1Ug nahitabo, sa pagkadungog niana sa hari nga si Ezechias, iyang gigisi ang iyang mga saput, ug mitabon siya sa iyang kaugalingong saput nga sako, ug misulod sa balay ni Jehova.
1希西家向以賽亞求救(賽37:1~5)希西家王聽見了,就把自己的衣服撕裂,披上麻布,來到耶和華的殿。
2Ug iyang gipaadto si Eliacim, nga mao ang pangulo sa sulod-balay, ug si Sebna nga escriba, ug ang mga anciano sa mga sacerdote, nanagsul-ob sa saput nga sako, ngadto kang Isaias nga manalagna, ang anak nga lalake ni Amos.
2王又派王宮總管以利亞敬、書記舍伯那和祭司中的長老披上麻布,到亞摩斯的兒子以賽亞先知那裡。
3Ug sila mingingon kaniya: Kini mao ang giingon ni Ezechias: Kining adlawa mao ang adlaw sa kasamok, ug sa pagbadlong, ug sa pagpanamastamas; kay ang mga anak nangabut aron igaanak, ug wala nay kusog aron sa pagpahimugso.
3他們對他說:“希西家這樣說:‘今天是痛苦、責罰和侮辱的日子,好像嬰兒的產期到了,卻沒有力量生產。
4Tingali nga si Jehova nga imong Dios mamati sa mga pulong ni Rabsaces, nga gipadala sa hari sa Asiria nga iyang agalon aron sa paghagit sa Dios nga buhi, ug mobadlong sa mga pulong nga nadungog ni Jehova nga imong Dios: busa ipatugbaw ang imong pag-ampo alang sa salin nga nahabilin.
4或者耶和華你的 神聽到拉伯沙基所說的話(他就是他的主亞述王派來辱罵永活的 神的人),就因著耶和華你的 神所聽見的話責罰他。所以請為這裡餘剩的人獻上禱告。’”
5Tungod niini ang mga sulogoon ni hari Ezechias nangadto kang Isaias.
5希西家王的臣僕就來到以賽亞那裡。
6Ug si Isaias miingon kanila: Kini mao ang isulti ninyo sa inyong agalon: Kini mao ang giingon ni Jehova: Ayaw kahadlok sa mga pulong nga imong nadungog, nga pinaagi kanila ang mga sulogoon sa hari sa Asiria nagpasipala kanako.
6以賽亞安慰的話(賽37:6~7)以賽亞對他們說:“你們要這樣告訴你們的主人:‘耶和華這樣說:不要因你所聽見亞述王的隨從褻瀆我的話而驚怕。
7Ania karon, magabutang ako ug usa ka espiritu diha kaniya, ug siya makadungog ug mga balita, ug mopauli sa iyang kaugalingon nga yuta; ug himoon ko nga sa iyang kaugalingong yuta mapukan siya pinaagi sa pinuti.
7看哪,我要使他的心驚顫(“使他的心驚顫”原文作“放一個靈在他裡面”),他將聽見消息,就退回自己的地方去;我要使他在自己的國土倒在刀下。’”
8Mao nga si Rabsaces mipauli, ug hingkaplagan niya ang hari sa Asiria nga nakiggubat batok sa Libna; kay siya nakadungog nga ang hari nakagikan na sa Lachis.
8亞述王恐嚇的話(賽37:8~13)拉伯沙基回去,發覺亞述王正在攻打立拿,因為他曾聽說亞述王已拔營離開拉吉。
9Ug sa diha nga siya nakadungog ug pulong mahitungod kang Tirhakah hari sa Etiopia: Ania karon, siya migula aron sa pagpakig-away batok kanimo, siya mipadala ug mga sulogoon kang Ezechias, nga nagaingon:
9亞述王聽見有關古實王特哈加的消息說:“看哪,他出來要和你交戰。”於是亞述王再派使者去見希西家說:
10Kini mao ang igasulti ninyo kang Ezechias hari sa Juda, nga magaingon: Ayaw palimbonga kanimo ang imong Dios kang kansa ikaw nagasalig, nga nagaingon. Ang Jerusalem dili igahatag ngadto sa kamot sa hari sa Asiria.
10“你們要對猶大王希西家說:‘不要讓你所信靠的 神欺騙你說:耶路撒冷不會交在亞述王的手中。
11Ania karon, ikaw nakadungog kong unsa ang nahimo sa mga hari sa Asiria sa tanan nga mga yuta, pinaagi sa paglaglag kanila paghurot: ug maluwas ba ikaw?
11看哪,你聽過亞述列王怎樣對付列國,把它們完全毀滅,你會得著解救嗎?
12Nakaluwas ba ang mga dios sa mga nasud kanila, nga gipanglaglag sa akong mga katigulangan: ang Gozan ug Haran, ug Rezeph, ug ang mga anak sa Eden nga diha sa Thelasar?
12我祖先所消滅的民族,就是歌散人、哈蘭人、利色人和在提.拉撒的伊甸人,他們的神可曾解救他們嗎?
