¹Now a certain man was sick, Lazarus of Bethany, of the village of Mary and her sister Martha.

¹Kaj estis unu malsanulo, nomata Lazaro, el Betania, la vilagxo de Maria kaj sxia fratino Marta.

²And it was that Mary who anointed the Lord with ointment, and wiped his feet with her hair, whose brother Lazarus was sick.

²Tiu Maria, kies frato Lazaro estis malsana, estis tiu sama, kiu sxmiris la Sinjoron per sxmirajxo kaj visxis liajn piedojn per siaj haroj.

³The sisters therefore sent unto him, saying, Lord, behold, he whom thou lovest is sick.

³La fratinoj do sendis al li, dirante:Sinjoro, jen tiu, kiun vi amas, estas malsana.

⁴But when Jesus heard it, he said, This sickness is not unto death, but for the glory of God, that the Son of God may be glorified thereby.

⁴Sed Jesuo, auxdinte tion, diris:CXi tiu malsano estas ne por la morto, sed por la gloro de Dio, por ke la Filo de Dio estu per gxi glorata.

⁵Now Jesus loved Martha, and her sister, and Lazarus.

⁵Kaj Jesuo amis Martan kaj sxian fratinon kaj Lazaron.

⁶When therefore he heard that he was sick, he abode at that time two days in the place where he was.

⁶Kaj kiam li sciigxis, ke tiu estas malsana, li restis ankoraux du tagojn en la loko, kie li estis.

⁷Then after this he saith to the disciples, Let us go into Judaea again.

⁷Poste li diris al la discxiploj:Ni iru returne en Judujon.

⁸The disciples say unto him, Rabbi, the Jews were but now seeking to stone thee; and goest thou thither again?

⁸La discxiploj diris al li:Rabeno, la Judoj jxus celis sxtonmortigi vin; kaj cxu vi denove iras tien?

⁹Jesus answered, Are there not twelve hours in the day? If a man walk in the day, he stumbleth not, because he seeth the light of this world.

⁹Jesuo respondis:CXu ne estas dek du horoj en la tago? Se iu iras dum la tago, li ne faletas, cxar li vidas la lumon de cxi tiu mondo.

¹⁰But if a man walk in the night, he stumbleth, because the light is not in him.

¹⁰Sed se iu iras dum la nokto, li faletas, cxar en li ne estas la lumo.

¹¹These things spake he: and after this he saith unto them, Our friend Lazarus is fallen asleep; but I go, that I may awake him out of sleep.

¹¹Tion li parolis, kaj poste li diris al ili:Nia amiko Lazaro endormigxis, sed mi iras, por veki lin el lia dormo.

¹²The disciples therefore said unto him, Lord, if he is fallen asleep, he will recover.

¹²La discxiploj do diris:Sinjoro, se li endormigxis, li resanigxos.

¹³Now Jesus had spoken of his death: but they thought that he spake of taking rest in sleep.

¹³Jesuo parolis pri lia morto; sed ili supozis, ke li parolas pri ripozo en dormo.

¹⁴Then Jesus therefore said unto them plainly, Lazarus is dead.

¹⁴Tiam Jesuo diris al ili klare:Lazaro jam mortis.

¹⁵And I am glad for your sakes that I was not there, to the intent ye may believe; nevertheless let us go unto him.

¹⁵Kaj pro vi mi gxojas, ke mi ne cxeestis tie, por ke vi kredu; tamen ni iru al li.

¹⁶Thomas therefore, who is called Didymus, said unto his fellow-disciples, Let us also go, that we may die with him.

¹⁶Tiam Tomaso, nomata Didimo, diris al siaj kundiscxiploj:Ni ankaux iru, por ke ni mortu kun li.

¹⁷So when Jesus came, he found that he had been in the tomb four days already.

¹⁷Kiam Jesuo alvenis, li trovis lin jam kvar tagojn entombigita.

¹⁸Now Bethany was nigh unto Jerusalem, about fifteen furlongs off;

¹⁸Kaj Betania estis proksime de Jerusalem, en la distanco de cxirkaux dek kvin stadioj;

¹⁹and many of the Jews had come to Martha and Mary, to console them concerning their brother.

¹⁹kaj multaj el la Judoj jam venis al Marta kaj Maria, por konsoli ilin pri ilia frato.

²⁰Martha therefore, when she heard that Jesus was coming, went and met him: but Mary still sat in the house.

²⁰Marta do, kiam sxi eksciis, ke Jesuo alproksimigxas, iris al li renkonte; sed Maria ankoraux sidis en la domo.

²¹Martha therefore said unto Jesus, Lord, if thou hadst been here, my brother had not died.

