1Ug si Abraham tigulang na, ug hilabihan na gayud pagkatigulang niya ; ug si Jehova nagpanalangin kang Abraham sa tanang butang.
1亞伯拉罕遣僕人為以撒娶妻亞伯拉罕老邁了，年事已高，耶和華在一切事上都賜福給他。
2Ug miingon si Abraham sa iyang sulogoon, ang labing tigulang sa iyang balay, nga mao siya ang nagbantay sa tanan nga iya: Ibutang mo, nangaliyupo ako kanimo, ang imong kamot sa ilalum sa akong paa;
2亞伯拉罕對他家中，管理所有產業的老僕人說：“請把你的手放在我的大腿底下。
3Ug ikaw papanumpaon ko tungod kang Jehova ang Dios sa mga langit, ang Dios sa yuta, aron dili ka magpili ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake gikan sa mga anak nga babaye sa mga Canaanhon diin ako magpuyo;
3我要你指著耶和華天地的 神起誓，不可從我現在居住的迦南人中，為我的兒子娶他們的女子為妻。
4Kondili nga umadto ka sa akong yuta ug sa akong kaubanan, ug magakuha ka ug asawa alang sa akong anak nga si Isaac.
4你卻要到我的故鄉、我的親族那裡去，為我的兒子以撒娶妻。”
5Ug ang sulogoon mitubag kaniya: Tingali ang babaye dili buot monunot kanako sa pag-anhi niining yutaa. Busa, igabalik ko ba ang imong anak nga lalake ngadto sa yuta nga gigikanan mo?
5僕人問亞伯拉罕：“如果那女子不願跟我到這地方來，我必須把你的兒子帶回你原出之地去嗎？”
6Ug si Abraham miingon: Matngonan mo nga dili mo ibalik ang akong anak nga lalake didto.
6亞伯拉罕對他說：“你要謹慎，切不可帶我的兒子回到那裡去。
7Si Jehova, ang Dios sa mga langit, nga mikuha kanako sa balay sa akong amahan ug sa yuta nga akong natawohan, ug siya nagsulti kanako, ug nanumpa siya kanako, ug nag-ingon: Sa imong kaliwatan igahatag ko kining yutaa, siya magasugo sa iyang manolonda sa atubangan mo, ug ikaw magakuha gikan didto ug asawa alang sa akong anak nga lalake.
7耶和華天上的 神，就是領我離開我的父家和我親族之地，曾經對我說話，又向我起誓的那位說：‘我必把這地賜給你的後裔。’他必在你前面差派他的使者，你就可以從那裡為我的兒子娶妻。
8Ug kong ang babaye dili buot monunot kanimo makagawas ka niining akong panumpa, apan nga dili mo lamang ibalik didto ang akong anak nga lalake.
8如果那女子不願跟你來，我叫你所起的這誓就與你無關了。只是不可帶我的兒子回到那裡去。”
9Ug ang sulogoon mibutang sa iyang kamot sa ilalum sa paa ni Abraham, nga iyang agalon, ug siya nanumpa kaniya mahitungod niining butanga.
9於是，僕人把手放在他主人亞伯拉罕的大腿下，為這事向亞伯拉罕起誓。
10Ug ang ulipon mikuha ug napulo ka mga camello, sa mga camello sa iyang agalon, ug milakaw siya; kay sa iyang kabubut-on anaa ang tanan nga mga bahandi sa iyang agalon; ug milakaw, ug miabut siya sa Mesopotamia sa lungsod ni Nachor.
10那僕人從他主人的駱駝裡取了十匹駱駝，帶著主人各樣的美物，起程往兩河之間的亞蘭去，到了拿鶴的城。
11Ug gipalubog niya ang mga camello sa gawas sa lungsod, haduol sa usa ka atabay sa tubig, sa takna sa kahaponon, sa takna sa paggula sa mga babaye aron sa pagkalos ug tubig.
