1Ug gitigum ni Ben-adad nga hari sa Siria ang tanan nga iyang mga panon, ug may katloan ug duha ka hari kauban niya, ug mga kabayo ug mga carro; ug mitungas siya ug gilibutan ang Samaria, ug nakig-away batok niana.
1便．哈达进攻亚哈
2Ug siya nagpadala ug mga sulogoon ngadto kang Achab, hari sa Israel, ngadto sa ciudad, ug miingon kaniya: Mao kini ang gipamulong ni Ben-adad,
2他派遣一些使者进城去见以色列王亚哈，对他说：“便．哈达这样说：
3Ang imong salapi ug ang imong bulawan, ako; ang imong mga asawa usab, ug ang imong mga anak, bisan ang labing maanyag, ako man.
3‘你的银子，你的金子都是我的；你的妻子和你最健壮的儿女也是我的。’”
4Ug ang hari sa Israel mitubag ug miingon: Kana sumala sa imong gipamulong, ginoo, Oh hari; ako imo man, ug ang tanan nga ania kanako.
4以色列王回答说：“我主我王啊，就照着你所说的，我和我所有的一切都可以归你。”
5Ug ang mga sinugo ming-anhi pag-usab, ug miingon: Sa ingon niini namulong si Ben-adad, sa pag-ingon: Ako sa pagkatinuod nagapasugo kanimo, nga nagaingon: Ihatag mo kanako ang imong salapi, ug ang imong bulawan, ug ang imong mga asawa, ug ang imong mga anak;
5那些使者再来说：“便．哈达这样说：‘我曾经差派人对你说：你要把你的银子，你的金子，你的妻子和你的儿女都给我。
6Apan paadtoon ko kanimo ang akong mga sulogoon ugma, maingon niining takna, ug ilang susihon ang imong balay, ug ang mga balay sa imong alagad; ug mahitabo nga bisan unsa nga matahum sa imong mga mata, ilang ibutang kana sa ilang mga kamot, ug kuhaon.
6明天大约这个时间，我要差派我的臣仆到你那里去；他们要搜查你的王宫和你臣仆的家；凡是他们看为宝贵的，他们都要下手拿走。’”
7Unya ang hari sa Israel nagpatawag sa tanang mga anciano sa yuta, ug miingon: Timan-i, ako nagahangyo kaninyo, ug, ania karon, kong giunsa niining tawohana ang pagpangita sa kadautan; kay nagapasugo kanako alang sa akong mga asawa, ug sa akong mga anak, ug sa akong salapi ug sa akong bulawan; ug ako wala magdumili kaniya.
7以色列王把国中所有的长老都召了来，对他们说：“请你们想想，看这人怎样的麻烦，他曾经差派人来我这里要我的妻子、我的儿女、我的银子和我的金子，我都没有拒绝他。”
8Ug ang tanang mga anciano ug ang tibook katawohan miingon kaniya: Dili ka magapanumbaling, ni magsugot ka .
8众长老和人民对王说：“不要听从他，也不要答应他。”
9Busa siya miingon sa mga sinugo ni Ben-adad: Suginli ang akong ginoong hari, nga ang tanan nga imong gikinahanglan pinaagi sa imong alagad sa sinugdan akong buhaton; apan kining butanga dili nako mahimo. Ug ang mga sinugo nanglakaw, ug gidala kaniya pag-usab ang pulong.
9于是亚哈对便．哈达的使者说：“请你们告诉我主我王说：‘王第一次差派人来向你仆人所要的一切，我都必照办；可是这次所要的，我却不能照办。’”于是使者去了，把这些话回复便．哈达。
10Ug si Ben-adad nagpadala kaniya, ug miingon: Ang mga dios magabuhat sa ingon kanako, ug labaw pa usab, kong ang abug sa Samaria makaigo sa mga hakup alang sa tanang katawohan nga nagasunod kanako.
10便．哈达又差派人去见亚哈说：“撒玛利亚的尘土若是足够跟从我的人每人捧一捧的话，愿神明惩罚我，并且加倍惩罚我。”
11Ug ang hari sa Israel mitubag ug miingon: Suginli siya, ayaw pagpagarboha siya nga nagabakus sa iyang hawak sa hinagiban ingon man siya nga nagahukas niana.
11以色列王回答说：“你们去告诉他，佩戴武器的人，不可像解除武器的那样自夸。”
12Ug nahitabo, sa pagkadungog ni Ben-adad niining balitaa, sa nagainum siya, siya ug ang mga hari nga didto sa mga pabiyon, nga siya miingon sa iyang alagad: Managtalay kamo alang sa gubat. Ug sila nanagtalay alang sa gubat batok sa ciudad.