²¹Tiam diris Marta al Jesuo:Sinjoro, se vi estus cxi tie, mia frato ne estus mortinta.

²²And even now I know that, whatsoever thou shalt ask of God, God will give thee.

²²Sed ecx nun mi scias, ke kion ajn vi petos de Dio, tion Dio donos al vi.

²³Jesus saith unto her, Thy brother shall rise again.

²³Jesuo diris al sxi:Via frato relevigxos.

²⁴Martha saith unto him, I know that he shall rise again in the resurrection at the last day.

²⁴Marta diris al li:Mi scias, ke li relevigxos cxe la relevigxo en la lasta tago.

²⁵Jesus said unto her, I am the resurrection, and the life: he that believeth on me, though he die, yet shall he live;

²⁵Jesuo diris al sxi:Mi estas la relevigxo kaj la vivo; kiu kredas al mi, ecx se li estos mortinta, tiu vivos,

²⁶and whosoever liveth and believeth on me shall never die. Believest thou this?

²⁶kaj cxiu, kiu vivas kaj kredas al mi, por cxiam ne mortos. CXu vi tion kredas?

²⁷She saith unto him, Yea, Lord: I have believed that thou art the Christ, the Son of God, [even] he that cometh into the world.

²⁷SXi diris al li:Jes, Sinjoro, mi jam kredas, ke vi estas la Kristo, la Filo de Dio, la venanta en la mondon.

²⁸And when she had said this, she went away, and called Mary her sister secretly, saying, The Teacher is her, and calleth thee.

²⁸Kaj dirinte tion, sxi foriris, kaj vokis sekrete sian fratinon Maria, dirante:La Majstro cxeestas, kaj vokas vin.

²⁹And she, when she heard it, arose quickly, and went unto him.

²⁹Kaj sxi, auxdinte tion, levigxis rapide kaj iris al li.

³⁰(Now Jesus was not yet come into the village, but was still in the place where Martha met him.)

³⁰(Sed Jesuo ankoraux ne eniris en la vilagxon, sed estis en la loko, kie Marta lin renkontis.)

³¹The Jews then who were with her in the house, and were consoling her, when they saw Mary, that she rose up quickly and went out, followed her, supposing that she was going unto the tomb to weep there.

³¹La Judoj do, kiuj estis kun sxi en la domo kaj konsolis sxin, vidinte, ke Maria levigxis subite kaj eliris, sekvis sxin, dirante:SXi iras al la tombo, por plori tie.

³²Mary therefore, when she came where Jesus was, and saw him, fell down at his feet, saying unto him, Lord, if thou hadst been here, my brother had not died.

³²Kiam Maria alvenis al la loko, kie Jesuo estis, kaj lin vidis, sxi falis antaux liaj piedoj, dirante:Sinjoro, se vi estus cxi tie, mia frato ne estus mortinta.

³³When Jesus therefore saw her weeping, and the Jews [also] weeping who came with her, he groaned in the spirit, and was troubled,

³³Kiam do Jesuo vidis sxin ploranta kaj la Judojn ankaux, kiuj venis kun sxi, plorantaj, li gxemis en la spirito kaj maltrankviligxis,

³⁴and said, Where have ye laid him? They say unto him, Lord, come and see.

³⁴kaj diris:Kie vi lin kusxigis? Ili diris al li:Sinjoro, venu kaj vidu.

³⁵Jesus wept.

³⁵Jesuo larmis.

³⁶The Jews therefore said, Behold how he loved him!

³⁶La Judoj do diris:Jen kiel li lin amis!

³⁷But some of them said, Could not this man, who opened the eyes of him that was blind, have caused that this man also should not die?

³⁷Sed kelkaj el ili diris:CXu cxi tiu, kiu malfermis la okulojn de la blindulo, ne povus kauxzi ankaux, ke cxi tiu homo ne mortu?

³⁸Jesus therefore again groaning in himself cometh to the tomb. Now it was a cave, and a stone lay against it.

³⁸Tiam Jesuo, denove gxemante en si, venis al la tombo. GXi estis kaverno, kaj sur gxi kusxis sxtono.

³⁹Jesus saith, Take ye away the stone. Martha, the sister of him that was dead, saith unto him, Lord, by this time the body decayeth; for he hath been [dead] four days.

³⁹Jesuo diris:Forprenu la sxtonon. Marta, la fratino de la mortinto, diris al li:Sinjoro, li jam malbonodoras, cxar li estis tie kvar tagojn.

⁴⁰Jesus saith unto her, Said I not unto thee, that, if thou believedst, thou shouldest see the glory of God?

⁴⁰Jesuo diris al sxi:CXu mi ne diris al vi, ke se vi kredos, vi vidos la gloron de Dio?

