¹安息日的主（太12:1-8；可2:23-28）

¹I stało się w drugi sabat, że szedł Jezus przez zboża; i rwali uczniowie jego kłosy, a rękami wycierając jedli.

²有几个法利赛人说：“你们为什么作安息日不可作的事呢？”

²Ale niektórzy z Faryzeuszów rzekli do nich: Przeczże czynicie to, czego się nie godzi czynić w sabat?

³耶稣回答：“大卫和跟他在一起的人，在饥饿的时候所作的，你们没有念过吗？

³A odpowiadając Jezus, rzekł do nich: Azaście tego nie czytali, co uczynił Dawid, gdy łaknął sam, i ci, którzy z nim byli?

⁴他不是进了　神的殿，吃了陈设饼，也给跟他在一起的人吃吗？这饼除了祭司以外，别的人是不可以吃的。”

⁴Jako wszedł do domu Bożego, a wziął chleby pokładne, i jadł, a dał i tym, którzy z nim byli; których się nie godziło jeść, tylko samym kapłanom?

⁵他又对他们说：“人子是安息日的主。”

⁵I rzekł im: Syn człowieczy jestci Panem i sabatu.

⁶治好手枯的人（太12:9-14；可3:1-6）另一个安息日，耶稣进入会堂教导人，在那里有一个人，右手枯干，

⁶Stało się także i w inszy sabat, że Jezus wszedł do bóźnicy, i nauczał; i był tam człowiek, którego ręka prawa była uschła.

⁷经学家和法利赛人要看他会不会在安息日治病，好找把柄控告他。

⁷I podstrzegli go nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie, jeźliby w sabat uzdrawiał, aby znaleźli, o coby naó skarżyli.

⁸耶稣知道他们的意念，就对那一只手枯干了的人说：“起来，站在当中！”那人就起来站着。

⁸Ale on wiedział myśli ich, i rzekł człowiekowi, który miał rękę uschłą: Wstaó a staó pośrodku. A on wstawszy, stanął.

⁹耶稣对他们说：“我问你们：在安息日哪一样是可以作的呢：作好事还是坏事？救命还是害命？”

⁹Rzekł tedy do nich Jezus: Spytam was o jednę rzecz: Godzili się w sabaty dobrze czynić, czyli źle czynić? Człowieka zachować, czyli zatracić?

¹⁰他环视周围所有的人，就对那人说：“伸出你的手来！”他把手一伸，手就复原了。

¹⁰A spojrzawszy w koło po wszystkich, rzekł onemu człowiekowi: Wyciągnij rękę twoję! a on tak uczynił i przywrócona jest do zdrowia ręka jego, jako i druga.

¹¹他们却大怒，彼此商议怎样对付耶稣。

¹¹Ale oni napełnieni będąc szaleóstwem, rozmawiali miedzy sobą, coby uczynić mieli Jezusowi.

¹²选立十二使徒（太10:2-4；可3:16-19。参徒1:13）在那些日子，有一次耶稣出去到山上祷告，整夜祷告　神。

¹²I stało się w oneż dni, odszedł na górę, aby się modlił; i był tam przez noc na modlitwie Bożej.

¹³天亮以后，他把门徒叫来，从他们中间挑选了十二个人，称他们为使徒，

¹³A gdy był dzieó, zwołał uczniów swych i wybrał z nich dwanaście, które też nazwał Apostołami:

¹⁴就是西门（又给他起名叫彼得），和他弟弟安得烈，以及雅各、约翰、腓力、巴多罗迈、

¹⁴Szymona, którego też nazwał Piotrem, i Andrzeja brata jego, Jakóba, i Jana, Filipa, i Bartłomieja;

¹⁵马太、多马、亚勒腓的儿子雅各、称为激进派的西门、

¹⁵Mateusza, i Tomasza, Jakóba, syna Alfeuszowego, i Szymona, którego zowią Zelotes;

¹⁶雅各的儿子犹大，和出卖主的加略人犹大。

¹⁶Judasza, brata Jakóbowego, i Judasza Iszkarjotę, który potem był zdrajcą.

¹⁷论福论祸（太5:1-12）耶稣和他们下了山，站在平地上，有一大群门徒同他在一起，又有一大批从犹太全地、耶路撒冷和推罗、西顿海边来的人。

¹⁷A zstąpiwszy z nimi stanął na miejscu pola równego, i gormada uczniów jego, i wielkie mnóstwo ludu ze wszystkiej Judzkiej ziemi, i z Jeruzalemu, i z kraju pomorskiego, leżącego przy Tyrze i Sydonie, którzy byli przyszli, aby go słuchali, i byli uzdrowieni od chorób swoich;

¹⁸他们要听他讲道，也要他们的疾病得医好。还有一些被污灵缠扰的也痊愈了。

¹⁸I ci, którzy byli trapieni od duchów nieczystych, byli uzdrowieni.