12便．哈达与众王正在帐棚里喝酒，一听见了这话，就对他的臣仆说：“你们列队进攻。”他们就列队进攻那城。
13Ug, ania karon, usa ka manalagna miduol kang Achab nga hari sa Israel, ug miingon: Kini mao ang gipamulong ni Jehova: Nakita mo ba kining tibook nga dakung panon? ania karon, itugyan ko kini sa imong kamot niining adlawa; ug ikaw mahibalo nga ako mao si Jehova.
13先知预言便．哈达必败这时，忽然有一个先知前来见以色列王亚哈，说：“耶和华这样说：‘你看见这些强大的军兵吗？看啊，今天我必把他们交在你手里，你就知道我是耶和华。’”
14Ug si Achab miingon: Pinaagi kang kinsa? Ug siya miingon: Sa ingon niini namulong si Jehova: Pinaagi sa mga batan-on sa mga principe sa mga lalawigan. Unya siya miingon: Kinsay mosugod sa gubat? Ug siya mitubag: Ikaw.
14亚哈问：“借着谁呢？”先知回答：“耶和华这样说：‘借着跟从各省省长的年轻人。’”亚哈又问：“谁先开战呢？”先知说：“是你。”
15Unya iyang giihap ang mga batan-ong lalake sa mga principe sa mga lalawigan, ug sila duha ka gatus katloan ug duha: ug sunod kanila iyang giihap ang tibook katawohan, bisan ang tanang mga anak sa Israel, nga may pito ka libo.
15于是亚哈数点了跟从各省省长的年轻人，共有二百三十二人。以后，他又数点所有的人民，以色列众民共有七千人。
16Ug sila minggula sa udto. Apan si Ben-adad nga nag-inum nga nahubog didto sa mga pabiyon, siya ug ang mga hari, ang katloan ug duha ka mga hari nga mga mingtabang kaniya.
16亚兰人败逃在正午，便．哈达与帮助他的三十二个王正在帐棚里痛饮的时候，他们出发了。
17Ug ang mga batan-ong lalake sa mga principe sa mga lalawigan nanag-una paggula; ug si Ben-adad nagpadala, ug ilang gisuginlan siya, nga nagaingon: May mga tawo nga nagagikan sa Samaria.
17跟从各省省长的年轻人首先出发。便．哈达派人去察看，他们回报他说：“有人从撒玛利亚出来了。”
18Ug siya miingon: Bisan nanganhi sila sa kalinaw, dakpa silang buhi; kun sila nanganhi sa pagpakiggubat, dakpa silang buhi.
18便．哈达说：“如果他们是为了求和出来，你们要活捉他们；如果他们是为了争战出来，你们也要活捉他们。”
19Busa nanggula sa ciudad, ang mga batan-ong lalake sa mga principe sa mga lalawigan, ug ang mga kasundalohan nga nagasunod kanila.
19从城里出来的这些人，就是跟从各省省长的年轻人，军兵跟在他们后面。
20Ug silang tagsatagsa mipatay sa iyang tawo; ug ang mga Sirianhon nangalagiw, ug ang mga Israelhanon minglutos kanila: ug si Ben-adad, ang hari sa Siria nakagawas nga nagkabayo uban sa mga mangangabayo.
20他们各人遇见对手就杀。亚兰人逃跑，以色列人追赶他们。亚兰王便．哈达骑着马，与一些骑兵一起逃走。
21Ug ang hari sa Israel migula, ug gilaglag ang mga kabayo ug ang mga carro, ug gipamatay ang mga Sirianhon sa usa ka dakung kamatay.
21以色列王出来，攻打战马和战车，大大地击败了亚兰人。
22Ug ang manalagna miduol sa hari sa Israel, ug miingon kaniya: Lakaw, paglig-on sa imong kaugalingon, ug timan-i, ug tan-awa ang imong gibuhat; kay sa sunod nga tuig ang hari sa Siria mosulong batok kanimo.
22先知警告亚哈那先知前来见以色列王，对他说：“你要自强，留意看看你所要预备的，因为明年春天亚兰王必再上来攻击你。”
23Ug ang mga alagad sa hari sa Siria miingon kaniya: Ang ilang dios maoy dios sa mga kabungtoran; busa sila mga makusog labi pa kay kanato: apan makig-away kita kanila didto sa kapatagan ug sa walay duhaduha kita mahimong makusog labi pa kay kanila.
