1Ug ang mga Filistehanon nagtigum pagtingub sa ilang mga panon sa kasundalohan aron sa pagpakiggubat; ug nanagtigum sila pagtingub didto sa Socho, nga sakup sa Juda, ug nagpahaluna sa campo sa kinatung-an sa Socho ug sa Azeca, sa Ephes-dammim.
1歌利亚向以色列人挑战
2Ug si Saul ug ang mga tawo sa Israel nanagtigum pagtingub, ug nagpahaluna sa campo sa walog sa Elah, ug gipatalay ang kasundalohan sa gubat batok sa mga Filistehanon.
2扫罗和以色列人也聚集起来，在以拉谷安营；他们列出战阵，要迎战非利士人。
3Ug ang mga Filistehanon nagtindog ibabaw sa bukid didto sa usang daplin, ug ang Israel nagtindog ibabaw sa bukid sa pikas nga daplin: ug may walog sa taliwala nila.
3非利士人站在这边山上，以色列人站在那边山上，中间有山谷分隔。
4Ug may migula nga usa ka bantugan gikan sa campo sa mga Filistehanon, nga ginganlan si Goliath, sa Gath, kansang gitas-on may unom ka maniko ug usa ka dangaw.
4有一个挑战的人从非利士人的军营中出来，名叫歌利亚，是迦特人，身高三公尺。
5Ug siya may usa ka salokot nga tumbaga sa iyang ulo, ug siya sinul-oban sa usa ka saput nga hiningbis; ug ang gibug-aton sa saput may lima ka libo ka siclo sa tumbaga.
5他头戴铜盔，身穿铠甲，铠甲的铜重五十七公斤。
6Ug siya may putos nga tumbaga sa iyang mga bitiis, ug usa ka bangkaw nga tumbaga sa taliwala sa iyang mga abaga.
6他的腿上有铜护膝，两肩之间背着一根铜枪。
7Ug ang tugdan sa iyang bangkaw sama sa usa ka likisan sa maghahabol; ug ang idlot sa iyang bangkaw timbang ug unom ka gatus ka siclo sa puthaw; ug ang magdadala sa iyang taming nag-una kaniya.
7另外，他手上拿着矛，矛杆有织布的机轴那么粗，矛头的铁重七公斤。还有一个拿大盾牌的人在他前面走。
8Ug siya mitindog ug gisinggitan ang mga panon sa kasundalohan sa Israel, ug miingon kanila: Nganong nanganhi kamo sa pagtalay sa inyong kasundalohan aron sa pagpakiggubat? Dili ba ako usa ka Filistehanon, ug kamo mga sulogoon ni Saul? Pagpili kamo ug usa ka tawo alang kaninyo, ug paanhia siya kanako.
8歌利亚站着，向着以色列人的军队喊叫，对他们说：“你们为什么出来这里摆列战阵呢？我不是非利士人吗？你们不是扫罗的仆人吗？你们自己挑选一个人，叫他下到我这里来吧。
9Kong siya makahimo sa pagpakig-away kanako, ug sa pagpatay kanako, nan kami mahimong inyong mga ulipon; apan kong ako ang makadaug kaniya, ug makapatay kaniya, nan, kamo mahimong among mga ulipon, ug magaalagad kanamo.
9如果他能与我决斗，击杀了我，我们就作你们的奴仆；但是，如果我能胜过他，击杀了他，你们就作我们的奴仆，服事我们。”
10Ug ang Filistehanon miingon: Ako nagahagit sa mga panon sa kasundalohan sa Israel niining adlawa; hatagi ako ug usa ka tawo, aron kami magakaaway.
10那非利士人又说：“今天我向以色列人的军队骂阵。你们派一个人出来，我们可以决斗！”
11Ug sa diha nga si Saul ug ang tibook nga Israel nakadungog niadtong mga pulonga sa Filistehanon, nangaluya sila, ug daku ang ilang kahadlok.
11扫罗和以色列众人听见了那非利士人所说的这些话，就都惊惶，非常害怕。
12Karon si David maoy anak nga lalake nianang taga-Ephraim sa Beth-lehem sa Juda, kansang ngalan mao si Isai; ug may walo siya ka mga anak nga lalake: ug ang tawo maoy usa ka tigulang nga tawo sa mga adlaw ni Saul, sa taliwala sa mga tawo siya taas na sa panuigon .
