1Ug si Abraham tigulang na, ug hilabihan na gayud pagkatigulang niya ; ug si Jehova nagpanalangin kang Abraham sa tanang butang.
1亚伯拉罕遣仆人为以撒娶妻
2Ug miingon si Abraham sa iyang sulogoon, ang labing tigulang sa iyang balay, nga mao siya ang nagbantay sa tanan nga iya: Ibutang mo, nangaliyupo ako kanimo, ang imong kamot sa ilalum sa akong paa;
2亚伯拉罕对他家中,管理所有产业的老仆人说:“请把你的手放在我的大腿底下。
3Ug ikaw papanumpaon ko tungod kang Jehova ang Dios sa mga langit, ang Dios sa yuta, aron dili ka magpili ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake gikan sa mga anak nga babaye sa mga Canaanhon diin ako magpuyo;
3我要你指着耶和华天地的 神起誓,不可从我现在居住的迦南人中,为我的儿子娶他们的女子为妻。
4Kondili nga umadto ka sa akong yuta ug sa akong kaubanan, ug magakuha ka ug asawa alang sa akong anak nga si Isaac.
4你却要到我的故乡、我的亲族那里去,为我的儿子以撒娶妻。”
5Ug ang sulogoon mitubag kaniya: Tingali ang babaye dili buot monunot kanako sa pag-anhi niining yutaa. Busa, igabalik ko ba ang imong anak nga lalake ngadto sa yuta nga gigikanan mo?
5仆人问亚伯拉罕:“如果那女子不愿跟我到这地方来,我必须把你的儿子带回你原出之地去吗?”
6Ug si Abraham miingon: Matngonan mo nga dili mo ibalik ang akong anak nga lalake didto.
6亚伯拉罕对他说:“你要谨慎,切不可带我的儿子回到那里去。
7Si Jehova, ang Dios sa mga langit, nga mikuha kanako sa balay sa akong amahan ug sa yuta nga akong natawohan, ug siya nagsulti kanako, ug nanumpa siya kanako, ug nag-ingon: Sa imong kaliwatan igahatag ko kining yutaa, siya magasugo sa iyang manolonda sa atubangan mo, ug ikaw magakuha gikan didto ug asawa alang sa akong anak nga lalake.
7耶和华天上的 神,就是领我离开我的父家和我亲族之地,曾经对我说话,又向我起誓的那位说:‘我必把这地赐给你的后裔。’他必在你前面差派他的使者,你就可以从那里为我的儿子娶妻。
8Ug kong ang babaye dili buot monunot kanimo makagawas ka niining akong panumpa, apan nga dili mo lamang ibalik didto ang akong anak nga lalake.
8如果那女子不愿跟你来,我叫你所起的这誓就与你无关了。只是不可带我的儿子回到那里去。”
9Ug ang sulogoon mibutang sa iyang kamot sa ilalum sa paa ni Abraham, nga iyang agalon, ug siya nanumpa kaniya mahitungod niining butanga.
9于是,仆人把手放在他主人亚伯拉罕的大腿下,为这事向亚伯拉罕起誓。
10Ug ang ulipon mikuha ug napulo ka mga camello, sa mga camello sa iyang agalon, ug milakaw siya; kay sa iyang kabubut-on anaa ang tanan nga mga bahandi sa iyang agalon; ug milakaw, ug miabut siya sa Mesopotamia sa lungsod ni Nachor.
10那仆人从他主人的骆驼里取了十匹骆驼,带着主人各样的美物,起程往两河之间的亚兰去,到了拿鹤的城。
11Ug gipalubog niya ang mga camello sa gawas sa lungsod, haduol sa usa ka atabay sa tubig, sa takna sa kahaponon, sa takna sa paggula sa mga babaye aron sa pagkalos ug tubig.
