1And Jesus answered and spake again in parables unto them, saying,
1Ug sa mitubag si Jesus, nagsulti pag-usab kanila sa sambingay nga nagaingon.
2The kingdom of heaven is likened unto a certain king, who made a marriage feast for his son,
2Ang gingharian sa langit sama sa usa ka hari nga nagakombira sa kasal sa iyang anak.
3and sent forth his servants to call them that were bidden to the marriage feast: and they would not come.
3Ug gipaadto niya ang iyang mga ulipon aron panawgon nila ang mga dinapit sa kasal. Ug nagdumili sila sa pag-adto.
4Again he sent forth other servants, saying, Tell them that are bidden, Behold, I have made ready my dinner; my oxen and my fatlings are killed, and all things are ready: come to the marriage feast.
4Gipaadtoan na usab niya sa laing mga ulipon nga nagaingon: Ania karon, naandam ko na ang pagkaon; ang akong mga nati ug mga hayup nga mga gipatambok, nangaihaw, ug ang tanan nahikay na gayud, umari kamo sa kasal.
5But they made light of it, and went their ways, one to his own farm, another to his merchandise;
5Apan wala sila magtagad niini ug nanlakat sila: ang usa, sa iyang kaugalingong uma; ang usa, sa iyang patigayon,
6and the rest laid hold on his servants, and treated them shamefully, and killed them.
6Ug ang uban nanagdakup sa iyang mga ulipon, ug kini gipasipalahan nila ug gipamatay.
7But the king was wroth; and he sent his armies, and destroyed those murderers, and burned their city.
7Apan ang hari nasuko, ug gipaadtoan niya sa iyang mga sundalo, ug gipalaglag niya kadtong mga mamumuno, ug gipasunog ang lungsod nila.
8Then saith he to his servants, The wedding is ready, but they that were bidden were not worthy.
8Ug nag-ingon sa iyang mga ulipon: Sa pagkamatuod ang kasal nahikay na, apan ang mga dinapit dili mga takus.
9Go ye therefore unto the partings of the highways, and as many as ye shall find, bid to the marriage feast.
9Busa pangadto kamo sa mga kinasang-an sa mga dalan, ug ang tanan nga hingkit-an ninyo, dapita ninyo sa kombira sa kasal.
10And those servants went out into the highways, and gathered together all as many as they found, both bad and good: and the wedding was filled with guests.
10Ug sa nanagpanlakaw kadtong mga ulipon sa mga dalan, ilang gitigum ang tanang mga hingsugatan nila, mga dautan ug mga maayo; ug ang kan-anan sa kasal napuno sa mga dinapit.
11But when the king came in to behold the guests, he saw there a man who had not on a wedding-garment:
11Ug sa misulod ang hari sa pagtan-aw sa mga dinapit, hingkit-an niya didto ang usa ka tawo nga wala magsul-ob sa bisti nga alang sa kasal.
12and he saith unto him, Friend, how camest thou in hither not having a wedding-garment? And he was speechless.
12Ug siya miingon kaniya: Abyan, nganong misulod ka dinhi nga wala ikaw ing bisti nga alang sa kasal? Ug mihilum siya.
13Then the king said to the servants, Bind him hand and foot, and cast him out into the outer darkness; there shall be the weeping and the gnashing of teeth.
13Unya ang hari nag-ingon sa mga sulogoon: Gapusa ninyo siya sa mga tiil ug sa mga kamot, ug isalibay ninyo siya sa kangitngitan sa gawas, didto mahitabo ang paghilak ug ang pagkagut sa mga ngipon,
14For many are called, but few chosen.
14Kay daghan ang mga gipanawag, apan diriyut da ang mga napili.
15Then went the Pharisees, and took counsel how they might ensnare him in [his] talk.
15Unya namahawa ang mga Fariseo, ug nanagsabutsabut sila sa ilang kaugalingon kong unsaon pagbitik kaniya sa iyang pagpanulti.
16And they send to him their disciples, with the Herodians, saying, Teacher, we know that thou art true, and teachest the way of God in truth, and carest not for any one: for thou regardest not the person of men.
16Tungod niini ilang gipaadtoan siya sa ilang mga tinon-an kauban sa mga Herodianhon sa pag-ingon: Magtutudlo, hingbaloan namo nga ikaw maminatud-on, ug nga ginatudlo mo sa matuod ang dalan sa Dios, sa walay pagtagad kang bisan kinsa, kay wala mo pagatan-awa ang pamayhon sa mga tawo.
17Tell us therefore, What thinkest thou? Is it lawful to give tribute unto Caesar, or not?
17Busa isuiti kanamo: Unsay imong hunahuna, uyon ba sa balaod ang paghatag sa buhis kang Cesar, kun dili?
18But Jesus perceived their wickedness, and said, Why make ye trial of me, ye hypocrites?
18Apan naila ni Jesus ang ilang pagkadautan, ug nag-ingon: Nganong ginatintal ako ninyo, mga salingkapaw?
19Show me the tribute money. And they brought unto him a denarius.
19Ipakita kanako ang salapi sa buhis. Ug ilang gidad-an siya sa usa ka denario.
20And he saith unto them, Whose is this image and superscription?
20Unya Siya nag-ingon kanila: Kang kinsa kini nga dagway ug kining nahasulat?
21They say unto him, Caesar's. Then saith he unto them, Render therefore unto Caesar the things that are Caesar's; and unto God the things that are God's.
21Sila nagaingon kaniya: Kang Cesar. Unya siya miingon kanila: Nan, magbayad kamo kang Cesar sa iya ni Cesar, ug sa Dios, sa iya sa Dios.
