1帖撒罗尼迦的骚动
1
پس آنها از آمفیپولیس و آپولونیا گذشتند و به تسالونیكی كه كنیسهٔ یهود در آن واقع بود رسیدند.
2保罗照他的习惯进去，一连三个安息日，根据圣经与他们辩论，
2
پولس به پیروی از شیوهٔ همیشگی خود وارد كنیسه شد و در سه روز سبت به طور متوالی با استفاده از کتابمقدّس با آنان مباحثه میکرد
3讲解证明基督必须受害，从死人中复活，说：“我所传给你们的这位耶稣，就是基督。”
3
و توضیح میداد و دلیل میآورد كه لازم بود مسیح رنج ببیند و پس از مرگ زنده گردد. او میگفت: «عیسایی كه من به شما اعلام میکنم همان مسیح است.»
4他们中间有人给说服了，就附从了保罗和西拉；还有一大群虔诚的希腊人，和不少显要的妇女。
4
عدّهای از آنان و همچنین گروه زیادی از یونانیان خداپرست و زنهای سرشناس متقاعد شدند و به پولس و سیلاس گرویدند.
5但犹太人嫉妒起来，招聚了一些市井流氓，纠合成群，骚动全城，冲进了耶孙的家，搜索保罗和西拉，要把他们交给民众。
5
امّا یهودیان در آتش حسد میسوختند. آنان عدّهٔ زیادی از اراذل و اوباش بازاری را گرد آورده دستهای به راه انداختند و هیاهویی در شهر برپا كرده به خانهٔ یاسون هجوم بردند تا پولس و سیلاس را به میان جمعیّت بیاورند.
6搜索不到他们，就把耶孙和几个弟兄，拉到地方长官那里，喊叫着说：“这些扰乱天下的人，也到这里来了，
6
وقتی آنان را نیافتند یاسون و عدّهای از ایماندارن را پیش انجمن شهر كشیدند و فریاد میکردند: «این کسانیکه دنیا را به هم ریختهاند حالا به اینجا آمدهاند
7耶孙却收留他们。这些人都违背凯撒的法令，说另外还有一个王耶稣。”
7
و یاسون آنان را به خانهٔ خود برده است. اینها همه برخلاف احكام قیصر عمل میکنند و ادّعا دارند پادشاه دیگری به نام عیسی وجود دارد.»
8群众和地方长官听见这话，就惊慌起来，
8
با شنیدن این جمله جمعیّت و انجمن شهر بشدّت به هیجان آمدند.
9取得耶孙和其余的人签保后，才放了他们。
9
ولی به هر حال یاسون و دیگران را با ضمانت آزاد كردند.
10来到比里亚弟兄们当夜立刻送保罗和西拉往比里亚去。二人到了，就进入犹太人的会堂。
10
به محض اینكه هوا تاریک شد، ایمانداران، پولس و سیلاس را به بیریه روانه كردند و وقتی به آنجا رسیدند به كنیسهٔ یهود رفتند.
11这里的人，比帖撒罗尼迦人开明，热切接受主的道，天天考查圣经，要知道所听的是否与圣经相符。
11
یهودیان مقیم آنجا از یهودیان تسالونیكی روشنفكرتر بودند. آنها با اشتیاق كامل به پیام پولس و سیلاس گوش میدادند و هر روز کتابمقدّس را مطالعه میکردند تا ببینند آیا آن سخنان با كتب سازگار است یا خیر.
12结果他们中间有很多人信了，也有高贵的希腊妇女，男的也不少。
12
بنابراین بسیاری از آنان و عدّهٔ زیادی از زنهای متنفذ یونانی و مردان یونانی نیز ایمان آوردند.
13但帖撒罗尼迦的犹太人，知道保罗又在比里亚宣讲 神的道，就到那里去，煽动挑拨群众。
13
ولی وقتی یهودیان در تسالونیكی اطّلاع یافتند، كه پولس در بیریه نیز كلام خدا را منتشر ساخته است به آنجا آمدند تا مردم را بشورانند.
14弟兄们立刻把保罗送到海边去；西拉和提摩太仍然留在比里亚。
14
به این جهت ایماندران فوراً پولس را به ساحل دریا فرستادند و سیلاس و تیموتاؤس هر دو در همانجا ماندند.
15护送保罗的人带他到了雅典；保罗吩咐他们叫西拉和提摩太赶快去见他，于是他们就回去了。
15
همراهان پولس او را تا شهر آتن همراهی كردند. سپس پولس به آنان دستور داد كه به بیریه بازگردند و هرچه زودتر سیلاس و تیموتاؤس را پیش او بفرستند.
16在雅典保罗在雅典等候他们的时候，看见满城都是偶像，心灵十分忿激。
16
پولس وقتی در آتن در انتظار سیلاس و تیموتاؤس بود، از اینكه شهر را آنطور پر از بت میدید عمیقاً متأثر شد.
17于是在会堂里，同犹太人和虔诚的人辩论；并且天天在市中心和所遇见的人辩论。
17
و به این دلیل در كنیسه با یهودیان و خداپرستان و هر روز در میدان شهر با رهگذران به گفتوگو میپرداخت.
