1Karon ang hari nga si David tigulang na ug hataas na ang panuigon; ug siya gitabonan nila sa mga panapton, apan siya walay kainit.
1大衛的晚年大衛王老了,年事已高,他們雖用許多衣服蓋著他,他仍不感到暖和。
2Busa ang iyang mga ulipon miingon kaniya: Ipapangita alang sa akong ginoong hari ang usa ka batan-ong ulay: ug patindoga siya sa atubangan sa hari ug ipaamoma siya: ug pahigdaa siya sa imong kilid, aron ang akong ginoong hari makakuha ug kainit.
2所以他的臣僕對他說:“不如為我主我王尋找一個年輕的處女,使她侍候在王面前,照顧王,睡在王的懷中,好使我主我王得到暖和。”
3Busa sila nangita ug usa ka maanyag nga dalaga sa tibook mga utlanan sa Israel ug nakakaplag kang Abisag, ang Sunamitanhon, ug gidala siya ngadto sa hari.
3於是他們在以色列全境尋找一個美貌的少女,結果找著了一個書念的女子亞比煞,就把她帶到王面前。
4Ug ang dalaga maanyag kaayo; ug iyang giamoma ang hari, ug gialimahan siya; apan ang hari wala moila kaniya.
4這少女極其美麗。她照顧王,服事他,可是王沒有與她發生過關係。
5Unya si Adonia ang anak nga lalake ni Haggith nagapahataas sa iyang kaugalingon, nga nagaingon: Ako magahari: ug nangandam siya ug mga carro ug mga mangangabayo, ug kalim-an ka tawo nga magadalagan pag-una kaniya.
5亞多尼雅的陰謀那時哈及的兒子亞多尼雅妄自尊大,說:“我必作王。”就為自己預備了戰車、騎兵,又有五十人在他前面奔走。
6Ug ang iyang amahan wala magpahigawad kaniya sa bisan unsang panahon sa pagsulti nga nagaingon: Nganong gibuhat mo ang ingon niana? ug siya usab usa ka tawo nga maayo kaayo ug dagway; ug siya natawo sunod kang Absalom.
6他的父親從來沒有責難他說:“你為甚麼這樣作呢?”他的容貌也很英俊,他是在押沙龍之後生的。
7Ug siya nakigsabut kang Joab ang anak nga lalake ni Sarvia, ug uban kang Abiathar, ang sacerdote: ug sila nga mingsunod kang Adonia mingtabang kaniya.
7亞多尼雅與洗魯雅的兒子約押和亞比亞他祭司商議以後,二人都答應支持他。
8Apan si Sadoc, ang sacerdote, ug si Benaia ang anak nga lalake ni Joiada, ug si Nathan, ang manalagna, ug si Semei, ug Reihi, ug ang gamhanang mga tawo nga sakup ni David wala manguban kang Adonia.
8但撒督祭司、耶何耶大的兒子比拿雅,拿單先知、示每、利以和大衛的勇士都不擁護亞多尼雅。
9Ug si Adonia miihaw ug mga carnero ug mga vaca ug mga pinatambok nga mga mananap tupad sa bato sa Zoheleth, nga anaa sa luyo sa Rogel; ug gitawag niya ang tanan niyang mga igsoon, ang mga anak nga lalake sa hari, ug ang tanang mga tawo sa Juda, ang mga ulipon sa hari.
9有一天,亞多尼雅在隱.羅結旁邊,瑣希列的磐石那裡,宰殺牛羊和肥畜,邀請他所有的兄弟,就是王的眾子和所有作王的臣僕的猶大人,來參加筵席。
10Apan si Nathan, ang manalagna, ug si Benaia, ug ang gamhanang mga tawo, ug si Salomon nga iyang igsoong lalake, wala niya tawga.
10只是沒有邀請拿單先知、比拿雅、眾勇士和他的兄弟所羅門。
11Unya si Nathan namulong kang Bath-sheba ang inahan ni Salomon, nga nagaingon: Wala ba ikaw makadungog nga si Adonia ang anak nga lalake ni Haggith nagahari, ug si David nga atong ginoo wala mahibalo niana?
