1Eta Iudeatic iautsi içan ciraden batzuc, iracasten cituztén anayeac, cioitela, Baldin circoncidi ezpaçaiteztez Moysesen maneraren araura, ecin salua çaitezquete.
1耶路撒冷的会议
2Eta gudu eta disputa handi Pauli eta Barnabasi helduric hayén contra, ordena ceçaten igan litecen Paul eta Barnabas eta cembeit berceric Apostoluetara eta Ancianoetara Ierusalemera questione hunegatic.
2保罗和巴拿巴，与他们大大地争执辩论起来。大家就派保罗、巴拿巴和他们中间的几个人，为这个问题上耶路撒冷去见使徒和长老。
3Hec bada igorriric Eliçáz, iragan citzaten Pheniça eta Samaria, Gentilén conuersionea contatzen çutela: eta eman ciecén bozcario handi anaye guciey.
3于是教会给他们送行，他们就经过腓尼基、撒玛利亚，述说外族人怎样归主的事，使弟兄们大大喜乐。
4Guero Ierusalemera arriuaturic, recebitu içan ciraden Eliçáz eta Apostoluéz eta Ancianoéz, eta conta citzaten Iaincoac heçaz eguin vkan cituen gauça guciac.
4到了耶路撒冷，他们受到教会、使徒和长老的接待，就报告 神同他们一起所行的一切。
5Baina (cioiten) altchatu içan dirade Phariseuén sectaco sinhetsi çuten batzu, cioitela, ecen circonciditu behar çutela, eta manatu Moysesen Leguearen beguiratzera.
5然而有几个法利赛派的信徒站起来，说：“我们必须给外族人行割礼，吩咐他们遵守摩西的律法。”
6Orduan bil citecen Apostoluac eta Ancianoac eguiteco hunez consideratzera.
6使徒和长老聚集在一起，商议这件事。
7Eta disputa handiren ondoan, Pierrisec iaiquiric erran ciecén, Guiçon anayeác, çuec badaquiçue ecen haraitzinadanic Iaincoac gure artean elegitu vkan nauela, ene ahoz ençun leçaten Gentiléc Euangelioco hitza, eta sinhets leçaten.
7经过了很多的辩论，彼得站起来对他们说：“弟兄们，你们知道，前些时候 神在你们中间拣选了我，使外族人从我的口中听见福音的道，而且信了。
8Eta Iaincoac eçagutzen baititu bihotzac, testificatu draue, hæy Spiritu saindua emanez guriere beçala.
8知道人心的 神也为他们作证──赐圣灵给他们，像给我们一样；
9Eta eztu differentiaric batre eguin gure eta hayén artean, fedez purificaturic hayén bihotzac
9而且他待他们和我们没有分别，因为借着信，他洁净了他们的心。
10Orain bada cergatic tentatzen duçue Iaincoa, discipuluén leppo gainean vztarriaren eçartera, cein ez gure aitéc ez guc ecin ekarri vkan baitugu?
10现在你们为什么试探 神，把我们祖先和我们所不能负的轭，放在门徒的颈上呢？
11Baina Iesus Christ Iaunaren gratiaz sinheften dugu saluaturen garela, hec-ere beçala.
11我们相信，我们得救是借着主耶稣的恩，和他们也是一样。”
12Orduan ichil cedin compainia gucia, eta beha çaizten Barnabasi eta Pauli, ceinéc contatzen baitzuten cer signo eta miraculu eguin çuen Iaincoac heçaz Gentilén artean.
12大家都静默无声，听巴拿巴和保罗述说 神借着他们在外族人中所行的神迹奇事。
13Eta ichildu ciradenean, ihardets ceçan Iacquesec, cioela, Guiçon anayeác, ençun neçaçue ni,
13他们讲完了，雅各说：“弟兄们，请听我说！
14Simonec declaratu vkan du nola lehenic Iaincoac visitatu dituen Gentilac hetaric populubat bere iceneco har leçançat.
14刚才西门述说 神当初怎样关怀外族人，从他们中间拣选了众人，归在自己的名下。
15Eta hunequin accordatzen dirade Prophetén hitzac: scribatua den beçala.
15众先知的话，也符合这个意思，正如经上所记：
16Guero itzuliren naiz, eta berriz edificaturen dut Dauid-en tabernacle eroria, eta haren ruinác berriz edificaturen ditut, eta berriz altchaturen dut hura.
16‘此后我要回来，重建大卫倒塌了的帐幕，重建它损坏之处，把它重新竖立起来，
17Requeri deçatençát goitico guiçonéc Iauna, eta Gentil guciéc, ceinén gainean inuocatu içan baita ene icena: dio gauça hauc guciac eguin dituen Iaunac.
17使余下的人，就是所有称为我名下的外族人，都寻求主，
18Bethidanic Iaincoac badaçaguzqui bere obra guciac.
18这是自古以来就显明了这些事的主所说的。’
19Harren nic dut estimatzen eztituela nehorc faschatzeco Gentiletaric Iaincoagana conuertitzen diradenac:
19“所以我认为不可难为这些归服 神的外族人，
20Baina scribatzeco çayela beguira ditecen idolén satsutassunetaric, eta paillardiçataric, eta gauça ithotic, eta odoletic.
20只要写信叫他们禁戒偶像的污秽、淫乱，勒死的牲畜和血。
21Ecen Moysesec haraitzinadanic baditu hirietaric batbederatan hura predicatzen dutenac, synagoguetan Sabbath guciaz iracurtzen denaz gueroz.