11黄昏时分,女人出来打水的时候,那仆人就叫骆驼跪在城外的水井旁边,
12Ug miingon siya: O Jehova, nga Dios sa akong agalon nga si Abraham, hatagi ako, pangayoon ko kanimo, ug maayong paglakaw karong adlawa, ug kaloy-i ang akong agalon nga si Abraham.
12然后祷告说:“耶和华我主人亚伯拉罕的 神啊,求你今日使我遇见好机会,施慈爱给我的主人亚伯拉罕。
13Ania karon, ako nagatindog haduol sa tuburan sa tubig, ug ang mga anak nga babaye sa mga tawo niining lungsora nagapaingon nganhi sa pagkalos ug tubig:
13我现在站在水泉旁边,城内居民的女儿正出来打水。
14Ug mahitabo unta nga ang dalaga nga akong pagaingnon: Ipaubos ang imong banga, nangayo ako kanimo, aron nga paimnon mo ako; ug siya motubag unta: Uminum ka, ug pagapaimnon ko usab ang imong mga camello: hinaut unta nga siya mahimo nga imong pinili alang sa imong alagad nga si Isaac; ug sa ingon niini maila ko nga ikaw nagapakita ug kalooy sa akong agalon.
14我对哪一个少女说:‘请你放下水瓶来,让我喝点水。’如果她回答:‘请喝,我也给你的骆驼喝。’愿那少女就作你选定给你仆人以撒的妻子。这样,我就知道你施慈爱给我的主人了。”
15Ug nahitabo nga sa wala pa siya makahuman sa iyang pagsulti, nga, ania karon, si Rebeca, nga gianak ni Bethuel, nga anak nga lalake ni Milca, nga asawa ni Nachor, igsoon nga lalake ni Abraham, migula siya uban ang iyang banga diha sa ibabaw sa iyang abaga.
15话还没有说完,不料,利百加肩头上扛着水瓶出来了。利百加是彼土利所生的。彼土利是亚伯拉罕兄弟拿鹤的妻子密迦的儿子。
16Ug ang dalaga maanyag kaayo nga pagatan-awon, ulay, wala pay lalake nga nakaila kaniya; ug mikanaug siya sa tuburan, ug gipuno niya ang iyang banga, ug misaka siya.
16那少女容貌非常美丽,还是个处女,没有男人亲近过她。她下到水泉那里,打满了水瓶,又上来。
17Ug ang sulogoon midalagan sa pagsugat kaniya, ug miingon: Paimna ako, nangamuyo ako kanimo, ug diyutay nga tubig sa imong banga.
17仆人就跑去迎着她,说:“请你把瓶里的水给我喝一点。”
18Ug siya mitubag: Uminum ka, ginoo ko; ug iyang gidali, ug gipaubos ang iyang banga sa ibabaw sa iyang kamot, ug siya gipainum niya.
18那少女回答:“我主请喝。”就急忙把水瓶拿下来,托在手上给他喝。
19Ug sa human siya paimna, miingon siya: Alang sa imong mga camello usab magakalos ako ug tubig hangtud nga mahuman sila pag-inum.
19他喝足了,少女就说:“我也要为你的骆驼打水,直到它们都喝足了。”
20Ug midali siya, ug gibubo niya ang iyang banga sa pasung, ug midalagan siya pag-usab sa atabay sa pagtimba ug tubig, ug mikalos siya alang sa tanan niyang mga camello.
20于是急忙把水瓶里的水倒在槽里,又跑到井旁去打水,给他所有的骆驼打上水来。
21Ug ang tawo mitutok kaniya, ug naghilum siya aron sa pag-ila kong si Jehova nagpanalangin kun wala sa iyang panaw.
