¹论福（路6:20-23）

¹A Jezus widząc lud, wstąpił na górę; a gdy usiadł, przystąpili do niego uczniowie jego.

²他就开口教训他们：

²A otworzywszy usta swe, uczył je, mówiąc:

³“心灵贫乏的人有福了，因为天国是他们的。

³Błogosławieni ubodzy w duchu; albowiem ich jest królestwo niebieskie.

⁴哀痛的人有福了，因为他们必得安慰。

⁴Błogosławieni, którzy się smęcą; albowiem pocieszeni będą.

⁵温柔的人有福了，因为他们必承受地土。

⁵Błogosławieni cisi; albowiem oni odziedziczą ziemię.

⁶爱慕公义如饥如渴的人有福了，因为他们必得饱足。

⁶Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości; albowiem oni nasyceni będą.

⁷怜悯人的人有福了，因为他们必蒙怜悯。

⁷Błogosławieni miłosierni: albowiem oni miłosierdzia dostąpią.

⁸内心清洁的人有福了，因为他们必看见　神。

⁸Błogosławieni czystego serca; albowiem oni Boga oglądają.

⁹使人和平的人有福了，因为他们必称为　神的儿子。

⁹Błogosławieni pokój czyniący; albowiem oni synami Bożymi nazwani będą.

¹⁰为义遭受迫害的人有福了，因为天国是他们的。

¹⁰Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości; albowiem ich jest królestwo niebieskie.

¹¹人若因我的缘故辱骂你们，迫害你们，并且捏造各样坏话毁谤你们，你们就有福了。

¹¹Błogosławieni jesteście, gdy wam złorzeczyć będą, i prześladować was, i mówić wszystko złe przeciwko wam, kłamając dla mnie.

¹²你们应该欢喜快乐，因为你们在天上的赏赐是大的；在你们以前的先知，他们也曾这样迫害。

¹²Radujcie się, i weselcie się; albowiem zapłata wasza obfita jest w niebiesiech; tak bowiem prześladowali proroki, którzy byli przed wami.

¹³门徒作盐作光（可9:50；路14:34-35）“你们是地上的盐；如果盐失了味，怎能使它再咸呢？结果毫无用处，唯有丢在外面任人践踏。

¹³Wy jesteście sól ziemi; jeźli tedy sól zwietrzeje, czemże solić będą? Do niczego się już nie zgodzi, tylko aby była precz wyrzucona i od ludzi podeptana.

¹⁴你们是世上的光。建在山上的城是无法隐藏的；

¹⁴Wy jesteście światłość świata, nie może się miasto ukryć na górze leżące.

¹⁵人点了灯，不会放在量器底下，而是放在灯台上，就照亮一家人。

¹⁵Ani zapalają świecy, i stawiają jej pod korzec, ale na świecznik, i świeci wszystkim, którzy są w domu.

¹⁶照样，你们的光也应当照在人前，让他们看见你们的好行为，又颂赞你们在天上的父。

¹⁶Tak niechaj świeci światłość wasza przed ludźmi, aby uczynki wasze dobre widzieli, a chwalili ojca waszego, który jest w niebiesiech.

¹⁷论律法“你们不要以为我来是要废除律法和先知；我来不是要废除，而是要完成。

¹⁷Nie mniemajcie, abym przyszedł rozwiązywać zakon albo proroki; nie przyszedłem rozwiązywać, ale wypełnić.

¹⁸我实在告诉你们，就算天地过去，律法的一点一画也不会废去，全部都要成就。

¹⁸Zaprawdę bowiem powiadam wam: Aż przeminie niebo i ziemia, jedna jota albo jedna kreska nie przeminie z zakonu, ażby się wszystko stało.

¹⁹因此，无论谁废除诫命中最小的一条，又这样教导人，他在天国中必称为最小的；但若有人遵行这些诫命，并且教导人遵行，他在天国中必称为大。

¹⁹Kto by tedy rozwiązał jedno z tych przykazaó najmniejszych, i uczyłby tak ludzi, najmniejszym będzie nazwany w królestwie niebieskiem; a ktokolwiek by czynił i uczył, ten będzie wielkim nazwany w królestwie niebieskiem.