12大卫到达兵营大卫是犹大伯利恒的以法他人耶西的儿子；耶西有八个儿子。在扫罗的日子，耶西已经年纪老迈了。
13Ug ang totolo ka kamagulangang anak nga lalake ni Isai ming-adto sunod kang Saul sa gubat ug ang ngalan sa totolo niya ka anak nga lalake nga ming-adto sa gubat kuyog ni Saul mao si Eliab ang kamagulangan, ug ang sunod si Abinadab, ug ang ikatolo si Samma.
13耶西的三个大儿子跟随了扫罗去作战。去了作战的这三个儿子的名字是：长子以利押、次子亚比拿达、三子沙玛。
14Ug si David mao ang kamanghuran; ug ang totolo ka magulang mingnunot kang Saul.
14大卫是最小的，那三个年长的都跟随扫罗去了。
15Karon si David mipaingon ngadto ug nganhi gikan kang Saul aron sa pagpakaon sa mga carnero sa iyang amahan didto sa Beth-lehem.
15大卫有时离开扫罗，回到伯利恒牧放他父亲的羊群。
16Ug ang Filistehanon nagpahaduol buntag ug hapon, ug nagpakita sa iyang kaugalingon sulod sa kap-atan ka adlaw.
16那非利士人每天早晚都近前来，站着骂阵，一连有四十天之久。
17Ug si Isai miingon kang David nga iyang anak nga lalake: Dad-a karon alang sa imong mga igsoon kining usa ka epha nga sinanglag nga trigo, ug kining napulo ka book nga tinapay, ug dad-a kini sa pagdali ngadto sa campo sa imong mga igsoon;
17有一天，耶西对他的儿子大卫说：“你拿这十公斤烘了的谷子和这十个饼去给你的哥哥们；你要跑到营里去给你的哥哥们，
18Ug dad-a kining napulo ka queso ngadto sa capitan sa ilang mga linibo, ug tan-awa kong naunsa ang kahimtang sa imong mga igsoon, ug kuhaa ang ilang panaad.
18又拿这十块乳酪去给他们的千夫长，看看你的哥哥们平安不平安，把他们的家书带回来。”
19Karon si Saul, ug sila, ug ang tanan nga katawohan sa Israel, didto sa walog sa Elah, nakig-away sa mga Filistehanon.
19扫罗和大卫的哥哥们，以及以色列众人都在以拉谷与非利士人作战。
20Ug si David mibangon pagsayo sa buntag, ug gibilin ang mga carnero sa usa ka magbalantay, ug midala, ug milakaw, sumala sa gisugo kaniya ni Isai; ug siya nahiabut sa dapit sa mga carromata, sa diha nga ang panon nga nagpadulong sa unahan sa panag-awayan naninggit tungod sa gubat.
20大卫清早起来，把羊群托给一个看守的人，就照着耶西所吩咐他的，带着食物去了。他来到军营中的时候，军队正出去列阵，吶喊助阵。
21Ug ang Israel ug ang mga Filistehanon nanagpatalay sa kasundalohan sa gubat, sa kahimtang nga ang panon sa kasundalohan sa Israel nagkaatbang sa panon sa kasundalohan sa mga Filistehanon.
21以色列人和非利士人都摆列阵势，互相对峙。
22Ug si David nagbilin sa iyang bantal sa kamot sa magbalantay sa mga bantal, ug midalagan ngadto sa panon sa kasundalohan ug nahiabut, ug miabiabi sa iyang kaigsoonan.
22大卫把身上的东西留在看守物件的人手中，跑到战阵上去，向他的哥哥们问安。
23Ug sa diha nga siya nakigsulti kanila, ania karon, nahiabut ang mananaug nga Filistehanon sa Gath, si Goliath ang ngalan, gikan sa mga talay sa mga Filistehanon, ug namulong sa mao gihapong pulong: ug si David nakadungog niini.
23大卫正与他们说话的时候，那个讨战的人，就是迦特的非利士人，名叫歌利亚，从非利士人阵中上来；他说的又是同样的那些话，大卫都听见了。
24Ug ang tanang mga tawo sa Israel, sa diha nga nakakita sila sa tawo, nangalagiw gikan kaniya, ug nangahadlok sa hilabihan gayud .
24所有的以色列人一看见那人，就都从他面前逃跑，非常害怕。
25Ug ang mga tawo sa Israel ming-ingon: Nakakita ba kamo niining tawohana nga mitungas? sa walay duhaduha aron sa paghagit sa Israel kining tawohana mitungas: ug mahitabo nga ang tawo nga makapatay kaniya, ang hari magadato kaniya uban sa dagkung mga bahandi, ug magahatag kaniya sa iyang anak nga babaye, ug magahatag ug kagawasan sa balay sa iyang amahan sa Israel.
