1Ug mipanaw sila gikan sa Elim, ug ang tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel, mingdangat sa kamingawan sa Sin, nga diha sa tungatunga sa Elim ug sa Sinai, sa ikanapulo ug lima nga adlaw sa ikaduha nga bulan sa tapus sila mogula gikan sa yuta sa Egipto.
1以色列人在旷野发怨言
2Ug ang tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel nanagbagulbol batok kang Moises ug batok kang Aaron didto sa kamingawan;
2以色列全体会众在旷野都向摩西和亚伦发怨言;
3Ug ming-ingon kanila ang mga anak sa Israel: Apat hinoon namatay kami pinaagi sa kamot ni Jehova didto sa yuta sa Egipto, sa nanaglingkod kami tupad sa mga kolon sa mga unod, sa nanagpangaon kami ug tinapay sa pagkabusog; kay kami gidala ninyo dinhi niining kamingawan, aron sa pagpatay sa kagutom niining tibook nga katilingban.
3以色列人对他们说:“我们宁愿在埃及地坐在肉锅旁边,吃饭吃到饱的时候,死在耶和华的手里!你们倒把我们领出来,到这旷野,是要叫这全体会众饿死啊!”
4Unya si Jehova miingon kang Moises: Ania karon, magapaulan ako ug tinapay gikan sa langit alang kaninyo; ug ang katawohan manggula ug magakuha ug igo nga bahin sa tagsa ka adlaw, aron ako makasulay kanila kong sila magalakaw ba sa akong Kasugoan, o dili.
4耶和华对摩西说:“看哪,我要把粮食从天上降给你们;人民可以出去,每天收取当天的分量,我好试验他们是否遵行我的律法。
5Ug mahitabo nga sa ikaunom ka adlaw manag-andam sila niadtong ilang pagadad-on, ug kini mao ang pilo sa gidaghanon sa gitigum nila adlaw-adlaw.
5到第六天,他们把收进来的预备好,比每天收取的多一倍。”
6Ug miingon si Moises ug si Aaron sa tanan nga mga anak sa Israel: Sa pagkagabii, nan manghibalo kamo nga si Jehova ang mikuha kaninyo gikan sa yuta sa Egipto;
6摩西和亚伦对以色列众人说:“今晚你们必定知道是耶和华把你们从埃及地领出来。
7Ug sa pagkabuntag, nan makakita kamo sa himaya ni Jehova; kay niana siya nagapatalinghug sa inyong mga pagbagulbol batok kang Jehova; ug, unsa ba kami, nga nanagbagulbol man kamo batok kanamo?
7明早你们必定看见耶和华的荣耀,因为耶和华听见了你们向他所发的怨言了。我们算什么,你们竟向我们发怨言呢?”
8Ug miingon si Moises: Si Jehova magahatag kaninyo sa kagabhion ug unod alang sa pagkaon, ug sa kabuntagon tinapay sa pagkabusog; kay siya nakadungog sa inyong mga bagulbol nga gibagulbol ninyo batok kaniya: ug unsa ba kami? Ang mga pagbagulbol ninyo dili batok kanamo, kondili batok kang Jehova.
8摩西又说:“耶和华晚上必给你们肉吃,早晨必给你们食物吃饱,因为耶和华听见了你们埋怨他所说的怨言了。我们算什么?你们的怨言不是向我们发的,而是向耶和华发的。”
9Ug miingon si Moises kang Aaron: Ingna ang tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel: Dumuol kamo sa atubangan ni Jehova, kay siya nakadungog sa inyong mga pagbagulbol.
9摩西对亚伦说:“你要对以色列全体会众说:‘你们走近耶和华面前,因为他已经听见了你们的怨言了。’”
10Ug nahitabo, sa nagsulti si Aaron sa tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel, nga mingtan-aw sila dapit sa kamingawan, ug ania karon, ang himaya ni Jehova, nagpakita didto sa panganod.
10亚伦对以色列全体会众说话的时候,他们向着旷野观望,看见耶和华的荣耀在云中显现出来。
11Ug si Jehova misulti kang Moises, nga nagaingon:
11耶和华吩咐摩西说:
12Ako nakadungog sa mga pagbagulbol sa mga anak sa Israel; sultihan mo sila sa pag-ingon: Sa pagkagabii magakaon kamo ug unod, ug sa pagkabuntag pagabusgon kamo sa tinapay; ug manghibalo kamo nga ako mao si Jehova nga inyong Dios.