²⁰我告诉你们，你们的义若不胜过经学家和法利赛人的义，就必不能进天国。

²⁰Albowiem powiadam wam: Jeźli nie będzie obfitsza sprawiedliwość wasza, niż nauczonych w Piśmie i Faryzeuszów, żadnym sposobem nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego.

²¹不可恨人（路12:58-59）“你们听过有这样吩咐古人的话：‘不可杀人，杀人的必被判罪。’

²¹Słyszeliście, iż rzeczono starym: Nie będziesz zabijał; a ktobykolwiek zabił, będzie winien sądu;

²²可是我告诉你们，凡是向弟兄发怒的，必被判罪。人若说弟兄是‘拉加’，必被公议会审判；人若说弟兄是‘摩利’，必难逃地狱的火。

²²Ale ja wam powiadam: Iż każdy, kto się gniewa na brata swego bez przyczyny, będzie winien sądu; a ktokolwiek rzecze bratu swemu: Racha; będzie winien rady, a ktokolwiek rzecze: Błaźnie! będzie winien ognia piekielnego.

²³所以你在祭坛上献供物的时候，如果在那里想起你的弟兄对你不满，

²³A tak jeźlibyś ofiarował dar twój na ołtarzu, a tam byś wspomniał, iż brat twój ma co przeciwko tobie,

²⁴就当在坛前放下供物，先去与弟兄和好，然后才来献你的供物。

²⁴Zostaw tam dar twój przed ołtarzem, a odejdź, pierwej się pojednaj z bratem twoim; a potem przyszedłszy ofiaruj dar twój.

²⁵趁着你和你的对头还在路上的时候，要赶快与他和解，免得他抓你去见法官，法官把你交给狱警，关在监里。

²⁵Zgódź się z przeciwnikiem twoim rychło, pókiś jest z nim w drodze, by cię snać przeciwnik nie podał sędziemu, a sędzia by cię podał słudze, i byłbyś wrzucony do więzienia.

²⁶我实在告诉你，除非你还清最后一分钱，否则决不能从那里出来。

²⁶Zaprawdę ci powiadam: Nie wynijdziesz stamtąd, póki byś nie oddał do ostatniego pieniążka.

²⁷不可动淫念“你们听过有这样的吩咐：‘不可奸淫。’

²⁷Słyszeliście, iż rzeczono starym: Nie będziesz cudzołożył;

²⁸可是我告诉你们，凡是看见妇女就动淫念的，心里已经犯了奸淫。

²⁸Aleć Ja wam powiadam: Iż każdy, który patrzy na niewiastę, aby jej pożądał, już z nią cudzołóstwo popełnił w sercu swojem.

²⁹如果你的右眼使你犯罪，就把它挖出来丢掉；宁可失去身体的一部分，胜过全身被丢进地狱里。

²⁹Jeźli cię tedy oko twoje prawe gorszy, wyłup je, a zarzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest tobie, aby zginął jeden z członków twoich, a wszystko ciało twoje nie było wrzucone do ognia piekielnego.

³⁰如果你的右手使你犯罪，就把它砍下来丢掉；宁可失去身体的一部分，胜过全身进到地狱里去。

³⁰A jeźliż cię prawa ręka twoja gorszy, odetnij ją, i zarzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest tobie, aby zginął jeden z członków twoich, a wszystko ciało twoje nie było wrzucone do ognia piekielnego.

³¹不可休妻（太19:9；可10:11-12；路16:18）“又有这样的吩咐：‘人若休妻，就应当给她休书。’

³¹Zasię rzeczono: Ktobykolwiek opuścił żonę swoją, niech jej da list rozwodny;

³²可是我告诉你们，凡休妻的，如果不是因她不贞，就是促使她犯奸淫；无论谁娶了被休的妇人，也就是犯奸淫了。

³²Ale Ja wam powiadam: Ktobykolwiek opuścił żonę swoję oprócz przyczyny cudzołóstwa, przywodzi ją w cudzołóstwo, a kto by opuszczoną pojął, cudzołoży.

