1Ug ang mga Filistehanon nagtigum pagtingub sa ilang mga panon sa kasundalohan aron sa pagpakiggubat; ug nanagtigum sila pagtingub didto sa Socho, nga sakup sa Juda, ug nagpahaluna sa campo sa kinatung-an sa Socho ug sa Azeca, sa Ephes-dammim.
1歌利亞向以色列人挑戰非利士人聚集他們的軍隊作戰。他們聚集在屬猶大的梭哥，在梭哥和亞西加之間的以弗．大憫安營。
2Ug si Saul ug ang mga tawo sa Israel nanagtigum pagtingub, ug nagpahaluna sa campo sa walog sa Elah, ug gipatalay ang kasundalohan sa gubat batok sa mga Filistehanon.
2掃羅和以色列人也聚集起來，在以拉谷安營；他們列出戰陣，要迎戰非利士人。
3Ug ang mga Filistehanon nagtindog ibabaw sa bukid didto sa usang daplin, ug ang Israel nagtindog ibabaw sa bukid sa pikas nga daplin: ug may walog sa taliwala nila.
3非利士人站在這邊山上，以色列人站在那邊山上，中間有山谷分隔。
4Ug may migula nga usa ka bantugan gikan sa campo sa mga Filistehanon, nga ginganlan si Goliath, sa Gath, kansang gitas-on may unom ka maniko ug usa ka dangaw.
4有一個挑戰的人從非利士人的軍營中出來，名叫歌利亞，是迦特人，身高三公尺。
5Ug siya may usa ka salokot nga tumbaga sa iyang ulo, ug siya sinul-oban sa usa ka saput nga hiningbis; ug ang gibug-aton sa saput may lima ka libo ka siclo sa tumbaga.
5他頭戴銅盔，身穿鎧甲，鎧甲的銅重五十七公斤。
6Ug siya may putos nga tumbaga sa iyang mga bitiis, ug usa ka bangkaw nga tumbaga sa taliwala sa iyang mga abaga.
6他的腿上有銅護膝，兩肩之間背著一根銅槍。
7Ug ang tugdan sa iyang bangkaw sama sa usa ka likisan sa maghahabol; ug ang idlot sa iyang bangkaw timbang ug unom ka gatus ka siclo sa puthaw; ug ang magdadala sa iyang taming nag-una kaniya.
7另外，他手上拿著矛，矛桿有織布的機軸那麼粗，矛頭的鐵重七公斤。還有一個拿大盾牌的人在他前面走。
8Ug siya mitindog ug gisinggitan ang mga panon sa kasundalohan sa Israel, ug miingon kanila: Nganong nanganhi kamo sa pagtalay sa inyong kasundalohan aron sa pagpakiggubat? Dili ba ako usa ka Filistehanon, ug kamo mga sulogoon ni Saul? Pagpili kamo ug usa ka tawo alang kaninyo, ug paanhia siya kanako.
8歌利亞站著，向著以色列人的軍隊喊叫，對他們說：“你們為甚麼出來這裡擺列戰陣呢？我不是非利士人嗎？你們不是掃羅的僕人嗎？你們自己挑選一個人，叫他下到我這裡來吧。
9Kong siya makahimo sa pagpakig-away kanako, ug sa pagpatay kanako, nan kami mahimong inyong mga ulipon; apan kong ako ang makadaug kaniya, ug makapatay kaniya, nan, kamo mahimong among mga ulipon, ug magaalagad kanamo.
9如果他能與我決鬥，擊殺了我，我們就作你們的奴僕；但是，如果我能勝過他，擊殺了他，你們就作我們的奴僕，服事我們。”
10Ug ang Filistehanon miingon: Ako nagahagit sa mga panon sa kasundalohan sa Israel niining adlawa; hatagi ako ug usa ka tawo, aron kami magakaaway.
