¹Now these are the ordinances which thou shalt set before them.

¹Karon mao kini ang mga tulomanon nga igapahayag mo kanila.

²If thou buy a Hebrew servant, six years he shall serve: and in the seventh he shall go out free for nothing.

²Kong magpalit ka ug sulogoon nga Hebreohanon, unom ka tuig magaalagad siya; apan sa ikapito makagawas siya sa pagkaulipon sa walay bayad.

³If he come in by himself, he shall go out by himself: if he be married, then his wife shall go out with him.

³Kong siya mosulod nga usa ra, makagawas siya nga usa ra: Kong siya adunay asawa, nan makagawas siya ug ang iyang asawa uban kaniya.

⁴If his master give him a wife and she bear him sons or daughters; the wife and her children shall be her master's, and he shall go out by himself.

⁴Kong ang iyang agalon magahatag kaniya ug asawa, ug ang asawa magaanak kaniya ug mga anak nga lalake kun mga anak nga babaye; ang asawa ug ang iyang mga anak mapanag-iya sa ilang agalon, ug siya makagawas nga usa ra.

⁵But if the servant shall plainly say, I love my master, my wife, and my children; I will not go out free:

⁵Apan kong ang alagad magaingon: ako nahagugma sa akong agalon, sa akong asawa ug sa akong mga anak; ako dili mogawas nga walay bayad:

⁶then his master shall bring him unto God, and shall bring him to the door, or unto the door-post; and his master shall bore his ear through with an awl; and he shall serve him for ever.

⁶Nan pagadad-on siya sa iyang agalon ngadto sa Dios, ug pagadad-on siya ngadto sa pultahan kun ngadto sa haligi sa pultahan; ug ang iyang agalon magapalungag sa iyang dalunggan sa hilihod, ug siya maiyang alagad nga sa walay katapusan.

⁷And if a man sell his daughter to be a maid-servant, she shall not go out as the men-servants do.

⁷Ug kong ang usa ka tawo magabaligya sa iyang anak nga babaye sa pagkaulipon, dili makagawas siya ingon sa pagpakagawas sa mga ulipon nga lalake.

⁸If she please not her master, who hath espoused her to himself, then shall he let her be redeemed: to sell her unto a foreign people he shall have no power, seeing he hath dealt deceitfully with her.

⁸Kong siya dili makapahamuot sa iyang agalon, nga nangasawa kaniya, nan igatugot kaniya nga paglukaton siya; ang pagbaligya niining babaye sa katawohan nga dumuloong wala itugot sa lalake , sa nakita nga gilimbongan niya ang babaye .

⁹And if he espouse her unto his son, he shall deal with her after the manner of daughters.

⁹Ug kong siya igapaasawa sa iyang anak nga lalake, siya magabuhat alang kaniya ingon nga usa sa mga anak nga babaye.

¹⁰If he take him another [wife]; her food, her raiment, and her duty of marriage, shall he not diminish.

¹⁰Kong siya magapili ug lain nga asawa , dili pag-ibanan ang iyang kalan-on, ang iyang bisti, ang katungdanan sa pagkaminyo.

¹¹And if he do not these three things unto her, then shall she go out for nothing, without money.

¹¹Ug kong ang lalake dili makabuhat niining totolo ka mga butang alang sa babaye , nan siya mahagula sa walay bayad.

¹²He that smiteth a man, so that he dieth, shall surely be put to death.

¹²Kadtong makasamad sa usa ka tawo sa pagkaagi nga siya mamatay, pagapatyon gayud siya.

¹³And if a man lie not in wait, but God deliver [him] into his hand; then I will appoint thee a place whither he shall flee.

¹³Ug kong ang usa ka tawo dili maghupo kondili nga ang Dios ang mitugyan kaniya sa iyang mga kamot; nan ako magatudlo kanimo ug dapit nga pagakalagiwan niya.

¹⁴And if a man come presumptuously upon his neighbor, to slay him with guile; thou shalt take him from mine altar, that he may die.

¹⁴Ug Kong ang usa ka tawo magapalabilabi batok sa iyang isigkatawo, aron sa pagpatay kaniya sa budhi, kuhaon mo siya gikan sa akong halaran aron mamatay siya.

¹⁵And he that smiteth his father, or his mother, shall be surely put to death.

¹⁵Ug ang magasamad sa iyang amahan kun sa iyang inahan, pagapatyon gayud siya.

¹⁶And he that stealeth a man, and selleth him, or if he be found in his hand, he shall surely be put to death.

¹⁶Ug siya nga nagakawat ug usa ka tawo, ug nagabaligya kaniya, kun hikaplagan kini sa iyang mga kamot, pagapatyon gayud siya.

¹⁷And he that curseth his father or his mother, shall surely be put to death.

¹⁷Ug siya nga magatunglo sa iyang amahan kun sa iyang inahan, pagapatyon gayud siya.

¹⁸And if men contend, and one smite the other with a stone, or with his fist, and he die not, but keep his bed;

¹⁸Ug kong may mga tawo nga manag-away, ug ang usa magasamad sa usa uban sa bato, kun sa iyang kinomo, ug siya dili mamatay, kondili magahigda siya sa banig;

¹⁹if he rise again, and walk abroad upon his staff, then shall he that smote him be quit: only he shall pay for the loss of his time, and shall cause him to be thoroughly healed.

¹⁹Kong makabangon ug makalakaw siya sa gawas nga magasungkod, nan ang nagsamad kaniya makagawas; siya magabayad lamang kaniya sa panahon nga nausik, ug siya pagapatambalan niya hangtud nga mamaayo na gayud.