21那人一句话也不说,只注视着她,要知道耶和华使他的道路亨通不亨通。
22Ug nahitabo nga sa human makainum ang mga camello, gihatagan siya sa tawo ug usa ka ariyos nga bulawan, nga nagatimbang ug tunga sa siclo, ug duruha ka pulceras alang sa iyang mga kamot nga timbang ug napulo ka siclo nga bulawan,
22骆驼喝足了,那人就拿出一个重近六克的金鼻环,戴在她的鼻子上,又拿出两个重一百一十四克的金手镯,套在她的手上,
23Ug miingon siya: Kang kinsa ka ba nga anak? Gipangayo ko kanimo nga itug-an mo kanako. Aduna bay dapit sa balay sa imong amahan nga aron among kaabutan?
23然后问她:“请你告诉我,你是谁的女儿?你父亲的家里有地方给我们住宿没有?”
24Ug siya mitubag: Ako mao ang anak nga babaye ni Bethuel, nga anak nga lalake ni Milca, nga gianak niya kang Nachor.
24她回答:“我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。”
25Siya nag-ingon pa kaniya: Ingon usab sa among balay kami adunay dagami ug daghan nga kompay, ug dapit alang sa pagpahulay.
25她又说:“我们有很多粮草和饲料,也有住宿的地方。”
26Ug ang tawo miduko, ug misimba kang Jehova.
26那人就跪下敬拜耶和华,
27Ug miingon siya: Dalayegon si Jehova, Dios sa akong agalon nga si Abraham, nga wala mahabulag ang iyang mahigugmaong kalolot ug ang iyang kamatuoran sa akong agalon; ug nagamando kanako si Jehova sa dalan sa balay sa mga igsoon sa akong agalon.
27说:“耶和华我主人亚伯拉罕的 神是应当称颂的,因为他不断以慈爱和信实待我的主人;耶和华也一路引导我,到了我主人的兄弟家里。”
28Ug ang dalaga midalagan ug nagpahibalo kanila sa balay sa iyang inahan sumala niining mga pulonga.
28那少女就跑回去,把这些事都告诉了她母亲家里的人。
29Ug si Rebeca may usa ka igsoon nga lalake nga gihinganlan si Laban, nga midalagan sa gawas padulong sa tawo nga didto sa tuburan.
29利百加有一个哥哥,名叫拉班。
30Ug nahitabo nga sa pagpakakita niya sa singsing ug sa mga pulceras sa mga kamot sa iyang igsoon nga babaye ug sa pagpakadungog niya sa mga pulong ni Rebeca nga iyang igsoon nga nagaingon: Mao kini ang gisulti kanako niadtong tawohana; nga siya miadto kaniya, ug ania karon, nga siya didto sa tuburan uban sa mga camello.
30他看见了妹妹的鼻环和手上的手镯,又听见了妹妹利百加说:“那人对我这样这样说”,就跑去见外面水泉旁边的那人。他来到那人跟前的时候,见他仍然站在骆驼旁边的水泉那里。
31Ug siya miingon kaniya : Umari ka, ikaw nga gipanalanginan ni Jehova; ngano nga ania ka sa gawas? Gihikay ko ang balay ug ang dapit alang sa mga camello.
31拉班说:“你这蒙耶和华赐福的,请进来吧,为什么站在外面呢?我已经收拾好了房间,也为骆驼预备了地方。”
32Unya ang tawo misulod sa balay, ug gihubaran ni Laban ang mga camello, ug iyang gihatagan sila ug dagami ug kompay, ug tubig sa paghimasa sa iyang mga tiil, ug sa mga tiil sa mga tawo nga ming-uban kaniya.
32那人就进了拉班的家。拉班卸了骆驼,拿粮草和饲料给骆驼吃,又拿水给那人和与他同来的人洗脚。
33Ug ilang gidulot sa iyang atubangan ang pagkaon; apan siya miingon: Dili ako mokaon hangtud nga ikasulti ko ang gisugo kanako. Ug siya miingon kaniya : Isulti mo.
33然后在他面前摆上食物,但那人说:“除非等我说完了我的事,我不会吃。”拉班说:“请说。”
34Ug miingon siya: Ako maoy sulogoon ni Abraham.