10那非利士人又說：“今天我向以色列人的軍隊罵陣。你們派一個人出來，我們可以決鬥！”
11Ug sa diha nga si Saul ug ang tibook nga Israel nakadungog niadtong mga pulonga sa Filistehanon, nangaluya sila, ug daku ang ilang kahadlok.
11掃羅和以色列眾人聽見了那非利士人所說的這些話，就都驚惶，非常害怕。
12Karon si David maoy anak nga lalake nianang taga-Ephraim sa Beth-lehem sa Juda, kansang ngalan mao si Isai; ug may walo siya ka mga anak nga lalake: ug ang tawo maoy usa ka tigulang nga tawo sa mga adlaw ni Saul, sa taliwala sa mga tawo siya taas na sa panuigon .
12大衛到達兵營大衛是猶大伯利恆的以法他人耶西的兒子；耶西有八個兒子。在掃羅的日子，耶西已經年紀老邁了。
13Ug ang totolo ka kamagulangang anak nga lalake ni Isai ming-adto sunod kang Saul sa gubat ug ang ngalan sa totolo niya ka anak nga lalake nga ming-adto sa gubat kuyog ni Saul mao si Eliab ang kamagulangan, ug ang sunod si Abinadab, ug ang ikatolo si Samma.
13耶西的三個大兒子跟隨了掃羅去作戰。去了作戰的這三個兒子的名字是：長子以利押、次子亞比拿達、三子沙瑪。
14Ug si David mao ang kamanghuran; ug ang totolo ka magulang mingnunot kang Saul.
14大衛是最小的，那三個年長的都跟隨掃羅去了。
15Karon si David mipaingon ngadto ug nganhi gikan kang Saul aron sa pagpakaon sa mga carnero sa iyang amahan didto sa Beth-lehem.
15大衛有時離開掃羅，回到伯利恆牧放他父親的羊群。
16Ug ang Filistehanon nagpahaduol buntag ug hapon, ug nagpakita sa iyang kaugalingon sulod sa kap-atan ka adlaw.
16那非利士人每天早晚都近前來，站著罵陣，一連有四十天之久。
17Ug si Isai miingon kang David nga iyang anak nga lalake: Dad-a karon alang sa imong mga igsoon kining usa ka epha nga sinanglag nga trigo, ug kining napulo ka book nga tinapay, ug dad-a kini sa pagdali ngadto sa campo sa imong mga igsoon;
17有一天，耶西對他的兒子大衛說：“你拿這十公斤烘了的穀子和這十個餅去給你的哥哥們；你要跑到營裡去給你的哥哥們，
18Ug dad-a kining napulo ka queso ngadto sa capitan sa ilang mga linibo, ug tan-awa kong naunsa ang kahimtang sa imong mga igsoon, ug kuhaa ang ilang panaad.
18又拿這十塊乳酪去給他們的千夫長，看看你的哥哥們平安不平安，把他們的家書帶回來。”
19Karon si Saul, ug sila, ug ang tanan nga katawohan sa Israel, didto sa walog sa Elah, nakig-away sa mga Filistehanon.
19掃羅和大衛的哥哥們，以及以色列眾人都在以拉谷與非利士人作戰。
20Ug si David mibangon pagsayo sa buntag, ug gibilin ang mga carnero sa usa ka magbalantay, ug midala, ug milakaw, sumala sa gisugo kaniya ni Isai; ug siya nahiabut sa dapit sa mga carromata, sa diha nga ang panon nga nagpadulong sa unahan sa panag-awayan naninggit tungod sa gubat.
20大衛清早起來，把羊群託給一個看守的人，就照著耶西所吩咐他的，帶著食物去了。他來到軍營中的時候，軍隊正出去列陣，吶喊助陣。
21Ug ang Israel ug ang mga Filistehanon nanagpatalay sa kasundalohan sa gubat, sa kahimtang nga ang panon sa kasundalohan sa Israel nagkaatbang sa panon sa kasundalohan sa mga Filistehanon.