²⁰And if a man smite his servant, or his maid, with a rod, and he die under his hand; he shall surely be punished.

²⁰Ug kong ang usa ka tawo magasamad sa iyang ulipon nga lalake kun sa iyang ulipon nga babaye uban sa bunal, ug siya mamatay sa ilalum sa iyang kamot, pagasilotan gayud siya.

²¹Notwithstanding, if he continue a day or two, he shall not be punished: for he is his money.

²¹Apan kong kini mabuhi sa usa kun duruha ka adlaw, dili siya pagasilotan, kay siya iyang salapi.

²²And if men strive together, and hurt a woman with child, so that her fruit depart, and yet no harm follow; he shall be surely fined, according as the woman's husband shall lay upon him; and he shall pay as the judges determine.

²²Kong may mga tawo nga manag-away ug makasamad sa usa ka babaye nga nagamabdos, sa pagkaagi nga kini siya makuhaan, ug walay kadaut nga nahitabo, ang nakasamad pagamultahan ingon sa igapahamtang kaniya sa bana sa babaye, ug magabayad siya sumala sa gimbut-an sa mga maghuhukom.

²³But if any harm follow, then thou shalt give life for life,

²³Apan kong adunay kadaut nga mahinabo, nan magabayad ka ug kinabuhi tungod sa kinabuhi,

²⁴eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot,

²⁴Mata tungod sa mata, ngipon tungod sa ngipon, kamot tungod sa kamot, tiil tungod sa tiil,

²⁵burning for burning, wound for wound, stripe for stripe.

²⁵Paso tungod sa paso, samad tungod sa samad, labud tungod sa labud.

²⁶And if a man smite the eye of his servant, or the eye of his maid, and destroy it; he shall let him go free for his eye's sake.

²⁶Ug kong ang usa ka tawo makasamad sa mata sa iyang ulipon nga lalake, kun sa mata sa iyang ulipon nga babaye ug mabuta kini, pagabuhian siya sa walay bayad tungod sa iyang mata.

²⁷And if he smite out his man-servant's tooth, or his maid-servant's tooth, he shall let him go free for his tooth's sake.

²⁷Ug kong mahingo ang ngipon sa iyang ulipon nga lalake, kun ang ngipon sa iyang ulipon nga babaye, tungod sa iyang ngipon, pagabuhian siya sa walay bayad.

²⁸And if an ox gore a man or a woman to death, the ox shall be surely stoned, and its flesh shall not be eaten; but the owner of the ox shall be quit.

²⁸Kong ang usa ka lalake kun usa ka babaye pagasungayon sa usa ka vaca, nga unya mamatay, ang vaca pagabatoon, ug dili pagakan-on ang unod niini; apan ang tag-iya sa vaca pagabuhian.

²⁹But if the ox was wont to gore in time past, and it hath been testified to its owner, and he hath not kept it in, but it hath killed a man or a woman, the ox shall be stoned, and its owner also shall be put to death.

²⁹Apan kong ang maong vaca adunay batasan sa pagsungay sukad pa sa miaging panahon, ug kini gipahibalo na sa tag-iya, ug wala niya pagbantayi, apan kini nakamatay ug lalake kun babaye, ang vaca pagabatoon, ug ang tag-iya niini pagapatyon usab.

³⁰If there be laid on him a ransom, then he shall give for the redemption of his life whatsoever is laid upon him.

³⁰Kong pagapahamtangan siya ug lukat, nan igahatag ang lukat tungod sa iyang kinabuhi sumala sa igapahamtang kaniya:

³¹Whether it have gored a son, or have gored a daughter, according to this judgment shall it be done unto him.

³¹Bisan kong kini makasungay ug anak nga lalake kun makasungay ug anak nga babaye, sama niini nga paghukom pagabuhaton kaniya.

³²If the ox gore a man-servant or a maid-servant, there shall be given unto their master thirty shekels of silver, and the ox shall be stoned.

³²Kong ang vaca makasungay ug ulipon nga lalake kun ulipon nga babaye, magabayad ug katloan ka siclo nga salapi ang iyang agalon, ug ang vaca pagabatoon.

³³And if a man shall open a pit, or if a man shall dig a pit and not cover it, and an ox or an ass fall therein,

³³Ug kong ang usa ka tawo makalukab ug gahong, kun magakalot ug gahong, ug dili niya pagtabonan, ug mahulog didto ang vaca kun asno,

³⁴the owner of the pit shall make it good; he shall give money unto the owner thereof, and the dead [beast] shall be his.

³⁴Ang tag-iya sa gahong magabayad niini; magahatag siya ug salapi sa tag-iya niini ug ang namatay nga mananap mamaiya.

³⁵And if one man's ox hurt another's, so that it dieth, then they shall sell the live ox, and divide the price of it: and the dead also they shall divide.

³⁵Ug kong ang vaca sa usa ka tawo makasamad sa vaca sa iyang isigkatawo, sa pagkaagi nga kini mamatay, unya igabaligya nila ang vaca nga buhi, ug pagabahinon nila ang bili niini, ug pagabahinon usab nila ang patay.

³⁶Or if it be known that the ox was wont to gore in time past, and its owner hath not kept it in, he shall surely pay ox for ox, and the dead [beast] shall be his own.

³⁶Apan kong hibaloan nga ang vaca nga nakasungay adunay taras sa pagpanungay sukad pa sa miaging panahon, ug ang iyang tag-iya wala magabantay niini, magabayad siya ug vaca tungod sa vaca, ug ang patay maiya.