21因为自古以来，在各城里都有人宣讲摩西的书，每逢安息日，在各会堂里都有人诵读。”
22Orduan nahi vkan dute Apostoluéc eta Ancianoéc Eliça guciarequin, beren artetic guiçon elegituac igor litecen Antiochera Paulequin eta Barnabasequin, hala nola, Iuda icen goiticoz Barsabas deitzen cena, eta Silas, guiçon principalac anayén artean.
22会议的决定当时，使徒、长老和全教会都认为好，就从他们中间选出人来，差他们和保罗、巴拿巴一同到安提阿去，所选的就是别号巴撒巴的犹大和西拉，他们是弟兄中的领袖。
23Hayén escuz scribatzen çutela seguitzen dena, Apostoluéc eta Ancianoéc eta anayéc Antiochen eta Syrian eta Cilician Gentiletaric diraden anayey, salutatione.
23于是写信给他们带去，信上说：“使徒和作长老的弟兄们，向安提阿、叙利亚、基利家的外族众弟兄问安。
24Ceren aditu baitugu ecen gutaric ilki diraden batzuc, cembeit proposez trublatu vkan çaituztela, çuen arimác erauciz eta circoncidi çaitezten eta Leguea beguira deçaçuen manatuz, ceiney ezpaiquendrauen carguric eman:
24我们听说有人从我们这里出去，说了一些话搅扰你们，使你们心里不安，其实我们并没有吩咐他们。
25Gure irudia içan da consentimendu batez bildu garenona, elegitu ditugun guiçonén çuetara igortera, Barnabas eta Paul gure maitequin,
25因此，我们一致同意，选派一些人跟我们亲爱的巴拿巴和保罗去见你们，
26Baitirade Iesus Christ gure Iaunagatic bere viciac abandonnatu dituztén guiçonac,
26这两个人为了我们主耶稣基督的名，曾经把性命置之度外。
27Igorri ditugu bada Iuda eta Silas, hec-ere gauça berac ahoz contaturen drauzquiçue.
27我们派了犹大和西拉一同去，他们也会亲口述说这些事。
28Ecen on iruditu çayó Spiritu sainduari eta guri, ez eçartera carga handiagoric batre çuen gainera gauça necessario hauc baicen:
28圣灵和我们都同意，不把别的重担加在你们身上，然而有几件事是重要的，
29Baitirade, Beguira çaitezten idoley sacrificatu diraden gaucetaric, eta odoletic, eta ithotic, eta paillardiçataric, baldin gauça hautaric çuen buruäc beguira baditzaçue, vngui eguinen duçue. Vngui duçuela.
29就是禁戒祭过偶像的食物、血、勒死的牲畜和淫乱。这些事你们若能保守自己不作，那就好了。祝你们平安！”
30Hec bada congit harturic ethor citecen Antiochera: eta compainiá bilduric eman citzaten letrác.
30他们受了差派，下安提阿去，集合了众人，就把书信交上。
31Eta iracurri cituztenean consolationearen gainean aleguera citecen.
31众人读了，因信上的劝勉，就感到欣慰。
32Halaber Iudac eta Silasec, nola hec-ere Propheta baitziraden, anhitz hitzez exhorta citzaten anayeac eta confirma.
32犹大和西拉也是先知，说了许多话劝勉弟兄，坚固他们。
33Eta han cerbait dembora eguin çutenean, igorri ican ciraden anayéz baquerequin Apostoluetarát,
33住了一段时间，弟兄们就给他们送行，祝一路平安；他们就回到差派他们的人那里去。
34Guciagatic-ere Silasi on irudi cequion han egoitera.
34（有些抄本在此有第34节：“但西拉认为自己应当在那里住下来，只有犹大回到耶路撒冷。”）
35Eta Paul eta Barnabas-ere egon citecen Antiochen, iracasten eta euangelizatzen çutela anhitz bercerequin-ere, Iaunaren hitza.
35保罗和巴拿巴却住在安提阿，跟许多别的人一同教导，传讲主的道。
36Eta cembeit egunen buruän erran cieçón Paulec Barnabasi, Itzuliric visita ditzagun gure anayeac Iaunaren hitza denuntiatu dugun hiri gucietan, eya nola dauden.
36第二次宣教旅程过了一些时候，保罗对巴拿巴说：“我们要回到我们传过主道的各城，探望弟兄们，好知道他们的情形怎么样。”
37Eta Barnabasec conseillatzen çuen berequin har leçaten Ioannes, Marc deitzen cena:
37巴拿巴有意要带别号马可的约翰一同去，
38Baina Pauli etzayón bidezco iruditzen hetaric ia Pamphiliatic bereci cena, eta obra hartara lagundu etzituena berequin har leçaten
38但保罗认为不应带他去，因为他从前在旁非利亚离开过他们，不跟他们一起去作工。
39Hala iharduqui ceçaten bada, non bata berceaganic separa baitzitecen: eta Barnabas Marc harturic embarca baitzedin Cyprerat.
39他们各持己见，以致彼此分手。巴拿巴带着马可，坐船到塞浦路斯去；
40Baina Paul Silas elegituric parti cedin, anayéz Iaincoaren gratiari gommendaturic.
40保罗却选了西拉，众弟兄把他交托在主的恩典中之后，他就出发了。
41Eta iragan citzan Syria eta Cilicia, confirmatzen cituela Eliçác.
41他走遍了叙利亚、基利家，坚固众教会。