11拿單向拔示巴獻策拿單對所羅門的母親拔示巴說:“哈及的兒子亞多尼雅作了王,而我們的主大衛還不知道,你難道沒有聽見嗎?
12Busa karon, umari ka, tugoti ako, nagahangyo ako kanimo, nga magahatag ug tambag kanimo aron maluwas mo ang imong kaugalingong kinabuhi ug ang kinabuhi sa imong anak nga si Salomon.
12現在你來,我可以給你出一個主意,好救你的性命和你兒子所羅門的性命。
13Lumakaw ka ug umadto ka sa hari nga si David, ug ingna siya: Wala ba ikaw ginoo ko, oh hari, manumpa sa imong ulipon nga babaye, sa pag-ingon: Sa pagkamatuod si Salomon, ang imong anak nga lalake magahari sunod kanako, ug siya magalingkod sa akong trono? Ngano man lagi nga si Adonia maoy nagahari?
13你進去見大衛王,對他說:‘我主我王,你不是曾經向婢女起誓,說:“你的兒子所羅門必接續我作王,他要坐在我的王位上”嗎?現在為甚麼亞多尼雅作了王呢?’
14Ania karon, samtang nga magasulti pa ikaw uban sa hari, ako usab moadto sunod kanimo, ug magapamatuod sa imong mga pulong.
14你還在那裡與王說話的時候,我會隨後進來,證實你的話。”
15Ug si Bath-sheba misulod ngadto sa hari didto sa lawak: ug ang hari tigulang na kaayo; ug si Abisag ang Sunamitanhon nag-alagad sa hari.
15拔示巴見王陳訴於是拔示巴進到內室去見王。王很老了,書念的女子亞比煞正在服事王。
16Ug si Bath-sheba miyukbo, ug naghatag katahuran sa hari. Ug ang hari miingon: Unsay tuyo mo?
16拔示巴向王俯伏叩拜,王問:“你要甚麼?”
17Ug siya miingon kaniya: Ginoo ko, ikaw nanumpa tungod kang Jehova nga imong Dios, ngadto sa imong ulipon nga babaye, nga nagaingon : Sa pagkamatuod si Salomon nga imong anak nga lalake magahari sunod kanako, ug siya magalingkod sa akong trono.
17她回答說:“我主啊,你曾經指著耶和華你的 神向婢女起誓,說:‘你的兒子所羅門必接續我作王,他要坐在我的王位上’,
18Ug karon, tan-awa, si Adonia maoy nagahari; ug ikaw, akong ginoong hari, wala mahibalo niini.
18可是,現在亞多尼雅作了王了;而我主我王,你還不知道。
19Ug siya nag-ihaw ug mga vaca ug mga pinatambok nga mga mananap ug mga carnero nga tinagdaghan, ug iyang gitawag ang tanang mga anak nga lalake sa hari ug si Abiathar, ang sacerdote, ug si Joab, ang capitan sa panon; apan si Salomon, ang imong ulipon, wala niya tawga.
19他宰殺了許多公牛、肥畜和羊,邀請了王所有的兒子、亞比亞他祭司和軍隊的元帥約押,卻沒有邀請王的僕人所羅門。
20Ug ikaw, ginoo ko nga hari, ang mga mata sa tibook Israel anaa kanimo, nga sultihan mo sila kong kinsa ang molingkod sa trono sa akong ginoo nga hari sunod kaniya.
20我主我王啊,現在以色列眾人的眼睛都看著你,等你告訴他們誰要坐在我主我王的王位上,接續你作王。
21Sa laing pagkaagi mahatabo, sa diha nga matulog na ang akong ginoong hari uban sa iyang mga amahan, nga ako ug ang akong anak nga si Salomon pagaisipon lamang nga mga sad-an.
21否則,到我主我王與列祖同睡之後,我和我的兒子所羅門就要被算為罪人了。”
22Ug, ania karon, samtang nagasulti pa siya sa hari, si Nathan ang manalagna, misulod.