21以色列人和非利士人都擺列陣勢，互相對峙。
22Ug si David nagbilin sa iyang bantal sa kamot sa magbalantay sa mga bantal, ug midalagan ngadto sa panon sa kasundalohan ug nahiabut, ug miabiabi sa iyang kaigsoonan.
22大衛把身上的東西留在看守物件的人手中，跑到戰陣上去，向他的哥哥們問安。
23Ug sa diha nga siya nakigsulti kanila, ania karon, nahiabut ang mananaug nga Filistehanon sa Gath, si Goliath ang ngalan, gikan sa mga talay sa mga Filistehanon, ug namulong sa mao gihapong pulong: ug si David nakadungog niini.
23大衛正與他們說話的時候，那個討戰的人，就是迦特的非利士人，名叫歌利亞，從非利士人陣中上來；他說的又是同樣的那些話，大衛都聽見了。
24Ug ang tanang mga tawo sa Israel, sa diha nga nakakita sila sa tawo, nangalagiw gikan kaniya, ug nangahadlok sa hilabihan gayud .
24所有的以色列人一看見那人，就都從他面前逃跑，非常害怕。
25Ug ang mga tawo sa Israel ming-ingon: Nakakita ba kamo niining tawohana nga mitungas? sa walay duhaduha aron sa paghagit sa Israel kining tawohana mitungas: ug mahitabo nga ang tawo nga makapatay kaniya, ang hari magadato kaniya uban sa dagkung mga bahandi, ug magahatag kaniya sa iyang anak nga babaye, ug magahatag ug kagawasan sa balay sa iyang amahan sa Israel.
25以色列人彼此說：“這個上來的人你們看見了嗎？他上來是要向以色列人罵陣的。如果有人能擊殺他，王必賞賜他大財富，把自己的女兒給他作妻子，並且使他的父家在以色列中免納稅，免服役。”
26Ug si David namulong sa mga tawo nga nanagtindog tupad kaniya, nga nagaingon: Unsay buhaton sa tawo nga makapatay niining Filistehanon, ug makakuha sa pagkatalamayon sa Israel? Kay kinsa ba kining walay circuncicion nga Filistehanon nga siya nakighagit man sa mga panon sa kasundalohan sa buhing Dios?
26大衛問站在他旁邊的人說：“如果有人擊殺這個非利士人，除去以色列人的恥辱，那人會得到怎麼的對待呢？這未受割禮的非利士人是誰呢？竟敢向永活的 神的軍隊罵陣？”
27Ug ang katawohan mingtubag kaniya sa ingon niini, nga nagaingon: Kini pagabuhaton sa tawo nga makapatay kaniya.
27於是眾民用以上的那些話回答他說：“如果有人能擊殺他，那人必得這樣的對待。”
28Ug si Eliab nga iyang magulang nga igsoong lalake nakadungog sa diha nga siya nagapakigsulti sa mga tawo; ug ang kasuko ni Eliab misilaub batok kang David, ug siya miingon: Nganong nahianhi ka? ug kinsay imong gibinlan niadtong pipila ka book nga carnero didto sa kamingawan? Ako nahibalo sa imong garbo, ug sa pagkamapahitas-on sa imong kasingkasing; kay ikaw mianhi aron ikaw makatan-aw sa gubat.
28大衛與那些人說話的時候，他的大哥以利押聽見了，就向大衛發怒，說：“你為甚麼下這裡來呢？在曠野的那幾隻羊你託了給誰呢？我知道你的驕傲和你心裡的惡意。你下來是要看打仗。”
29Ug si David miingon: Unsa may akong nabuhat karon? Wala bay kapasikaran?
29大衛說：“我現在作了甚麼事呢？不是只說了一句話嗎？”
30Ug siya mitalikod gikan kaniya sa pag-atubang ngadto sa uban, ug misulti sa mao gihapon ingon sa iyang gisulti; ug ang katawohan mingtubag kaniya pag-usab ingon sa nahauna.