11黃昏時分，女人出來打水的時候，那僕人就叫駱駝跪在城外的水井旁邊，
12Ug miingon siya: O Jehova, nga Dios sa akong agalon nga si Abraham, hatagi ako, pangayoon ko kanimo, ug maayong paglakaw karong adlawa, ug kaloy-i ang akong agalon nga si Abraham.
12然後禱告說：“耶和華我主人亞伯拉罕的 神啊，求你今日使我遇見好機會，施慈愛給我的主人亞伯拉罕。
13Ania karon, ako nagatindog haduol sa tuburan sa tubig, ug ang mga anak nga babaye sa mga tawo niining lungsora nagapaingon nganhi sa pagkalos ug tubig:
13我現在站在水泉旁邊，城內居民的女兒正出來打水。
14Ug mahitabo unta nga ang dalaga nga akong pagaingnon: Ipaubos ang imong banga, nangayo ako kanimo, aron nga paimnon mo ako; ug siya motubag unta: Uminum ka, ug pagapaimnon ko usab ang imong mga camello: hinaut unta nga siya mahimo nga imong pinili alang sa imong alagad nga si Isaac; ug sa ingon niini maila ko nga ikaw nagapakita ug kalooy sa akong agalon.
14我對哪一個少女說：‘請你放下水瓶來，讓我喝點水。’如果她回答：‘請喝，我也給你的駱駝喝。’願那少女就作你選定給你僕人以撒的妻子。這樣，我就知道你施慈愛給我的主人了。”
15Ug nahitabo nga sa wala pa siya makahuman sa iyang pagsulti, nga, ania karon, si Rebeca, nga gianak ni Bethuel, nga anak nga lalake ni Milca, nga asawa ni Nachor, igsoon nga lalake ni Abraham, migula siya uban ang iyang banga diha sa ibabaw sa iyang abaga.
15話還沒有說完，不料，利百加肩頭上扛著水瓶出來了。利百加是彼土利所生的。彼土利是亞伯拉罕兄弟拿鶴的妻子密迦的兒子。
16Ug ang dalaga maanyag kaayo nga pagatan-awon, ulay, wala pay lalake nga nakaila kaniya; ug mikanaug siya sa tuburan, ug gipuno niya ang iyang banga, ug misaka siya.
16那少女容貌非常美麗，還是個處女，沒有男人親近過她。她下到水泉那裡，打滿了水瓶，又上來。
17Ug ang sulogoon midalagan sa pagsugat kaniya, ug miingon: Paimna ako, nangamuyo ako kanimo, ug diyutay nga tubig sa imong banga.
17僕人就跑去迎著她，說：“請你把瓶裡的水給我喝一點。”
18Ug siya mitubag: Uminum ka, ginoo ko; ug iyang gidali, ug gipaubos ang iyang banga sa ibabaw sa iyang kamot, ug siya gipainum niya.
18那少女回答：“我主請喝。”就急忙把水瓶拿下來，托在手上給他喝。
19Ug sa human siya paimna, miingon siya: Alang sa imong mga camello usab magakalos ako ug tubig hangtud nga mahuman sila pag-inum.
19他喝足了，少女就說：“我也要為你的駱駝打水，直到牠們都喝足了。”
20Ug midali siya, ug gibubo niya ang iyang banga sa pasung, ug midalagan siya pag-usab sa atabay sa pagtimba ug tubig, ug mikalos siya alang sa tanan niyang mga camello.
20於是急忙把水瓶裡的水倒在槽裡，又跑到井旁去打水，給他所有的駱駝打上水來。
21Ug ang tawo mitutok kaniya, ug naghilum siya aron sa pag-ila kong si Jehova nagpanalangin kun wala sa iyang panaw.
