1Orduan sarthuric vncira iragan cedin berce aldera, eta ethor cedin bere hirira.
1治好瘫子（可2:1-12；路5:17-26）
2Eta huná, presenta cieçoten paralyticobat ohean cetzanic: eta ikussiric Iesusec hayén fedea, erran cieçón paralyticoari, Auc bihotz on, semé, barkatu çaizquic eure bekatuac.
2有人把一个躺在床上的瘫子带到他那里。耶稣看见他们的信心，就对瘫子说：“孩子，放心！你的罪赦了。”
3Eta huná, Scribetaric batzuc erraiten çuten bere baithan, Hunec blasphematzen du.
3有几位经学家彼此说：“这个人在说僭妄的话。”
4Eta ikussiric Iesusec hayén pensamenduac, erran ceçan, Cergatic gaichtoqui pensatzen duçue çuen bihotzetan?
4耶稣看出他们所想的，就说：“你们心里为什么存着恶念呢？
5Ecen cein da erratchago, erraitea, Barkatu çaizquic eure bekatuac: ala erraitea, Iaiqui adi eta ebil adi?
5说‘你的罪赦了’，或说‘起来行走’，哪一样容易呢？
6Daquiçuençat bada ecen guiçonaren Semeac baduela authoritate lurrean bekatuén barkatzeco (orduan diotsó paralyticoari) Iaiqui adi, har eçac eure ohea, eta habil eure etcherát.
6然而为了要使你们知道人子在地上有赦罪的权柄，（他就对瘫子说：）起来，拿起你的床，回家去吧。”
7Orduan iaiquiric ioan cedin bere etcherát.
7他就起来回家去了。
8Eta gendetzéc hori ikussiric mirets ceçaten, eta glorifica ceçaten Iaincoa, ceinec eman vkan baitraue halaco authoritatea guiçoney.
8群众看见，就起了敬畏的心，颂赞那把这样的权柄赐给人的 神。
9Eta handic iragaiten cela Iesusec ikus ceçan guiçombat peage lekuan iarria Mattheu deitzen cenic, eta diotsó, Arreit niri. Eta iaiquiric iarreiqui cequión:
9呼召马太（可2:14-17；路5:27-32）耶稣从那里往前走，看见一个人，名叫马太，坐在税关那里，就对他说：“来跟从我！”他就起来跟从了耶稣。
10Eta guertha cedin Iesus haren etchean mahainean iarriric cegoela, huná, anhitz publicano eta vicitze gaichtotacoric ethorriric, iar baitzitecen mahainean Iesusequin eta haren discipuluequin.
10耶稣在屋里吃饭的时候，有很多税吏和罪人来与他和门徒一起吃饭。
11Eta hori ikussiric Phariseuéc erran cieçén haren discipuluey, Cergatic publicanoequin eta vicitze gaichtotacoequin iaten du çuen magistruac?
11法利赛人看见了，就对他的门徒说：“你们的老师为什么跟税吏和罪人一起吃饭呢？”
12Orduan Iesusec hori ençunic erran ciecén, Osso diradenéc eztute medicuren beharric, baina eri diradenéc.
12耶稣听见了，就说：“健康的人不需要医生，有病的人才需要，
13Baina çoazte, eta ikas eçaçue cer den, Misericordia nahi dut eta ez sacrificio. Ecen eznaiz ethorri iustoén deitzera, baina bekatorén, emendamendutara.
13‘我喜爱怜悯，不喜爱祭祀’，你们去想一想这话的意思吧。我来不是要召义人，而是要召罪人。”
14Orduan ethor citecen harengana Ioannesen discipuluac, cioitela, Cergatic guc eta Phariseuéc barur eguiten dugu maiz, eta hire discipuluéc ezpaitute baruric eguiten?
14新旧的比喻（可2:18-22；路5:33-39）那时，约翰的门徒前来问耶稣：“为什么我们和法利赛人常常禁食，你的门徒却不禁食呢？”
15Eta erran ciecen Iesusec, Ezconduaren gamberaco gendéc doluric ekar ahal dirote, ezcondua hequin deno? Baina ethorriren dirade egunac edequiren baitzaye ezcondua eta orduan barur eguinen baituqueite.
15耶稣回答：“新郎跟宾客在一起的时候，宾客怎能哀痛呢？但到了时候，新郎就要从他们中间被取去，那时他们就要禁食了。
16Halaber nehorc eztrauca eratchequiten oihal pedaçu latzbat abillamendu çar bati: ecen compligarri eratchequiac edequiten du abillamendutic, eta gaizquitzenago da ethendurá.
16没有人会拿一块新布补在旧衣服上，因为补上的会把衣服扯破，裂的地方就更大了。
17Eta eztute eçarten mahatsarno berria çahagui çarretan: ezpere lehertzen dirade çahaguiac, eta mahatsarnoa issurten, eta çahaguiac galtzen: baina mahatsarno berria çahagui berrietan eçarten duté, eta biac beguiratzen dirade.