25以色列人彼此说：“这个上来的人你们看见了吗？他上来是要向以色列人骂阵的。如果有人能击杀他，王必赏赐他大财富，把自己的女儿给他作妻子，并且使他的父家在以色列中免纳税，免服役。”
26Ug si David namulong sa mga tawo nga nanagtindog tupad kaniya, nga nagaingon: Unsay buhaton sa tawo nga makapatay niining Filistehanon, ug makakuha sa pagkatalamayon sa Israel? Kay kinsa ba kining walay circuncicion nga Filistehanon nga siya nakighagit man sa mga panon sa kasundalohan sa buhing Dios?
26大卫问站在他旁边的人说：“如果有人击杀这个非利士人，除去以色列人的耻辱，那人会得到怎么的对待呢？这未受割礼的非利士人是谁呢？竟敢向永活的 神的军队骂阵？”
27Ug ang katawohan mingtubag kaniya sa ingon niini, nga nagaingon: Kini pagabuhaton sa tawo nga makapatay kaniya.
27于是众民用以上的那些话回答他说：“如果有人能击杀他，那人必得这样的对待。”
28Ug si Eliab nga iyang magulang nga igsoong lalake nakadungog sa diha nga siya nagapakigsulti sa mga tawo; ug ang kasuko ni Eliab misilaub batok kang David, ug siya miingon: Nganong nahianhi ka? ug kinsay imong gibinlan niadtong pipila ka book nga carnero didto sa kamingawan? Ako nahibalo sa imong garbo, ug sa pagkamapahitas-on sa imong kasingkasing; kay ikaw mianhi aron ikaw makatan-aw sa gubat.
28大卫与那些人说话的时候，他的大哥以利押听见了，就向大卫发怒，说：“你为什么下这里来呢？在旷野的那几只羊你托了给谁呢？我知道你的骄傲和你心里的恶意。你下来是要看打仗。”
29Ug si David miingon: Unsa may akong nabuhat karon? Wala bay kapasikaran?
29大卫说：“我现在作了什么事呢？不是只说了一句话吗？”
30Ug siya mitalikod gikan kaniya sa pag-atubang ngadto sa uban, ug misulti sa mao gihapon ingon sa iyang gisulti; ug ang katawohan mingtubag kaniya pag-usab ingon sa nahauna.
30大卫离开他的哥哥，转向另一个人，问同样的问题。众民还是用先前的话回答他。
31Ug sa nadungog ang mga pulong nga gipamulong ni David, ilang gisubli kini sa atubangan ni Saul; ug iyang gipakuha siya.
31大卫自愿出战有人听见大卫所说的这些话，就告诉扫罗；扫罗就派人去把大卫接来。
32Ug si David miingon kang Saul: Hinaut unta nga walay kasingkasing nga maluya tungod kaniya; ang imong sulogoon moadto ug makig-away batok niining Filistehanon
32大卫对扫罗说：“大家都不要因这非利士人丧胆，你的仆人要去与这非利士人决斗。”
33Ug si Saul miingon kang David: Ikaw dili makahimo sa pag-adto aron sa pagpakig-away batok niining Filistehanon; kay ikaw usa lamang ka batan-on, ug siya usa ka tawo sa gubat sukad pa sa iyang pagkabatan-on.
33扫罗对大卫说：“你不能去与这非利士人决斗，因为你年纪还轻，那人从小就作战士。”
34Ug si David miingon kang Saul: Ang imong sulogoon nagabantay sa mga carnero sa iyang amahan; ug sa diha nga may ming-anha nga usa ka leon, kun usa ka oso, ug mitukob sa usa ka nating carnero sa panon,
34大卫对扫罗说：“你仆人是为父亲放羊的，有时狮子或熊来了，从羊群中抓去一只小羊，
35Akong gisunod siya, ug gibunalan ko siya, ug nagluwas sa nating carnero gikan sa baba niini; ug sa diha nga kini misukol kanako, gikuptan ko ang bungot niini, ug gibunalan ko siya, ug gipatay ko kini.
35我就出去追赶它，击打它，从它的嘴里把小羊救出来。如果它起来攻击我，我就揪住它的胡须，击打它，把它杀死。
36Ang imong sulogoon nakapatay sa leon ug sa oso; ug kining walay circuncicion nga Filistehanon mahimong sama sa usa kanila, sa pagtan-aw nga siya nakighagit sa panon sa kasundalohan sa Dios nga buhi.
