1伯沙撒王大宴群臣
1
یک شب بلشصر پادشاه مهمانی بزرگی ترتیب داد و هزار نفر از امرای بابل را به آن مهمانی دعوت نموده، با یکدیگر شراب نوشیدند.
2伯沙撒喝酒欢畅的时候，下令把他先祖尼布甲尼撒从耶路撒冷圣殿里掠取的金银器皿拿来，好让他和他的大臣、妻妾、妃嫔用这些器皿来喝酒。
2
وقتی در اثر شراب گرم شده بودند، دستور داد تا ظروف طلایی و نقرهای را که پدرش نبوکدنصر از معبد بزرگ در اورشلیم آورده بود، بیاورند تا او و زنهایش و صیغههایش و همهٔ بزرگان کشور در آنها شراب بنوشند.
3于是人把从耶路撒冷圣殿里，就是 神的殿里，掠来的金银器皿拿来；王和他的大臣、妻妾、妃嫔就用这些器皿来喝酒。
3
فوراً ظروف طلایی و نقرهای را که از معبد بزرگ در اورشلیم آورده شده بود، حاضر کردند و پادشاه، زنها، صیغههایش و امرای او در آنها شراب نوشیدند.
4他们喝酒，赞美那些用金、银、铜、铁、木、石所做的神。
4
و خدایان طلایی، نقرهای، برنزی، آهنی، چوبی و سنگی را پرستش نمودند.
5指头在墙上写字当时，忽然有人手的指头出现，在王宫里灯台对面的粉墙上写字；王看见了那只正在写字的手掌，
5
در آن هنگام ناگهان انگشتان دست انسانی ظاهر شد و در برابر شمعدانها بر روی دیوارِ گچیِ قصرِ پادشاه شروع به نوشتن کرد. پادشاه دست را در حال نوشتن روی دیوار دید.
6就脸色大变，心意惊惶，两脚无力，双膝彼此相碰。
6
و به وحشت افتاده، آشفته و هراسان گردید و زانوهایش به لرزه درآمد.
7王大声呼叫，吩咐人把那些用法术的和迦勒底人，以及占星家都领进来；王对巴比伦的智慧人说：“谁能读这文字，又能向我解释它的意思，他必身穿紫袍，颈戴金链，在国中掌权，位列第三。”
7
و با صدای بلند فریاد کرد تا همهٔ حکیمان و جادوگران و ستارهشناسان را حاضر کنند. آنگاه به حکیمان بابل گفت: «هرکس این نوشته را بخواند و معنی آن را برای من بگوید، لباسهای ارغوانی بر او خواهم پوشانید، طوق زرّین بر گردنش خواهم انداخت و او را حاکم سوم مملکت خواهم گردانید.»
8于是王所有的智慧人都进来，却不能读那文字，也不能把意思向王说明。
8
همهٔ حکیمان پادشاه فوراً داخل شدند، امّا هیچیک از آنها نتوانست آن نوشته را بخواند و یا معنی آن را به پادشاه بگوید.
9伯沙撒王就非常惊惶，脸色大变；他的大臣也都不知所措。
9
پس بلشصر بسیار پریشان شده و رنگ از صورتش پرید و تمام امرای او هم نگران شدند.
10太后举荐但以理太后因王和他的大臣所说的话，就进入宴会的大厅，对王说：“愿王万岁！你的心意不要惊惶，也不要脸色大变。
10
در این هنگام، ملکه که سر و صدای آنها را شنیده بود، به تالار مهمانی وارد شد و گفت: «پادشاه پاینده بماند! خاطرت پریشان و هراسان نشود.
11在你国中有一个人，他里面有圣神的灵；你先祖在世的日子，发现这人有灼见，有聪明，有智慧，好像神的智慧一样。你先祖尼布甲尼撒王，就是王的先祖，曾立他为术士、用法术的，以及迦勒底人和占星家的领袖。
11
در مملکت تو مردی هست که روح خدایان مقدّس را دارد. در زمان پدرت، حکمت و دانش و هوش خدایی در او دیده شد و پدرت نبوکدنصر پادشاه او را به ریاست ستارهشناسان، جادوگران، حکیمان و پیشگویان برگزیده بود.
12这都因为在这但以理里面有美好的灵性，有知识，有聪明，能解梦，释谜语，能解答难题；这人尼布甲尼撒王曾给他起名叫伯提沙撒。现在可以把但以理召来，他必能解释墙上文字的意思。”
12
این شخص که نامش دانیال است و پدرت او را بلطشصر نامیده بود، دارای فهم و دانش فوقالعادهای است که میتواند خوابها را تعبیر کند، معمّاها را حل نماید و رازهای نهان را فاش سازد. حال بفرست دانیال را بیاورند تا معنی این نوشته را برایت بگوید.»
13于是但以理被带到王面前，王问但以理说：“你就是我先王从犹大掳来的犹大人但以理吗？
13
دانیال را به حضور پادشاه آوردند. پادشاه به دانیال گفت: «آیا تو دانیال هستی، همان اسیری که پدرم از یهودیه آورده است؟
14我听说你里面有神的灵，有灼见，有聪明，有高超的智慧。
14
شنیدهام که روح خدایان مقدّس در تو میباشد و هوش و حکمت و دانایی مخصوصی داری.
15现在智慧人和用法术的都被带到我面前了，我要他们读这文字，把文字的意思向我说明，可是他们都不能解释这文字的意思。
15
جادوگران و حکیمان را به اینجا آوردند تا این نوشته را بخوانند و برای من معنی کنند، امّا هیچکدام نتوانستند معنی آن را به من بگویند.