12“以色列人的怨言,我已经听见了。你告诉他们说:‘黄昏的时候你们必吃肉,早晨的时候必有食物吃饱;这样,你们就知道我耶和华是你们的 神了。’”
13Ug nahitabo sa pagkagabii, nga mingkayaw ang mga buntog, ug minghugpa sa campo, ug sa pagkabuntag naglukop ang tun-og libut sa campo.
13鹌鹑与吗哪到了晚上,有鹌鹑飞上来,把营都遮盖了;到了早晨,营的四周有一层露水。
14Ug sa misaka ang tun-og nga naglukop sa campo , ania karon, sa ibabaw sa nawong sa kamingawan dihay usa ka butang nga diyutay ug malingin, diyutay nga ingon sa usa ka tun-og nga tibook sa ibabaw sa yuta.
14露水上升以后,就见野地上有细小鳞状的东西,像小白霜一样细小的东西。
15Ug sa pagkakita niini sa mga anak sa Israel, nanag-ingon ang usa ug usa kanila: Unsa ba kini? kay sila wala makaila kong unsa kadto. Ug si Moises miingon kanila: Mao kana ang tinapay nga gihatag ni Jehova kaninyo aron pagkan-on.
15以色列人看见了,就彼此对问说:“这是什么?”原来他们不知道那是什么。摩西对他们说:“这就是耶和华赐给你们吃的食物。
16Kini mao ang butang nga gisugo ni Jehova: Pamunit kamo niini ang tagsatagsa ingon sa iyang arang makaon: usa ka Omer sa tagsa ka tawo, sumala sa gidaghanon sa inyong mga tawo, magakuha kamo niini, ang tagsatagsa alang kanila nga atua sa iyang balong-balong.
16耶和华吩咐的话是这样的:‘你们要按着各人的食量收取,按着你们的人数为帐幕里的人收取,一人两公升。’”
17Ug ang mga anak sa Israel nagbuhat sa ingon: ug nanagpamupho sila ang uban daghan, ug ang uban diriyut da :
17以色列人就这样行了;有的多收、有的少收。
18Ug sa diha nga kini gitakus nila sa omer, wala kumapin ang sa nakatigum ug daghan, wala usab magkulang ang sa nakatigum ug diyutay: ang tagsatagsa nagtigum sumala sa makaon niya.
18他们用升斗衡量的时候,多收的没有剩余,少收的也不缺乏;各人按着自己的食量收取。
19Ug si Moises miingon kanila: Walay bisan kinsa nga magasalin niana hangtud ugma sa buntag.
19摩西对他们说:“谁也不可把一些留到早晨。”
20Apan sila wala managtuman kang Moises; kondili nga ang uban nanagsalin niana hangtud sa pagkabuntag, ug kini giulod, ug nadunot ug nasuko si Moises kanila.
20他们却不听摩西的话,有人把一些留到早晨,就生虫发臭了。摩西就向他们发怒。
21Ug nanagpamupho sila niana matag-buntag, ang tagsatagsa ka tawo sumala sa iyang makaon: ug sa pag-init sa adlaw, natunaw kini.
21他们每天早晨都按着各人的食量去收取;太阳一发热,就融化了。
22Ug nahitabo nga sa ikaunom ka adlaw nanagpamupho sila sa pilo sa gidaghanon sa tinapay, duruha ka omer alang sa tagsatagsa: ug ang tanan nga mga pangulo sa katilingban nangadto ug nanagsugilon kang Moises.
22到第六日,他们收取了两倍的食物,每人四公升;会众的首领都来告诉摩西。
23Ug siya miingon kanila: Kini mao ang giingon ni Jehova: Ugma mao ang balaan nga pagpahulay, ang adlaw nga igpapahulay ngadto kang Jehova: ang pagalutoon ninyo, lutoa ninyo karon, ug ang pagalung-agon ninyo lung-aga ninyo karon ; ug ang tanan nga makapin kaninyo, tipigan ninyo hangtud ugma sa buntag.