21那人一句話也不說，只注視著她，要知道耶和華使他的道路亨通不亨通。
22Ug nahitabo nga sa human makainum ang mga camello, gihatagan siya sa tawo ug usa ka ariyos nga bulawan, nga nagatimbang ug tunga sa siclo, ug duruha ka pulceras alang sa iyang mga kamot nga timbang ug napulo ka siclo nga bulawan,
22駱駝喝足了，那人就拿出一個重近六克的金鼻環，戴在她的鼻子上，又拿出兩個重一百一十四克的金手鐲，套在她的手上，
23Ug miingon siya: Kang kinsa ka ba nga anak? Gipangayo ko kanimo nga itug-an mo kanako. Aduna bay dapit sa balay sa imong amahan nga aron among kaabutan?
23然後問她：“請你告訴我，你是誰的女兒？你父親的家裡有地方給我們住宿沒有？”
24Ug siya mitubag: Ako mao ang anak nga babaye ni Bethuel, nga anak nga lalake ni Milca, nga gianak niya kang Nachor.
24她回答：“我是密迦給拿鶴所生的兒子彼土利的女兒。”
25Siya nag-ingon pa kaniya: Ingon usab sa among balay kami adunay dagami ug daghan nga kompay, ug dapit alang sa pagpahulay.
25她又說：“我們有很多糧草和飼料，也有住宿的地方。”
26Ug ang tawo miduko, ug misimba kang Jehova.
26那人就跪下敬拜耶和華，
27Ug miingon siya: Dalayegon si Jehova, Dios sa akong agalon nga si Abraham, nga wala mahabulag ang iyang mahigugmaong kalolot ug ang iyang kamatuoran sa akong agalon; ug nagamando kanako si Jehova sa dalan sa balay sa mga igsoon sa akong agalon.
27說：“耶和華我主人亞伯拉罕的 神是應當稱頌的，因為他不斷以慈愛和信實待我的主人；耶和華也一路引導我，到了我主人的兄弟家裡。”
28Ug ang dalaga midalagan ug nagpahibalo kanila sa balay sa iyang inahan sumala niining mga pulonga.
28那少女就跑回去，把這些事都告訴了她母親家裡的人。
29Ug si Rebeca may usa ka igsoon nga lalake nga gihinganlan si Laban, nga midalagan sa gawas padulong sa tawo nga didto sa tuburan.
29利百加有一個哥哥，名叫拉班。
30Ug nahitabo nga sa pagpakakita niya sa singsing ug sa mga pulceras sa mga kamot sa iyang igsoon nga babaye ug sa pagpakadungog niya sa mga pulong ni Rebeca nga iyang igsoon nga nagaingon: Mao kini ang gisulti kanako niadtong tawohana; nga siya miadto kaniya, ug ania karon, nga siya didto sa tuburan uban sa mga camello.
30他看見了妹妹的鼻環和手上的手鐲，又聽見了妹妹利百加說：“那人對我這樣這樣說”，就跑去見外面水泉旁邊的那人。他來到那人跟前的時候，見他仍然站在駱駝旁邊的水泉那裡。
31Ug siya miingon kaniya : Umari ka, ikaw nga gipanalanginan ni Jehova; ngano nga ania ka sa gawas? Gihikay ko ang balay ug ang dapit alang sa mga camello.
31拉班說：“你這蒙耶和華賜福的，請進來吧，為甚麼站在外面呢？我已經收拾好了房間，也為駱駝預備了地方。”
32Unya ang tawo misulod sa balay, ug gihubaran ni Laban ang mga camello, ug iyang gihatagan sila ug dagami ug kompay, ug tubig sa paghimasa sa iyang mga tiil, ug sa mga tiil sa mga tawo nga ming-uban kaniya.
32那人就進了拉班的家。拉班卸了駱駝，拿糧草和飼料給駱駝吃，又拿水給那人和與他同來的人洗腳。
33Ug ilang gidulot sa iyang atubangan ang pagkaon; apan siya miingon: Dili ako mokaon hangtud nga ikasulti ko ang gisugo kanako. Ug siya miingon kaniya : Isulti mo.
33然後在他面前擺上食物，但那人說：“除非等我說完了我的事，我不會吃。”拉班說：“請說。”
34Ug miingon siya: Ako maoy sulogoon ni Abraham.