36你仆人不但击杀过狮子，也击杀过熊。这个未受割礼的非利士人也必像一只狮子或熊一样，因为他向永活的 神的军队骂阵。”
37Ug si David miingon: Si Jehova nga nagluwas kanako gikan sa tiil sa leon, ug gikan sa tiil sa oso, siya magaluwas kanako gikan sa kamot niining Filistehanon. Ug si Saul miingon kang David: Lakaw, ug si Jehova magauban kanimo.
37大卫又说：“那曾救我脱离狮爪和熊掌的耶和华，也必救我脱离这非利士人的手。”于是扫罗对大卫说：“你去吧！愿耶和华与你同在。”
38Ug gibistihan ni Saul si David sa iyang bisti, ug iyang gibutangan ug usa ka salokot nga tumbaga sa iyang ulo, ug gibistihan siya sa usa ka bisti nga hiningbis.
38扫罗把自己的战袍给大卫穿上，把铜盔戴在他的头上，又给他穿上铠甲。
39Ug gitakin ni David ang iyang pinuti sa iyang bisti, ug misulay sa paglakaw; kay siya wala pa makasulay niana. Ug si David miingon kang Saul. Ako dili makaadto uban niini; kay wala pa ako makasulay niini. Ug gihubo kini ni David gikan kaniya.
39大卫把刀佩带在战袍上。因为他以前没有穿过，现在试着走一下。大卫对扫罗说：“穿戴着这些东西，我不能走动，因为我从前没有穿过。”大卫就把这些装备从身上脱下来。
40Ug gibitbit niya ang iyang sungkod sa iyang kamot, ug nagpili siya ug lima ka mahinlo nga bato gikan sa sapa, ug gibutang kini sa puntil sa magbalantay sa carnero nga diha kaniya, bisan pa diha sa iyang poyo, ug ang iyang lamboyog dinha sa iyang kamot: ug napahaduol sa Filistehanon.
40他手中拿着自己的杖，又从溪里挑选了五块光滑的石子，放在口袋里，就是牧人用的那种袋子，手里又拿着甩石的机弦，就向那非利士人走近去。
41Ug ang Filistehanon miabut ug mipahaduol kang David; ug ang tawo nga nagdala sa taming nag-una kaniya.
41大卫击杀歌利亚那非利士人也向着大卫慢慢走过来，拿大盾牌的人在他前面走。
42Ug sa paglingi sa Filistehanon, ug nakakita kang David, iyang gitamay siya, kay siya usa lamang ka batan-on, ug mapulapula, ug inubanan sa matahum nga panagway.
42那非利士人观看，看见了大卫，就藐视他，因为他年纪还轻，面色红润，外貌英俊。
43Ug ang Filistehanon miingon kang David: Iro ba ako, nga ikaw mianhi kanako uban sa mga sungkod? Ug ang Filistehanon mitunglo kang David pinaagi sa iyang mga dios.
43那非利士人对大卫说：“难道我是一条狗吗？你竟拿杖来攻击我。”于是指着自己的神咒诅大卫。
44Ug ang Filistehanon miingon kang David: Umari ka kanako, ug ihatag ko ang imong unod sa mga langgam sa mga langit, ug sa mga mananap sa kapatagan.
44那非利士人又对大卫说：“你到我这里来吧！我要把你的肉给空中的飞鸟和田野的走兽吃。”
45Unya miingon si David sa Filistehanon: Ikaw mianhi kanako uban sa usa ka pinuti, ug uban sa usa ka bangkaw, ug uban sa usa ka salapang apan ako mianhi kanimo sa ngalan ni Jehova sa mga panon, ang Dios sa mga panon sa mga kasundalohan sa Israel, nga imong gipanamastamasan.
45大卫回答那非利士人：“你来攻击我是靠刀、靠枪，但我来攻击你是靠万军之耶和华的名；万军之耶和华就是你所辱骂的以色列军队的 神。
46Niining adlawa magatugyan si Jehova kanimo sa akong kamot; ug ako magabunal, ug magalunggo sa imong ulo gikan kanimo; ug ihatag ko ang mga minatay sa panon sa mga Filistehanon niining adlawa ngadto sa mga langgam sa kalangitan, ug sa mga ihalas nga mga mananap sa yuta; aron nga ang tibook yuta manghibalo nga adunay usa ka Dios sa Israel.
46今天耶和华要把你交在我手里，我必击杀你，砍下你的头。今天我还要把非利士人军队的尸体给空中的飞鸟和地上的野兽吃。这样，全地的人就都知道以色列中有一位 神。
47Ug aron nga kining tibook katilingban manghibalo nga si Jehova magaluwas dili pinaagi sa pinuti ug bangkaw: kay ang gubat iya ni Jehova, ug siya magahatag kanimo sa among kamot.
