1Festus bada prouincian sarthuric hirur egunen buruän ioan cedin Ierusalemera Cesarearic.
1保罗上诉凯撒
2Eta compari citecen haren aitzinean Sacrificadore subiranoa eta Iuduén arteco principalenac Paulen contra, eta othoitz eguiten ceraucaten.
2祭司长和犹太人的首领，到他面前控告保罗。他们为了对付保罗，
3Fauore esquez ceudela haren contra, hurá erekar leçançát Ierusalemera: celata çaizcolaric hura bidean hil leçatençat.
3就要求非斯都恩准，把保罗解来耶路撒冷，他们好埋伏在路上杀死他。
4Eta Festusec ihardets ceçan, vngui beguiratua içanen cela Paul Cesarean, eta bera sarri haraco licela.
4非斯都回答：“保罗现今押在该撒利亚，我就要回到那里去。”
5Bada çuetaric (dio) ahal ditecenac, elkarrequin iauts bitez, eta baldin cembeit hoguen guiçon haur baithan bada accusa beçate.
5又说：“你们中间有权势的，和我一同去吧！那人若有什么不是，他们就可以告他。”
6Eta hamar egun baicen hayén artean egon gaberic, iauts cedin Cesareara: eta biharamunean iarriric iudicioco alkian, mana ceçan Paul erekar ledin.
6非斯都在他们那里大约逗留了不过十天八天，就回到该撒利亚去。第二天就开庭，吩咐把保罗带来。
7Hura hara ethorri cenean ingura ceçaten Ierusalemetic iautsi içan ciraden Iuduéc accusatione anhitz eta piçuric ekarten çutela Paulen contra, cein ecin phoroga baitzitzaqueizten:
7保罗一到，那些从耶路撒冷来的犹太人，就站在他周围，提出许多严重的控告，可是所控告的他们都不能证实。
8Ihardesten çuelaric Paulec, ecen deusetan ezluela faltatu Iuduén Leguearen contra, ez templearen contra, ez Cesaren contra.
8保罗申辩说：“无论对犹太人的律法、圣殿或凯撒，我都没有罪。”
9Baina Festusec atseguin eguin nahiz Iuduey, ihardesten ceraucala Pauli, erran ceçan, Nahi aiz Ierusalemera igan eta han gauça hauçaz iugeatu ene aitzinean?
9但非斯都为要讨好犹太人，就问保罗：“你愿意去耶路撒冷，让我在那里审问这事吗？”
10Eta erran ceçan Paulec Cesaren iudicioco alki aitzinean niagoc, non behar bainaiz iugeatu. Iuduey deusetan eztiraueat iniuriaric eguin, hic-ere vngui daquián beçala.
10保罗说：“我现在站在凯撒的审判台前，这里是我应当受审的地方。我对犹太人并没有作过什么不对的事，这是你清楚知道的。
11Ecen baldin gaizquiric eguin badut, edo deus herio mereci duenic accommettitu badut, eztiát hiltzera refusatzen: baina baldin horiéc accusatzen nautenetaric deus ezpada, nehorc horiéy ecin eman nieçaqueec: Cesargana appellatzen nauc.
11我若作过不对的事，犯过什么该死的罪，就是死我也不推辞。不过，如果这些人告我的事不是真的，谁也不可以把我送给他们。我要向凯撒上诉。”
12Orduan Festusec conseilluarequin minçaturic, ihardets ceçan, Cesargana appellatu aiz? Cesargana ioanen aiz.
12非斯都同议会商量后，答复说：“你既然要向凯撒上诉，可以到凯撒那里去。”
13Eta cembeit egunen buruän Agrippa reguea eta Bernice iauts eitecen Cesareara Festusen salutatzera.
13亚基帕王要听保罗的案情过了一些日子，亚基帕王和百尼基到该撒利亚来，问候非斯都。
14Eta anhitz egun han egonic Festusec Regueri aippa cieçón Paulen eguitecoa, erraiten çuela, Guiçon-bat vtzi içan duc Felixez presonér:
14他们在那里逗留了许多天，非斯都把保罗的案情向王陈明，说：“这里有一个囚犯，是腓力斯留下来的。
15Ceinen causaz, ethorri nincenean Ierusalemera, compari baitzitecen Sacrificadore principalac eta Iuduén Ancianoac, haren contra condemnatione requeritzen çutela.