34那人說：“我是亞伯拉罕的僕人。
35Ug gipanalanginan ni Jehova ang akong agalon sa hilabiban uyamut, ug midaku siya ug siya gihatagan ug mga carnero, ug mga vaca, ug salapi ug bulawan, ug mga sulogoon nga lalake ug mga sulogoon nga babaye, ug mga camello ug mga asno.
35耶和華厚厚地賜福我主人，他就昌大起來；耶和華又賜給他羊群、牛群、金銀、僕婢、駱駝和驢。
36Ug si Sara nga asawa sa akong ginoo nag-anak kaniya sa usa ka anak nga lalake, sa iyang pagkatigulang; ug kaniya gihatag ang tanan nga iyang katigayonan.
36我主人的妻子撒拉年老的時候，給我主人生了一個兒子。我主人也把他一切所有的都給了這個兒子。
37Ug ako gipapanumpa sa akong agalon nga nag-ingon: Dili ka magpili ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake gikan sa mga babaye sa mga Canaanhon kang kinsang yuta maoy akong gipuy-an.
37我主人要我起誓，說：‘你不可從我現在居住的迦南地中，為我的兒子娶迦南的女子為妻。
38Apan umadto ka sa balay sa akong amahan, ug sa akong kaubanan ug magpili ka ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake.
38你要到我的父家，和我的族人那裡去，為我的兒子娶一個妻子。’
39Ug giingon ko ang akong agalon: Tingali ang babaye dili buot mosunod kanako.
39我問我主人：‘如果那女子不願跟我回來呢？’
40Ug siya miingon kanako: Si Jehova, nga sa iyang atubangan naglakaw ako, magapadala sa iyang manolonda kuyog kanimo, ug magapauswag sa imong dalan; nga ikaw magkuha ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake sa akong kaubanan sa panimalay sa akong amahan.
40他回答：‘我行事為人都在他面前的耶和華，必差派他的使者與你同去，使你的道路亨通，你就可以從我的族人和我的父家，給我的兒子娶一個妻子。
41Unya makagawas ikaw niining pagpanumpa, kong moabut ka sa akong kaubanan; ug kong ikaw dili nila hatagan sa dalaga makagawas ka sa akong pagpanumpa.
41只要你到了我的族人那裡去，我叫你起的誓就與你無關；他們若不把女子交給你，我叫你起的誓也與你無關。’
42Ug nakadangat ako karong adlawa didto sa atabay, ug miingon ako: O Jehova, Dios sa akong agalon nga si Abraham, kong ikaw magapauswag sa akong dalan nga akong pagalaktan.
42我今天到了水泉那裡，就說：‘耶和華我主人亞伯拉罕的 神啊，你若叫我所走的道路亨通，
43Ania ako nagatindog duol sa atabay sa tubig ug mahitabo unta nga ang dalaga nga moanhi aron sa pagkalos ug tubig, ug moingon ako kaniya: Hatagi ako, nagaampo ako kanimo, ug madiyutay nga tubig nga ilimnon gikan sa imong banga.
43那麼，我現在站在水泉旁邊，但願有一個少女出來打水，我要對她說：“請你把瓶裡的水給我喝一點。”
44Ug motubag unta siya: Uminum ka ug ingon man usab ang imong mga camello mokuha ako ug tubig; kini mao unta ang babaye nga gitagana sa Dios alang sa anak nga lalake sa akong agalon.
44她若對我說：“你請喝，我還要打水給你的駱駝喝。”願那女子就作耶和華給我主人的兒子所選定的妻子。’
45Ug sa wala pa mahuman ang akong pagsulti sa sulod sa akong kasingkasing, ania karon, si Rebeca nga nagadala sa iyang banga sa tubig diha sa iyang abaga, ug nanaug didto sa atabay ug mikalos sa tubig ; ug ako nag-ingon: Paimna ako.
