1Ug sa pagkadungog sa reina sa Seba sa kabantug ni Salomon, siya miadto sa Jerusalem aron sa pagsulay kang Salomon sa mga malisud nga pangutana, uban ang usa ka dakung panon nga magsusunod, ug mga camello nga gilulanan ug mga panakot; ug bulawan nga daghan kaayo, ug mga bililhon nga bato: ug sa paghiadto niya kang Salomon, siya nakigsulti kaniya mahitungod sa tanan nga diha sa iyang kasingkasing.
1示巴女王来访所罗门(王上10:1-9)
2Ug gisuginlan siya ni Salomon sa tanan niyang mga pangutana; ug walay bisan unsang natago kang Salomon nga wala niya ikasugilon kaniya. |p
2所罗门把她的一切难题,都给她解答了;没有一样难倒所罗门,不能给她解答的。
3Ug sa pagkakita sa reina sa Seba sa kaalam ni Salomon, ug sa balay nga iyang gitukod,
3示巴女王看见所罗门的智慧和他建造的宫殿,
4Ug sa makaon nga diha sa iyang lamesa, ug sa paglingkod sa iyang mga sulogoon, ug sa pagtambong sa iyang mga alagad, ug sa ilang mga bisti, sa iyang mga magdadala sa copa usab, ug sa ilang mga bisti, ug sa iyang hagdanan nga iyang giagian sa pag-adto niya sa balay ni Jehova; wala nay espiritu diha kaniya.
4他席上的食物,群臣的座位,仆人的侍候和他们的服饰,酒政和酒政的服饰,以及所罗门在耶和华殿里所献的燔祭,就十分惊讶。
5Ug siya miingon sa hari: Matuod ang sugilon nga akong nadungog sa akong kaugalingong yuta mahitungod sa imong mga buhat, ug sa imong kaalam.
5于是她对王说:“我在本国听见关于你的事和你的智慧,实在是真的。
6Bisan pa niana, wala ako motoo sa ilang mga pulong, hangtud nga ako mianhi, ug ang akong mga mata nakakita niana; ug, ania karon, ang katunga sa kadaku sa imong kaalam wala ikasugilon kanako: ikaw nagalabaw sa kadungganan nga akong nadungog.
6我先前不信那些话,等到我来了,亲眼看见了,才知道你智慧的伟大,人告诉我的还不到一半。你实在是见面胜似闻名。
7Malipayon ang imong mga tawo, ug malipayon kining imong mga alagad, nga nagatindog kanunay sa imong atubangan, ug nagapatalinghug sa imong kaalam.
7属你的人是有福的,你的臣仆是有福的,因为他们可以常常侍立在你面前,聆听你的智慧。
8Dalayegon si Jehova nga imong Dios, nga nahimuot diha kanimo, sa pagpalingkod kanimo ibabaw sa iyang trono, aron mahimong hari alang kang Jehova nga imong Dios; tungod kay ang imong Dios nahagugma sa Israel, sa paglig-on kanila sa walay katapusan, busa gihimo ikaw niya nga hari ibabaw nila, aron sa pagbuhat sa justicia ug sa pagkamatarung.
8耶和华你的 神是应当称颂的,因他喜悦你,使你坐在他的王位上,为耶和华你的 神作王;因为你的 神爱以色列人,要永远坚立他们,所以立你作他们的王,好秉公行义。”
9Ug siya mihatag sa hari sa usa ka gatus ug kaluhaan ka talento nga bulawan, ug mga panakot nga daghan kaayo, ug mga bililhon nga bato: walay laing panakot nga maingon sa gihatag sa reina sa Seba kang Salomon.
9示巴女王赠送的礼物(王上10:10-12)于是示巴女王把约四千公斤金子、大批香料和宝石送给所罗门王;示巴女王送给所罗门王的香料,是犹大地从来没有过的。
10Ug ang mga alagad usab ni Huram, ug ang mga alagad ni Salomon, nga nanagdala ug bulawan gikan sa Ophir, nanagdala ug mga kahoy nga almug ug mga bato nga bililhon.
10希兰的仆人和所罗门的仆人从俄斐把黄金运来,也把檀香木和宝石运了来。
11Ug gihimo sa hari ang mga almug nga kahoy nga mga azotea sa balay ni Jehova, ug sa balay sa hari, ug mga alpa ug mga kinuldasan nga tulonggon alang sa mga mag-aawit; ug walay nakita nga maingon niana kanhi sa yuta sa Juda.
11王用檀香木为耶和华的殿和王宫作了台阶,又为唱歌的人作了琴瑟;像这样的东西,是在犹大地从来没有见过的。
12Ug gihatag ni hari Salomon sa reina sa Seba ang tanan nga iyang gitinguha, bisan unsa sa iyang gipangayo, gawas pa kadtong iyang gidala ngadto sa hari. Busa siya mipauli, ug miadto sa iyang kaugalingong yuta, siya ug ang iyang mga alagad.
12所罗门的回礼(王上10:13)所罗门王按着示巴女王带来给他的,回送她礼物;此外,还把女王所愿所求的,都送给她,于是女王和她的臣仆都返回本国去了。
13Karon ang kabug-aton sa bulawan nga abut ni Salomon sa usa ka tuig unom ka gatus ug kan-uman ug unom ka talento nga bulawan,
13所罗门的财富与智慧(王上10:14-25)所罗门每年所得的金子,共重两万三千公斤,
14Labut pa sa mga gipanagdala sa mga magpapatigayon ug sa mga magbabaligya. Ug ang tanang hari sa Arabia ug ang mga gobernador sa yuta nanagdala sa bulawan ug salapi ngadto kang Salomon.