18还有伊壁鸠鲁派和斯多亚派的哲学家也同他争论，有的说：“这个拾人牙慧的人要说什么呢？”有的说：“他似乎是一个宣传外地鬼神的人。”这是因为保罗传扬耶稣和复活的道理。
18
عدّهای از فلسفهدانان اپیكوری و رواقی به او برخورد كردند و با عقایدش به مخالفت پرداختند. بعضی از آنها میگفتند: «این یاوهگو چه میخواهد بگوید؟»
دیگران میگفتند: «گویا مبلّغ خدایان بیگانه است.» (زیرا به عیسی و رستاخیز بشارت میداد)
19他们拉着保罗，把他带到亚略．巴古那里，说：“你所讲的这个新道理，我们可以知道吗？
19
پس او را گرفته به شورای كوه مریخ بردند و گفتند: «ممكن است ما بدانیم این تعالیم تازهای كه تو پیشنهاد میكنی چیست؟
20因为你把一切新奇的事，传到我们耳中，我们愿意知道这些事是什么意思。”
20
سخنان تو به گوش ما عجیب میآید. ما میخواهیم معنی آن را بفهمیم.»
21原来所有雅典人和外侨，专好谈论和打听新奇的事，来打发时间。
21
(آتنیها و خارجیهای ساكن آنجا همه وقت خود را صرف گفت و شنود در خصوص عقاید تازه میكردند.)
22保罗站在亚略．巴古当中，说：“各位雅典人，我看你们在各方面都非常敬畏鬼神。
22
پس پولس در میان «شورای كوه مریخ» برخاست و فرمود: «ای مردم شهر آتن، من میدانم كه شما در كلّیهٔ امور دینی بسیار دقیق و باریک بین هستید
23我走路的时候，仔细看你们所敬拜的，发现有一座坛，上面写着‘献给不认识的神’。我现在把你们不认识而敬拜的这位神，传给你们。
23
زیرا وقتی در شهر شما میگشتم و آنچه را مورد پرستش شماست مشاهده میكردم، به قربانگاهی رسیدم كه بر آن نوشته شده بود 'تقدیم به خدای ناشناخته.' من همان كسی را كه شما میپرستید امّا نمیشناسید به شما اعلام میكنم.
24创造宇宙和其中万有的 神，既然是天地的主，就不住在人手所造的殿宇，
24
آن خدایی كه دنیا و آنچه در آن است آفرید و صاحب آسمان و زمین است در معابد ساخته شده به دست انسان ساکن نیست
25也不受人手的服事，好像他缺少什么；他自己反而把生命、气息和一切，赐给万人。
25
و به چیزی كه آدمیان با دستهای خود برای او فراهم نمایند نیازی ندارد، زیرا خداست كه نفس و حیات و همهچیز را به جمیع آدمیان میبخشد.
26他从一个本源造出了万族来，使他们住在整个大地上，并且定了他们的期限和居住的疆界，
26
او جمیع ملل را از نسل یک انسان آفرید تا در تمام سطح زمین ساكن شوند و برای آنان زمانی را مقرّر فرمود و برای مرز و بومشان حدودی معیّن كرد،
27要他们寻求 神，或者可以摸索而找到他。其实他离我们各人不远，
27
تا خدا را بجویند و كوركورانه پی او بگردند تا شاید او را بیابند و حال آنكه او از هیچیک از ما دور نیست،
28因着他我们可以生存、活动、存在，就如你们有些诗人说：‘原来我们也是他的子孙。’
28
'زیرا در او زندگی میکنیم و در او حركت و هستی داریم.'
چنانکه بعضی از شاعران خودتان گفتهاند:
'ما نیز فرزندان او هستیم.'
29我们既然是 神的子孙，就不应该以为他的神性是好像人用手艺、心思所雕刻的金银石头一样。
29
پس چون همهٔ ما فرزندان خدا هستیم نباید گمان كنیم كه ذات الهی مانند پیکرهای از طلا و نقره و سنگ است كه با هنر و مهارت آدمی تراشیده میشود.
30过去那无知的时代， 神不加以追究；现在，他却吩咐各处的人都要悔改，
30
خدا دوران جهالت را نادیده گرفت، امّا اكنون در همهجا بشر را امر به توبه میفرماید،
31因为他已经定好了日子，要借着他所立的人，按公义审判天下，并且使他从死人中复活，给万人作一个可信的凭据。”
31
زیرا روزی را معیّن فرمود كه جهان را با راستی و درستی به وسیلهٔ شخصی كه برگزیدهٔ خود اوست داوری فرماید و برای اثبات این حقیقت او را پس از مرگ زنده كرد.»
32众人一听到死人复活的事，就讥笑他，但有的说：“我们要再听听你讲这件事！”
32
وقتی این مطلب را در خصوص رستاخیز مردگان شنیدند عدّهای او را مسخره كردند ولی عدّهای گفتند: «خوب، دربارهٔ این چیزها در فرصت دیگر به سخن تو گوش خواهیم داد.»
33这样，保罗就离开他们。
33
به این ترتیب پولس شورا را ترک كرد.
چند نفر از جمله دیونیسوس كه عضو آن شورا بود و زنی به نام دامرس و چند تن دیگر به او گرویدند و ایمان آوردند.
34但有几个人接近他，并且信了主，其中有亚略．巴古的议员丢尼修，一个名叫戴马里的女子，还有其他的人。
34
چند نفر از جمله دیونیسوس كه عضو آن شورا بود و زنی به نام دامرس و چند تن دیگر به او گرویدند و ایمان آوردند.