16我听说你能解释异梦，也能解答难题。现在你若能读这文字，把它的意思向我说明，就必身穿紫袍，颈戴金链，在国中掌权，位列第三。”
16
دربارهٔ تو شنیدهام که میتوانی معانی مخفی را تعبیر کنی و اسرار پنهانی را فاش سازی. حال اگر بتوانی این نوشته را بخوانی و معنی آن را بگویی، ردای ارغوانی بر تو میپوشانم و طوق زرّین بر گردنت میاندازم و تو را حاکم سوم مملکت خود میسازم.»
17但以理直言责王但以理在王面前回答说：“你的礼物可以归你自己，你的赏赐可以归给别人；我却要为王读这文字，也要把意思向王说明。
17
دانیال به پادشاه گفت: «هدایایت را برای خودت نگاه دار و یا به شخص دیگری بده. من نوشته را برای برایت میخوانم و معنی آن را به تو میگویم.
18王啊！至高的 神曾把国位、权势、光荣和威严赐给你先祖尼布甲尼撒。
18
«ای پادشاه، خدای متعال به پدرت نبوکدنصر سلطنت و عظمت و جلال عطا فرمود.
19因 神所赐给他的权势，各国、各族和说各种语言的人，都在他面前战兢恐惧；他要杀谁，就杀谁；要谁活着，谁就可以活着；要提升谁，就提升谁；要贬低谁，就贬低谁。
19
او به قدری با عظمت شده بود که تمام اقوام و ملل از هر زبان از او میترسیدند. هرکه را اراده میکرد میکشت و هرکه را میخواست زنده نگاه میداشت. هرکه را میخواست به مقام عالی میرسانید و هرکه را میخواست ذلیل میکرد، ذلیل میکرد.
20但他心高气傲、妄自尊大的时候，就从国位上被赶下来，他的尊荣也被夺去。
20
امّا چون مغرور شد و تکبّر نمود، از تخت سلطنت به زیر افتاد و عظمتش از او گرفته شد.
21他被赶逐，离开人群，他的心变如兽心，他和野驴同住，像牛一样吃草，身体被天露滴湿；等到他承认至高的 神在世人的国中掌权，他喜欢谁，就立谁执掌国权。
21
از میان مردم رانده شد و مثل حیوانات گردید و با الاغهای وحشی زندگی میکرد و مثل گاو به او علف میدادند و شبنم آسمان بر بدن او میبارید تا اینکه فهمید خدای متعال بر تمام ممالک جهان فرمانروایی میکند و هرکه را بخواهد به سلطنت میرساند.
22伯沙撒啊！你是他的子孙，你虽然知道这一切，你的心仍不谦卑，
22
«تو پسرش -بلشصر- با وجود اینکه همهٔ اینها را میدانستی، خود را فروتن نکردی.
23竟高抬自己，敌对天上的主，使人把他殿中的器皿拿到你面前来，你和你的大臣、妻妾、妃嫔用这些器皿喝酒；你又赞美那些不能看见、不能听见、什么都不能知道，用金、银、铜、铁、木、石所做的神，却没有把荣耀归给那手中有你的气息，和那掌管你一切命途的 神。
23
بلکه برضد خداوند آسمانها رفتار نمودی و در ظروف خانهٔ او که پیش تو آوردند تو، زنهایت، صیغههایت و اُمرایت در آنها شراب نوشیدید و خدایان نقرهای، طلایی، برنزی، آهنی، چوبی و سنگی را که نمیبینند، نمیشنوند و هیچ چیز نمیدانند، پرستش نمودی، امّا خدایی را که جان تو و تمام کارهایت در دست اوست، پرستش و تکریم نکردی.
24因此，有手从 神那里伸出来，写了这文字。
24
پس این دست از طرف او فرستاده شد تا این کلمات را بنویسد.
25解释墙上文字的意义“所写的文字是：‘弥尼，弥尼，提客勒，乌法珥新。’
25
«آنچه که نوشته شده این است: 'منا، منا، ثقیل و فرسین'
26这文字的意思是这样：‘弥尼’就是 神已数算了你国度的年日，使国终止；
26
و معنی آن از این قرار است: منا، یعنی خدا روزهای سلطنت تو را شمرده و آن را به پایان رسانیده است.
27‘提客勒’就是你被称在天平上，显出你的缺欠；
27
ثقیل، یعنی در ترازو وزن شدی و ناقص درآمدی.
28‘毗勒斯’（“毗勒斯”即“乌法珥新”的单数式）就是你的国要分裂，归给玛代人和波斯人。”
28
فرسین، یعنی سلطنت تو تقسیم گشته و به مادها و پارسیان داده شده است.»
29于是伯沙撒下令，人就把紫袍给但以理穿上，把金链戴在他的颈上，又宣告他在国中掌权，位列第三。
29
بلشصر فوراً دستور داد تا ردای ارغوانی بر دانیال بپوشانند و طوق زرّین بر گردنش بیندازند و اعلام کنند که او حاکم سوم مملکت میباشد.
30伯沙撒王被杀而亡国当夜，迦勒底人的王伯沙撒被杀。
30
در همان شب، بلشصر -پادشاه کلدانیان- کشته شد.
و داریوش مادی که در آن زمان شصت و دو سال داشت مملکت او را به تصرّف خود درآورد.
31玛代人大利乌夺取了迦勒底国；那时他六十二岁。（本节在《马索拉抄本》为6:1）
31
و داریوش مادی که در آن زمان شصت و دو سال داشت مملکت او را به تصرّف خود درآورد.