23亚兰王的臣仆对亚兰王说：“以色列人的神是山神，所以他们比我们强；但我们若是在平原上与他们争战，我们必比他们强大。
24Ug buhata kining butanga: kuhaa kining mga hari, ang tagsatagsa ka tawo gikan sa iyang dapit, ug butangi ug mga capitan nga ilis kanila;
24王应该这样作：把众王各人的职务解除，另立军官代替他们；
25Ug mag-ihap ka ug usa ka panong sundalo, sama sa panon nga imong nawala, kabayo alang sa kabayo ug carro alang sa carro; ug kita makig-away kanila didto sa kapatagan ug sa walay duhaduha kita makusog labi pa kay kanila. Ug iyang gipamati ang ilang tingog, ug nagahimo sa ingon.
25又照着王损失的军兵的数目，招募一支新的军队，照数补充战马和战车。然后我们可以与他们在平原上作战，我们必定比他们强。”王听从他们的话，并且这样行了。
26Ug nahitabo sa pag-abut sa sumad nga tuig, nga si Ben-adad nagaihap sa mga Sirianhon, ug mitungas ngadto sa Aphec, sa pagpakig-away batok sa Israel.
26便．哈达再战再败过了年，便．哈达数点了亚兰人，就上到亚弗去，要与以色列人争战。
27Ug ang mga anak sa Israel giihap, ug gipabalonan sa makaon, ug miasdang batok kanila: ug ang mga anak sa Israel nanagpahaluna sa atbang nila sama sa duha ka gagmay nga panon sa mga nating kanding; apan ang mga Sirianhon nakapuno sa yuta.
27以色列人数点人数，预备了粮食，就去迎战亚兰人。以色列人对着他们安营，好像两小群山羊羔；亚兰人却满布了那地。
28Ug ang usa ka tawo sa Dios miduol ug namulong sa hari sa Israel, ug miingon: Kini mao ang gipamulong ni Jehova, tungod kay ang mga Sirianhon nanag-ingon: Si Jehova mao ang usa ka dios sa mga kabungtoran, apan dili siya usa ka dios sa mga walog; busa itugyan ko kining dakung panon sa imong kamot, ug ikaw manghibalo nga ako mao si Jehova.
28有一位神人前来对以色列王说：“耶和华这样说：‘因为亚兰人说耶和华是山神，不是平原的神，所以我要把这些强大的军兵交在你手里，你们就知道我是耶和华。’”
29Ug sila mingpahaluna nga nanag-atbang sa pito ka adlaw. Ug mao kadto, nga sa ikapito ka adlaw ang gubat nagsugod; ug ang mga anak sa Israel mingpatay gikan sa mga Sirianhon usa ka gatus ka libo ka tawo nga nagtiniil sa usa ka adlaw.
29以色列人和亚兰人相对安营，共七天。到了第七日，两军终于接战了。那一天，以色列人杀了亚兰人步兵十万。
30Apan ang salin mingkalagiw ngadto sa Aphec, ngadto sa sulod sa ciudad; ug ang kuta napukan sa ibabaw sa kaluhaan ug pito ka libo ka tawo nga nanghibilin. Ug si Ben-adad mikalagiw, ug miadto sa ciudad, ngadto sa kinasudlan sa lawak.
30余下来的都逃入亚弗城里，城墙倒塌，压死了余下来的二万七千人。便．哈达也逃到城里来，躲进一间密室里。
31Ug ang iyang mga alagad miingon kaniya: Ania karon, kami nakadungog karon nga ang mga hari sa balay sa Israel mga maloloy-ong hari: kami nagahangyo kanimo nga magbutang kita sa sako sa atong mga hawak, ug mga pisi sa atong mga ulo, ug manggula ngadto sa hari sa Israel: basin na lamang siya magaluwas sa imong kinabuhi.
31他的臣仆对他说：“我们听说以色列家的王都是仁慈的王；我们不如腰束麻布，头套绳索，出去投降以色列王，或许他会使你的性命存活。”
32Busa nanagbakus sila ug sako sa ilang mga hawak, ug nanagbutang ug mga pisi sa ilang mga ulo, ug nangadto sa hari sa Israel, ug miingon: Ang imong alagad nga si Ben-adad miingon: Ako nagahangyo kanimo, buhia ako. Ug si Achab miingon: Buhi pa ba siya? Siya akong igsoon.
32于是他们腰束麻布，头套绳索，来见以色列王，对他说：“你的仆人便．哈达说：‘求你使我的性命存活！’”亚哈说：“他还活着吗？他是我的兄弟！”
33Karon ang mga tawo nanagpaniid nga masinabuton, ug naghinanali sa pagdakup kong kadto mao ba ang iyang hunahuna; ug sila miingon: Ang imong igsoon nga si Ben-adad. Unya siya miingon: Lakaw kamo, dad-a siya. Unya si Ben-adad miadto kaniya; ug iyang gipasaka siya sa carro.
