1Ug nadungog niya ang mga pulong sa mga anak nga lalake ni Laban, nga nanag-ingon: Gikuha ni Jacob ang tanan nga iya sa atong amahan; ug niadtong iya sa atong amahan naangkon niya kining tanan nga himaya.
1雅各思念故乡
2Gitan-aw usab ni Jacob ang nawong ni Laban, ug nakita niya nga dili na sama sa kaniadto.
2雅各也注意到拉班的脸色，对自己不像从前那样了。
3Ug si Jehova miingon kang Jacob: Bumalik ka sa yuta sa imong mga ginikanan ug sa imong kaubanan, kay ako magauban kanimo.
3那时，耶和华对雅各说：“你要回到你列祖之地，到你的亲族那里去，我必与你同在。”
4Ug si Jacob nagsugo, ug nagtawag kang Raquel ug kang Lea ngadto sa kapatagan sa iyang mga carnero.
4雅各就派人把拉结和利亚叫到田间的羊群那里去，
5Ug siya miingon kanila: Ginatan-aw ko nga ang nawong sa inyong amahan dili na ingon sa kaniadto; apan ang Dios sa akong amahan nag-uban kanako.
5对她们说：“我注意到你们父亲的脸色，对我不像从前那样了；但是我父亲的 神与我同在。
6Ug kamo nanghibalo nga sa bug-os ko nga kusog nag-alagad ako sa inyong amahan.
6我尽了我的力量来服事你们的父亲，这是你们知道的；
7Ug ang inyong amahan naglimbong kanako, ug iyang giilis-ilisan ang akong suhol sa nakapulo: apan ang Dios wala motugot kaniya nga magbuhat siya kanako ug dautan.
7你们的父亲却欺骗了我，十次更改了我的工资；但 神不容许他伤害我。
8Kong siya nag-ingon niini: Ang mga kabang mao ang imong suhol, unya ang tanang mga carnero nanag-anak ug mga binugkan; ug kong siya miingon niini: Ang mga kinudlisan mao ang imong suhol, unya ang tanan nga mga panon sa carnero nanag-anak ug mga kinudlisan.
8如果他说：‘有斑点的算是你的工资’，羊群所生的全部都有斑点；如果他说：‘有条纹的算是你的工资’，羊群所生的全部有条纹。
9Sa ingon niini gikuha sa Dios ang kahayupan sa imong amahan, ug iyang gihatag kanako.
9这样， 神把你们父亲的牲畜夺来，赐给我了。
10Ug nahatabo, sa panahon nga ang mga carnero nanagpanamkon giyahat ko ang akong mga mata, ug nakita ko sa usa ka damgo, ug, ania karon, ang mga lake nga nanagtabon sa mga baye, sila mga kinudlisan, mga kabang, ug mga kabangkabang.
10有一次，羊群交配的时候，我在梦中举目观看，看见爬在母羊身上的公山羊，都是有条纹、有斑点和有花斑的。
11Ug ang manolonda sa Dios miingon kanako sa damgo; Jacob; ug ako miingon kaniya: Ania ako.
11 神的使者在梦中对我说：‘雅各。’我说：‘我在这里。’
12Ug siya miingon; Iyahat karon ang imong mga mata, ug makita mo ang tanan nga mga lake nga mitabon sa panon sa mga carnero mga kinudlisan, mga binugkan, ug mga kabangkabang, kay nakita ko ang tanan nga gibuhat ni Laban kanimo.
12他说：‘你举目观看，所有爬在母羊身上的公山羊，都是有条纹、有斑点和有花斑的，因为拉班向你所作的一切，我都看见了。
13Ako mao ang Dios sa Bethel, nga didto gidihog mo ang haligi nga handumanan ug didto nagbuhat ka kanako ug usa ka saad; tumindog ka karon, ug pumahawa ka niining yutaa, ug bumalik ka sa yuta nga imong natawohan.
13我就是伯特利的 神，你曾经在那里用油膏过石柱，又在那里向我许过愿。现在你要起程，离开这地，回到你的亲族那里去吧。’”
14Ug mitubag si Raquel ug si Lea, ug miingon sila kaniya: Kami aduna pa bay bahin kun panulondon sa balay sa among amahan?
14拉结和利亚回答雅各，说：“在我们父亲的家里，我们还有可得的分和产业吗？
15Dili ba kita giisip niya nga ingon sa mga dumuloong? kay kita gibaligya niya, ug labut pa nakaon ang tanan nga among bili.
15他不是把我们看作外人吗？因为他把我们卖了，吞没了我们的身价。
16Kay ang tanan nga bahandi nga gikuha sa Dios gikan sa among amahan, amo man, ug sa among mga anak; busa karon, buhata ang tanan nga giingon sa Dios kanimo.
