1雅各祝福众子
1 Yakuba na nga izey ce ka ne: «Wa margu hal ay ma ci araŋ se haŋ kaŋ ga du araŋ da haŋ kaŋ araŋ ga du jirbey kaŋ ga kaa ra.
2雅各的儿子们哪，你们要一起来听；要听你们父亲以色列的话。
2 Ya araŋ Yakuba izey, Wa margu ka hanga jeeri. Wa hangan araŋ baabo Israyla* se:
3流本哪，你是我的长子，是我的力量，是我的初生子；你大有尊荣，权力超众；
3 Ruben ga ti ay hay-jina, ay hino, ay gaabi sintina, kaŋ a darza da hino ga bisa cindey.
4但是你放纵情欲，好像水沸腾一样，你必不能居首位；因为你上了你父亲的床；上了我的榻，然后把它玷污了。
4 Danga mate kaŋ hari go, yaadin cine no ni si kay. Ni si haŋ kaŋ ga boori gar, zama ni kaaru ni baabo daaro boŋ, saaya din ni n'a ziibandi. Ay daaro boŋ no a kaaru.
5西缅和利未是兄弟；他们的刀剑是强暴的武器。
5 Simeyon da Lawi, care nya-izeyaŋ no. I takubey ya toonye wane yaŋ no.
6我的灵啊，不可加入他们的阴谋；我的心啊，不可参与他们的集会，因为他们在怒中杀人，任意砍断牛的腿筋。
6 Ya ay fundo, ma si furo i gundu ra. Ya ay darza, ma si kubay d'ey i marga do, zama i futa ra no i na boro wi. I boŋ sanda ra mo no i na yeejiyaŋ ce kaaji dumbu.
7他们的怒气可咒，因为非常暴烈；他们的烈怒可诅，因为十分凶猛；我要把他们分散在雅各家；把他们散居在以色列。
7 Laalante no i bine tuna, zama a dungu, i futa ya laalante no mo, zama a sinda bakaraw. Ay g'i fay-fay Yakuba ra. Ay g'i say-say mo Israyla ra.
8犹大啊，你的兄弟们要称赞你；你的手必压住仇敌的颈项；你父亲的众子必向你下拜。
8 Yahuda, nin no ni nya-izey ga saabu. Ni kambe ga goro ni ibarey kondey gaa, ni baabayzey mo ga sombu ni se.
9犹大是只小狮子；我儿啊，你猎取了食物就上到洞穴去。他屈身伏卧，好像公狮，又像母狮，谁敢惊动他呢？
9 Yahuda ya muusu beeri ize no. Ya ay izo, haŋ kaŋ ni wi do haray, ni ziji ka fun noodin. A gum ka kani danga muusu, danga muusu way. May no g'a tunandi?
10权杖必不离开犹大，王圭必不离他两脚之间，直到细罗（“细罗”有古?本作“属他的那位”）来到，万族都要臣服他。
10 Sarjilla si fay da Yahuda, koytaray goobo ga sinji mo a cey game ra hala Silo ma kaa. Ndunnya dumey mo ga miila ngey m'a gana.
11犹大把自己的驴驹拴在葡萄树旁，把自己的小驴系在上等的葡萄树旁；他在葡萄酒中洗净自己的衣服，在血红的葡萄汁中洗衣袍。
11 A ga nga farka binjo haw reyzin tikse gaa, a farka nya izo go reyzin nya suubananta gaa. A na nga bankaarayey nyuna reyzin hari ra.
12他因饮酒而双眼发红，他因喝奶而牙齿雪白。
12 A moy nyaale nda duvan*, a hinjey mo kwaaray da wa.
13西布伦必在沿海地带居住，他必成为船只停泊的港口，他的边界必伸到西顿。
13 Zabluna mo ga goro teeko me gaa. A ga goro nango kaŋ hiyey ga furo, a hirro boŋo mo ga maan Zidon kwaara.
14以萨迦是一头粗壮的驴，伏卧在羊圈（“羊圈”原文意思不详，或译：“重驮”）之间；
14 Isakar wo, farka gaabikooni no. A ga fulanzam nga jejey game ra.
15他看安居为美，他看肥地为佳，他屈肩负重，成了服苦的奴仆。
15 A di kaŋ nga fulanzamyaŋo do ihanno no, a laabo mo ga kaan. A na nga jasa gungumandi jeje sambuyaŋ se. A ciya bannya, taabi goy-teeri.
16但要审判自己的人民，作以色列的一个支派。
16 Dan ga nga borey ciiti, danga Israyla kunda fo.
17但要作路上的蛇，道中的毒蛇，他要咬伤马蹄，使骑马的人向后坠落。
17 Dan ga ciya danga fondo beeri boŋ gondi. Fondayze me gaa gazama no kaŋ ga bari ce-kobsi kar hal a kaarukwa ma kaŋ banda-banda.
