1Judge not, that ye be not judged.
1 "Peidiwch � barnu, rhag ichwi gael eich barnu;
2For with what judgment ye judge, ye shall be judged: and with what measure ye mete, it shall be measured unto you.
2 oherwydd fel y byddwch chwi'n barnu y cewch chwithau eich barnu, ac �'r mesur a rowch y rhoir i chwithau.
3And why beholdest thou the mote that is in thy brother's eye, but considerest not the beam that is in thine own eye?
3 Pam yr wyt yn edrych ar y brycheuyn sydd yn llygad dy gyfaill, a thithau heb sylwi ar y trawst sydd yn dy lygad dy hun?
4Or how wilt thou say to thy brother, Let me cast out the mote out of thine eye; and lo, the beam is in thine own eye?
4 Neu sut y dywedi wrth dy gyfaill, 'Gad imi dynnu allan y brycheuyn o'th lygad di', a dyna drawst yn dy lygad dy hun?
5Thou hypocrite, cast out first the beam out of thine own eye; and then shalt thou see clearly to cast out the mote out of thy brother's eye.
5 Ragrithiwr, yn gyntaf tyn y trawst allan o'th lygad dy hun, ac yna fe weli yn ddigon eglur i dynnu'r brycheuyn o lygad dy gyfaill.
6Give not that which is holy unto the dogs, neither cast your pearls before the swine, lest haply they trample them under their feet, and turn and rend you.
6 Peidiwch � rhoi'r hyn sy'n sanctaidd i'r cu373?n, na thaflu eich perlau o flaen y moch, rhag iddynt eu sathru dan eu traed, a throi arnoch a'ch rhwygo.
7Ask, and it shall be given you; seek, and ye shall find; knock, and it shall be opened unto you:
7 "Gofynnwch, ac fe roddir i chwi; ceisiwch, ac fe gewch; curwch, ac fe agorir i chwi.
8for every one that asketh receiveth; and he that seeketh findeth; and to him that knocketh it shall be opened.
8 Oherwydd y mae pawb sy'n gofyn yn derbyn, a'r sawl sy'n ceisio yn cael, ac i'r un sy'n curo agorir y drws.
9Or what man is there of you, who, if his son shall ask him for a loaf, will give him a stone;
9 Pwy ohonoch, os bydd ei blentyn yn gofyn am fara, a rydd iddo garreg?
10or if he shall ask for a fish, will give him a serpent?
10 Neu os bydd yn gofyn am bysgodyn, a rydd iddo sarff?
11If ye then, being evil, know how to give good gifts unto your children, how much more shall your Father who is in heaven give good things to them that ask him?
11 Am hynny, os ydych chwi, sy'n ddrwg, yn medru rhoi rhoddion da i'ch plant, gymaint mwy y rhydd eich Tad sydd yn y nefoedd bethau da i'r rhai sy'n gofyn ganddo!
12All things therefore whatsoever ye would that men should do unto you, even so do ye also unto them: for this is the law and the prophets.
12 Pa beth bynnag y dymunwch i eraill ei wneud i chwi, gwnewch chwithau felly iddynt hwy; hyn yw'r Gyfraith a'r proffwydi.
13Enter ye in by the narrow gate: for wide is the gate, and broad is the way, that leadeth to destruction, and many are they that enter in thereby.
13 "Ewch i mewn trwy'r porth cyfyng; oherwydd llydan yw'r porth ac eang yw'r ffordd sy'n arwain i ddistryw, a llawer yw'r rhai sy'n mynd ar hyd-ddi.
14For narrow is the gate, and straitened the way, that leadeth unto life, and few are they that find it.
14 Ond cyfyng yw'r porth a chul yw'r ffordd sy'n arwain i fywyd, ac ychydig yw'r rhai sy'n ei chael.
15Beware of false prophets, who come to you in sheep's clothing, but inwardly are ravening wolves.