16 神从我们父亲夺回来的一切财物，都是属于我们和我们的儿女的。现在 神吩咐你的一切，你只管作吧。”
17Unya mitindog si Jacob, ug gipahaluna niya ang iyang mga anak ug ang iyang mga asawa sa ibabaw sa mga camello;
17雅各不辞而别于是雅各起来，叫他的儿女和妻子们都骑上骆驼。
18Ug iyang gidala ang iyang tanan nga kahayupan, ug ang iyang tanan nga bahandi nga iyang natigum, ang kahayupan nga iyang nasikup nga iyang natigum sa Padan-aram, aron sa pagbalik ngadto kang Isaac nga iyang amahan sa yuta sa Canaan.
18又赶着他所有的牲畜，带着他所得的一切财物，就是他在巴旦．亚兰所得的一切牲畜，要到迦南地，他父亲以撒那里去。
19Karon si Laban miadto sa paggunting sa balhibo sa iyang mga carnero; ug gikawat ni Raquel ang mga dios sa iyang amahan.
19当时拉班剪羊毛去了，拉结就偷了他父亲的神像。
20Ug si Jacob mipahawa sa hilum gikan kang Laban nga Siriahanon, kay niana wala siya magpahibalo nga siya mokalagiw.
20雅各瞒着亚兰人拉班，没有告诉拉班他将要逃走。
21Busa mikalagiw siya, uban ang tanan nga iya, ug mitindog siya ug mitabok sa Suba, ug mipadulong siya ngadto sa bukid sa Galaad.
21于是，雅各带着他所有的一切逃走了。他起程渡过了大河，面对着基列山走去。
22Ug gisugilon kang Laban sa ikatolo ka adlaw nga si Jacob mikalagiw.
22拉班追赶雅各到了第三天，有人告诉拉班说雅各逃走了。
23Unya gikuha niya ang iyang mga igsoon nga uban kaniya ug miapas sa ulahi niya sa panaw nga pito ka adlaw, ug iyang hing-abutan siya sa bukid sa Galaad.
23拉班就带着自己的众兄弟追赶他，追了七日的路程，才在基列山把他们追上了。
24Ug gianha sa Dios si Laban nga Siriahanon pinaagi sa damgo niadtong gabhiona, ug miingon kaniya: Magmatngon ka nga dili ka magsulti kang Jacob bisan maayo kun dautan.
24当天晚上， 神在梦中来到亚兰人拉班那里，对他说：“你要小心，不可与雅各说什么。”
25Busa hing-abutan ni Laban si Jacob. Karon gipatindog na ni Jacob ang iyang balongbalong sa bukid, ug gibutang ni Laban uban sa iyang mga igsoon ang iyang balongbalong didto sa bukid sa Galaad.
25拉班追上了雅各。当时雅各已经在山上支搭了帐棚；拉班和他的众兄弟，也在基列山上支搭了帐棚。
26Ug miingon si Laban kang Jacob: Unsay gibuhat nimo nga mikalagiw ka sa hilum, ug gidala mo ang akong mga anak nga babaye ingon sa mga binihag sa pag-awayan?
26拉班对雅各说：“你作的是什么事呢？你瞒着我，把我的女儿们当作战俘一样带走了。
27Ngano nga mikalagiw ka sa tago gayud, ug gikawatan mo ako, ug wala mo ako pahibaloa aron nga ako magapagikan kanimo nga may kalipay, ug mga pag-awit, uban ang tambol ug alpa?
27你为什么暗中逃走，瞒着我不让我知道，使我可以欢欢喜喜地唱歌、击鼓、弹琴给你送行呢？
28Nga ako wala tugoti nimo sa pagpahalok sa akong mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye? Karon gibuhat mo ang binuang gayud.
28你又不让我与我的外孙和女儿亲嘴。你所作的太糊涂了！
29Ania sa gahum sa akong kamot ang pag-among-among kaninyo; apan ang Dios sa inyong amahan nagsulti kanako kagabii, ug nag-ingon: Magmatngon ka nga dili magsulti kang Jacob bisan maayo kun dautan.
29我本来有能力可以伤害你，但昨天晚上，你们父亲的 神对我说：‘你要小心，不可与雅各说什么。’
30Ug karon bisan molakaw ka na, kay ikaw may tinguha sa pag-adto sa balay sa imong amahan, ngano nga gikawat mo ang akong mga dios?
30现在你既然渴想你的父家，一定要回去，为什么又偷我的神像呢？”
31Ug si Jacob mitubag ug miingon kang Laban: Kay nahadlok ako, busa miingon ako: Tingali kaha nga imong kuhaon sa lugos kanako ang imong mga anak nga babaye.