³³不可发誓“你们又听过有这样吩咐古人的话：‘不可背约，向主许的愿都要偿还。’

³³Słyszeliście zasię, iż rzeczono starym: Nie będziesz krzywo przysięgał, ale oddasz Panu przysięgi twoje;

³⁴可是我告诉你们，总不可发誓，不可指着天发誓，因为天是　神的宝座；

³⁴Ale Ja wam powiadam, abyście zgoła nie przysięgali, ani na niebo, gdyż jest stolicą Bożą;

³⁵不可指着地发誓，因为地是　神的脚凳；不可指着耶路撒冷发誓，因为它是大君王的京城；

³⁵Ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem nóg jego; ani na Jeruzalem, gdyż jest miasto wielkiego króla;

³⁶也不可指着自己的头发誓，因为你不能使一根头发变白或变黑。

³⁶Ani na głowę twoję będziesz przysięgał, gdyż nie możesz jednego włosa białym albo czarnym uczynić.

³⁷你们的话，是就说‘是’，不是就说‘不是’；如果再多说，就是出于那恶者。

³⁷Ale mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie; a co więcej nadto jest, to od złego jest.

³⁸不可报复（路6:29-30）“你们听过有这样的吩咐：‘以眼还眼，以牙还牙。’

³⁸Słyszeliście, iż rzeczono: Oko za oko, a ząb za ząb;

³⁹可是我告诉你们，不要与恶人对抗，有人打你的右脸，把另一边也转过来让他打；

³⁹Ale Ja wam powiadam: Żebyście się nie sprzeciwiali złemu, ale kto by cię uderzył w prawy policzek twój, nadstaw mu i drugi;

⁴⁰有人要告你，想拿你的衬衫，就连外套也让他拿去。

⁴⁰I temu, który się z tobą chce prawować, a suknię twoję wziąć, puść mu i płaszcz;

⁴¹有人要强迫你走一里路，就陪他走两里。

⁴¹A kto by cię przymuszał iść milę jednę, idź z nim i dwie;

⁴²有求你的，就给他；想借贷的，也不可拒绝。

⁴²Temu, co cię prosi, daj, a od tego, co chce u ciebie pożyczyć, nie odwracaj się.

⁴³当爱仇敌（路6:27-28、32-36）“你们听过有这样的吩咐：‘当爱你的邻舍，恨你的仇敌。’

⁴³Słyszeliście, iż rzeczono: Będziesz miłował bliźniego twego, a będziesz miał w nienawiści nieprzyjaciela twego;

⁴⁴可是我告诉你们，当爱你们的仇敌，为迫害你们的祈祷，

⁴⁴Aleć Ja wam powiadam: Miłujcie nieprzyjacioły wasze; błogosławcie tym, którzy was przeklinają; dobrze czyócie tym, którzy was mają w nienawiści, i módlcie się za tymi, którzy wam złość wyrządzają i prześladują was;

⁴⁵好叫你们成为你们天父的儿子；因为他使太阳照恶人，也照好人；降雨给义人，也给不义的人。

⁴⁵Abyście byli synami Ojca waszego, który jest w niebiesiech; bo on to czyni, że słoóce jego wschodzi na złe i na dobre, i deszcz spuszcza na sprawiedliwe i na niesprawiedliwe,

⁴⁶如果你们只爱那些爱你们的人，有什么赏赐呢？税吏不也是这样作吗？

⁴⁶Albowiem jeźli miłujecie te, którzy was miłują, jakąż zapłatę macie? azaż i celnicy tego nie czynią?

⁴⁷如果你们单问候你们的弟兄，有什么特别呢？教外人不也是这样作吗？

⁴⁷A jeźlibyście tylko braci waszych pozdrawiali, cóż osobliwego czynicie? azaż i celnicy tak nie czynią?

⁴⁸所以你们要完全，正如你们的天父是完全的。”

⁴⁸Bądźcież wy tedy doskonałymi, jako i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, doskonały jest.