30大衛離開他的哥哥，轉向另一個人，問同樣的問題。眾民還是用先前的話回答他。
31Ug sa nadungog ang mga pulong nga gipamulong ni David, ilang gisubli kini sa atubangan ni Saul; ug iyang gipakuha siya.
31大衛自願出戰有人聽見大衛所說的這些話，就告訴掃羅；掃羅就派人去把大衛接來。
32Ug si David miingon kang Saul: Hinaut unta nga walay kasingkasing nga maluya tungod kaniya; ang imong sulogoon moadto ug makig-away batok niining Filistehanon
32大衛對掃羅說：“大家都不要因這非利士人喪膽，你的僕人要去與這非利士人決鬥。”
33Ug si Saul miingon kang David: Ikaw dili makahimo sa pag-adto aron sa pagpakig-away batok niining Filistehanon; kay ikaw usa lamang ka batan-on, ug siya usa ka tawo sa gubat sukad pa sa iyang pagkabatan-on.
33掃羅對大衛說：“你不能去與這非利士人決鬥，因為你年紀還輕，那人從小就作戰士。”
34Ug si David miingon kang Saul: Ang imong sulogoon nagabantay sa mga carnero sa iyang amahan; ug sa diha nga may ming-anha nga usa ka leon, kun usa ka oso, ug mitukob sa usa ka nating carnero sa panon,
34大衛對掃羅說：“你僕人是為父親放羊的，有時獅子或熊來了，從羊群中抓去一隻小羊，
35Akong gisunod siya, ug gibunalan ko siya, ug nagluwas sa nating carnero gikan sa baba niini; ug sa diha nga kini misukol kanako, gikuptan ko ang bungot niini, ug gibunalan ko siya, ug gipatay ko kini.
35我就出去追趕牠，擊打牠，從牠的嘴裡把小羊救出來。如果牠起來攻擊我，我就揪住牠的鬍鬚，擊打牠，把牠殺死。
36Ang imong sulogoon nakapatay sa leon ug sa oso; ug kining walay circuncicion nga Filistehanon mahimong sama sa usa kanila, sa pagtan-aw nga siya nakighagit sa panon sa kasundalohan sa Dios nga buhi.
36你僕人不但擊殺過獅子，也擊殺過熊。這個未受割禮的非利士人也必像一隻獅子或熊一樣，因為他向永活的 神的軍隊罵陣。”
37Ug si David miingon: Si Jehova nga nagluwas kanako gikan sa tiil sa leon, ug gikan sa tiil sa oso, siya magaluwas kanako gikan sa kamot niining Filistehanon. Ug si Saul miingon kang David: Lakaw, ug si Jehova magauban kanimo.
37大衛又說：“那曾救我脫離獅爪和熊掌的耶和華，也必救我脫離這非利士人的手。”於是掃羅對大衛說：“你去吧！願耶和華與你同在。”
38Ug gibistihan ni Saul si David sa iyang bisti, ug iyang gibutangan ug usa ka salokot nga tumbaga sa iyang ulo, ug gibistihan siya sa usa ka bisti nga hiningbis.
38掃羅把自己的戰袍給大衛穿上，把銅盔戴在他的頭上，又給他穿上鎧甲。
39Ug gitakin ni David ang iyang pinuti sa iyang bisti, ug misulay sa paglakaw; kay siya wala pa makasulay niana. Ug si David miingon kang Saul. Ako dili makaadto uban niini; kay wala pa ako makasulay niini. Ug gihubo kini ni David gikan kaniya.
