1Ug may gutom sa yuta, labut pa sa unang gutom sa mga adlaw ni Abraham; ug miadto si Isaac kang Abimelech nga hari sa mga Filistihanon sa Gerar.
1以撒与亚比米勒
2Ug mitungha kaniya si Jehova, ug siya miingon kaniya: Dili ka maglugsong ngadto sa Egipto: pumuyo ka sa yuta nga akong igaingon kanimo:
2耶和华向以撒显现,说:“你不要下到埃及去,要住在我所指示你的地方。
3Pumuyo ka niining yutaa, ug ako magauban kanimo, ug ikaw pagapanalanginan ko; kay kanimo ug sa imong kaliwatan, igahatag ko ngatanan kining mga yutaa, ug pagatukoron ko ang panumpa nga gipanumpaan ko kang Abraham nga imong amahan.
3你要寄居在这地,我必与你同在,必赐福给你,因为我要把这全地都赐给你和你的后裔,履行我向你父亲亚伯拉罕所起的誓。
4Ug pagapadaghanon ko ang imong kaliwatan ingon sa mga bitoon sa langit, ug igahatag ko sa imong kaliwatan kining tanan nga mga yuta; ug ang tanang mga nasud sa yuta mapanalanginan diha sa imong kaliwat:
4我必使你的后裔增多,好像天上的星那样多;我必把这全地都赐给你的后裔;地上的万国都必因你的后裔得福。
5Kay nagpatalinghug si Abraham sa akong tingog, ug gibantayan niya ang akong tulomanon, ang akong mga sugo, ang akong mga pamatasan, ug ang akong mga balaod.
5这是因为亚伯拉罕听从了我的话,遵守了我的吩咐、我的命令、我的条例和我的律法。”
6Busa, mipuyo si Isaac sa Gerar.
6于是,以撒就住在基拉耳。
7Ug ang mga tawo niadtong dapita nanagpangutana kaniya mahatungod sa iyang asawa; ug siya mitubag: Siya akong igsoon nga babaye; kay nahadlok siya sa pag-ingon: Siya akong asawa; kay tingali, matud niya , patyon ako sa mga tawo niining dapita tungod kang Rebeca; kay maanyag siya nga pagatan-awon.
7那地方的人问起他的妻子,他就回答:“她是我的妹妹。”因为他不敢说:“她是我的妻子。”他心里想:“恐怕这地方的人,因利百加的缘故把我杀了,因为她容貌美丽。”
8Ug nahitabo nga, sa nagpuyo siya didto sa daghang mga adlaw, si Abimelech, nga hari sa mga Filistihanon, mitambo sa usa ka tamboanan, ug hingkit-an niya si Isaac nga naglingawlingaw uban kang Rebeca nga iyang asawa.
8以撒在那里住了很久。有一天,非利士人的王亚比米勒从窗户里向外观望,看见以撒正在爱抚他的妻子利百加。
9Ug gitawag ni Abimelech si Isaac, ug miingon siya: Ania karon, siya mao, sa pagkamatuod, ang imong asawa busa, nganong miingon ka: Siya akong igsoon nga babaye? Ug si Isaac mitubag kaniya: Kay miingon ako, tingali ug mamatay ako tungod kaniya.
9亚比米勒于是把以撒召了来,对他说:“你看,她实在是你的妻子,你怎么说是你的妹妹呢?”以撒回答他:“因为我心里想:‘恐怕我因她的缘故丧命。’”
10Ug si Abimelech miingon: Unsa kining gibuhat mo kanamo? Ang usa sa mga tawo diriyut makatipon paghigda sa imong asawa, ug ikaw mao unta ang magadala ug sala sa ibabaw kanamo.
10亚比米勒说:“你向我们作的是什么事呢?人民中间险些有人与你的妻子同睡,那你就把我们陷在罪恶里了。”
11Unya si Abimelech nagsugo sa tanan nga mga tawo nga nagaingon: Ang magatandog niining tawohana kun sa iyang asawa, sa pagkamatuod, pagapatyon siya.