¹⁹群众都设法摸他，因为有能力从他身上出来，治好众人。

¹⁹A wszystek lud szukał, jakoby się go dotknąć; albowiem moc wychodziła z niego, i uzdrawiała wszystkich.

²⁰耶稣抬头看着门徒，说：“贫穷的人有福了，因为　神的国是你们的。

²⁰A on podniósłszy oczy swoje na uczniów, mówił: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy! bo wasze jest królestwo Boże.

²¹饥饿的人有福了，因为你们要得饱足。哀哭的人有福了，因为你们将要喜乐。

²¹Błogosławieni jesteście, którzy teraz łakniecie; bo będziecie nasyceni. Błogosławieni jesteście, którzy teraz płaczecie; bo się śmiać będziecie.

²²世人为人子的缘故憎恨你们、排斥你们、辱骂你们，弃绝你们的名好像弃绝恶物，你们就有福了。

²²Błogosławieni będziecie, gdy was ludzie nienawidzieć będą, i gdy wyłączą, i będą was sromocić, i imię wasze wyrzucą jako złe, dla Syna człowieczego.

²³那时你们应该欢喜跳跃，因为你们在天上的赏赐是大的，他们的祖先对待先知也是这样。

²³Radujcie się dnia tego i weselcie się; albowiem oto zapłata wasza jest obfita w niebiesiech; boć tak właśnie prorokom czynili ojcowie ich.

²⁴“然而你们富有的人有祸了，因为你们已经得了你们的安慰。

²⁴Ale biada wam bogaczom! bo już macie pociechę waszę.

²⁵你们饱足的人有祸了，因为你们将要饥饿。你们喜乐的人有祸了，因为你们将要痛哭。

²⁵Biada wam, którzyście nasyceni! albowiem łaknąć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie! bo się smucić i płakać będziecie.

²⁶人都说你们好的时候，你们就有祸了，因为你们的祖先对待假先知也是这样。

²⁶Biada wam, gdyby dobrze o was mówili wszyscy ludzie; bo tak czynili fałszywym prorokom ojcowie ich.

²⁷当爱仇敌（太5:39-42）“只是我告诉你们听道的人：当爱你们的仇敌，善待恨你们的人。

²⁷Ale wam powiadam, którzy słuchacie: Miłujcie nieprzyjacioły wasze, czyócie dobrze tym, którzy was mają w nienawiści.

²⁸咒诅你们的，要为他们祝福，凌辱你们的，要为他们祷告。

²⁸Błogosławcie tym, którzy was przeklinają; módlcie się za tymi, którzy wam złość wyrządzają.

²⁹有人打你一边的脸，把另一边也转给他打；有人拿你的外衣，连内衣也让他拿去。

²⁹Temu, któryby cię uderzył w policzek, nastaw mu i drugiego: a temu, któryćby brał płaszcz, i sukni nie zabraniaj;

³⁰向你求的，就给他；有人拿去你的东西，不用再要回来。

³⁰I każdemu, któryby cię prosił, daj, a temu, co twoje bierze, nie upominaj się.

³¹你们愿意人怎样待你们，你们就应当怎样待人。

³¹I cobyście chcieli, aby wam ludzie czynili, tak i wy im czyócie.

³²如果单爱那些爱你们的人，那有什么好处呢？罪人也爱那些爱他们的人。

³²Albowiem jeźli miłujecie te, którzy was miłują, jakąż łaskę macie? albowiem toż i grzesznicy właśnie czynią.

³³如果只善待那些善待你们的人，那有什么好处呢？罪人也会这样行。

³³A jeźli dobrze czynicie tym, którzy wam dobrze czynią, jakąż łaskę macie? albowiem toż i grzesznicy właśnie czynią.

³⁴如果借给人，又指望向人收回，那有什么好处呢？罪人也借给罪人，要如数收回。

³⁴A jeźli pożyczacie tym, od których się spodziewacie odebrać, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby zasię tyle odebrali.

³⁵你们要爱仇敌，善待他们；借出去，不要指望偿还；这样你们的赏赐就大了，你们也必作至高者的儿子，因为　神自己也宽待忘恩的和恶人。

³⁵Owszem miłujcie nieprzyjacioły wasze, i czyócie im dobrze, i pożyczajcie, nic się stąd nie spodziewając, a będzie wielka zapłata wasza, i będziecie synami Najwyższego; albowiem on dobrotliwy jest przeciw niewdzięcznym i złym.