39大衛把刀佩帶在戰袍上。因為他以前沒有穿過，現在試著走一下。大衛對掃羅說：“穿戴著這些東西，我不能走動，因為我從前沒有穿過。”大衛就把這些裝備從身上脫下來。
40Ug gibitbit niya ang iyang sungkod sa iyang kamot, ug nagpili siya ug lima ka mahinlo nga bato gikan sa sapa, ug gibutang kini sa puntil sa magbalantay sa carnero nga diha kaniya, bisan pa diha sa iyang poyo, ug ang iyang lamboyog dinha sa iyang kamot: ug napahaduol sa Filistehanon.
40他手中拿著自己的杖，又從溪裡挑選了五塊光滑的石子，放在口袋裡，就是牧人用的那種袋子，手裡又拿著甩石的機弦，就向那非利士人走近去。
41Ug ang Filistehanon miabut ug mipahaduol kang David; ug ang tawo nga nagdala sa taming nag-una kaniya.
41大衛擊殺歌利亞那非利士人也向著大衛慢慢走過來，拿大盾牌的人在他前面走。
42Ug sa paglingi sa Filistehanon, ug nakakita kang David, iyang gitamay siya, kay siya usa lamang ka batan-on, ug mapulapula, ug inubanan sa matahum nga panagway.
42那非利士人觀看，看見了大衛，就藐視他，因為他年紀還輕，面色紅潤，外貌英俊。
43Ug ang Filistehanon miingon kang David: Iro ba ako, nga ikaw mianhi kanako uban sa mga sungkod? Ug ang Filistehanon mitunglo kang David pinaagi sa iyang mga dios.
43那非利士人對大衛說：“難道我是一條狗嗎？你竟拿杖來攻擊我。”於是指著自己的神咒詛大衛。
44Ug ang Filistehanon miingon kang David: Umari ka kanako, ug ihatag ko ang imong unod sa mga langgam sa mga langit, ug sa mga mananap sa kapatagan.
44那非利士人又對大衛說：“你到我這裡來吧！我要把你的肉給空中的飛鳥和田野的走獸吃。”
45Unya miingon si David sa Filistehanon: Ikaw mianhi kanako uban sa usa ka pinuti, ug uban sa usa ka bangkaw, ug uban sa usa ka salapang apan ako mianhi kanimo sa ngalan ni Jehova sa mga panon, ang Dios sa mga panon sa mga kasundalohan sa Israel, nga imong gipanamastamasan.
45大衛回答那非利士人：“你來攻擊我是靠刀、靠槍，但我來攻擊你是靠萬軍之耶和華的名；萬軍之耶和華就是你所辱罵的以色列軍隊的 神。
46Niining adlawa magatugyan si Jehova kanimo sa akong kamot; ug ako magabunal, ug magalunggo sa imong ulo gikan kanimo; ug ihatag ko ang mga minatay sa panon sa mga Filistehanon niining adlawa ngadto sa mga langgam sa kalangitan, ug sa mga ihalas nga mga mananap sa yuta; aron nga ang tibook yuta manghibalo nga adunay usa ka Dios sa Israel.
46今天耶和華要把你交在我手裡，我必擊殺你，砍下你的頭。今天我還要把非利士人軍隊的屍體給空中的飛鳥和地上的野獸吃。這樣，全地的人就都知道以色列中有一位 神。
47Ug aron nga kining tibook katilingban manghibalo nga si Jehova magaluwas dili pinaagi sa pinuti ug bangkaw: kay ang gubat iya ni Jehova, ug siya magahatag kanimo sa among kamot.
47也使這些人群都知道，耶和華拯救人不是靠刀，不是靠槍，因為戰爭的勝敗在於耶和華，他必把你們交在我們的手裡。”
48Ug nahitabo, sa diha nga ang Filistehanon mitindog, ug miadto ug mipahaduol aron sa pagtagbo kang David, nga si David midali, ug midalagan padulong sa panon sa kasundalohan aron sa pagtagbo sa Filistehanon.