22拔示巴還在與王說話的時候,拿單先知就進來了。
23Ug ilang gisultihan ang hari, sa pag-ingon: Ania karon, si Nathan ang manalagna. Ug sa diha nga misulod siya sa atubangan sa hari, siya miyukbo sa atubangan sa hari ug ang iyang nawong pinatumong sa yuta.
23有人告訴王說:“拿單先知來了。”拿單來到王面前,向王叩拜。
24Ug si Nathan miingon: Ginoo ko, oh hari, namulong ba ikaw: Si Adonia magahari sunod kanako, ug siya molingkod sa akong trono?
24拿單說:“我主我王啊,你曾說過:‘亞多尼雅要接續我作王,坐在我的王位上’嗎?
25Kay milugsong siya niining adlawa, ug nakapangihaw ug mga vaca ug mga pinatambok nga mga mananap ug mga carnero sa tinagdaghan ug nagpatawag sa tanang mga anak nga lalake sa hari, ug sa mga capitan sa panon, ug kang Abiathar, ang sacerdote; ug, ania karon, sila nangaon ug nanginum sa atubangan niya, ug nanag-ingon: Mabuhi ang hari nga si Adonia!
25今天他下去宰殺了許多公牛、肥畜和羊,又請了王所有的兒子、眾軍長和亞比亞他祭司。他們正在亞多尼雅面前又吃又喝,說:‘亞多尼雅王萬歲。’
26Apan ako, gani ako nga imong ulipon, ug si Sadoc ang sacerdote, ug si Benaia ang anak nga lalake ni Joiada, ug ang imong ulipon nga si Salomon wala niya tawga.
26只有我,就是你的僕人,撒督祭司、耶何耶大的兒子比拿雅和你的僕人所羅門,他都沒有邀請。
27Mao ba kini ang butang nga gibuhat sa akong ginoong hari, ug ikaw wala magpakita sa imong mga ulipon kong kinsa ang molingkod sa trono sa akong ginoong hari sunod kaniya?
27我主我王是不是作了這事,而你沒有告訴你的眾臣僕,誰要接續我主我王,坐你的王位呢?”
28Unya ang hari nga si David mitubag ug miingon: Tawga ngari kanako si Bath-sheba. Ug siya miadto sa atubangan sa hari, ug mitindog sa atubangan sa hari.
28王起誓應許立所羅門為王大衛回答說:“召拔示巴到我這裡來。”於是拔示巴來到王面前,站在那裡。
29Ug ang hari nanumpa, ug miingon: Ingon nga si Jehova buhi, nga maoy nagluwas sa akong kalag gikan sa tanang kalisdanan.
29王就起誓說:“我指著曾經救我的性命脫離一切患難的永活的耶和華起誓,
30Sa pagkamatuod ingon nga ako nanumpa kanimo pinaagi kang Jehova, ang Dios sa Israel, nga nagaingon: Sa pagkatinuod si Salomon ang imong anak magahari sunod kanako, ug siya molingkod sa ibabaw sa akong trono ilis kanako; sa pagkamatuod gayud buhaton ko niining adlawa.
30我從前怎樣指著耶和華以色列的 神向你起誓,說:‘你的兒子所羅門必接續我作王,要坐在我的王位上’,我今天也必照樣行。”
31Unya si Bath-sheba miyukbo uban ang iyang nawong ngadto sa yuta, ug naghatag katahuran sa hari, ug miingon: Hinaut unta nga ang akong ginoong hari nga si David mabuhi sa walay katapusan.
31於是拔示巴面伏在地,向王叩拜,說:“願我主大衛王萬歲!”
32Ug ang hari nga si David miingon: Tawga ngari kanako si Sadoc nga sacerdote, ug si Nathan nga manalagna, ug si Benaia ang anak nga lalake ni Joiada. Ug sila nangadto sa atubangan sa hari.
