1Ug may tawo nga nagamasakiton, nga si Lazaro sa Betania, lungsod nga diyutay ni Maria, ug sa igsoon niya nga si Marta.
1拉撒路死了
2Ug siya mao ang Maria nga nagdihog sa Ginoo sa pahumot, ug nagapahid sa mga tiil niini sa iyang mga buhok, kang kansang igsoon nga si Lazaro, nagmasakiton.
2这马利亚就是后来用香膏抹主，并且用头发把主的脚擦干的那人；患病的拉撒路是她的兄弟。
3Busa, ang mga igsoon nga babaye nanagpasugo kaniya, sa pag-ingon: Ginoo, ania karon, ang imong gihigugma nagamasakiton.
3姊妹二人派人到耶稣那里去，说：“主啊，你所爱的人病了。”
4Ug sa hingdunggan ni Jesus, miingon: Kining sakita dili makamatay, kondili nga sa himaya sa Dios, aron ang Anak sa Dios pagahimayaon tungod niini.
4耶稣听见，就说：“这病不至于死，而是为了 神的荣耀，使 神的儿子因此得到荣耀。”
5Si Jesus nahagugma kang Marta ug sa iyang igsoon nga babaye, ug kang Lazaro.
5耶稣向来爱马大和她的妹妹马利亚，以及拉撒路。
6Busa sa nakadungog siya, nga kini nagamasakiton, mipabilin pa siya ug duha ka adlaw niadtong dapita diin didto siya.
6他听说拉撒路病了，仍然在原来的地方住了两天，
7Sa human niini miingon siya sa iyang mga tinon-an: Mangadto kita pag-usab sa Judea:
7然后对门徒说：“我们再到犹太去吧。”
8Ang mga tinon-an nanag-ingon kaniya: Rabbi, dili pa lamang dugay nga ang mga Judio nanagpaninguha sa pagbato kanimo, ug moadto ba ikaw pag-usab didto?
8门徒对他说：“拉比，近来犹太人要拿石头打你，你还到那里去吗？”
9Si Jesus mitubag: Dili ba napulo ug duha ang mga takna sa adlaw? Ang nagalakaw sa adlaw, dili mahipangdol, kay makakita sa kahayag niining kalibutan.
9耶稣说：“白昼不是有十二小时吗？人若在白昼行走，就不会跌倒，因为他看见这世上的光；
10Apan ang nagalakaw sa gabii, mahipangdol siya; kay wala kaniya ang kahayag.
10人若在夜间行走，就会跌倒，因为他没有光。”
11Kining mga butanga gisulti niya, ug siya miingon kanila: Ang atong abyan nga si Lazaro natulog; apan moadto ako sa pagpukaw kaniya gikan sa paghikatulog.
11耶稣说完了这些话，跟着又对他们说：“我们的朋友拉撒路睡了，我要去唤醒他。”
12Unya ang iyang mga tinon-an nanag-ingon kaniya: Ginoo, kong natulog siya, mamaayo siya.
12门徒说：“主啊，如果他睡了，就会好过来的。”
13Apan ang gisulti ni Jesus mao ang mahatungod sa iyang kamatayon, ug sila nagadahum nga nagasulti siya sa paghikatulog nga kinaiya.
13其实耶稣是指着拉撒路的死说的，门徒却以为他是指正常的睡眠说的。
14Busa, si Jesus miingon kanila sa mahayag gayud: Si Lazaro namatay;
14于是，耶稣公开地告诉他们：“拉撒路死了。
15Ug ako nalipay tungod kaninyo, nga wala ako didto, aron managpanoo kamo. Mangadto kita kaniya.
15我为你们欢喜，因为我不在那里，是要使你们相信。现在我们到他那里去吧。”
16Unya si Tomas, nga ginanganlan Didimo, miingon sa iyang mga masigkatinon-an: Moadto usab kita, aron mangamatay kita uban kaniya.
16那称为“双生子”的多马，对其他的门徒说：“我们也去跟他一同死吧！”
17Sa ingon niana sa pag-abut ni Jesus, hingkit-an niya nga may upat na ka adlaw nga siya didto sa lubnganan;
17耶稣是复活是生命耶稣到了，知道拉撒路在坟墓里已经四天了。
18Ug ang Betania haduol sa Jerusalem, nga may tolo ka kilometro.
18伯大尼靠近耶路撒冷，相距约有三公里。
19Ug daghan sa mga Judio ang nanganhi sa paglipay kang Marta ug kang Maria mahatungod sa ilang igsoon.
19有许多犹太人来到马大和马利亚那里，为了拉撒路的死来安慰她们。
20Unya si Marta, sa pagkadungog niya nga si Jesus nagapaingon nganhi, miadto ug misugat kaniya; apan si Maria napabilin nga nagalingkod sa balay.
20马大听见耶稣来了，就去迎接他，马利亚却仍然坐在家里。
21Unya si Marta miingon kang Jesus: Ginoo, ug dinhi ka pa unta, wala unta mamatay ang akong igsoon;
21马大对耶稣说：“主啊，如果你早在这里，我的兄弟就不会死了！
22Apan bisan karon ako nahibalo, nga bisan unsang butanga nga pangayoon mo sa Dios, igatugot sa Dios kanimo.