34那人说:“我是亚伯拉罕的仆人。
35Ug gipanalanginan ni Jehova ang akong agalon sa hilabiban uyamut, ug midaku siya ug siya gihatagan ug mga carnero, ug mga vaca, ug salapi ug bulawan, ug mga sulogoon nga lalake ug mga sulogoon nga babaye, ug mga camello ug mga asno.
35耶和华厚厚地赐福我主人,他就昌大起来;耶和华又赐给他羊群、牛群、金银、仆婢、骆驼和驴。
36Ug si Sara nga asawa sa akong ginoo nag-anak kaniya sa usa ka anak nga lalake, sa iyang pagkatigulang; ug kaniya gihatag ang tanan nga iyang katigayonan.
36我主人的妻子撒拉年老的时候,给我主人生了一个儿子。我主人也把他一切所有的都给了这个儿子。
37Ug ako gipapanumpa sa akong agalon nga nag-ingon: Dili ka magpili ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake gikan sa mga babaye sa mga Canaanhon kang kinsang yuta maoy akong gipuy-an.
37我主人要我起誓,说:‘你不可从我现在居住的迦南地中,为我的儿子娶迦南的女子为妻。
38Apan umadto ka sa balay sa akong amahan, ug sa akong kaubanan ug magpili ka ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake.
38你要到我的父家,和我的族人那里去,为我的儿子娶一个妻子。’
39Ug giingon ko ang akong agalon: Tingali ang babaye dili buot mosunod kanako.
39我问我主人:‘如果那女子不愿跟我回来呢?’
40Ug siya miingon kanako: Si Jehova, nga sa iyang atubangan naglakaw ako, magapadala sa iyang manolonda kuyog kanimo, ug magapauswag sa imong dalan; nga ikaw magkuha ug usa ka asawa alang sa akong anak nga lalake sa akong kaubanan sa panimalay sa akong amahan.
40他回答:‘我行事为人都在他面前的耶和华,必差派他的使者与你同去,使你的道路亨通,你就可以从我的族人和我的父家,给我的儿子娶一个妻子。
41Unya makagawas ikaw niining pagpanumpa, kong moabut ka sa akong kaubanan; ug kong ikaw dili nila hatagan sa dalaga makagawas ka sa akong pagpanumpa.
41只要你到了我的族人那里去,我叫你起的誓就与你无关;他们若不把女子交给你,我叫你起的誓也与你无关。’
42Ug nakadangat ako karong adlawa didto sa atabay, ug miingon ako: O Jehova, Dios sa akong agalon nga si Abraham, kong ikaw magapauswag sa akong dalan nga akong pagalaktan.
42我今天到了水泉那里,就说:‘耶和华我主人亚伯拉罕的 神啊,你若叫我所走的道路亨通,
43Ania ako nagatindog duol sa atabay sa tubig ug mahitabo unta nga ang dalaga nga moanhi aron sa pagkalos ug tubig, ug moingon ako kaniya: Hatagi ako, nagaampo ako kanimo, ug madiyutay nga tubig nga ilimnon gikan sa imong banga.
43那么,我现在站在水泉旁边,但愿有一个少女出来打水,我要对她说:“请你把瓶里的水给我喝一点。”
44Ug motubag unta siya: Uminum ka ug ingon man usab ang imong mga camello mokuha ako ug tubig; kini mao unta ang babaye nga gitagana sa Dios alang sa anak nga lalake sa akong agalon.
44她若对我说:“你请喝,我还要打水给你的骆驼喝。”愿那女子就作耶和华给我主人的儿子所选定的妻子。’
45Ug sa wala pa mahuman ang akong pagsulti sa sulod sa akong kasingkasing, ania karon, si Rebeca nga nagadala sa iyang banga sa tubig diha sa iyang abaga, ug nanaug didto sa atabay ug mikalos sa tubig ; ug ako nag-ingon: Paimna ako.