47也使这些人群都知道，耶和华拯救人不是靠刀，不是靠枪，因为战争的胜败在于耶和华，他必把你们交在我们的手里。”
48Ug nahitabo, sa diha nga ang Filistehanon mitindog, ug miadto ug mipahaduol aron sa pagtagbo kang David, nga si David midali, ug midalagan padulong sa panon sa kasundalohan aron sa pagtagbo sa Filistehanon.
48那非利士人起身，迎着大卫慢慢走过来；大卫也赶快往阵上跑去，迎战那非利士人。
49Ug gikuot ni David ang iyang kamot sa iyang puntil, ug gikuha didto ang usa ka bato, ug gilabyog kini, ug naigo ang Filistehanon sa iyang agtang; ug ang bato nahilubong sa iyang agtang, ug nahiumod siya sa yuta.
49大卫伸手入口袋里，从里面拿出了一块石子来，用机弦甩去，击中了那非利士人的前额；石子穿入前额里面，他就仆倒，面伏于地。
50Busa si David nakadaug sa Filistehanon uban sa usa ka lamboyog ug uban sa usa ka bato, ug naigo ang Filistehanon, ug gipatay siya; apan walay pinuti diha sa kamot ni David.
50这样，大卫用机弦和一块石子胜过了那非利士人。大卫击杀了那非利士人，但他手中没有刀。
51Unya si David midalagan, ug mitindog sa ibabaw sa Filistehanon, ug gikuha ang iyang pinuti, ug giibut kini gikan sa sakuban niana, ug gipatay siya, ug gipunggot ang iyang ulo niini. Ug sa pagtan-aw sa mga Filistehanon nga ang ilang mananaug patay na, sila nangalagiw.
51大卫跑过去，站在那非利士人的身边，拿起他的刀来，把刀从鞘中拔出来，杀死他，又用刀砍下他的头。非利士人看见他们的勇士死了，就都逃跑。
52Ug ang mga tawo sa Israel ug sa Juda mingbangon, ug naninggit, ug minglutos sa mga Filistehanon, hangtud nga ikaw mahiabut sa Gai, ug ngadto sa ganghaan sa Ecron. Ug ang mga nangasamad sa mga Filistehanon nangapukan diha sa alagianan ngadto sa Saraim, bisan ngadto sa Gath, ug ngadto sa Ecron.
52以色列人和犹大人就起来，高声吶喊，追赶非利士人，直到迦特的入口和以革伦的城门。被刺死的非利士人都倒在沙拉音的路上，直到迦特和以革伦。
53Ug ang mga anak sa Israel namauli gikan sa paglutos sa mga Filistehanon, ug ilang gitulis ang ilang campo.
53以色列人穷追非利士人回来以后，就抢掠他们的营房。
54Ug gikuha ni David ang ulo sa Filistehanon, ug gidala kini ngadto sa Jerusalem; apan iyang gibutang ang iyang saput sa gubat didto sa iyang balongbalong.
54大卫拿起那非利士人的头，把它带到耶路撒冷去，却把那人的武器放在自己的帐棚里。
55Ug sa diha nga si Saul nakakita nga si David miadto batok sa Filistehanon, siya miingon kang Abner, ang capitan, sa panon, Abner kinsang anak kining batan-ona? Ug si Abner miingon: Ingon nga buhi ang imong kalag, Oh hari, dili ako makasugilon.
55扫罗召见大卫扫罗看见大卫出去迎战那非利士人，就问元帅押尼珥：“押尼珥啊，这个年轻人是谁的儿子？”押尼珥回答：“我敢指着王起誓，我不知道。”
56Ug ang hari miingon: Pangutana kinsang anak ang batan-on.
56王说：“你去问问这个少年是谁的儿子。”
57Ug sa nahiuli na si David gikan sa pagpatay sa Filistehanon, gikuha siya ni Abner, ug gidala siya sa atubangan ni Saul uban ang ulo sa Filistehanon sa iyang kamot.
57大卫击杀了那非利士人回来的时候，押尼珥迎接他，把他带到扫罗面前，大卫手中还拿着那非利士人的头。
58Ug si Saul miingon kaniya: Kang kinsang anak ikaw, ikaw batan-ong tawo? Ug si David mitubag: Ako ang anak sa imong sulogoon nga si Isai ang Beth-lehemnon.
58扫罗问他：“年轻人啊，你是谁的儿子？”大卫回答：“我是你仆人伯利恒人耶西的儿子。”