22就是现在，我也知道无论你向 神求什么， 神必赐给你。”
23Si Jesus miingon kaniya: Ang imong igsoon mabanhaw.
23耶稣对她说：“你的兄弟必会复活。”
24Si Marta miingon kaniya: Ako nahibalo nga mabanhaw siya sa pagkabanhaw sa adlaw nga katapusan.
24马大说：“我知道在末日复活的时候，他必会复活。”
25Si Jesus miingon kaniya: Ako mao ang pagkabanhaw ug ang kinabuhi: ang motoo kanako, bisan siya namatay, mabuhi pa siya.
25耶稣说：“我就是复活和生命；信我的人，虽然死了，也要活着。
26Ug ang tanan nga nabuhi ug mitoo kanako, dili na gayud mamatay. Mitoo ba ikaw niini?
26所有活着又信我的人，必定永远不死，你信这话吗？”
27Siya miingon kaniya: Oo, Ginoo, ako mitoo nga ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa Dios, nga mianhi sa kalibutan.
27她说：“主啊，我信；我已经信了，你是基督，是 神的儿子，是那要到世上来的。”
28Ug sa nakaingon siya niini, milakaw siya, ug gitawag sa tago si Maria, nga iyang igsoon, ug miingon kaniya: Ang Magtutudlo ania dinhi, ug nagatawag kanimo.
28耶稣使拉撒路复活马大说了这些话，就回去暗暗地叫她妹妹马利亚，说：“老师来了，他叫你。”
29Sa pagkadungog niya, mitindog sa madali, ug miadto ngadto kaniya.
29马利亚一听见，就急忙起来，到耶稣那里去。
30(Ug si Jesus wala pa makasulod sa balangay, kondili nga atua pa sa dapit diin siya hikit-i ni Marta.)
30那时，耶稣还没有进入村子，仍然在马大迎接他的地方。
31Unya ang mga Judio nga didto kauban ni Maria sa balay ug nagalipay kaniya, sa hingkit-an nila, nga siya mitindog sa madali ug milakaw, mingnunot sila kaniya, nga nanag-ingon: Moadto siya sa lubnganan sa paghilak didto.
31那些在房子和马利亚在一起安慰她的犹太人，见她匆忙地起来出去，就跟着她，以为她要到坟墓那里去哭。
32Unya si Maria, sa pag-abut niya didto sa dapit diin si Jesus, ug sa hingkit-an niya siya, mihapa sa iyang mga tiil, ug nag-ingon kaniya: Ginoo, kong dinhi ka pa unta, wala unta mamatay ang akong igsoon.
32马利亚来到耶稣那里，一看见他，就俯伏在他脚前，说：“主啊，如果你早在这里，我的兄弟就不会死了！”
33Busa sa pagkakita ni Jesus kaniya nga nagahilak, ug sa mga Judio nga nanghilak usab, nga nanguban kaniya, nanghupaw siya sa iyang espiritu, ug naguol;
33耶稣看见她在哭，和她一同来的犹太人也在哭，就心里激动，难过起来，
34Ug miingon: Hain ninyo ibutang siya? Sila nanag-ingon kaniya: Ginoo, umari ka ug tuman-aw.
34说：“你们把他安放在哪里？”他们说：“主啊，请来看。”
35Si Jesus mihilak.
35耶稣哭了。
36Unya ang mga Judio nanag-ingon: Tan-awa, pagkadaku sa iyang gugma kaniya!
36于是犹太人说：“你看，他多么爱这个人！”
37Ug ang uban kanila nanag-ingon: Dili ba makahimo kini, nga nagpabuka sa mga mata sa buta, sa pagbuhat aron kining tawohana dili mamatay?
37他们中间有人说：“他既然开了瞎子的眼睛，难道不能使这个人不死吗？”
38Unya si Jesus, sa nanghupaw pag-usab sa iyang kaugalingon, miduol sa lubnganan. Kadto usa ka lungib ug may usa ka bato nga gisampong niini.
38耶稣又再心里激动，来到坟墓前面。那坟墓是一个洞穴，洞口有块石头堵住。
39Si Jesus miingon: Kuhaa ninyo ang bato. Si Marta, nga igsoon sa minatay, miingon kaniya: Ginoo, niining panahona mabaho na siya, kay may upat na ka adlaw nga siya namatay.
39耶稣说：“把这块石头挪开！”死者的姊姊马大对他说：“主啊，已经四天了，他必定臭了。”
40Si Jesus miingon kaniya: Wala ba ako mag-ingon kanimo, nga kong motoo ka, makakita ka sa himaya sa Dios?
40耶稣说：“我不是对你说过‘如果你信，就必定看见 神的荣耀’吗？”
41Unya gikuha nila ang bato. Ug si Jesus miyahat sa iyang mga mata sa itaas, ug miingon: Amahan, nagapasalamat ako kanimo nga gipatalinghugan mo ako.