48那非利士人起身，迎著大衛慢慢走過來；大衛也趕快往陣上跑去，迎戰那非利士人。
49Ug gikuot ni David ang iyang kamot sa iyang puntil, ug gikuha didto ang usa ka bato, ug gilabyog kini, ug naigo ang Filistehanon sa iyang agtang; ug ang bato nahilubong sa iyang agtang, ug nahiumod siya sa yuta.
49大衛伸手入口袋裡，從裡面拿出了一塊石子來，用機弦甩去，擊中了那非利士人的前額；石子穿入前額裡面，他就仆倒，面伏於地。
50Busa si David nakadaug sa Filistehanon uban sa usa ka lamboyog ug uban sa usa ka bato, ug naigo ang Filistehanon, ug gipatay siya; apan walay pinuti diha sa kamot ni David.
50這樣，大衛用機弦和一塊石子勝過了那非利士人。大衛擊殺了那非利士人，但他手中沒有刀。
51Unya si David midalagan, ug mitindog sa ibabaw sa Filistehanon, ug gikuha ang iyang pinuti, ug giibut kini gikan sa sakuban niana, ug gipatay siya, ug gipunggot ang iyang ulo niini. Ug sa pagtan-aw sa mga Filistehanon nga ang ilang mananaug patay na, sila nangalagiw.
51大衛跑過去，站在那非利士人的身邊，拿起他的刀來，把刀從鞘中拔出來，殺死他，又用刀砍下他的頭。非利士人看見他們的勇士死了，就都逃跑。
52Ug ang mga tawo sa Israel ug sa Juda mingbangon, ug naninggit, ug minglutos sa mga Filistehanon, hangtud nga ikaw mahiabut sa Gai, ug ngadto sa ganghaan sa Ecron. Ug ang mga nangasamad sa mga Filistehanon nangapukan diha sa alagianan ngadto sa Saraim, bisan ngadto sa Gath, ug ngadto sa Ecron.
52以色列人和猶大人就起來，高聲吶喊，追趕非利士人，直到迦特的入口和以革倫的城門。被刺死的非利士人都倒在沙拉音的路上，直到迦特和以革倫。
53Ug ang mga anak sa Israel namauli gikan sa paglutos sa mga Filistehanon, ug ilang gitulis ang ilang campo.
53以色列人窮追非利士人回來以後，就搶掠他們的營房。
54Ug gikuha ni David ang ulo sa Filistehanon, ug gidala kini ngadto sa Jerusalem; apan iyang gibutang ang iyang saput sa gubat didto sa iyang balongbalong.
54大衛拿起那非利士人的頭，把它帶到耶路撒冷去，卻把那人的武器放在自己的帳棚裡。
55Ug sa diha nga si Saul nakakita nga si David miadto batok sa Filistehanon, siya miingon kang Abner, ang capitan, sa panon, Abner kinsang anak kining batan-ona? Ug si Abner miingon: Ingon nga buhi ang imong kalag, Oh hari, dili ako makasugilon.
55掃羅召見大衛掃羅看見大衛出去迎戰那非利士人，就問元帥押尼珥：“押尼珥啊，這個年輕人是誰的兒子？”押尼珥回答：“我敢指著王起誓，我不知道。”
56Ug ang hari miingon: Pangutana kinsang anak ang batan-on.
56王說：“你去問問這個少年是誰的兒子。”
57Ug sa nahiuli na si David gikan sa pagpatay sa Filistehanon, gikuha siya ni Abner, ug gidala siya sa atubangan ni Saul uban ang ulo sa Filistehanon sa iyang kamot.
57大衛擊殺了那非利士人回來的時候，押尼珥迎接他，把他帶到掃羅面前，大衛手中還拿著那非利士人的頭。
58Ug si Saul miingon kaniya: Kang kinsang anak ikaw, ikaw batan-ong tawo? Ug si David mitubag: Ako ang anak sa imong sulogoon nga si Isai ang Beth-lehemnon.
58掃羅問他：“年輕人啊，你是誰的兒子？”大衛回答：“我是你僕人伯利恆人耶西的兒子。”