³⁶你们要仁慈像你们的父仁慈一样。

³⁶Przetoż bądźcie miłosierni, jako i Ojciec wasz miłosierny jest.

³⁷不可判断（太7:1-5）“你们不要判断人，就必不受判断；不要定人的罪，就必不被定罪；要饶恕人，就必蒙饶恕；

³⁷Nie sądźcie, a nie bądziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni, a będzie wam odpuszczono.

³⁸要给人，就必有给你们的；并且要用十足的升斗，连按带摇，上尖下流地倒在你们怀里；因为你们用什么升斗量给人，就必用什么升斗量给你们。”

³⁸Dawajcie, a będzie wam dano; miarę dobrą, natłoczoną, i potrzęsioną, i opływającą dadzą na łono wasze; albowiem tąż miarą, którą mierzycie, będzie wam zaś obmierzono.

³⁹耶稣又用比喻对他们说：“瞎子怎能给瞎子领路呢？两个人不都要掉在坑里吗？

³⁹I powiedział im podobieóstwo: Izali może ślepy ślepego prowadzić? azaż nie obadwaj w dół wpadną?

⁴⁰学生不能胜过老师，所有学成的，不过和老师一样。

⁴⁰Nie jestci uczeó nad mistrza swego; lecz doskonały będzie każdy, będzieli jako mistrz jego.

⁴¹为什么看得见你弟兄眼中的木屑，却想不到自己眼中的梁木呢？

⁴¹A czemuż widzisz źdźbło w oku brata twego, a balki, która jest w oku twojem, nie baczysz?

⁴²你不看见自己眼中的梁木，怎能对你弟兄说：‘弟兄，容我除去你眼中的木屑’呢？伪君子啊！先去掉自己眼中的梁木，才能看得清楚，好去掉弟兄眼中的木屑。

⁴²Albo jakoż możesz rzec bratu twemu: Bracie! dopuść, iż wyjmę źdźbło, które jest w oku twojem, a sam balki, która jest w oku twojem, nie widzisz? Obłudniku! wyjmij pierwej balkę z oka twego, a tedy przejrzysz, abyś wyjął źdźbło, które jest w oku brata twego.

⁴³坏树不能结好果子（太7:16-20，12:33-35）“因为好树不能结坏果子，坏树不能结好果子。

⁴³Nie jest bowiem drzewo dobre, które przynosi owoc zły; ani jest drzewo złe, które przynosi owoc dobry;

⁴⁴凭着果子就可以认出树来。人不能从荆棘上采无花果，也不能从蒺藜里摘葡萄。

⁴⁴Gdyż każde drzewo z owocu własnego poznane bywa; boć nie zbierają z ciernia figów, ani z głogu zbierają winnych gron.

⁴⁵良善的人从心中所存的良善发出良善，邪恶的人从心中所存的邪恶发出邪恶；因为心中所充满的，口里就说出来。

⁴⁵Człowiek dobry z dobrego skarbu serca swego wynosi rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu serca swego wynosi rzeczy złe; albowiem z obfitości serca mówią usta jego.

⁴⁶听道要行道（太7:24-27）“你们为什么称呼我‘主啊！主啊！’却不遵行我的吩咐呢？

⁴⁶Przeczże mię tedy zowiecie Panie, Panie! a nie czynicie tego, co mówię?

⁴⁷每一个到我跟前，听我的话并且去行的，我要指示你们他像什么人。

⁴⁷Każdy, który przychodzi do mnie, a słucha słów moich, i czyni je, pokażę wam, komu jest podobnym.

⁴⁸他像一个人建造房屋，挖深了地，把根基建在磐石上。大水泛滥的时候，急流冲击那房屋，不能使它动摇，因为它建造得好。

⁴⁸Podobny jest człowiekowi dom budującemu, który kopał i wykopał głęboko, a założył grunt na opoce; a gdy przyszła powódź, otrąciła się rzeka o on dom, ale nie mogła go poruszyć; bo był założony na opoce.

⁴⁹但那听见而不遵行的，就像人在地上建屋，没有根基，急流一冲，就立刻倒塌，毁坏得很厉害。”

⁴⁹Ale który słucha, a nie czyni, podobny jest człowiekowi, który zbudował dom swój na ziemi bez gruntu; o który się otrąciła rzeka, i zarazem upadł, a był upadek domu onego wielki.