33那些人认为这些话是个吉兆，急忙抓住他的话，说：“便．哈达是王的兄弟！”亚哈说：“你们去请他来。”便．哈达出来见王，亚哈就去请他上车。
34Ug si Ben-adad miingon kaniya: Ang mga ciudad nga nakuha sa akong amahan gikan sa imong amahan akong iuli; ug ikaw maghimo sa mga dalan alang kanimo sa Damasco, ingon sa gihimo sa akong amahan sa Samaria. Ug ako, miingon si Achab , magapaadto kanimo uban niining pakigsaad. Busa siya naghimo sa usa ka pakigsaad uban kaniya, ug gipaadto siya.
34便．哈达对王说：“我父亲从你父亲夺得的众城，我都必还给你；你可以为自己在大马士革设立市场，像我父亲在撒玛利亚设立市场一样。”亚哈说：“我与你立了这样的约，就放你去。”于是他和便．哈达立了约，就放他走了。
35Ug usa ka tawo sa mga anak nga lalake sa mga manalagna miingon sa iyang kauban, pinaagi sa pulong ni Jehova: Samari ako, nagahangyo ako kanimo. Ug ang tawo midumili sa pagsamad kaniya.
35先知责备亚哈放走敌人先知门徒中有一个人奉耶和华的命令对他的一个同伴说：“你打我吧！”可是，那人却不肯打他。
36Unya siya miingon kaniya: Tungod kay ikaw wala magtuman sa pulong ni Jehova, ania karon, sa diha nga ikaw mahamulag kanako ang usa ka leon mopatay kanimo. Ug sa diha nga siya nahamulag kaniya, hipalgan siya sa usa ka leon, ug gipatay siya.
36他就对那人说：“因为你不听从耶和华的话，你一离开我，就必有狮子咬死你。”那人一离开他，果然遇见了狮子，把他咬死。
37Unya siya nakakaplag ug laing tawo, ug miingon: Samari ako, nagahangyo ako kanimo. Ug ang tawo mitigbas kaniya, nga mitigbas ug misamad kaniya.
37先知的门徒又遇见另一个人，对他说：“你打我吧！”那人就打他，把他打伤。
38Busa ang manalagna mipahawa, ug naghulat sa hari duol sa alagianan, ug nagtakuban sa iyang kaugalingon pinaagi sa taptap ibabaw sa iyang mga mata.
38于是那先知去了，在路旁等候王。他用头巾蒙住自己的眼睛，把自己改了装。
39Ug sa pag-agi sa hari, siya misinggit sa hari; ug siya miingon: Ang imong alagad migula ngadto sa kinataliwad-an sa gubat, ug, ania karon, ang usa ka tawo mitipas ug nagdala ug usa ka tawo kanako, ug miingon: Bantayi kining tawohana: kong sa bisan unsang paagi siya mawala, nan ang imong kinabuhi ipahinungod alang sa iyang kinabuhi, kun sa laing paagi ikaw magabayad ug usa ka talento nga salapi.
39王从那里经过的时候，他向王呼叫说：“你仆人出征，在战阵之中，忽然有一个人转过来，带了另一个人来见我，说：‘你看守这个人，他若是走失了，就要你替他偿命，否则你要支付三十公斤银子。’
40Ug sanglit ang imong ulipon nalingaw dinhi ug didto, siya milakaw. Ug ang hari sa Israel miingon kaniya: Sa ingon niana ang imong paghukom; sa imong kaugalingon ikaw makatino niana.
40你仆人正在忙这忙那的时候，那人就不见了。”以色列王对他说：“你的判案就是这样，你已经自己判决了。”
41Ug siya nagdali, ug gikuha ang iyang taptap sa iyang mga mata; ug ang hari sa Israel nakaila kaniya nga siya sa mga manalagna.
41他急忙把蒙在眼上的头巾除下，以色列王就认出他是一个先知。
42Ug siya miingon kaniya: Kini mao ang gipamulong ni Jehova: Tungod kay imong gibuhian sa imong kamot ang tawo nga akong gilain aron pagalaglagon, busa ang imong kinabuhi ipahinungod alang sa iyang kinabuhi, ug ang imong katawohan ipahinungod sa iyang katawohan.
42先知对王说：“耶和华这样说：因为你把我要灭绝的人从你手中放走，所以要你替他偿命。要你的人民抵偿他的人民。”
43Ug ang hari sa Israel miadto sa iyang balay, masulob-on ug wala mahimuot, ug miadto sa Samaria.
43于是以色列王闷闷不乐回到撒玛利亚，自己的王宫里去了。