23摩西对他们说:“耶和华这样说:‘明天是安息日,是向耶和华守的圣安息日。你们要烤的,就烤吧;要煮的,就煮吧;所有余剩的要自己保存着,直留到早晨。’”
24Ug ilang gitipigan kini hangtud sa pagkabuntag ingon sa gisugo ni Moises; ug kini wala madunot, walay ulod usab niini.
24他们就照着摩西吩咐的,把余剩的留到早晨;竟然不发臭,里头也没有生虫。
25Ug miingon si Moises: Kan-a ninyo kana karon, kay karon mao ang adlaw nga igpapahulay ngadto kang Jehova: Karon dili kamo makakaplag niana sa kapatagan.
25摩西说:“今天吃这个吧,因为今天是向耶和华守的安息日,今日你们在田野里必找不着。
26Sa unom ka adlaw magapamunit kamo niana; apan sa ikapito ka adlaw nga mao ang adlaw nga igpapahulay, niining adlawa dili makaplagan kini.
26六天你们可以收取,但第七天是安息日,在那一天什么都没有了。”
27Ug nahatabo sa ikapito ka adlaw nga ang uban sa katawohan migula sa pagpamunit, ug sila wala makakaplag.
27第七天民间有人出去收取,可是什么也找不着。
28Ug miingon si Jehova kang Moises: Hangtud ba anus-a nga managdumili kamo sa akong mga sugo ug sa akong mga tulomanon?
28耶和华对摩西说:“你们拒绝遵守我的诫命和律法,要到几时呢?
29Tan-awa ninyo, kay niana si Jehova naghatag kaninyo sa adlaw nga igpapahulay ug tungod niini siya nagahatag kaninyo sa ikaunom ka adlaw ug tinapay nga alang sa duruha ka adlaw. Magpuyo ang tagsatagsa sa iyang puloy-anan, ug walay bisan kinsa nga magagula gikan sa iyang dapit sa ikapito ka adlaw.
29你们看,耶和华把安息日赐给了你们,所以第六日他赐给你们两天的食物;第七天你们各人要住在家里,谁都不可离开自己的地方。”
30Mao nga ang katawohan mingpahulay sa ikapito ka adlaw.
30于是人民在第七天都安息了。
31Ug ang panimalay sa Israel naghingalan niini nga Mana; ug kini maingon sa liso sa culantro, nga maputi; ug ang iyang lami ingon sa tinapay nga manipis nga may dugos.
31以色列家给这食物起名叫“吗哪”,它像芫荽的种子,色白,味道像搀蜜的薄饼。
32Ug miingon si Moises: Kini mao ang gisugo ni Jehova: Pun-on ninyo ang usa ka omer niini aron pagtipigan ngadto sa inyong mga kaliwatan, aron makakita sila sa tinapay nga akong gipakaon kaninyo didto sa kamingawan, sa pagkuha ko kaninyo gikan sa yuta sa Egipto.
32摩西说:“耶和华吩咐的话是这样:要把满两公升的吗哪保留起来给你们的后代,好让他们可以看见当日我把你们从埃及地领出来的时候,在旷野给你们吃的食物。”
33Ug miingon si Moises kang Aaron: Kumuha ka ug usa ka kolon ug sudlan mo kini ug usa ka omer nga puno sa mana, ug ibutang mo kini sa atubangan ni Jehova, aron matipigan ngadto sa inyong mga kaliwatan.
33摩西对亚伦说:“拿一个罐子来,装满两公升吗哪,存放在耶和华面前,保留起来给你们的后代。”
34Ug kini gibutang ni Aaron sa atubangan sa Pagpamatuod aron kini tipigan, ingon sa gisugo ni Jehova kang Moises.
34亚伦就照着耶和华吩咐摩西的,把吗哪存留在法柜前。
35Ug nanagpangaon ang mga anak sa Israel sa mana sulod sa kap-atan ka tuig, hangtud nga mingsulod sila sa yuta nga gipuy-an: mana ang gipangaon nila hangtud nga mingdangat sila sa mga utlanan sa yuta sa Canaan.
35以色列人吃吗哪共四十年,直到进了有人居住的地方为止;他们吃吗哪,直到进入迦南地的边界为止。
36Ug ang usa ka omer mao ang ikapulo ka bahin sa epha.
36两公升就是当时的标准量器的十分之一。(“两公升就是当时的标准量器的十分之一”原文作“一俄梅珥就是一伊法的十分之一”)