1 神配合的人不可分开（太19:1-9；路16:18）
1
عیسی از آنجا به راه افتاد و به سرزمین یهودیه و به جانب شرقی رود اردن رفت. باز هم جمعیّتی به دور او جمع شد و او بر حسب عادت همیشگی خود به تعلیم آنان پرداخت.
2有法利赛人前来试探耶稣，问他：“丈夫可以休妻吗？”
2
عدّهای از فریسیان پیش او آمدند و برای امتحان از او پرسیدند: «آیا مرد مجاز است كه زن خود را طلاق بدهد؟»
3耶稣回答：“摩西吩咐你们的是什么呢？”
3
عیسی در جواب، از آنها پرسید: «موسی در این باره چه دستوری داده است؟»
4他们说：“摩西准许‘人写了休书就可以休妻’。”
4
آنها جواب دادند: «موسی اجازه داده است كه مرد با دادن طلاقنامه به زن خود، از او جدا شود.»
5耶稣说：“因为你们的心硬，摩西才写这条例给你们。
5
عیسی به ایشان فرمود: «بهخاطر سنگدلی شما بود كه موسی این اجازه را به شما داد.
6但从起初创造的时候， 神是‘造男造女’。
6
وگرنه خدا از اول خلقت، انسان را به صورت مرد و زن آفرید.
7‘因此人要离开父母，与妻子连合，
7
به این دلیل مرد، پدر و مادر خود را ترک میکند و به زن خود میپیوندد
8二人成为一体了。’这样，他们不再是两个人，而是一体的了。
8
و این دو یک تن واحد میشوند. یعنی دیگر آنها دو نفر نیستند، بلكه یک تن میباشند.
9所以 神所配合的，人不可分开。”
9
آنچه را خدا به هم پیوسته است، انسان نباید جدا سازد.»
10回到屋子里，门徒再提起这件事来问他。
10
در منزل، شاگردان باز هم دربارهٔ این موضوع از عیسی سؤال كردند.
11他对他们说：“谁休妻另娶，谁就是犯奸淫，得罪了妻子。
11
او به ایشان فرمود: «هرکه زن خود را طلاق دهد و با زنی دیگر ازدواج كند، نسبت به زن خود مرتكب زنا شده است.
12如果妻子弃夫另嫁，也是犯了奸淫。”
12
همینطور اگر زنی از شوهر خود جدا شود و با مرد دیگری ازدواج كند، مرتكب زنا شده است.»
13为小孩子按手祝福（太19:13-15；路18:15-17）有人带着小孩子到耶稣跟前，要他抚摩他们；门徒却责备那些人。
13
بچّهها را پیش عیسی میآوردند تا بر آنها دست بگذارد ولی شاگردان، آنها را سرزنش میکردند.
14耶稣看见了就生气，对门徒说：“让小孩子到我这里来，不要禁止他们，因为 神的国是属于这样的人的。
14
وقتی عیسی این را دید ناراحت شده به شاگردان فرمود: «بگذارید بچّهها پیش من بیایند، مانع آنها نشوید چون پادشاهی خدا به چنین كسانی تعلّق دارد.
15我实在告诉你们，凡是不像小孩子一样接受 神的国的，绝对不能进去。”
15
یقین بدانید كه اگر كسی پادشاهی خدا را مانند كودک نپذیرد، هیچوقت وارد آن نخواهد شد.»
16于是耶稣把小孩子抱起来，为他们按手祝福。
16
سپس عیسی كودكان را در آغوش گرفت و دست بر آنان گذاشته، برای ایشان دعای خیر كرد.
17有钱的人难进 神的国（太19:16-30；路18:18-30）耶稣又开始他的行程。那时，有一个人跑过来，跪在他面前，问他说：“良善的老师，我当作什么，才可以承受永生？”
17
وقتی عیسی عازم سفر شد، شخصی دواندوان آمده در برابر او زانو زد و عرض كرد: «ای استاد نیكو، من برای به دست آوردن حیات جاودانی چه باید بكنم؟»
18耶稣对他说：“你为什么称我是良善的？除了 神一位以外，没有良善的。
18
عیسی به او فرمود: «چرا مرا نیكو میخوانی؟ هیچکس جز خدا نیكو نیست.
19诫命你是知道的：不可杀人，不可奸淫，不可偷盗，不可作假证供，不可欺诈，当孝敬父母。”
19
احكام را میدانی -قتل نكن، زنا نكن، دزدی نكن، شهادت نادرست نده، كلاهبرداری نكن، پدر و مادر خود را احترام كن.»
20他对耶稣说：“老师，这一切我从小都遵守了。”
20
آن شخص در جواب گفت: «ای استاد، من از جوانی همهٔ اینها را رعایت کردهام.»