14另外,还有从商人和行商运来的,阿拉伯诸王和本国的各总督,都把金银运来给所罗门。
15Ug si hari Salomon naghimo sa duha ka gatus ka kalasag sa pinikpik nga bulawan; unom ka gatus ka siclo sa pinikpik nga bulawan ang naigoan sa usa ka kalasag.
15所罗门王用锤炼好的金子做了二百面大盾牌,每一面大盾牌用锤炼好的金子七公斤。
16Ug siya naghimo sa totolo ka gatus ka taming nga pinikpik nga bulawan; tolo ka gatus ka siclo nga bulawan ang naigoan sa usa ka taming; ug gibutang sila sa hari sa sulod sa balay sa kalasangan sa Libano.
16又用锤炼好的金子做了三百面小盾牌,每一面小盾牌用锤炼好的金子约三公斤;王把这些盾牌都放在黎巴嫩林宫。
17Labut pa, ang hari naghimo sa usa ka trono nga garing, ug gisapawan kini sa lunsay nga bulawan.
17王用象牙做了一个大宝座,包上纯金。
18Ug may unom ka ang-ang ngadto sa trono, uban sa tumbanan nga bulawan, nga gitaod sa trono, ug may kuptanan sa luyo ug luyo tupad sa dapit sa trono, ug duruha ka leon nga nanagtindog tupad sa mga kuptanan.
18宝座有六级台阶,又用金脚凳和宝座相连,座位两边都有扶手,扶手旁边各有一只狮子站立。
19Ug napulo ug duha ka leon ang nanagtindog sa luyo ug luyo ibabaw sa unom ka ang-ang: walay sama niana nga nabuhat sa fisan diin nga gingharian.
19六级台阶上共有十二只狮子站立;每级两只,一左一右;在列国中都没有这样做的。
20Ug ang tanan nga ilimnan nga copa ni hari Salomon lunsay bulawan, ug ang mga copa sa balay sa kakahoyan sa Libano hinimo sa lunsay nga bulawan: ang salapi wala panumbalinga sa mga adlaw ni Salomon.
20所罗门王的一切杯爵都是金的;黎巴嫩林宫里的一切器皿都是精金做的;在所罗门的时代,银子算不得什么。
21Kay ang hari may mga sakayan nga mag-adtoan sa Tarsis uban sa mga sulogoon ni Huram; makausa sa matag-tolo ka tuig magdunggoan ang mga sakayan sa Tarsis, managdala sa bulawan, ug salapi, garing, ug mga onggoy ug mga pavo.
21因为王的船只和希兰的仆人一同到他施去;往他施的船只每三年回来一次,载着金银、象牙、猿猴和孔雀回来。
22Busa si hari Salomon milabaw sa tanang mga hari sa yuta sa kadato ug kaalam.
22所罗门王的财富和智慧,胜过世上的列王。
23Ug ang tanang mga hari sa yuta nanagpangita sa presencia ni Salomon, aron sa pagpamati sa iyang kaalam, nga gibutang sa Dios sa iyang kasingkasing.
23世上的列王都求见所罗门的面,要听 神赐给他的智慧。
24Ug ang tagsatagsa ka tawo nagdala sa iyang buhis, mga copa nga salapi, ug mga copa nga bulawan, ug mga bisti, hinagiban, ug mga panakot, mga kabayo, ug mga mula, ang maong gidaghanon tuigtuig.
24他们各人带来的礼物有:银器、金器、衣服、兵器、香料、骡马;每年都有一定的数量。
25Ug si Salomon may upat ka libo nga caballereza sa mga kabayo ug mga carro, ug napulo ug duha ka libo nga mga magkakabayo nga iyang gibutang sa mga ciudad sa carro, ug uban sa hari sa Jerusalem
25所罗门有四千马廊的车马,还有马兵一万二千,他把这些人马安置在屯车城和耶路撒冷,就是与王在一起。
26Ug siya naghari sa tanang kaharian sukad sa Suba hangtud ngadto sa yuta sa mga Filistehanon, ug ngadto sa utlanan sa Egipto.
26所罗门统治列王,从幼发拉底河到非利士地,直到埃及的边界。
27Ug gihimo sa hari ang salapi sa Jerusalem nga daw ingon sa mga bato, ug ang cedro gihimo niya nga daw mga kahoy nga sicomoro nga anaa sa kapatagan, tungod sa kadaghan.
27王在耶路撒冷使银子好像石头,使香柏木好像平原的桑树那么多。
28Ug sila nanagdala ug mga kabayo alang kang Salomon gikan sa Egipto, ug gikan sa tanang kayutaan.
28人们从埃及和各地把马匹运到所罗门那里。
29Karon ang uban nga mga buhat ni Salomon, ang sinugdan ug katapusan, wala ba sila mahisulat diha sa kasaysayan ni Nathan nga manalagna, ug sa pagtagna ni Ahias nga Silonhon, ug sa mga panan-awon ni Iddo ang manalagna mahitungod kang Jeroboam ang anak nga lalake ni Nabat?
29所罗门逝世(王上11:41-43)所罗门其余的事迹,一生的始末,不是都记在拿单先知的记录上,示罗人亚希雅的预言上,以及先见易多论到尼八的儿子耶罗波安的启示录上吗?
30Ug si Salomon naghari sa Jerusalem ibabaw sa tibook Israel sulod sa kap-atan ka tuig.
30所罗门在耶路撒冷作王统治全以色列共四十年。
31Ug si Salomon natulog uban sa iyang mga amahan, ug siya gilubong didto sa ciudad ni David nga iyang amahan: ug si Roboam ang iyang anak nga lalake mihari ilis kaniya.
31所罗门和他的列祖同睡,埋葬在他父亲大卫的城里;他的儿子罗波安接续他作王。