45我心裡的話還沒有說完，利百加就肩頭扛著水瓶出來了，她下到水泉那裡去打水；我就對她說：‘請給我水喝。’
46Ug midali siya ug gipaubos niya ang iyang banga gikan sa iyang abaga, ug nag-ingon siya: Uminum ka ug paimnon ko usab ang imong mga camello. Ug miinum ako ug gipainum niya usab ang akong mga camello.
46她急忙從肩上拿下水瓶來，說：‘請喝，我還要給你的駱駝喝。’我喝了，她也打水給我的駱駝喝。
47Ug ako nangutana kaniya, ug miingon: Kang kinsa ba ikaw nga anak? Ug mitubag siya: Anak ni Bethuel nga anak nga lalake ni Nachor nga gianak kaniya ni Milca. Ug gibutang ko ang ariyos sa iyang ilong ug ang mga pulceras sa iyang mga bukton.
47於是我問她，說：‘你是誰的女兒？’她回答：‘我是密迦給拿鶴所生的兒子彼土利的女兒。’我就把鼻環戴在她的鼻子上，把手鐲套在她的兩手上。
48Ug miduko ako ug misimba ako kang Jehova ug gidalayeg ko si Jehova, ang Dios sa akong agalon nga si Abraham, nga nagmando kanako sa dalan nga matul-id aron sa pagkuha sa anak nga babaye sa igsoon sa akong agalon aron nga mahimo siya nga asawa sa iyang anak nga lalake.
48然後我跪下敬拜耶和華，稱頌耶和華我主人亞伯拉罕的 神，因為他引導我走恰當的路，使我得到我主人的兄弟的孫女，作我主人的兒子的妻子。
49Nan, karon kong buhaton ninyo ang mahigugmaong kalolot ug pagkamatinumanon sa akong agalon, magpahayag kamo kanako; ug kong dili ugaling, magpahayag kamo kanako, aron ako mosimang ngadto sa kamot nga too kun sa wala.
49現在你們若願意以慈愛和信實待我的主人，就請告訴我。如果不願意，也請你們告訴我；使我可以知道怎樣行。”
50Unya si Laban ug si Bethuel mingtubag ug ming-ingon sila: Kang Jehova nagagula kini nga butanga, dili kami makahimo sa pagsulti kanimo ug dautan ni maayo.
50拉班和彼土利回答，說：“這事既然出於耶和華，我們就不能對你說好說歹。
51Anaa diha si Rebeca sa atubangan mo, dawata siya, ug lumakaw ka ug ipaasawa siya sa anak nga lalake sa imong agalon, ingon sa gipamulong na ni Jehova.
51看哪，利百加就在你面前，你可以把她帶去，照著耶和華所說的，作你主人兒子的妻子。”
52Ug nahitabo nga sa nakabati ang sulogoon ni Abraham sa ilang mga pulong, siya sa iyang kaugalingon miyukbo sa yuta kang Jehova.
52亞伯拉罕的僕人聽到了他們這些話，就俯伏在地敬拜耶和華。
53Ug ang sulogoon nagkuha sa mga alahas nga salapi, ug mga alahas nga bulawan, ug mga saput ug kini gihatag kang Rebeca; ingon man usab siya mihatag ug mga butang hamili sa iyang igsoon nga lalake ug sa iyang inahan.
53那僕人拿出金器、銀器和衣服送給利百加，又把貴重的禮物送給她的哥哥和她的母親。
54Ug sila nangaon ug nanginum, siya ug ang mga tawo nga mingkuyog kaniya, ug minghigda didto sa tibook nga gabii; ug mingbangon sila sa pagkabuntag, ug siya miingon: Papaulia ako ninyo ngadto sa akong agalon.
54然後，僕人和與他同來的人才吃喝，並且住了一夜。他們早晨起來，僕人就說：“請打發我回到我主人那裡去吧！”
55Unya mingtubag ang iyang igsoon nga lalake ug ang iyang inahan: Pahulata ang dalaga kanamo sa pila lamang ka adlaw, bisan napulo lamang ka adlaw ug sa human niini makalakaw siya.