21耶稣看着他，就爱他，对他说：“你还缺少一件：去变卖你所有的，分给穷人，就必定有财宝在天上，而且你要来跟从我。”
21
عیسی با محبّت به او خیره شده فرمود: «یک چیز كم داری، برو آنچه داری بفروش و به فقرا بده كه در عالم بالا گنجی خواهی داشت و بعد بیا و از من پیروی كن.»
22那人听见这话，就变了脸色，忧忧愁愁地走了，因为他的财产很多。
22
آن شخص چون صاحب ثروت فراوان بود، با قیافهای محزون، و با ناراحتی از آنجا رفت.
23耶稣周围观看，对门徒说：“富有的人要进 神的国，是多么难哪！”
23
عیسی به اطراف نگاه كرد و به شاگردان فرمود: «چه دشوار است ورود توانگران به پادشاهی خدا!»
24门徒都希奇他的话，耶稣又对他们说：“孩子们哪，（有些抄本在此有“倚靠钱财的人”一句）要进 神的国，是多么困难！
24
شاگردان از سخنان او تعجّب كردند، امّا عیسی باز هم به آنان فرمود: «ای فرزندان، وارد شدن به پادشاهی خدا چقدر دشوار است!
25骆驼穿过针眼，比有钱的人进 神的国还容易呢！”
25
رد شدن شتر از سوراخ سوزن، آسانتر است از وارد شدن شخص توانگر به پادشاهی خدا.»
26门徒就更加惊奇，彼此说：“这样，谁可以得救呢？”
26
شاگردان بیاندازه تعجّب كرده و به یكدیگر میگفتند: «پس چه كسی میتواند نجات یابد؟»
27耶稣看着他们，说：“在人不能，在 神却不然，因为在 神凡事都能。”
27
عیسی به آنان نگاهی كرد و فرمود: «برای انسان غیرممكن است، امّا نه برای خدا، زیرا برای خدا همهچیز امكان دارد.»
28彼得对他说：“你看，我们已经舍弃了一切，而且来跟从你了。”
28
پطرس در جواب عیسی شروع به صحبت كرده گفت: «ببین، ما از همهچیز خود دست كشیده و پیرو تو شدهایم.»
29耶稣说：“我实在告诉你们，人为着我和福音舍弃了房屋、弟兄、姊妹、母亲、父亲、儿女、田地，
29
عیسی فرمود: «یقین بدانید كه هرکس بهخاطر من و انجیل، خانه و یا برادران یا خواهران یا مادر یا پدر یا فرزندان و یا املاک خود را ترک نماید،
30没有不在今生得百倍──就是房屋、弟兄、姊妹、母亲、儿女、田地，同时要受迫害──在来世还要得永生。
30
در این دنیا صد برابر خانه و برادر و خواهر، مادر و فرزندان و املاک -و همچنین رنجها- و در آخرت حیات جاودان نصیب او خواهد شد.
31然而许多在前的将要在后，在后的将要在前。”
31
امّا بسیاری از آنان كه اكنون اولین هستند، آخرین خواهند شد و بسیاری هم كه آخرین هستند، اولین خواهند شد.»
32第三次预言受难及复活（太20:17-19；路18:31-33）在上耶路撒冷的路途中，耶稣走在前面，门徒希奇，跟从的人也害怕。耶稣又把十二门徒带到一边，把自己将要遭遇的事告诉他们，
32
عیسی و شاگردان در راه اورشلیم بودند و عیسی پیشاپیش شاگردان حركت میکرد. شاگردان متحیّر بودند و کسانیکه از عقب آنها میآمدند، بسیار میترسیدند. عیسی دوازده شاگرد خود را به كناری برد و دربارهٔ آنچه كه میباید برایش اتّفاق افتد، با آنها شروع به صحبت كرد
33说：“我们现在上耶路撒冷去，人子要被交给祭司长和经学家，他们要定他的罪，并且把他交给外族人。
33
و به آنها فرمود: «ما اكنون به اورشلیم میرویم و پسر انسان به دست سران كاهنان و علما سپرده خواهد شد. آنها او را محكوم به مرگ خواهند كرد و به دست بیگانگان خواهند سپرد.
34他们要凌辱他，向他吐唾沫，鞭打他，杀害他，三天以后，他要复活。”
34
آنها او را مسخره خواهند نمود و به رویش آب دهان خواهند انداخت، او را تازیانه خواهند زد و خواهند كشت، امّا پس از سه روز دوباره زنده خواهد شد.»
35不是要人服事而是要服事人（太20:20-28）西庇太的儿子雅各、约翰，来到耶稣跟前，对他说：“老师，我们无论向你求什么，愿你为我们作成。”
35
یعقوب و یوحنا -پسران زِبدی- پیش عیسی آمده گفتند: «ای استاد، ما میخواهیم كه آنچه كه از تو درخواست میکنیم برای ما انجام دهی.»