22And when they heard it, they marvelled, and left him, and went away.
22Ug sa hingdunggan nila kini, nanghibulong sila, ug ilang gibiyaan siya ug namahawa.
23On that day there came to him Sadducees, they that say that there is no resurrection: and they asked him,
23Niadto gihapon nga adlawa miduol kaniya ang mga Saduceo, sila nga nanag-ingon nga walay pagkabanhaw, ug nanagpangutana kaniya,
24saying, Teacher, Moses said, If a man die, having no children, his brother shall marry his wife, and raise up seed unto his brother.
24Nga nanag-ingon: Magtutudlo, si Moises nag-ingon: Kong usa ka tawo mamatay nga walay mga anak, ang iyang igsoon makapakasal sa asawa niya, ug magbangon sa kaliwat sa iyang igsoon.
25Now there were with us seven brethren: and the first married and deceased, and having no seed left his wife unto his brother;
25Nan, dinhi sa taliwala namo may pito ka managsoon nga lalake; ug ang nahauna nakapangasawa, ug namatay; ug kay wala siyay liwat, gibilin ang iyang asawa sa iyang igsoon.
26in like manner the second also, and the third, unto the seventh.
26Sa ingon usab nga pagkaagi ang ikaduha ug ang ikatolo, hangtud sa ikapito.
27And after them all, the woman died.
27Ug sa human kanilang tanan, namatay usab ang babaye.
28In the resurrection therefore whose wife shall she be of the seven? for they all had her.
28Busa, sa pagkabanhaw, kinsa sa pito ang makaasawa kaniya? Kay ang tanan nangasawa kaniya.
29But Jesus answered and said unto them, Ye do err, not knowing the scriptures, nor the power of God.
29Apan sa mitubag si Jesus, nag-ingon kanila: Nangasayup kamo, kay wala ninyo hibaloi ang mga Kasulatan, bisan ang gahum sa Dios.
30For in the resurrection they neither marry, nor are given in marriage, but are as angels in heaven.
30Kay sa pagkabanhaw dili sila makapangasawa, bisan makapamana, kondili ingon sila sa mga manolonda sa langit.
31But as touching the resurrection of the dead, have ye not read that which was spoken unto you by God, saying,
31Apan, nahatungod sa pagkabanhaw sa mga minatay, wala ba ninyo hibasahi ang gisulti sa Dios kaninyo nga nagaingon:
32I am the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob? God is not [the God] of the dead, but of the living.
32Ako mao ang Dios ni Abraham, ug ang Dios ni Isaac; ug ang Dios ni Jacob? Ang Dios dili mao ang Dios sa mga minatay, kondili sa mga buhi.
33And when the multitudes heard it, they were astonished at his teaching.
33Ug sa hindunggan kini sa katawohan, nanghitingala sila sa iyang pagtolon-an.
34But the Pharisees, when they heard that he had put the Sadducees to silence, gathered themselves together.
34Apan sa pagkadungog sa mga Fariseo nga napahilum niya ang mga Saduceo, nanagtigum sila pagtingub.
35And one of them, a lawyer, asked him a question, trying him:
35Ug usa kanila nga batid sa balaod, nangutana sa usa ka pangutana sa pagtintal kaniya:
36Teacher, which is the great commandment in the law?
36Magtutudlo, unsa ang dakung sugo sa Kasugoan?
37And he said unto him, Thou shalt love the Lord thy God with all thy heart, and with all thy soul, and with all thy mind.
37Si Jesus miingon kaniya: Higug-maon mo ang Ginoo nga imong Dios, sa bug-os mong kasingkasing, ug sa bug-os mong kalag, ug sa bug-os mong hunahuna.
38This is the great and first commandment.
38Kini mao ang nahauna ug dakung sugo.
39And a second like [unto it] is this, Thou shalt love thy neighbor as thyself.
39Ug ang ikaduha sama niini: Higugmaon mo ang imong isigkatawo ingon sa imong kaugalingon.
40On these two commandments the whole law hangeth, and the prophets.
40Dinhi niining duha ka sugo nagagikan ang tanan nga Kasugoan, ug ang mga Manalagna.
41Now while the Pharisees were gathered together, Jesus asked them a question,
41Ug samtang nanagkatigum pa ang mga Fariseo, gipangutana sila ni Jesus sa usa ka pangutana,
42saying, What think ye of the Christ? whose son is he? They say unto him, [The son] of David.
42Nga nagaingon: Unsay hunahuna ninyo nahatungod kang Cristo? Kang kinsa siya nga anak? Sila nagaingon kaniya: Anak ni David.
43He saith unto them, How then doth David in the Spirit call him Lord, saying,
43Siya nagaingon kanila: Nan, ngano man si David sa pagsulti sa Espiritu nagangalan kaniya nga Ginoo, nga nagaingon:
44The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand, Till I put thine enemies underneath thy feet?
44ang Ginoo nag-ingon sa akong Ginoo: Lumingkod ka sa akong too, hangtud nga ikabutang ko ang imong mgakaaway sa ilalum sa imong mga tiil?
45If David then calleth him Lord, how is he his son?
45Kong si David nagangalan kaniya nga Ginoo, sa unsang pagkaagi nga maanak siya ni David?
46And no one was able to answer him a word, neither durst any man from that day forth ask him any more questions.
46Ug walay bisan kinsa nga nakahimo sa pagtubag kaniya ug usa ka pulong; ug walay bisan kinsa usab nga nangahas sukad niadtong adlawa sa pagpangutana kaniya ug uban pang mga pangutana.