45我心里的话还没有说完,利百加就肩头扛着水瓶出来了,她下到水泉那里去打水;我就对她说:‘请给我水喝。’
46Ug midali siya ug gipaubos niya ang iyang banga gikan sa iyang abaga, ug nag-ingon siya: Uminum ka ug paimnon ko usab ang imong mga camello. Ug miinum ako ug gipainum niya usab ang akong mga camello.
46她急忙从肩上拿下水瓶来,说:‘请喝,我还要给你的骆驼喝。’我喝了,她也打水给我的骆驼喝。
47Ug ako nangutana kaniya, ug miingon: Kang kinsa ba ikaw nga anak? Ug mitubag siya: Anak ni Bethuel nga anak nga lalake ni Nachor nga gianak kaniya ni Milca. Ug gibutang ko ang ariyos sa iyang ilong ug ang mga pulceras sa iyang mga bukton.
47于是我问她,说:‘你是谁的女儿?’她回答:‘我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。’我就把鼻环戴在她的鼻子上,把手镯套在她的两手上。
48Ug miduko ako ug misimba ako kang Jehova ug gidalayeg ko si Jehova, ang Dios sa akong agalon nga si Abraham, nga nagmando kanako sa dalan nga matul-id aron sa pagkuha sa anak nga babaye sa igsoon sa akong agalon aron nga mahimo siya nga asawa sa iyang anak nga lalake.
48然后我跪下敬拜耶和华,称颂耶和华我主人亚伯拉罕的 神,因为他引导我走恰当的路,使我得到我主人的兄弟的孙女,作我主人的儿子的妻子。
49Nan, karon kong buhaton ninyo ang mahigugmaong kalolot ug pagkamatinumanon sa akong agalon, magpahayag kamo kanako; ug kong dili ugaling, magpahayag kamo kanako, aron ako mosimang ngadto sa kamot nga too kun sa wala.
49现在你们若愿意以慈爱和信实待我的主人,就请告诉我。如果不愿意,也请你们告诉我;使我可以知道怎样行。”
50Unya si Laban ug si Bethuel mingtubag ug ming-ingon sila: Kang Jehova nagagula kini nga butanga, dili kami makahimo sa pagsulti kanimo ug dautan ni maayo.
50拉班和彼土利回答,说:“这事既然出于耶和华,我们就不能对你说好说歹。
51Anaa diha si Rebeca sa atubangan mo, dawata siya, ug lumakaw ka ug ipaasawa siya sa anak nga lalake sa imong agalon, ingon sa gipamulong na ni Jehova.
51看哪,利百加就在你面前,你可以把她带去,照着耶和华所说的,作你主人儿子的妻子。”
52Ug nahitabo nga sa nakabati ang sulogoon ni Abraham sa ilang mga pulong, siya sa iyang kaugalingon miyukbo sa yuta kang Jehova.
52亚伯拉罕的仆人听到了他们这些话,就俯伏在地敬拜耶和华。
53Ug ang sulogoon nagkuha sa mga alahas nga salapi, ug mga alahas nga bulawan, ug mga saput ug kini gihatag kang Rebeca; ingon man usab siya mihatag ug mga butang hamili sa iyang igsoon nga lalake ug sa iyang inahan.
53那仆人拿出金器、银器和衣服送给利百加,又把贵重的礼物送给她的哥哥和她的母亲。
54Ug sila nangaon ug nanginum, siya ug ang mga tawo nga mingkuyog kaniya, ug minghigda didto sa tibook nga gabii; ug mingbangon sila sa pagkabuntag, ug siya miingon: Papaulia ako ninyo ngadto sa akong agalon.
54然后,仆人和与他同来的人才吃喝,并且住了一夜。他们早晨起来,仆人就说:“请打发我回到我主人那里去吧!”
55Unya mingtubag ang iyang igsoon nga lalake ug ang iyang inahan: Pahulata ang dalaga kanamo sa pila lamang ka adlaw, bisan napulo lamang ka adlaw ug sa human niini makalakaw siya.
