1And it came to pass when Jesus had finished these words, he departed from Galilee, and came into the borders of Judaea beyond the Jordan;
1Ug nahatabo, nga sa nakahuman si Jesus niining mga pulonga, mipahawa siya sa Galilea ug miadto sa mga utlanan sa Judea didto dapit sa Jordan.
2and great multitudes followed him; and he healed them there.
2Ug mingsunod kaniya ang mga dagkung panon sa katawohan ug sila giayo niya didto.
3And there came unto him Pharisees, trying him, and saying, Is it lawful [for a man] to put away his wife for every cause?
3Ug mingduol kaniya ang mga Fariseo sa pagtintal kaniya, nga nagaingon: Matarung ba sa usa ka lalake ang pagbiya sa iyang asawa sa bisan unsang hinungdan?
4And he answered and said, Have ye not read, that he who made [them] from the beginning made them male and female,
4Ug siya mitubag ug miingon kanila: Wala ba ninyo hibasahi nga ang nagbuhat kanila sa sinugdan, nagbuhat kanila nga lalake ug babaye,
5and said, For this cause shall a man leave his father and mother, and shall cleave to his wife; and the two shall become one flesh?
5Ug nag-ingon: Tungod niini nga hinungdan, biyaan sa usa ka tawo ang iyang amahan ug inahan, ug makighiusa sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa lamang ka lawas?
6So that they are no more two, but one flesh. What therefore God hath joined together, let not man put asunder.
6Sa pagkaagi nga dili na sila duha kondili usa na lamang ka lawas. Busa, ang gihiusa sa Dios dili pagabulagon sa tawo.
7They say unto him, Why then did Moses command to give a bill of divorcement, and to put [her] away?
7Sila nag-ingon kaniya: Busa nganong nagsugo si Moises sa paghatag ug kalig-onan sa panagbulag ug sa pagbiya sa asawa?
8He saith unto them, Moses for your hardness of heart suffered you to put away your wives: but from the beginning it hath not been so.
8Siya nag-ingon kanila: Tungod sa kagahi sa inyong kasingkasing, si Moises nagtugot kaninyo sa pagbiya sa inyong mga asawa; apan sukad sa sinugdan, dili sama niini.
9And I say unto you, Whosoever shall put away his wife, except for fornication, and shall marry another, committeth adultery: and he that marrieth her when she is put away committeth adultery.
9Ug ako nagaingon kaninyo nga bisan kinsa nga magabiya sa iyang asawa, gawas sa hinungdan sa pagpakighilawas, ug kong magpakasal sa uban, nagapanapaw siya; ug ang magpakasal sa biniyaan, nagapanapaw siya.
10The disciples say unto him, If the case of the man is so with his wife, it is not expedient to marry.
10Ang iyang mga tinon-an miingon kaniya: Kong ang kahimtang sa tawo mao kana kauban sa iyang asawa, dili maayo nga mangasawa.
11But he said unto them, Not all men can receive this saying, but they to whom it is given.
11Apan siya nag-ingon kanila: Dili ang tanan makadawat niining pulonga kondili kadto lamang ginahatagan.
12For there are eunuchs, that were so born from their mother's womb: and there are eunuchs, that were made eunuchs by men: and there are eunuchs, that made themselves eunuchs for the kingdom of heaven's sake. He that is able to receive it, let him receive it.
12Kay adunay mga lalake nga eunuco nang daan sukad sa tiyan sa ilang inahan; ug adunay ubang mga eunuco nga gihimo sa mga tawo; ug adunay ubang mga eunuco nga nahimong ingon niini tungod sa gingharian sa langit. Ang makahimo sa pagdawat niini, padawata siya.
13Then were there brought unto him little children, that he should lay his hands on them, and pray: and the disciples rebuked them.
13Unya gipanagdala kaniya ang mga bata, aron iyang pagapandungan sila sa iyang mga kamot, ug mag-ampo siya. Ug ang mga tinon-an nagbadlong kanila.
14But Jesus said, Suffer the little children, and forbid them not, to come unto me: for to such belongeth the kingdom of heaven.
14Apan si Jesus miingon: Pasagdi ninyo ang mga bata, ug dili ninyo pagdid-an nga manganhi kanako, kay alang kanila ang gingharian sa langit.
15And he laid his hands on them, and departed thence.
15Ug sa iyang napandungan sila sa iyang mga kamot mipahawa siya didto.
16And behold, one came to him and said, Teacher, what good thing shall I do, that I may have eternal life?
16Ug, ania karon, may usa nga miduol kaniya ug miingon: Magtutudlo nga maayo, unsay maayo nga pagabuhaton ko, aron akong maangkon ang kinabuhi nga walay katapusan?