32所羅門在基訓受膏為王大衛王又說:“召撒督祭司、拿單先知和耶何耶大的兒子比拿雅到我這裡來。”他們都來到王面前。
33Ug ang hari miingon kanila: Dad-a uban kaninyo ang mga ulipon sa inyong ginoo, ug pakabay-a si Salomon nga akong anak nga lalake sa akong kaugalingong mula, ug dad-a siya ngadto sa ubos sa Gihon:
33王就對他們說:“你們要帶著你們主人的僕人,使我的兒子所羅門騎上我的騾子,送他下到基訓去。
34Ug padihogi siya didto kang Sadoc, ang sacerdote, ug kang Nathan, ang manalagna, sa pagkahari sa Israel; ug patunggon ninyo ang trompeta, ug umingon kamo : Mabuhi ang hari nga si Salomon.
34在那裡撒督祭司和拿單先知要膏立他作以色列的王。你們要吹角說:‘所羅門王萬歲!’
35Unya sumaka kamo nunot kaniya, ug siya mosaka ug molingkod sa akong trono; kay siya mao ang mahimong hari nga ilis kanako, ug siya gitudlo ko sa pagka-principe sa Israel ug sa Juda.
35然後你們要跟隨他上來;他要來坐在我的王位上;他要接續我作王。我已經立了他作以色列和猶大的統治者。”
36Ug si Benaia, ang anak nga lalake ni Joiada, mitubag sa hari, ug miingon, Amen: Si Jehova, ang Dios sa akong ginoo ang hari, moingon unta usab .
36耶何耶大的兒子比拿雅回答王說:“阿們!願耶和華我主我王的 神也是這樣說。
37Maingon nga si Jehova nag-uban sa akong ginoong hari, ingon man siya magauban unta kang Salomon, ug magabuhat unta sa iyang trono nga labing daku pa kay sa trono sa akong ginoong hari nga si David.
37耶和華怎樣與我主我王同在,願他也照樣與所羅門同在,使他的王位,比我主大衛王的王位更偉大。”
38Busa si Sadoc ang sacerdote, ug si Nathan, ang manalagna, ug si Benaia, anak nga lalake ni Joiada, ug ang Cerethnon, ug ang mga Pelethnon, nanlugsong, ug gipakabayo si Salomon sa mula ni David ug gidala siya ngadto sa Gihon.
38於是撒督祭司、拿單先知和耶何耶大的兒子比拿雅,以及基利提人和比利提人都下去,使所羅門騎上大衛王的騾子,送他到基訓去。
39Ug si Sadoc ang sacerdote, mikuha sa sungay nga may lana didto sa Balong-Balong, ug gidihogan si Salomon. Ug ilang gipatunog ang trompeta; ug ang tibook katawohan ming-ingon: Mabuhi ang hari nga si Salomon.
39撒督祭司從帳幕裡拿出那盛膏油的角,膏立所羅門;然後有人吹角,眾民就說:“所羅門王萬歲!”
40Ug ang tibook katawohan nanungas sunod kaniya, ug ang katawohan nanagpatingog sa mga tipano, ug nanagkalipay sa dakung kalipay, mao nga ang yuta daw nabuak sa ilang kagahub.
40眾民都跟隨他上去,吹著笛子,十分歡樂,以致大地也因他們的聲音震裂。
41Ug si Adonia ug ang tanang mga dinapit nga uban kaniya nakadungog niana sa tapus ang ilang pangaon. Ug sa diha nga nadungog ni Joab ang lanog sa trompeta, siya miingon: Ngano man nga ang kasaba sa ciudad maoy usa ka kasaba sa kagubot?
41亞多尼雅和所有與他在一起的賓客剛剛吃完了飯,聽到這聲音;約押聽到角聲,就說:“城裡為甚麼有這樣喧嚷的聲音呢?”
42Sa nagasulti pa siya, ania karon, si Jonathan ang anak nga lalake ni Abiathar ang sacerdote, miabut, ug si Adonia miingon: Sumulod ka; kay ikaw usa ka tawo nga may katakus, ug nagadala ug mga maayong balita.
42他還在說話的時候,亞比亞他祭司的兒子約拿單來了。亞多尼雅對他說:“進來吧!你是個忠義的人,一定帶來了好消息。”
43Ug si Jonathan mitubag ug miingon kang Adonia: Sa pagkamatuod ang atong ginoong hari nga si David naghimo kang Salomon nga hari.