⁴¹So they took away the stone. And Jesus lifted up his eyes, and said, Father, I thank thee that thou heardest me.

⁴¹Oni do forprenis la sxtonon. Kaj Jesuo levis siajn okulojn, kaj diris:Patro, mi dankas Vin, ke Vi min auxskultis.

⁴²And I knew that thou hearest me always: but because of the multitude that standeth around I said it, that they may believe that thou didst send me.

⁴²Kaj mi sciis, ke Vi cxiam auxskultas min; sed pro la cxirkauxstaranta homamaso mi tion diris, por ke ili kredu, ke Vi min sendis.

⁴³And when he had thus spoken, he cried with a loud voice, Lazarus, come forth.

⁴³Kaj dirinte tion, li kriis per lauxta vocxo:Lazaro, elvenu.

⁴⁴He that was dead came forth, bound hand and foot with grave-clothes; and his face was bound about with a napkin. Jesus saith unto them, Loose him, and let him go.

⁴⁴Kaj la mortinto elvenis, kun la manoj kaj piedoj ligitaj per tombotukoj; kaj lia vizagxo estis cxirkauxligita per visxtuko. Jesuo diris al ili:Malligu lin, kaj lasu lin iri.

⁴⁵Many therefore of the Jews, who came to Mary and beheld that which he did, believed on him.

⁴⁵Tiam multaj el la Judoj, kiuj venis al Maria, kaj vidis, kion li faris, kredis al li.

⁴⁶But some of them went away to the Pharisees, and told them the things which Jesus had done.

⁴⁶Sed kelkaj el ili foriris al la Fariseoj, kaj rakontis al ili tion, kion Jesuo faris.

⁴⁷The chief priests therefore and the Pharisees gathered a council, and said, What do we? for this man doeth many signs.

⁴⁷Tial la cxefpastroj kaj la Fariseoj kunvenigis sinedrion, kaj diris:Kion ni faras? cxar cxi tiu homo faras multajn signojn;

⁴⁸If we let him thus alone, all men will believe on him: and the Romans will come and take away both our place and our nation.

⁴⁸se ni lasos lin tiel, cxiuj kredos al li, kaj la Romanoj venos kaj forigos nian lokon kaj nian nacion.

⁴⁹But a certain one of them, Caiaphas, being high priest that year, said unto them, Ye know nothing at all,

⁴⁹Sed unu el ili, Kajafas, cxefpastro en tiu sama jaro, diris al ili:Vi scias nenion,

⁵⁰nor do ye take account that it is expedient for you that one man should die for the people, and that the whole nation perish not.

⁵⁰nek konsideras, ke bone estas por vi, ke unu homo mortu por la popolo, kaj ke la tuta nacio ne pereu.

⁵¹Now this he said not of himself: but, being high priest that year, he prophesied that Jesus should die for the nation;

⁵¹Sed li diris tion ne de si mem; sed estante cxefpastro en tiu jaro, li profetis, ke Jesuo mortos por la nacio;

⁵²and not for the nation only, but that he might also gather together into one the children of God that are scattered abroad.

⁵²kaj ne nur por la nacio, sed ankaux por ke li kunvenigu en unu la cxie disjxetitajn filojn de Dio.

⁵³So from that day forth they took counsel that they might put him to death.

⁵³De post tiu tago do ili konsiligxis, por lin mortigi.

⁵⁴Jesus therefore walked no more openly among the Jews, but departed thence into the country near to the wilderness, into a city called Ephraim; and there he tarried with the disciples.

⁵⁴Tial Jesuo ne plu iris publike inter la Judoj, sed foriris de tie en la kamparon apud la dezerto, en urbon nomatan Efraim; kaj tie li restadis kun la discxiploj.

⁵⁵Now the passover of the Jews was at hand: and many went up to Jerusalem out of the country before the passover, to purify themselves.

⁵⁵Kaj la Pasko de la Judoj proksimigxis, kaj multaj supreniris el la kamparo al Jerusalem antaux la Pasko, por sin sanktigi.

⁵⁶They sought therefore for Jesus, and spake one with another, as they stood in the temple, What think ye? That he will not come to the feast?

⁵⁶Ili do sercxis Jesuon, kaj parolis inter si, starante en la templo:Kion vi pensas? CXu ke li ne venos al la festo?

⁵⁷Now the chief priests and the Pharisees had given commandment, that, if any man knew where he was, he should show it, that they might take him.

⁵⁷Kaj la cxefpastroj kaj la Fariseoj jam antauxe ordonis, ke se iu scias, kie li estas, tiu montru tion, por ke oni lin kaptu.