55利百加的哥哥和母親說：“讓這女孩子和我們同住多幾天，或是十天，然後她可以離去。”
56Ug siya miingon kanila: Ayaw kamo pagpugong kanako, kay nagatan-aw kamo nga si Jehova nagapanalangin sa akong panaw; papaulia na ako aron moadto ako sa akong agalon.
56僕人回答他們：“你們不要挽留我，耶和華既然使我的道路亨通，就請打發我回到我主人那裡去。”
57Unya sila mingtubag: Tawgon nato ang dalaga ug atong pangutan-on siya.
57他們說：“我們可以把那女孩子叫來，問問她的意思。”
58Ug gitawag nila si Rebeca, ug sila ming-ingon kaniya: Mouban ka ba niining tawohana? Ug siya mitubag: Oo, mouban ako.
58他們把利百加叫了來，問她：“你願意與這人同去嗎？”她回答：“我願意去。”
59Unya gitugotan nila sa pagpalakaw si Rebeca nga igsoon nila nga babaye, ug ang iyang iwa, ug ang sulogoon ni Abraham ug ang iyang mga tawo,
59於是，他們把自己的妹妹利百加，她的乳母和亞伯拉罕的僕人，以及同來的人，都打發走了。
60Ug gipanalanginan nila si Rebeca, ug sila miingon kaniya: Igsoon namo, mainahan ka unta sa linibolibo, ug ang imong kaliwatan makapanag-iya sa pultahan niadtong nanagdumot kanila.
60他們給利百加祝福，對她說：“我們的妹妹啊，願你作千萬人之母；願你的後裔，佔領仇敵的城門。”
61Unya mitindog si Rebeca ug ang iyang mga sulogoon nga babaye, ug nangabayo sila sa mga camello, ug ming-uban sila sa tawo; ug ang sulogoon nga lalake midawat kang Rebeca ug milakaw siya.
61以撒迎娶利百加利百加和她的眾使女就起來，騎上駱駝，跟著那人走；那僕人就帶著利百加走了。
62Ug mianhi si Isaac gikan sa atabay Beer-lahai-roi (atabay niadtong Buhi nga nagatan-aw kanako), kay siya nagpuyo sa yuta sa habagatan.
62那時，以撒剛從庇耳．拉海．萊回來，他原本是住在南地的。
63Ug migula si Isaac sa pagpalandong didto sa kapatagan sa takna sa kahaponon; ug giyahat niya ang iyang mga mata, ug hingtan-awan niya, ug ania karon, ang mga camello nga nanagpaingon kaniya .
63黃昏的時候，以撒出來田間默想。他舉目觀看，忽然看見來了些駱駝。
64Si Rebeca usab miyahat sa iyang mga mata, ug hingkit-an niya si Isaac, ug mikanaug siya sa camello.
64利百加舉目觀看，看見了以撒，就下了駱駝，
65Ug nangutana siya sa sulogoon: Kinsa ba kining tawohana nga gikan sa kapatagan nga nagasugat kanato? Ug ang ulipon mitubag: Kini mao ang akong agalon. Unya gikuha niya ang iyang pandong ug nagtabon siya sa iyang kaugalingon.
65問那僕人：“在田間走來迎接我們的這人是誰？”僕人回答：“他是我的主人。”利百加就拿面紗蒙在面上。
66Ug ang sulogoon nagsugilon kang Isaac sa tanan nga iyang gibuhat.
66僕人把所作的一切事，都告訴以撒。
67Ug gipasulod siya ni Isaac ngadto sa balongbalong sa iyang inahan nga si Sara, ug gidawat niya si Rebeca ug siya naasawa niya; ug siya gihigugma niya, ug ginalipay si Isaac sa tapus na ang kamatayon sa iyang inahan.
67以撒領利百加進了他母親撒拉的帳棚，並且娶了她。利百加就作了以撒的妻子。以撒愛利百加。以撒自從他母親去世後，這才得了安慰。