41于是他们把石头挪开。耶稣举目向天，说：“父啊，我感谢你，因为你垂听了我，
42Ug ako nahibalo nga sa gihapon ginapatalinghugan mo ako; apan tungod sa panon sa katawohan nga nanag-alirong giingon ko kini, aron sila motoo nga gisugo mo ako.
42我知道你常常听我，但我说这话，是为了周围站着的群众，叫他们信是你差了我来。”
43Ug sa naka-ingon siya niini, misinggit siya sa dakung tingog: Lazaro, umari ka sa gawas.
43说了这话，就大声呼喊：“拉撒路，出来！”
44Ug migula ang namatay, nga ginapus ang mga tiil ug mga kamot, sa mga igabugkos nga sa lubnganan; ug ang iyang nawong naputos sa usa ka panyo. Si Jesus miingon kanila: Badbari ninyo siya, ug palakta siya.
44那死了的人就出来，他的手脚都缠着布，脸上裹着巾。耶稣说：“解开他，让他走！”
45Busa daghan sa mga Judio nga nanganhi kang Maria, ug nanagpakakita sa gibuhat ni Jesus, nanagpanoo kaniya.
45祭司长等想杀害耶稣有许多到马利亚那里去的犹太人，看见了耶稣所作的事，就信了他。
46Apan ang uban kanila nangadto sa mga Fariseo, ug ilang gisugilon kanila ang gibuhat ni Jesus.
46但他们中间有些人到法利赛人那里去，把耶稣所作的事都告诉他们。
47Unya ang mga pangulong sacerdote ug ang mga Fariseo nanagtigum sa Sanhedrin ug nanag-ingon: Unsay atong pagabuhaton? Kay kining tawohana nagabuhat sa daghang mga ilhanan.
47于是祭司长和法利赛人召开公议会，说：“这个人行了许多神迹，我们怎么办呢？
48Kong atong pasagdan kini sa ingon, ang tanan managpanoo kaniya; ug manganhi ang mga Romanhon, ug pagakuhaan nila kita sa atong dapit nga puloy-anan ug sa atong nasud.
48我们若让他这样，所有的人都会信他，罗马人就会来，夺取我们的圣地，除灭我们的民族。”
49Ug ang usa kanila, si Caifas, nga mao ang labawng sacerdote niadtong tuiga, miingon kanila: Kamo walay bisan unsa nga hingbaloan;
49他们当中有一位该亚法，是那年作大祭司的，对他们说：“你们什么都不知道，
50Wala ngani kamo managhunahuna nga maayo kaninyo nga mamatay ang usa ka tawo tungod sa katawohan ug nga dili mawala ang tibook nga nasud.
50也不去想想，一个人代替人民死，免得整个民族灭亡，这对你们是有益的。”
51Karon kini wala iga-ingon niya sa iyang kaugalingon; kondili kay siya mao ang labawng sacerdote niadtong tuiga, gitagna niya nga si Jesus mamatay tungod sa nasud.
51他说这话不是由于自己，而是因为他是那年的大祭司，所以预言耶稣要替犹太民族死；
52Ug dili lamang tungod sa nasud, kondili usab aron matingub niya sa usa ang mga anak sa Dios, nga ginapatlaag.
52不但替犹太民族死，也要把散居各地的 神的儿女招聚成为一体。
53Sa ingon niana, sukad niadtong adlawa nanagsabut sila sa pagpatay kaniya.
53从那天起，他们就想杀害耶稣。
54Busa, si Jesus wala na molakaw sa dayag sa taliwala sa mga Judio, kondili mipahawa siya didto napaingon sa yuta nga haduol sa kamingawan, sa lungsod nga ginganlan Efraim, ug didto mipuyo siya kauban sa iyang mga tinon-an.
54因此，耶稣不再在犹太人中间公开活动，却离开那里，到旷野附近的地方去；到了一座名叫以法莲的城，就和门徒住在那里。
55Ug nagakahaduol na ang pasko sa mga Judio; ug daghan ang mitungas gikan sa kaumahan paingon sa Jerusalem, sa wala pa ang pasko, aron sa pagpanghinlo sa ilang kaugalingon.
55犹太人的逾越节快到了，有许多人在过节前从各乡上耶路撒冷去，要在那里洁净自己。
56Ug sila nanagpangita kang Jesus, ug nanag-ingon ang uban sa uban nga didto sa templo: Unsa ba ang inyong hunahuna? Nga dili ba siya moanhi sa fiesta?
56他们到处找寻耶稣，站在圣殿里的时候，彼此说：“你们认为怎样？他不会来过节吧？”
57Karon ang mga pangulong sacerdote ug ang mga Fariseo, nanagsugo nga, kong kinsa ang nasayud kong hain si Jesus, magpahayag siya niini aron siya pagadakpon nila.
57祭司长和法利赛人早已下了命令：如果有人知道耶稣在哪里，就要前来报告，好去逮捕他。