15 "Gochelwch rhag gau-broffwydi, sy'n dod atoch yng ngwisg defaid, ond sydd o'u mewn yn fleiddiaid rheibus.
16By their fruits ye shall know them. Do [men] gather grapes of thorns, or figs of thistles?
16 Wrth eu ffrwythau yr adnabyddwch hwy. Ai oddi ar ddrain y mae casglu grawnwin neu oddi ar ysgall ffigys?
17Even so every good tree bringeth forth good fruit; but the corrupt tree bringeth forth evil fruit.
17 Felly y mae pob coeden dda yn dwyn ffrwyth da, a choeden wael yn dwyn ffrwyth drwg.
18A good tree cannot bring forth evil fruit, neither can a corrupt tree bring forth good fruit.
18 Ni all coeden dda ddwyn ffrwyth drwg, na choeden wael ffrwyth da.
19Every tree that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire.
19 Y mae pob coeden nad yw'n dwyn ffrwyth da yn cael ei thorri i lawr a'i bwrw i'r t�n.
20Therefore by their fruits ye shall know them.
20 Felly, wrth eu ffrwythau yr adnabyddwch hwy.
21Not every one that saith unto me, Lord, Lord, shall enter into the kingdom of heaven; but he that doeth the will of my Father who is in heaven.
21 "Nid pawb sy'n dweud wrthyf, 'Arglwydd, Arglwydd', fydd yn mynd i mewn i deyrnas nefoedd, ond y sawl sy'n gwneud ewyllys fy Nhad, yr hwn sydd yn y nefoedd.
22Many will say to me in that day, Lord, Lord, did we not prophesy by thy name, and by thy name cast out demons, and by thy name do many mighty works?
22 Bydd llawer yn dweud wrthyf yn y dydd hwnnw, 'Arglwydd, Arglwydd, oni fuom yn proffwydo yn dy enw di, ac yn dy enw di yn bwrw allan gythreuliaid, ac yn dy enw di yn cyflawni gwyrthiau lawer?'
23And then will I profess unto them, I never knew you: depart from me, ye that work iniquity.
23 Ac yna dywedaf wrthynt yn eu hwynebau, 'Nid adnab�m erioed mohonoch; ewch ymaith oddi wrthyf, chwi ddrwgweithredwyr.'
24Every one therefore that heareth these words of mine, and doeth them, shall be likened unto a wise man, who built his house upon the rock:
24 "Pob un felly sy'n gwrando ar y geiriau hyn o'r eiddof ac yn eu gwneud, fe'i cyffelybir i un call, a adeiladodd ei du375? ar y graig.
25and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and beat upon that house; and if fell not: for it was founded upon the rock.
25 Disgynnodd y glaw a daeth y llifogydd, a chwythodd y gwyntoedd a tharo yn erbyn y tu375? hwnnw, ond ni syrthiodd, am ei fod wedi ei sylfaenu ar y graig.
26And every one that heareth these words of mine, and doeth them not, shall be likened unto a foolish man, who built his house upon the sand:
26 A phob un sy'n gwrando ar y geiriau hyn o'r eiddof a heb eu gwneud, fe'i cyffelybir i un ff�l, a adeiladodd ei du375? ar y tywod.
27and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and smote upon that house; and it fell: and great was the fall thereof.
27 A disgynnodd y glaw a daeth y llifogydd, a chwythodd y gwyntoedd a tharo yn erbyn y tu375? hwnnw, ac fe syrthiodd, a dirfawr oedd ei gwymp."
28And it came to pass, when Jesus had finished these words, the multitudes were astonished at his teaching:
28 Pan orffennodd Iesu lefaru'r geiriau hyn, synnodd y tyrfaoedd at yr hyn yr oedd yn ei ddysgu;
29for he taught them as [one] having authority, and not as their scribes.
29 oherwydd yr oedd yn eu dysgu fel un ag awdurdod ganddo, ac nid fel eu hysgrifenyddion.