31雅各回答拉班，说：“我逃走，是因为我害怕，我心里想：恐怕你会把你的女儿们从我的手中抢走。
32Sa kang kinsa hikaplagan mo ang imong mga dios, dili siya mabuhi: sa atubangan sa among mga igsoon, susiha kong may imo ug kuhaa. Si Jacob wala mahibalo nga si Raquel maoy nagkawat niini.
32至于你的神像，你在谁身上搜出来，那人就不该活着；你当着我们众兄弟面前查一查，如果在我这里有什么东西是你的，你只管拿去。”原来雅各不知拉结偷了神像。
33Ug misulod si Laban sa balongbalong ni Jacob, ug sa balongbalong ni Lea, ug sa balongbalong sa duruha ka ulipon nga babaye, ug kini wala niya hipalgi, ug migula siya sa balongbalong ni Lea, ug miadto siya sa balongbalong ni Raquel.
33拉班进了雅各的帐棚、利亚的帐棚和两个婢女的帐棚，都没有搜出什么，于是从利亚的帐棚出来，进了拉结的帐棚。
34Karon gikuha ni Raquel ang dios-dios, ug kini gibutang niya sa usa ka silla sa usa ka camello, ug iyang gilingkoran ang ibabaw niini: ug gihikap ni Laban ang tibook nga balongbalong, ug wala kini niya hikaplagi.
34拉结已经把神像放在骆驼的鞍下，自己坐在上面。拉班搜遍了帐棚，但没有搜出什么。
35Ug siya miingon sa iyang amahan: Dili ka unta masuko, ginoo ko, kay dili ako makahimo sa pagtindog sa atubangan mo, kay ako ania sa kinaiya sa mga babaye. Ug siya nangita, apan wala niya hikaplagi ang mga dios-dios.
35拉结对她父亲说：“求我主不要生气，我不能在你面前起来，因为我正有女人的经期。”这样，拉班彻底搜查了，也搜不出那神像来。
36Ug si Jacob nasuko, ug nakigtinubagay kang Laban; ug mitubag si Jacob, ug miingon kang Laban: Unsa ba ang akong kalapasan? Unsa ba ang akong sala, nga sa hilabihan nga kainit mianhi ka sa pag-apas kanako?
36雅各就生气，与拉班争吵起来。雅各责问拉班说：“我到底有什么过犯，有什么罪恶，你竟这样急速地追赶我呢？
37Busa kay gihikap mo ang tanan ko nga mga ginamiton, unsay hingkaplagan mo sa tanan nga mga bahandi sa imong balay? Ibutang mo kana dinhi sa atubangan sa akong mga igsoon ug sa mga imo, ug maghukom sila sa taliwala kanato nga duha.
37你已经搜遍了我所有的家具，你有找到你家的东西没有？可以把它放在这里，在你我的众兄弟面前，让他们可以在你我中间判断一下。
38Niining kaluhaan ka tuig nga ako nagpuyo uban kanimo, ang imong mga carnero, ug ang imong mga kanding wala gayud mangatagas, wala usab ako makakaon ug carnero nga lake gikan sa imong mga panon.
38这二十年来，我与你在一起；你的母绵羊和母山羊没掉过胎，你羊群中的公羊，我没有吃过。
39Wala ko gayud ikaw hidad-i ug inagaw sa mga mananap nga ihalas; ako ang nagbayad sa mga nangawala niini: gikan sa akong kamot gikinahanglan mo kini, bisan gikawat sa adlaw kun gikawat sa gabii.
39被野兽撕裂的，我没有给你带回来，都是由我自己赔偿；无论白天偷去的，或是黑夜偷的，你都要我负责。
40Sa ingon niana, sa adlaw napagod ako sa kainit, ug sa kagabhion ang katugnaw; ug ang akong katulogon nangawala sa akong mga mata.
40我白天受尽炎热，黑夜受尽寒霜，不能入睡；我经常是这样。
41Diha ako magpuyo sa imong balay sulod sa kaluhaan ka tuig; napulo ug upat ka tuig ako nag-alagad kanimo tungod sa imong duruha ka mga anak nga babaye, ug unom ka tuig tungod sa imong kahayupan; ug giilisan mo ang suhol ko sa nakapulo.
41我这二十年在你的家里，为你的两个女儿服事了你十四年；为你的羊群服事了你六年；你又十次改了我的工资。
42Kong ang Dios sa akong amahan, ang Dios ni Abraham, ug ang Kahadlok ni Isaac wala pa magauban kanako, sa pagkamatuod igapadala mo ako karon nga hubo. Nakakita ang Dios sa akong kasakit, ug ang kabudlay sa akong mga kamot, ug ikaw gibadlong niya kagabii.