17And he said unto him, Why askest thou me concerning that which is good? One there is who is good: but if thou wouldest enter into life, keep the commandments.
17Ug siya miingon kaniya: Nganong ginganlan mo ako nga maayo? Walay bisan kinsa nga maayo, kondili usa lamang, ang Dios. Apan kong buot ka mosulod sa kinabuhi, bantayi ang mga sugo.
18He saith unto him, Which? And Jesus said, Thou shalt not kill, Thou shalt not commit adultery, Thou shalt not steal, Thou shalt not bear false witness,
18Ug siya miingon kaniya: Hain ba kanila? Ug si Jesus miingon: Dili ka magpatay; dili ka manapaw; dili ka mangawat; dili ka magsaksi sa bakak;
19Honor thy father and mother; and, Thou shalt love thy neighbor as thyself.
19Tumahod ka sa imong amahan ug sa imong inahan; ug higugmaon mo ang imong isigkatawo ingon sa imong kaugalingon.
20The young man saith unto him, All these things have I observed: what lack I yet?
20Ang ulitawo miingon kaniya: Ngatanan kining mga butanga gibantayan ko sukad sa akong pagkabata. Unsa pa ang kulang kanako?
21Jesus said unto him, If thou wouldest be perfect, go, sell that which thou hast, and give to the poor, and thou shalt have treasure in heaven: and come, follow me.
21Miingon si Jesus kaniya: Kong buot ka maghingpit, lumakaw ka, ibaligya mo ang imong kahimtang, ug ihatag mo sa mga kabus; ug may bahandi ka sa langit; ug umari ka ug sumunod kanako.
22But when the young man heard the saying, he went away sorrowful; for he was one that had great possessions.
22Ug sa hingdunggan sa ulitawo ang iyang mga pulong, milakaw nga nagsubo, kay adunay daghan siya nga bahandi.
23And Jesus said unto his disciples, Verily I say unto you, It is hard for a rich man to enter into the kingdom of heaven.
23Ug si Jesus miingon sa iyang mga tinon-an: Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo, nga makuli gayud ang pagsulod sa usa ka dato sa gingharian sa langit.
24And again I say unto you, It is easier for a camel to go through a needle's eye, than for a rich man to enter into the kingdom of God.
24Ug nagaingon pa usab ako kaninyo, nga labi pang masayon nga ang usa ka camello molusot sa mata sa usa ka dagum, kay sa usa ka dato nga mosulod sa gingharian sa Dios.
25And when the disciples heard it, they were astonished exceedingly, saying, Who then can be saved?
25Ug sa hingdunggan kini sa mga tinon-an, nanghikugang sila sa hilabihan nga nagaingon: Busa, kinsa man diay ang arang maluwas?
26And Jesus looking upon [them] said to them, With men this is impossible; but with God all things are possible.
26Ug sa gitan-aw sila ni Jesus, nag-ingon kanila: Sa mga tawo kini dili mahimo, apan sa Dios ang tanang mga butang mahimo.
27Then answered Peter and said unto him, Lo, we have left all, and followed thee; what then shall we have?
27Unya mitubag si Pedro ug miingon kaniya: Ania karon, gipamiyaan namo ang tanan namo nga kahimtang, ug nanagsunod kami kanimo, busa, unsa ang mabatonan namo?
28And Jesus said unto them, Verily I say unto you, that ye who have followed me, in the regeneration when the Son of man shall sit on the throne of his glory, ye also shall sit upon twelve thrones, judging the twelve tribes of Israel.
28Ug si Jesus nag-ingon kanila: Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo, nga kamo nga misunod kanako, sa panahon sa pagbag-o sa tanan nga ang Anak sa tawo magalingkod sa lingkoranan nga harianon sa iyang himaya, kamo magalingkod usab sa napulo ug duha ka lingkoranan nga harianon, sa paghukom sa napulo ug duha ka banay ni Israel.
29And every one that hath left houses, or brethren, or sisters, or father, or mother, or children, or lands, for my name's sake, shall receive a hundredfold, and shall inherit eternal life.
29Ug bisan kinsa kadtong magabiya sa iyang mga balay kun mga igsoon nga lalake, kun mga igsoon nga babaye, kun amahan, kun inahan, kun asawa, kun mga anak, kun mga uma, tungod sa akong ngalan, magadawat ug usa ka gatus ka pilo, ug magapanunod sa kinabuhi nga walay katapusan.
30But many shall be last [that are] first; and first [that are] last.
30Apan daghan nga mga nahauna, nga manghiulahi; ug mga naulahi nga manghiuna.