36耶稣说：“要我为你们作什么？”
36
به ایشان گفت: «چه میخواهید برایتان بكنم؟»
37他们说：“在你的荣耀里，让我们一个坐在你的右边，一个坐在你的左边。”
37
آنها جواب دادند: «به ما اجازه بده تا در جلال تو یكی در دست راست و دیگری در دست چپ تو بنشینیم.»
38耶稣说：“你们不知道你们求的是什么。我喝的杯，你们能喝吗？我受的洗，你们能受吗？”
38
عیسی به ایشان فرمود: «شما نمیفهمید چه میخواهید. آیا میتوانید از پیالهای كه من مینوشم بنوشید و یا تعمیدی را كه من میگیرم بگیرید؟»
39他们说：“能。”耶稣说：“我喝的杯，你们固然要喝；我受的洗，你们也要受。
39
آنها جواب دادند: «میتوانیم.» عیسی فرمود: «از پیالهای كه من مینوشم، خواهید نوشید و تعمیدی را كه من میگیرم، شما هم خواهید گرفت.
40只是坐在我的左右，不是我可以赐的，而是 神预备赐给谁，就赐给谁。”
40
امّا نشستن در دست راست و یا چپ من با من نیست. این به كسانی تعلّق دارد كه از پیش برایشان تعیین شده است.»
41其他十个门徒听见了，就向雅各、约翰生气。
41
وقتی ده شاگرد دیگر این را شنیدند از یعقوب و یوحنا دلگیر شدند.
42耶稣把他们叫过来，对他们说：“你们知道各国都有被尊为元首的统治他们，也有官长管辖他们。
42
عیسی ایشان را پیش خود خواند و فرمود: «میدانید كه در بین ملل، کسانیکه فرمانروا محسوب میشوند، بر زیردستان خود فرمانروایی میکنند و رهبرانشان نیز بر آنها ریاست مینمایند
43但你们中间却不要这样；谁想在你们中间为大的，就要作你们的仆役，
43
ولی در بین شما نباید چنین باشد؛ بلكه هرکه میخواهد در میان شما بزرگ شود، باید خادم شما باشد
44谁想在你们中间为首的，就要作大家的奴仆。
44
و هرکه میخواهد اول شود، باید غلام همه باشد.
45因为人子来，不是要受人服事，而是要服事人，并且要舍命，作许多人的赎价。”
45
چون پسر انسان نیامده است تا خدمت کرده شود، بلكه تا به دیگران خدمت كند و جان خود را در راه بسیاری فدا سازد.»
46治好瞎眼的巴底买（太20:29-34；路18:35-43）他们进了耶利哥。耶稣、门徒和一大群人从耶利哥出来的时候，有一个瞎眼的人，是底买的儿子，名叫巴底买，坐在路旁讨饭。
46
آنها به شهر اریحا رسیدند و وقتی عیسی به اتّفاق شاگردان خود و جمعیّت بزرگی از شهر بیرون میرفت، یک گدای نابینا به نام بارتیماؤس -پسر تیمائوس- در كنار راه نشسته بود.
47他听见是拿撒勒人耶稣，就喊叫，说：“大卫的子孙耶稣啊，可怜我吧！”
47
وقتی شنید كه عیسای ناصری است، شروع به فریاد كرد و گفت: «ای عیسی، پسر داوود، بر من رحم كن.»
48许多人斥责他，叫他不要出声；他却更加放声喊叫：“大卫的子孙啊，可怜我吧！”
48
عدّهٔ زیادی او را سرزنش كردند و از او خواستند تا ساكت شود. ولی او هرچه بلندتر فریاد میکرد: «ای پسر داوود، بر من رحم كن.»
49耶稣就站住，说：“把他叫过来。”他们就叫那瞎眼的人，对他说：“放心吧，起来，他叫你了。”
49
عیسی ایستاد و فرمود: «به او بگویید اینجا بیاید.» آنها آن كور را صدا كردند و به او گفتند: «خوشحال باش، بلند شو، تو را میخواهد.»
50他就丢下衣服，跳起来，走到耶稣那里。
50
بارتیماؤس فوراً ردای خود را به كناری انداخت و از جای خود بلند شد و پیش عیسی آمد.
51耶稣对他说：“你要我为你作什么呢？”瞎眼的人对他说：“拉波尼，我要能看见。”
51
عیسی به او فرمود: «چه میخواهی برایت بكنم؟» آن كور عرض كرد: «ای استاد میخواهم بار دیگر بینا شوم.»
عیسی به او فرمود: «برو، ایمانت تو را شفا داده است.» او فوراً بینایی خود را بازیافت و به دنبال عیسی به راه افتاد.
52耶稣说：“去吧，你的信使你痊愈了。”他立刻看见了，就在路上跟随耶稣。
52
عیسی به او فرمود: «برو، ایمانت تو را شفا داده است.» او فوراً بینایی خود را بازیافت و به دنبال عیسی به راه افتاد.