17也没有人会把新酒装在旧皮袋里，如果这样，皮袋就会胀破，酒就漏出来，皮袋也损坏了。人总是把新酒装在新皮袋里，这样，两样都可以保全。”
18Gauça hauc hæy erraiten cerauztela, huná, iaun batec ethorriric adora ceçan hura, cioela, Ene alaba orain hil içan duc: baina ethorriric eçarrac eure escua haren gainean, eta vicico baita.
18治好血漏病的女人（可5:22-34；路8:41-48）耶稣对他们说话的时候，有一位会堂的主管走来跪在他面前，说：“我的女儿刚死了，但请你来按手在她身上，她必活过来。”
19Eta iaiquiric Iesus iarreiqui cequión, eta haren discipuluac.
19于是耶稣和门徒起来跟着他去了。
20(Eta huná, hamabi vrthez odol iariatzez eri cen emazte batec guibeletic ethorriric hunqui ceçan haren abillamendu ezpaina.
20有一个女人，患了十二年的血漏病，她走到耶稣背后，摸他衣服的繸子，
21Ecen erraiten çuen bere baithan, Baldin solament hunqui badeçat haren abillamendua, sendaturen naiz.
21因为她心里说：“只要摸到他的衣服，我就必痊愈。”
22Orduan Iesusec itzuliric eta hura ikussiric erran ceçan, Aun bihotz on, alabá, eure fedeac saluatu au. Eta senda cedin emaztea ordu berean).
22耶稣转过来看见她，就说：“女儿，放心！你的信心使你痊愈了。”从那时起，那女人就好了。
23Eta Iesusec ethorriric iaun haren etchera eta ikussiric soinulariac, eta gendetzea tumultu ari cela,
23使女孩复活（可5:35-43；路8:49-56）耶稣进了那主管的家，看见有吹笛的人和喧哗的群众，
24Dioste, Retira çaitezte, ecen ezta hil nescatchá: baina lo datza. Eta truffatzen ciraden harçaz.
24就说：“出去！这女孩不是死了，只是睡了。”他们就嘲笑他。
25Eta idoqui içan cenean gendetzea, sarthuric, har ceçan haren escua: eta iaiqui cedin nescatchá.
25耶稣赶走众人之后，进去拉着女孩的手，女孩就起来了。
26Eta laster ceguian fama hunec lur hartan gucian.
26这消息传遍了那一带。
27Eta Iesus handic iragaiten cela, iarreiqui içan çaizcan bi itsu oihuz ceudela, eta cioitela, Auc pietate guçaz, Dauid-en semeá.
27治好瞎子耶稣离开那里的时候，有两个瞎子跟着他，喊着说：“大卫的子孙，可怜我们吧！”
28Eta ethorri cenean etchera, ethor citecen harengana itsuoc, eta dioste Iesusec, Sinhesten duçue hori ahal daididala? Diotsote, bay Iauna.
28耶稣进了房子，他们来到他那里。耶稣问他们：“你们信我能作这些事吗？”他们回答：“主啊，我们信。”
29Orduan hunqui citzan hayén beguiac, cioela, Çuen fedearen araura eguin bequiçue.
29于是耶稣摸他们的眼睛，说：“照你们的信心给你们成就吧。”
30Eta irequi citecen hayén beguiac, eta debeta citzan mehatchurequin Iesusec, cioela, Beguirauçue nehorc eztaquian.
30他们的眼睛就看见了。耶稣严严地嘱咐他们：“千万不可让人知道。”
31Baina hec ilkiric barreya ceçaten haren famá herri hartan gucian.
31他们却出去，把他所作的事传遍了那一带。
32Eta hec ilkiten ciradela, huná, presenta cieçoten guiçon mutu demoniatubat.
32治好哑巴他们出去的时候，有人带着一个被鬼附着的哑巴来见耶稣。
33Eta deabrua campora egotzi içan cenean, minça cedin mutua: eta mirets ceçaten gendetzéc, cioitela, Egundano ezta aguertu hunelaco gauçaric Israelen.
33耶稣把鬼赶走之后，哑巴就说话了。众人都很惊奇，说：“这样的事，在以色列从来没有见过。”
34Baina Phariseuéc erraiten çuten, Deabruén princearen partez campora egoizten ditu deabruac.
34但法利赛人说：“他不过是靠鬼王赶鬼罢了。”
35Eta inguratzen cituen Iesusec hiri eta burgu guciac, iracasten ari cela hayén synagoguetan, eta predicatzen çuela resumaco Euangelioa eta sendatzen çuela eritassun mota gucia eta langore mota gucia populuan.
35庄稼多，工人少耶稣走遍各城各乡，在各会堂里教导人，宣扬天国的福音，医治各种疾病、各种病症。
36Eta ikussiric Iesusec gendetzeac, compassione har ceçan heçaz, ceren baitziraden errebelatuac eta barreyatuac ardi artzainic eztutenac beçala.
36他看见群众，就怜悯他们，因为他们困苦无依，像没有牧人的羊一样。
37Orduan dioste bere discipuluey, Segur vztá handi da, baina languile guti.
37他就对门徒说：“庄稼多，工人少；
38Othoitz eguioçue bada vzta Iabeari, irion ditzan languileac bere vztara.
38所以你们应当求庄稼的主派工人去收割。”