11于是,亚比米勒吩咐全国人民,说:“凡是触犯这人或是他的妻子的,必被处死。”
12Ug nagpugas si Isaac niadtong yutaa, ug nakapanuig niadtong tuiga ug usa ka gatus ka pilo, kay siya gipanalanginan ni Jehova.
12以撒在那里耕种,那一年丰收百倍,
13Ug ang tawo midaku ug nagpadayon sa pagdaku hangtud nga siya nahimo nga labing daku gayud.
13他就日渐昌大,越来越富有,成了个大富翁。
14Ug nakapanag-iya siya sa mga panon sa mga carnero, ug nakapanag-iya sa mga panon sa mga vaca, ug daku nga panimalay: Ug nangasina kaniya ang mga Filistihanon.
14他拥有羊群、牛群和很多仆人,非利士人就嫉妒他。
15Karon ang tanan nga mga atabay nga gipangalot sa mga binatonan sa iyang amahan nga si Abraham gipanabonan sa mga Filistihanon, ug kini gipanagpuno nila sa yuta.
15他父亲亚伯拉罕在世的时候,所有由他父亲仆人挖的井,非利士人都塞住了,填满了土。
16Ug miingon si Abimelech kang Isaac: Pahilayo ka kanamo; kay ikaw labi pa gayud nga gamhanan kay kanamo.
16亚比米勒对以撒说:“你离开我们去吧,因为你比我们强大得多了。”
17Ug si Isaac mipahawa didto. Ug gipatindog niya ang iyang mga balongbalong sa walog sa Gerar, ug mipuyo didto.
17以撒于是离开那里,在基拉耳谷支搭帐棚,住在那里。
18Ug gikalot pag-usab ni Isaac ang mga atabay sa tubig, nga ilang gikalot sa mga adlaw ni Abraham, nga iyang amahan; kay gitabonan sa mga Filistihanon sa tapus mamatay si Abraham. Ug kini gihinganlan niya ingon sa mga ngalan nga gibutang kanila sa iyang amahan.
18他父亲亚伯拉罕在世的时候,仆人所挖的水井,在亚伯拉罕死后都被非利士人塞住了。以撒重新挖掘这些井,仍然照着他父亲所起的名字叫它们。
19Ug ang mga binatonan ni Isaac nanagkalot didto sa walog, ug hingkaplagan nila didto ang usa ka atabay sa mga tubig nga nagatubod.
19以撒的仆人在山谷里挖井,在那里挖得一口活水井。
20Ug ang mga magbalantay sa kahayupan sa Gerar nanagpakig-away sa mga magbalantay sa kahayupan ni Isaac, nga nagaingon: Ang tubig amo man. Ug gihinganlan ang atabay Esek, kay sila nakig-away kaniya.
20基拉耳的牧人与以撒的牧人争闹起来,说:“这水是我们的。”以撒就给那井起名叫埃色,因为他们与他相争。
21Ug nagkalot na usab sila ug lain nga atabay, ug nakig-away usab sila tungod niini; ug kini gihinganlan niya Sitnah.
21以撒的仆人又挖了另一口井,他们又为这井争闹起来,因此以撒给这井起名叫西提拿。
22Ug mipahawa siya didto, ug mikalot ug laing atabay; ug alang niana wala na sila makig-away; ug kini gihinganlan niya Rehoboth, ug miingon siya: Sanglit karon si Jehova mihatag ug dapit alang kanato ug magadaghan kita sa yuta.
22以撒离开那里,又挖了另一口井;他们不再为这井争闹了,他就给那井起名利河伯,因为他说:“现在耶和华给我们宽阔的地方,我们必在这里繁盛起来了。”
23Ug siya mitungas gikan didto padulong sa Beer-seba.