15我在耶路撒冷的时候，祭司长和犹太人的长老控告他，要求把他定罪。
16Eta ihardetsi diraueat, eztutela Romanoéc costuma nehoren heriotara liuratzeco, accusatzen denac bere accusaçaleac aitzinean dituqueeno, eta defendatzeco leku har deçaqueeno hoguenaz.
16我答复他们说，被告还没有和原告当面对证，又没有机会为所控的罪申辩，就被送给对方，罗马人没有这个规例。
17Bada huna ethorri ciradenean, luçamenduric batre gabe, biharamunean iudicioco alkian iarriric, mana nieçán ekar ledin guiçona.
17后来他们到了这里，我没有耽延时间，第二天就开庭，吩咐把那人提出来。
18Haren accusaçaleac han present ciradela, etzeçateán hoguenic batre ekar, nic vste nuenaren gainean.
18原告都站在那里，他们所控诉他的，并不是我所意料的恶事。
19Baina questione batzu citiztean haren contra berén superstitioneaz, eta edocein Iesus hilic vici licela Paulec seguratzen çuen batez.
19他们与他争辩的，只是他们的宗教问题；还论到一位已经死了的耶稣，保罗却说他是活着的。
20Eta nic, halaco questioneaz eguitecotan içanez, erran nieçoán, eya nahi licenez Ierusalemera ioan, eta han iugea ledin gauça hauçaz.
20关于这些争论，我不知道怎样处理，就问他愿不愿意上耶路撒冷去为这些事在那里受审。
21Baina ceren appella baitzedin reserua ledinçát Augustoren eçagutzera, mana nieçan beguira ledin hura igor neçaqueno Cesargana.
21但保罗要求把他留下，等待皇上裁判，我就下令把他押起来，等候解往凯撒那里。”
22Agrippac orduan erran cieçón Festusi, Nahi niquec neurorrec-ere guiçona ençun. Eta harc, Bihar, dio, ençunen duc.
22亚基帕对非斯都说：“我也愿意听听这人说些什么。”非斯都说：“明天就请你来听。”
23Bada biharamunean ethorri ciradenean Agrippa eta Bernice pompa handirequin, eta sarthu ciradenean audiencián capitainequin eta hirico gendé authoritatezcoequin: Festusen manamenduz erekar cedin Paul.
23第二天，亚基帕和百尼基威风凛凛地来了，同千夫长和城中的显要进了厅堂。非斯都吩咐一声，就有人把保罗提出来。
24Eta Festusec dio, Regue Agrippá, eta hemen gurequin çareten guciác, badacussaçue guiçon haur, hunez Iuduén compainia gucia minçatu içan çait hambat Ierusalemen nola hemen, heyagoraz, hunec eztuela guehiagoric vici behar.
24非斯都说：“亚基帕王和在座的各位，请看这个人。耶路撒冷和本地的犹太人都向我请求，嚷着说这个人不该活着。
25Baina nic eriden dut, deus hunec eztuela eguin herio mereci duenic: badaric-ere bera Augustogana appellatu denaz gueroz, deliberatu dut harengana igortera.
25我查明他没有犯什么该死的罪，但是他自己既然要向皇上上诉，我就决定把他解去。
26Huneçaz cer seguric scriba dieçodan iaunari eztut. Halacotz ekarri vkan dut çuetara, eta principalqui hiregana, regue Agrippá, informatione eguinic cer scriba dudançát.
26关于这个人，我没有什么可以呈奏主上的。所以把他带到你们面前，特别是你亚基帕王面前，为要在审查之后，有所陈奏。
27Ecen eztela raçoinic irudi daut, presonér baten igortea, eta haren contrataco hoguenac eztitecen notifica.
27因为我认为解送囚犯，不指明他的罪状，是不合理的。”