13Hain man ang hari sa Hamath, ug ang hari sa Arphad, ug ang hari sa ciudad sa Sepharvaim, ug sa Henah, ug sa Hivah?
13哈馬王、亞珥拔王、西法瓦音城的王、希拿王和以瓦王在哪裡呢?’”
14Ug gidawat ni Ezechias ang sulat gikan sa kamot sa mga sinugo, ug gibasa niya kini; ug si Ezechias misaka ngadto sa balay ni Jehova, ug gibuklad niya kini sa atubangan ni Jehova.
14希西家向 神禱告(賽37:14~20)希西家從使者手中接過信件,念完了,就上耶和華的殿。希西家把信件在耶和華面前展開。
15Ug si Ezechias nangamuyo kang Jehova, nga nagaingon: Oh Jehova, ang Dios sa Israel, nga nagalingkod ibabaw sa mga querubin, ikaw ang Dios, ikaw lamang, sa tanang mga gingharian sa yuta; ikaw ang nagbuhat sa langit ug sa yuta.
15希西家在耶和華面前禱告,說:“耶和華以色列的 神,坐在二基路伯中間的啊,只有你是地上萬國的 神,天地是你創造的。
16Ikiling ang imong igdulungog, Oh Jehova, ug pamatia ako ; bukha ang imong mga mata, Oh Jehova, ug tuman-aw; ug pamatia ang mga pulong ni Sennacherib, diin siya nagpadala kaniya aron sa pagpaasdang sa Dios nga buhi.
16耶和華啊!求你側耳聆聽;耶和華啊!求你睜眼垂顧;聽那派使者來侮辱永活的 神的西拿基立的話。
17Sa pagkatinuod, Oh Jehova, ang mga hari sa Asiria naglaglag sa mga nasud, ug sa ilang mga yuta,
17耶和華啊!亞述列王真的曾毀壞列國和它們的領土,
18Ug nagsalibay sa ilang mga dios ngadto sa kalayo; kay sila dili mga dios, kondili buhat sa mga kamot sa mga tawo, kahoy ug bato; busa ilang gilaglag kini.
18把它們的神丟進火裡,但他們並不是神,不過是人手用木頭、石頭做成的,因此他們可以把他們除掉。
19Busa karon, Oh Jehova, among Dios, luwason mo kami, nagapakilooy ako kanimo, gikan sa iyang kamot, aron ang tanang gingharian sa yuta manghibalo nga ikaw Jehova mao ang Dios nga usa ra.
19現在,耶和華我們的 神啊,求你從他的手中把我們拯救出來,地上萬國就可以知道只有你耶和華才是 神。”
20Unya si Isaias, ang anak nga lalake ni Amos, gipaadto kang Ezechias, sa pag-ingon: Kini mao ang gipamulong ni Jehova, ang Dios sa Israel: Ingon nga ikaw nangamuyo kanako batok kang Sennacherib, hari sa Asiria, gipatalinghugan ko ikaw .
20以賽亞預言亞述必敗(賽37:21~35)於是亞摩斯的兒子以賽亞派人去見希西家,說:“耶和華以色列的 神這樣說:‘你向我禱告有關亞述王西拿基立的事,我已經聽見了。’
21Kini mao ang pulong nga gipamulong ni Jehova mahitungod kaniya: Ang anak nga ulay sa Sion nagyubit kanimo ug nagkatawa kanimo sa pagtamay; ang anak nga babaye sa Jerusalem naglingo-lingo sa iyang ulo kanimo.
21下面是耶和華所說關於他的話:‘錫安的居民(“居民”原文作“處女”)藐視你,嗤笑你;耶路撒冷的居民在你背後搖頭。
22Kinsa ang imong gihagit ug gipasipalahan? ug batok kang kinsa nga gipataas mo ang imong tingog ug gisulinga mo ang imong mga mata? Bisan batok sa Balaan sa Israel.
22你辱罵了誰,褻瀆了誰?你揚聲攻擊誰呢?你高舉眼目是向誰傲慢呢?就是攻擊以色列的聖者。
23Pinaagi sa imong mga sulogoon gihagit mo ang Ginoo, ug nagaingon: Sa panon sa akong mga carro ako nakadangat sa kinatas-an sa mga bukid, ngadto sa kinailadman sa Libano; ug pagaputlon ko ang mga hataas nga mga cedro niini, ug ang pinili nga mga kahoy nga ayas niini; ug mosulod ako ngadto sa iyang kinalayoan nga puloy-anan, ang kalasangan sa iyang mabungaon nga kapatagan.
23你藉著你的使者侮辱了我的主,你說--我要用大批的戰車,攀登眾山的高峰,到達黎巴嫩山的頂端,砍伐高大的香柏樹,佳美的松木;我要進入極遠的峰巒,最茂密的森林。
24Ako nakakalot ug nakainum sa lain nga mga tubig, ug sa lapalapa sa akong mga tiil pagamalahon ko ang tanang mga suba sa Egipto.