42如果不是我父亲的 神，就是亚伯拉罕的 神，以撒所敬畏的 神，与我同在，你现在必定打发我空手回去。但 神看见了我的苦情和我手中的辛劳，所以他昨天晚上责备了你。”
43Ug mitubag si Laban, ug miingon kang Jacob: Kining mga babaye mao ang akong mga anak nga babaye, ug ang mga bata mao ang akong mga bata, ug ang mga carnero mao ang akong mga carnero, ug ang tanan nga imong ginatan-aw pulos man ako. Ug unsay arang ko nga buhaton karon niining akong mga anak nga babaye, kun sa ilang mga bata nga ilang gianak?
43雅各与拉班立约拉班回答雅各，说：“这些女儿是我的女儿；这些孩子是我的孩子；这些羊群也是我的羊群。其实你眼所见的一切都是我的。但我今日向我的女儿和她们所生的孩子，能作什么呢？
44Busa, umari ka karon, ug magabuhat kita ug pakigsaad, ako ug ikaw; ug kini mao ang saksi sa taliwala kanako ug kanimo.
44来吧，现在我和你可以立约，作为你我之间的证据。”
45Unya si Jacob mikuha sa usa ka bato ug kini gipatindog niya ingon nga haligi nga handumanan.
45雅各就拿了一块石头，立作石柱。
46Ug miingon si Jacob sa iyang mga kaigsoonan nga lalake: Magtapok kamo ug mga bato. Ug nagtapok sila ug mga bato, ug kini ilang gipundok, ug nangaon sila didto haduol niadtong mohon.
46雅各又对自己的众兄弟说：“你们把石头堆聚起来。”他们就把石头拿来，堆成了一堆。他们又在石堆旁边吃喝。
47Ug gihinganlan kini ni Laban ug Jegar-Sahadutha: apan gihinganlan ni Jacob ug Galaad.
47拉班称那石堆为伊迦尔．撒哈杜他，雅各却称那石堆为迦累得。
48Ug si Laban miingon: Kining pundok mao ang saksi karon sa taliwala kanako ug kanimo. Tungod niana gihinganlan ang ngalan niini ug Galaad:
48拉班说：“今天这堆石头是你我之间的证据。”因此它名叫迦累得，
49Ug Mizpa, kay matud niya: Magabantay si Jehova sa taliwala kanako ug kanimo, kong kita managbulag ang usa ug usa.
49又名叫米斯巴，因为拉班说：“我们彼此分离以后，愿耶和华在你我中间鉴察。
50Kong sakiton mo ang akong mga anak nga babaye, ug kong mangasawa ka ug mga asawa labut pa sa akong mga anak nga babaye, walay tawo nga ania sa taliwala kanato; tan-awa, ang Dios mao ang saksi sa taliwala kanako ug kanimo.
50你若苦待我的女儿，或在我的女儿以外，另娶妻子，虽然没有人在我们中间作证，但你要注意， 神就是你我之间的见证人。”
51Miingon pa gayud si Laban kang Jacob: Ania karon, kining mohon, ug ania karon kining haligi nga handumanan nga akong gipatindog sa taliwala kanako ug kanimo.
51拉班又对雅各说：“你看这堆石头，看我在你我之间所竖立的石柱。
52Kini nga mohon mao ang saksi ug kining haligi sa handumanan mao ang saksi, nga ako dili molabang nganha kanimo niini nga mohon, nga ikaw dili molabang niining pundok, ug niining haligi nga handumanan aron sa pag-among-among.
52这堆石头就是证据，这石柱也是证据：我决不越过这石堆到你那里去，你也决不可越过这石堆和石柱，到我这里来害我。
53Ang Dios ni Abraham, ug ang Dios ni Nachor ang Dios sa ilang amahan magahukom sa taliwala kanato. Ug si Jacob nanumpa tungod sa Kahadlok ni Isaac nga iyang amahan.
53但愿亚伯拉罕的 神、拿鹤的 神，就是他们父亲的 神，在我们中间判断。”雅各就指着他父亲以撒所敬畏的 神起誓。
54Unya si Jacob naghimo ug halad didto sa bukid, ug gitawag niya ang iyang mga kaigsoonan sa pagkaon ug tinapay; ug nangaon sila ug tinapay, ug nangatulog sila niadtong gabhiona sa bukid.
54雅各又在山上献祭，叫了自己的众兄弟来吃饭。他们吃了饭，就在山上过夜。
55Ug si Laban mibangon pagsayo sa buntag, ug gihalokan niya ang iyang mga anak nga lalake, ang iyang mga anak nga babaye, ug sila gipanalanginan; ug si Laban migikan ug mipauli sa iyang dapit.
55拉班清早起来，与他的外孙和女儿亲嘴，给他们祝福。然后拉班离开那里，回自己的地方去了。（本节在《马索拉抄本》为32:1）