1Dead flies cause the oil of the perfumer to send forth an evil odor; [so] doth a little folly outweigh wisdom and honor.
1 Fel y mae pryfed meirw yn gwneud i ennaint y peraroglydd ddrewi, felly y mae ychydig ffolineb yn tynnu oddi wrth ddoethineb ac anrhydedd.
2A wise man's heart is at his right hand; but a fool's heart at his left.
2 Y mae calon y doeth yn ei arwain i'r dde, ond calon y ff�l yn ei droi i'r chwith.
3Yea also, when the fool walketh by the way, his understanding faileth him, and he saith to every one [that] he is a fool.
3 Pan yw'r ff�l yn cerdded ar y ffordd, nid oes synnwyr ganddo, ac y mae'n dweud wrth bawb ei fod yn ynfyd.
4If the spirit of the ruler rise up against thee, leave not thy place; for gentleness allayeth great offences.
4 Os enynnir llid y llywodraethwr yn dy erbyn, paid ag ymddiswyddo; y mae pwyll yn tymheru troseddau mawr.
5There is an evil which I have seen under the sun, as it were an error which proceedeth from the ruler:
5 Gwelais beth drwg dan yr haul, sef camgymeriad yn deillio oddi wrth y llywodraethwr:
6folly is set in great dignity, and the rich sit in a low place.
6 ffu373?l wedi ei osod mewn safleoedd pwysig, a'r cyfoethog wedi eu gosod yn israddol.
7I have seen servants upon horses, and princes walking like servants upon the earth.
7 Gwelais weision ar geffylau, a thywysogion yn cerdded fel gweision.
8He that diggeth a pit shall fall into it; and whoso breaketh through a wall, a serpent shall bite him.
8 Y mae'r un sy'n cloddio pwll yn syrthio iddo, a'r sawl sy'n chwalu clawdd yn cael ei frathu gan neidr.
9Whoso heweth out stones shall be hurt therewith; [and] he that cleaveth wood is endangered thereby.
9 Y mae'r un sy'n symud cerrig yn cael niwed ganddynt, a'r sawl sy'n hollti coed yn cael dolur ganddynt.
10If the iron be blunt, and one do not whet the edge, then must he put to more strength: but wisdom is profitable to direct.
10 Os yw bwyell yn ddi-fin, a heb ei hogi, yna rhaid defnyddio mwy o nerth; ond y mae medr yn dod � llwyddiant.
11If the serpent bite before it is charmed, then is there no advantage in the charmer.
11 Os na swynir neidr cyn iddi frathu, nid oes mantais o gael swynwr.
12The words of a wise man's mouth are gracious; but the lips of a fool will swallow up himself.
12 Y mae geiriau'r doeth yn ennill ffafr, ond geiriau'r ff�l yn ei ddinistrio.
13The beginning of the words of his mouth is foolishness; and the end of his talk is mischievous madness.
13 Y mae ei eiriau'n dechrau yn ff�l, ac yn diweddu mewn ynfydrwydd llwyr,
14A fool also multiplieth words: [yet] man knoweth not what shall be; and that which shall be after him, who can tell him?
14 a'r ffu373?l yn amlhau geiriau. Nid oes neb yn gwybod beth a ddaw, a phwy a all ddweud wrth neb beth fydd ar ei �l?
15The labor of fools wearieth every one of them; for he knoweth not how to go to the city.
15 Y mae llafur y ff�l yn ei wneud yn lluddedig, ac ni u373?yr sut i fynd i'r ddinas.
16Woe to thee, O land, when thy king is a child, and thy princes eat in the morning!
16 Gwae di, wlad, pan fydd gwas yn frenin arnat, a'th dywysogion yn gwledda yn y bore!
17Happy art thou, O land, when thy king is the son of nobles, and thy princes eat in due season, for strength, and not for drunkenness!
17 Gwyn dy fyd, wlad, pan fydd dy frenin yn fab pendefig, a'th dywysogion yn gwledda ar yr amser priodol, a hynny i gryfhau ac nid i feddwi!
18By slothfulness the roof sinketh in; and through idleness of the hands the house leaketh.
18 Y mae'r trawstiau'n dadfeilio o ganlyniad i ddiogi, a'r tu375?'n gollwng o achos llaesu dwylo.
19A feast is made for laughter, and wine maketh glad the life; and money answereth all things.
19 I gael llawenydd y paratoir gwledd, ac y mae gwin yn llonni bywyd, ac arian yn ateb i bopeth.
20Revile not the king, no, not in thy thought; and revile not the rich in thy bedchamber: for a bird of the heavens shall carry the voice, and that which hath wings shall tell the matter.
20 Paid � melltithio'r brenin yn dy feddwl, na'r cyfoethog yn dy ystafell wely, oherwydd gall adar yr awyr gario dy lais, a pherchen adain fynegi'r hyn a ddywedi.