24我掘井飲外地的水,我用腳掌踏乾埃及所有的河道。
25Wala ba ikaw makadungog kong giunsa ko kini pagbuhat sa dugay na karon, ug gibuhat kini gikan sa karaang panahon? Karon gipahinabo ko kini, aron maimo ang paglaglag sa mga kinutaan nga mga ciudad sa mga tipun-og nga magun-obon.
25你沒有聽過嗎?在遠古我已決定,在古時我已籌劃,現在我要實現,就是你使設防城變成亂堆。
26Busa ang ilang mga pumoluyo may diyutay nga gahum, nangaluya ug nangagubot; sila sama sa mga balilisa kapatagan, ug sama sa malunhaw nga bunglayon, sama sa balili sa mga atop sa balay, ug sama sa liso nga nalaya sa dili pa makatubo.
26他們的居民沒有能力,驚惶、羞慚。他們好像田野的嫩草,青綠的蔬菜,和房頂上的草,還未長成就枯萎了。
27Apan ako nahibalo sa imong paglingkod, ug sa imong paggula, ug sa imong pag-anhi, ug sa imong pagkasuko batok kanako.
27你坐下,你出去,你進來,以及你對我所發的烈怒,我都知道。
28Tungod kay sa imong pagkasuko batok kanako, ug tungod sa imong pagkagarbuso nga nadunggan sa akong mga igdulungog, busa igabutang ko ang akong taga sa imong ilong, ug ang akong bocado sa imong mga ngabil, ug pagapabalikon ko ikaw sa dalan nga imong giagian.
28因為你向我發了烈怒,你狂傲的話進入我的耳中,我要把我的鉤子鉤在你的鼻子上,把嚼環套在你的嘴上,使你在你來的路上轉回去。
29Ug kini mao ang ilhanan kanimo: kamo magakaon niining tuiga sa magaturok sa iyang kaugalingon lamang , ug sa ikaduha nga tuig niadtong motubo sa mao gihapon; ug sa ikatolo ka tuig magapugas kamo, ug magaani, ug magatanum sa mga kaparrasan, ug kan-on ninyo ang bunga niini.
29‘這要給你作一個徵兆:這一年要吃自然生長的,第二年也要吃自己長出來的,第三年要撒種、收割,栽種葡萄園,吃它們的果子。
30Ug ang salin nga mahabilin sa balay sa Juda manggamot paingon sa ubos ug mamunga paingon sa ibabaw.
30猶大家逃脫的餘民,必再往下扎根,往上結果;
31Kay gikan sa Jerusalem mogula ang usa ka salin, ug gikan sa bukid sa Sion sila nga mogawas: ang mainitong tinguha ni Jehova magahimo niini.
31因為將有剩餘的人從耶路撒冷出來,將有逃脫的人從錫安山而來,耶和華的熱心必成全這事。
32Busa, kini mao ang gipamulong ni Jehova mahitungod sa hari sa Asiria: Siya dili moanhi dinhi niining ciudara, ni mopana ug usa ka udyong didto, ni moanha siya sa atubangan niana nga may taming, ni maghimo ug usa ka bungdo batok niana.
32因此,耶和華論到亞述王這樣說:他不會來到這城,不會在那裡射箭,也不會拿著盾牌向城進攻,不會築起土堆圍攻它。
33Sa dalan nga iyang giagian paingon nganhi, sa mao gihapon nga dalan siya mobalik, ug siya dili moanhi niining ciudara, namulong si Jehova.
33他必循他來的路回去,他必不能來到這城,這是耶和華的宣告。
34Kay ako magapanalipod niining ciudara sa pagluwas niini, tungod sa akong kaugalingon, ug tungod sa akong alagad nga si David.
34為了我和我僕人大衛的緣故,我必保護這城,拯救這城。’”
35Ug nahitabo niadtong gabhiona nga ang manolonda ni Jehova migula, ug gipamatay sa campo sa mga Asirianhon ang usa ka gatus ug kawaloan ug lima ka libo, ug sa pagbangon sa mga tawo sayo sa pagkabuntag: ania karon, kining tanan mga minatay.
35 神懲罰亞述王(代下32:20~21;賽37:36~38)那天晚上,耶和華的使者出去,在亞述軍營殺了十八萬五千人。早上,他們起來的時候,看哪,到處都是死屍。
36Busa si Sennacherib nga hari sa Asiria mipahawa, ug milakaw ug mibalik, ug mipuyo didto sa Ninive.
36於是亞述王西拿基立拔營離開,回去住在尼尼微。
37Ug nahitabo, sa diha nga nagasimba siya didto sa balay ni Nisroch nga iyang dios, nga si Adramelech ug si Saresar mitigbas kaniya sa pinuti: ug nangalagiw sila ngadto sa yuta sa Ararat: ug si Esarhadon nga iyang anak nga lalake naghari ilis kaniya.
37一日,他正在他的神亞斯洛的廟中叩拜的時候,亞得米勒和沙利巴用刀刺殺了他,然後逃到亞拉臘地。他的兒子以撒哈頓接續他作王。