43約拿單對亞多尼雅說:“不好了,我們的主大衛王已經立了所羅門為王了。
44Ug ang hari nagpadala uban kaniya kang Sadoc ang sacerdote, ug kang Nathan ang manalagna, ug kang Benaia ang anak nga lalake ni Joiada, ug ang mga Cerethnon, ug ang mga Pelethnon, ug ilang gipakabayo siya sa mula sa hari;
44王差派撒督祭司、拿單先知和耶何耶大的兒子比拿雅,以及基利提人和比利提人,與所羅門同去。他們使所羅門騎上王的騾子。
45Ug si Sadoc ang sacerdote, ug si Nathan ang manalagna, nagdihog kaniya nga hari didto sa Gihon; ug ming-abut sila gikan didto nga nanagkalipay, sa pagkaagi nga ang ciudad milanog pag-usab. Kini mao ang kagahub nga imong nadungog.
45撒督祭司和拿單先知已經在基訓膏立他作王。眾人都從那裡歡歡喜喜上路;你們聽見的聲音,就是城裡的喧鬧聲。
46Ug si Salomon usab nagalingkod sa trono sa gingharian.
46不但所羅門已經坐在這王國的王位上,
47Ug labut pa ang mga ulipon sa hari ming-adto aron sa pagbulahan sa atong ginoong hari nga si David, nga nagaingon: Ang imong Dios magahimo unta sa ngalan ni Salomon nga labing maayo kay sa imong ngalan, ug magahimo unta sa iyang trono nga labing daku kay sa imong trono: ug ang hari sa iyang kaugalingon miyukbo nga diha sa ibabaw sa higdaanan.
47而且王的臣僕也來為我們的主大衛王祝福說:‘願你的 神使所羅門的名聲比你的更尊榮,使他的王位比你的更偉大。’王就在床上屈身下拜。
48Ug namulong usab sa ingon niini ang hari: Bulahan si Jehova, ang Dios sa Israel, nga naghatag ug usa nga molingkod sa akong trono niining adlawa, bisan ngani ang akong mga mata makakita niini.
48王又這樣說:‘耶和華以色列的 神是應當稱頌的,因為他今天賜了一人坐在我的王位上,也使我親眼看見這事。’”
49Ug ang tanang mga dinapit ni Adonia nangahadlok, ug nanindog, ug nanlakaw ang tagsatagsa ka tawo sa iyang dalan.
49亞多尼雅害怕求饒亞多尼雅所有的賓客都懼怕,大家起身,各自逃走了。
50Ug si Adonia nahadlok tungod kang Salomon, ug siya mitindog, ug milakaw ug mikupot sa mga sungay sa halaran.
50亞多尼雅懼怕所羅門,就起來,去抓緊祭壇的角。
51Ug gisugilon kang Salomon, nga nagaingon: Ania karon, si Adonia nahadlok sa hari nga si Salomon; kay, tan-awa, siya nangupot sa mga sungay sa halaran, nga nagaingon: Papanumpaa ang hari nga si Salomon kanako sa pag-una nga dili niya patyon ang iyang ulipon sa pinuti.
51有人告訴所羅門說:“亞多尼雅懼怕所羅門王。他現在抓緊祭壇的角說:‘願所羅門王今天向我起誓,決不會用刀殺死他的僕人。’”
52Ug si Salomon miingon: Kong siya magapakita sa iyang kaugalingon nga usa ka tawong takus, walay usa ka lugas nga buhok nga mahulog sa yuta gikan kaniya; apan kong ang pagkadautan maoy makaplagan kaniya, mamatay siya.
52所羅門說:“他若是作一個忠義的人,他的頭髮連一根也不會掉在地上;但在他身上若是發現有甚麼惡行,他必定死。”
53Busa nagpasugo si Salomon nga hari ug ilang gipakanaug siya gikan sa halaran. Ug siya miadto ug mihatag katahuran sa hari nga si Salomon; ug si Salomon miingon kaniya: Pumauli ka sa imong balay.
53於是所羅門派人去把亞多尼雅從祭壇上帶下來。他來向所羅門叩拜;所羅門對他說:“回你的家去吧!”