23以撒从那里上到别是巴去。
24Ug mitungha kaniya ang Ginoo niadtong gabhiona, ug miingon: Ako mao ang Dios ni Abraham, nga imong amahan; dili ka mahadlok kay ako magauban kanimo ug ikaw pagapanalanginan ko, ug pagapadaghanon ko ang imong kaliwatan tungod kang Abraham nga akong ulipon.
24那天晚上,耶和华向他显现,说:“我是你父亲亚伯拉罕的 神;你不要怕,因为我与你同在;我必为了我仆人亚伯拉罕的缘故,赐福给你,使你的后裔增多。”
25Ug si Isaac mipatindog didto ug usa ka halaran, ug nangaliya siya sa ngalan ni Jehova; ug gipatindog niya didto ang iyang balongbalong; ug ang mga binatonan ni Isaac nagkalot ug usa ka atabay.
25以撒就在那里筑了一座祭坛,呼求耶和华的名;又在那里支搭帐棚;以撒的仆人也在那里挖了一口井。
26Unya si Abimelech miadto kaniya gikan sa Gerar ug si Ahussath, nga abyan niya, ug si Pichol, nga capitan sa iyang kasundalohan.
26以撒与亚比米勒立约亚比米勒和他的朋友亚户撒,以及他的军长非各,从基拉耳来到以撒那里。
27Ug miingon kanila si Isaac: Nganong mianhi kamo kanako, sa nakita nga kamo nagadumot kanako, nga gisalikway man gani ninyo ako sa halayo kaninyo?
27以撒问他们:“你们既然恨我,把我从你们中间赶出来,为什么又到我这里来呢?”
28Ug sila mingtubag: Nakita namo sa dayag gayud nga si Jehova nag-uban kanimo ug nanag-ingon kami: Himoon ta ang usa ka panumpa sa taliwala kanato, bisan sa taliwala kanamo ug kanimo, ug magapakigsaad kami kanimo;
28他们回答:“我们实在看见耶和华与你同在,因此我们想:‘不如我们双方起誓。’让我们与你立约吧;
29Aron dili ka magabuhat ug dautan alang kanamo, maingon nga kami wala magatandog kanimo, ug ingon nga kaming tanan nagbuhat ug maayo alang kanimo, ug ikaw gipagikan namo sa pakigdait; ikaw karon mao ang gibulahan ni Jehova.
29你不要伤害我们,正如我们从来没有触犯你,只有善待你,让你平平安安地离开。现在你是蒙耶和华赐福的了。”
30Ug siya nagbuhat ug kombira alang kanila, ug nangaon sila ug nanginum;
30以撒就为他们摆设筵席,他们就一起吃喝。
31Ug mingbangon sila sa kaadlawon, ug nanagpanumpa sila ang usa sa usa; ug gipagikan sila ni Isaac, ug sila nanglakat gikan kaniya sa pakigdait.
31第二天,他们清早起来,彼此起誓;以撒就送他们走,他们平平安安地离开他走了。
32Ug niadtong adlawa gayud nahitabo nga miabut ang mga sulogoon ni Isaac, ug nanagsugilon kaniya mahatungod sa atabay nga ilang gikalot ug sila nanag-ingon kaniya: Ang tubig hingkaplagan namo.
32那一天,以撒的仆人来把他们挖井的事告诉他,说:“我们找到水了。”
33Ug kini gihinganlan niya ug Seba: tungod niini, ang ngalan niadtong lungsora Beer-seba hangtud niining adlawa.
33以撒就给那井起名叫示巴,因此那城名叫别示巴,直到今日。
34Ug sa may panuigon na si Esau nga kap-atan ka tuig nangasawa siya kang Judith, anak nga babaye ni Beeri, nga Hetehanon, ug kang Basemat, anak nga babaye ni Elon, nga Hetehanon.
34以扫娶二妻以扫四十岁的时候,娶了赫人比利的女儿犹滴,和赫人以伦的女儿巴实抹为妻。
35Ug kini sila mao ang kapaitan sa kalag alang kang Isaac ug kang Rebeca.
35她们二人常使以撒和利百加伤心难过。