18耶和华啊，我向来等候你的拯救。
18 Ya Rabbi, ni faaba no ay ga hangan.
19迦得必被侵略者追逼，他却要追逼他们的脚跟。
19 Gad mo, wongaarey g'a kankam, amma a ga kokor k'i gaaray.
20至于亚设，他的食物必定肥美，他有美食可以供奉君王。
20 Aser mo, a ŋwaaro ga ciya ji foy. A ga ŋwaari hanno no, bonkooni laam'ize dumi.
21拿弗他利是只得释放的母鹿，发出优美的言语。
21 Naftali ya jeeri ize taŋante no. A ga sanni hannoyaŋ ci.
22约瑟是一根结果子的树枝，是一根泉旁结果子的树枝，他的枝条蔓延出墙外。
22 Yusufu ya tuuri kambe no, kaŋ ga ize boobo hay, ize boobo hayko no hari zurey me gaa. A kambey ga daaru windi koray boŋ.
23弓箭手把他苦害，向他射箭敌对他。
23 Gawey n'a maray k'a kankam. I n'a hay, i konn'a mo.
24但他的弓依然坚硬，他的手臂仍旧敏捷，这是出于雅各的大能者之手；出于以色列的牧者，以色列的磐石。
24 Amma a birawo kay da gaabi. A kambe jasey du gaabi mo Hina-Kulu-Koyo kambe ra, Yakuba wane Irikoyo -- (nga no ga ti kuruko da Israyla tondo mo).
25是你父亲的 神帮助你，是那全能者赐给你；他把从天上来的福，地下深渊蕴藏着的福，哺乳和生育的福，都赐给你。
25 Irikoy, ni baabo wane Irikoyo, ga ni gaa. Hina-Kulu-Koyo mo, nga no ga ni albarkandi nda albarkey kaŋ yaŋ ga fun beene, da guusey albarkey kaŋ yaŋ go ganda, da fafa albarkey, da gunde wane mo.
26你父亲的祝福，胜过我祖先的祝福（“胜过我祖先的祝福”有古?本作“胜过亘古的山冈”），胜过永远山岭上的美物。愿这些福都降在约瑟的头上，降在兄弟中作王子的那一位头上。
26 Ni baaba albarkey te zaama ay kaayey albarkey boŋ, hala tudey kaŋ ga duumi me. I ma goro mo Yusufu boŋ, ka dake a se beene, za kaŋ i n'a fay da nga nya izey.
27便雅悯是只撕掠的豺狼，早晨吞吃他的猎物，晚上瓜分他的掳物。”
27 Benyamin mo sakali* no, bine kaŋ ga koroŋ koy. Susubay a ga nga koli hamo ŋwa, wiciri kambu mo a ga arzaka fay-fay.»
28这些就是以色列的十二支派；以上是他们父亲对他们所说的话，是按着各人的福分给他们所祝的福。
28 Borey din kulu, ngey no ga ti Israyla kunda way cindi hinka. Sanno din mo no i baabo ci i se. A n'i albarkandi mo, afo kulu nga albarka hina boŋ no a n'i albarkandi.
29雅各的遗嘱及其逝世雅各又嘱咐他们，对他们说：“我快要归到我的亲族那里去，你们要把我埋葬在赫人以弗仑田间的洞里，与我的祖先在一起。
29 A gaabandi i se koyne, ka ne: «Ay wo, ay g'ay kaayey banda gana. Kal araŋ m'ay fiji ay kaayey do, guuso din ra kaŋ go Efron Hittanca faro ra.
30这个洞在迦南地，在幔利前面的麦比拉的田间。那地方原是亚伯拉罕向赫人以弗仑买下来作坟地的。
30 Makpela faro ra tondi guuso kaŋ go Mamre jine, Kanaana laabo ra nooya, kaŋ Ibrahim day faro me gaa Efron Hittanca gaa. Mayray hari no buukoy daŋyaŋ se.
31他们在那里埋葬了亚伯拉罕和他的妻子撒拉；又在那里埋葬了以撒和他的妻子利百加；我也在那里埋葬了利亚。
31 Noodin no i na Ibrahim da nga wando Saharatu fiji. Noodin no i na Isaka nda nga wande Rabeka fiji. Noodin mo no ay na Laya fiji.
32那块田和田间的洞，是向赫人买来的。”
32 Faro da tondi guuso kaŋ go a ra, kaŋ i day Hetu izey gaa nooya.»
33雅各对他的众子嘱咐完了，就把双脚收回床上，气绝而死，归到他的亲族那里去了。
33 Waato kaŋ Yakuba na nga izey lordi* ka ban, a na nga cey margu dima boŋ, a na nga biya taŋ. I n'a margu nga kaayey banda.