55利百加的哥哥和母亲说:“让这女孩子和我们同住多几天,或是十天,然后她可以离去。”
56Ug siya miingon kanila: Ayaw kamo pagpugong kanako, kay nagatan-aw kamo nga si Jehova nagapanalangin sa akong panaw; papaulia na ako aron moadto ako sa akong agalon.
56仆人回答他们:“你们不要挽留我,耶和华既然使我的道路亨通,就请打发我回到我主人那里去。”
57Unya sila mingtubag: Tawgon nato ang dalaga ug atong pangutan-on siya.
57他们说:“我们可以把那女孩子叫来,问问她的意思。”
58Ug gitawag nila si Rebeca, ug sila ming-ingon kaniya: Mouban ka ba niining tawohana? Ug siya mitubag: Oo, mouban ako.
58他们把利百加叫了来,问她:“你愿意与这人同去吗?”她回答:“我愿意去。”
59Unya gitugotan nila sa pagpalakaw si Rebeca nga igsoon nila nga babaye, ug ang iyang iwa, ug ang sulogoon ni Abraham ug ang iyang mga tawo,
59于是,他们把自己的妹妹利百加,她的乳母和亚伯拉罕的仆人,以及同来的人,都打发走了。
60Ug gipanalanginan nila si Rebeca, ug sila miingon kaniya: Igsoon namo, mainahan ka unta sa linibolibo, ug ang imong kaliwatan makapanag-iya sa pultahan niadtong nanagdumot kanila.
60他们给利百加祝福,对她说:“我们的妹妹啊,愿你作千万人之母;愿你的后裔,占领仇敌的城门。”
61Unya mitindog si Rebeca ug ang iyang mga sulogoon nga babaye, ug nangabayo sila sa mga camello, ug ming-uban sila sa tawo; ug ang sulogoon nga lalake midawat kang Rebeca ug milakaw siya.
61以撒迎娶利百加利百加和她的众使女就起来,骑上骆驼,跟着那人走;那仆人就带着利百加走了。
62Ug mianhi si Isaac gikan sa atabay Beer-lahai-roi (atabay niadtong Buhi nga nagatan-aw kanako), kay siya nagpuyo sa yuta sa habagatan.
62那时,以撒刚从庇耳.拉海.莱回来,他原本是住在南地的。
63Ug migula si Isaac sa pagpalandong didto sa kapatagan sa takna sa kahaponon; ug giyahat niya ang iyang mga mata, ug hingtan-awan niya, ug ania karon, ang mga camello nga nanagpaingon kaniya .
63黄昏的时候,以撒出来田间默想。他举目观看,忽然看见来了些骆驼。
64Si Rebeca usab miyahat sa iyang mga mata, ug hingkit-an niya si Isaac, ug mikanaug siya sa camello.
64利百加举目观看,看见了以撒,就下了骆驼,
65Ug nangutana siya sa sulogoon: Kinsa ba kining tawohana nga gikan sa kapatagan nga nagasugat kanato? Ug ang ulipon mitubag: Kini mao ang akong agalon. Unya gikuha niya ang iyang pandong ug nagtabon siya sa iyang kaugalingon.
65问那仆人:“在田间走来迎接我们的这人是谁?”仆人回答:“他是我的主人。”利百加就拿面纱蒙在面上。
66Ug ang sulogoon nagsugilon kang Isaac sa tanan nga iyang gibuhat.
66仆人把所作的一切事,都告诉以撒。
67Ug gipasulod siya ni Isaac ngadto sa balongbalong sa iyang inahan nga si Sara, ug gidawat niya si Rebeca ug siya naasawa niya; ug siya gihigugma niya, ug ginalipay si Isaac sa tapus na ang kamatayon sa iyang inahan.
67以撒领利百加进了他母亲撒拉的帐棚,并且娶了她。利百加就作了以撒的妻子。以撒爱利百加。以撒自从他母亲去世后,这才得了安慰。