadumtan.
14我有才智和大智慧，我有聪明，我有能力。
14Ang pagpakitambag maoy ako, ug kahalalum sa kahibalo: Ako mao man ang pagsabut; aduna akoy kagahum.
15君王借我掌权，统治者借我制定法纪。
15Pinaagi kanako ang mga hari nanaghari, Ug ang mga principe nanaghatag sa justicia.
16领袖、贵族和所有公义的审判官，都借我治国。
16Pinaagi kanako ang mga principe nanagpamunoan, Ug ang mga harianon, bisan ang tanang mga maghuhukom sa yuta.
17爱我的，我必爱他；殷切寻找我的，必定寻见。
17Ako nahagugma kanila nga nahagugma kanako; Ug kadtong nagasingkamot sa pagpangita kanako, makakaplag kanako.
18财富和尊荣是我的，恒久的财产和公义也是我的。
18Mga bahandi ug kadungganan maoy ania kanako; Oo, ang katigayonan nga molungtad ug ang pagkamatarung
19我的果实胜过黄金，胜过精金，我的出产胜过纯银。
19Ang akong bunga labi pang maayo kay sa bulawan, oo, bisan pa kay sa fino nga bulawan; Ug ang akong abut kay sa piniling salapi.
20我走在公义的道上，行在公正的路上，
20Ako nagalakat sa dalan sa pagkamatarung, Sa kinataliwad-an sa alagianan sa katarungan;
21使爱我的承受财产，使他们的府库满溢。
21Aron nga ako makapasunod niadtong nahagugma kanako ug manggad, Ug nga mapuno ko ang ilang mga panudlanan.
22创世以前已有智慧在耶和华创造的开始，在太初创造一切以先，就有了我。
22Si Jehova nagbaton kanako sa sinugdan sa iyang dalan, Una pa sa iyang mga buhat kanhi.
23在亘古、在太初，在未有大地之前，我已经被立；
23Ako gipahamutang sa itaas gikan pa sa walay katapusan sukad sa sinugdan, Sa wala pa ang yuta.
24没有深渊，没有大水的泉源以先，我已经出生。
24Sa diha nga wala pay kahiladman, ako nahimugso na, Sa diha nga wala pay mga tubod nga madagayaon sa tubig.
25大山未曾奠定，小山未有以先，我已经出生。
25Sa wala pa mapahimutang ang mga bukid, Sa wala pa ang kabungturan ako nahimugso na;
26那时，耶和华还没有造大地和田野，也没有造地上的泥土。
26Samtang nga wala pa niya mabuhat ang yuta, ni ang kapatagan, Ni ang sinugdan sa abug sa kalibutan.
27他立定诸天的时候，我在那里；他在渊面上界划地平线的时候，我在那里；
27Sa diha nga gitukod niya ang kalangitan didto na ako: Sa gipahamutang niya ang usa ka lingin ibabaw sa nawong sa kahilad-man,
28他上使穹苍坚固，下使深渊的水泉稳定；
28Sa diha nga gihimo niyang malig-on ang kalangitan sa kahitas-an, Sa diha nga ang mga tuboran sa kahiladman nahimong mabaskog,
29他为海洋定出界限，海水不能越过他的命令，他又划定大地的根基；
29Sa diha nga gihatag niya sa dagat ang iyang utlanan, Nga ang mga tubig dili magalapas sa iyang sugo, Sa diha nga iyang gilaraw ang mga patukoranan sa yuta;
30那时，我在他身边作工匠，每天都充满喜乐，时常在他面前欢笑，
30Unya ako didto tupad kaniya, ingon sa usa ka batid nga magbubuhat; Ug ako sa matag-adlaw maoy kahimuot niya , Nagakalipay sa kanunay sa iyang atubangan,
31在他的大地上欢笑，和世人一同喜乐。
31Nagakalipay sa iyang puloy-anang yuta; Ug ang akong kahimuot didto uban sa mga anak sa mga tawo.
32听从智慧就为有福孩子们，现在你们要听从我；持守我道路的，是有福的。
32Busa karon, mga anak ko , patalinghug kamo kanako; Kay bulahan kadto sila nga nagabantay sa akong mga dalan.
33你们要听从教训，要作智慧人，不可离弃教训。
33Pamatia ang pahamatngon, ug pagmanggialamon, Ug ayaw kini pag-isalikway.
34听从我，天天在我门口警醒仰望，在我门框旁边守候的人，是有福的。
34Bulahan ang tawo nga mamati kanako, Nga magabantay matag-adlaw sa akong mga ganghaan, Nga magahulat diha sa mga haligi sa akong mga pultahan.
35因为找到我的，就找到生命，他也必得着耶和华的恩惠。
35Kay bisan kinsa kadto nga makakaplag kanako makakaplag ug kinabuhi, Ug makabaton sa kalooy kang Jehova.
36得罪我的，是伤害自己；凡是恨恶我的，就是喜爱死亡。”
36Apan siya nga makasala batok kanako makasala sa iyang kaugalingong kalag: (8-37) Silang tanan nga managdumot kanako mahagugma sa kamatayon.