1Apan si Jesus miadto sa bukid sa mga Olivo.
1耶稣不定犯奸淫妇人的罪
2Ug sa buntag pa kaayo mibalik siya pag-usab sa templo, ug ang tibook nga lungsod nangadto kaniya, ug siya milingkod ug nanudlo kanila.
2黎明的时候，他又到圣殿去，众人都来到他那里，他就坐下教导他们。
3Ug ang mga escriba ug ang mga Fariseo, mingdala kaniya ug usa ka babaye, nga hingdakpan sa pagpanapaw; ug sa gibutang nila siya sa taliwala.
3经学家和法利赛人带了一个行淫时被抓到的妇人来，叫她站在中间，
4Nanag-ingon sila kaniya: Magtutudlo, kining babayehana hingdakpan sa nagbuhat siya sa pagpanapaw.
4就对耶稣说：“先生，这妇人是正在犯奸淫的时候被抓到的。
5Ug sa Kasugoan si Moises nagsugo kanamo sa pagbato sa mga maingon niini. Busa, ikaw, unsay igaingon mo?
5摩西在律法上吩咐我们把这样的妇人用石头打死，你怎样说呢？”
6Kini giingon nila sa pagsulay kaniya, aron may ikasumbong sila batok kaniya. Apan si Jesus sa mipungko sa yuta, nagsulat sa iyang tudlo.
6他们说这话是要试探耶稣，要找把柄来控告他。耶稣却弯下身，用指头在地上写字。
7Busa, sa nanagpadayon sila sa pag-pangutana kaniya, mitindog ug miingon kanila: Kadtong walay sala kaninyo, pasagdi nga maoy mouna pagbato sa bato kaniya.
7他们不住地问耶稣，他就挺起身来，说：“你们中间谁是没有罪的，他就可以先拿起石头打她。”
8Ug mipungko siya pag-usab, ug nagpadayon sa pagsulat sa yuta.
8于是又弯下身在地上写字。
9Ug sila, nga nakadungog niini, ug sa gibadlong sa ilang kaisipan, nanggula sila sa tinagsa, nga misugod sa mga tigulang hangtud sa katapusan, ug gibi-yaan nila si Jesus na lamang ug ang babaye, diin siya nga nagatindog sa taliwala.
9他们听了这话，就从年老的开始，一个一个地都离开了，留下的只有耶稣和那个还站在那里的妇人。
10Ug mitindog si Jesus, ug sa walay tawo siya nga hingkit-an, kondili ang babaye, siya miingon kaniya: Babaye, hain na ang imong mga magsusumbong? Wala bay tawo nga mihukom sa silot kanimo?
10耶稣挺起身来，问她：“妇人，他们在哪里？没有人定你的罪吗？”
11Ug siya miingon: Wala, Ginoo. Ug si Jesus miingon kaniya: Bisan ako dili usab maghukom sa silot kanimo. Lumakaw ka, ug sukad karon ayaw ra gayud pagpakasala pag-usab.
11她说：“主啊！没有。”耶稣说：“我也不定你的罪。走吧，从现在起不要再犯罪了。”
12Unya misulti pag-usab si Jesus kanila, nga miingon: Ako mao ang kahayag sa kalibutan; ang mosunod kanako, dili magalakaw sa kangitngit, kondili may kahayag sa kinabuhi.
12耶稣是世界的光耶稣又对众人说：“我是世界的光，跟从我的，必定不在黑暗里走，却要得着生命的光。”
13Unya ang mga Fariseo nanag-ingon kaniya: Ikaw nagahatag sa pagpamatuod sa imong kaugalingon; ang imong pagpamatuod dili tinuod.
13法利赛人对他说：“你为自己作证，你的见证不是真实的。”
14Si Jesus mitubag ug miingon kanila: Bisan ako nagahatag ug pagpamatuod sa akong kaugalingon, ang akong pagpamatuod tinuod: kay ako nahibalo kong diin ako gikan, ug asa ako paingon, ug kamo wala manghibalo kong diin ako gikan, ug asa ako paingon.
14耶稣回答：“即使我为自己作证，我的见证还是真实的，因为我知道我从哪里来，往哪里去，但你们却不知道我从哪里来，往哪里去。
15Kamo nagahukom sumala sa unod, ako walay paghukom kang bisan kinsa.
15你们按着外貌判断人，我却不判断人。
16Apan, kong ako ang maghukom, ang akong paghukom tinuod; kay dili ako lamang nga usara, kondili ako ug ang Amahan, nga nagsugo kanako.
16即使我判断人，我的判断也是正确的，因为我不是独自一人，而是差我来的父和我在一起。
17Ug sa inyong Kasugoan nahasulat usab, nga ang pagpamatuod sa duha ka tawo tinuod.
17你们的律法上也写着：‘两个人的见证才是真的。’
18Ako mao ang nagahatag sa pagpamatuod sa akong kaugalingon, ug ang Amahan nga nagsugo kanako nagahatag sa pagpamatuod kanako.
18我为自己作证，差我来的父也为我作证。”
19Unya sila nanag-ingon kaniya: Hain man ang imong Amahan? Si Jesus mitubag: Wala kamo makaila kanako, bisan sa akong Amahan: kong kamo nakaila pa kanako, nakaila usab kamo unta sa akong Amahan.
19他们问：“你的父在哪里？”耶稣回答：“你们不认识我，也不认识我的父；如果你们认识我，也就认识我的父了。”
20Kini nga mga pulonga gisulti ni Jesus sa dapit nga tipiganan sa mga limos sa nanudlo siya sa templo. Ug walay tawo nga midakup kaniya, kay wala pa moabut ang iyang takna.
20这些话是耶稣在殿里教导人的时候，在银库的院中说的。当时没有人逮捕他，因为他的时候还没有到。
21Unya si Jesus miingon usab kanila: Ako molakaw, ug kamo managpangita kanako, ug mangamatay kamo sa inyong sala. Kong asa ako moadto, dili kamo makahimo sa pag-adto.
21不信基督的必在罪中死亡耶稣又对他们说：“我要去了，你们要寻找我，并且要在自己的罪中死亡；我去的地方，你们不能到。”
22Unya ang mga Judio nanag-ingon: Magahikug ba kaha siya, kay miingon man siya: Kong asa ako moadto, dili kamo makahimo sa pag-adto?
22于是犹太人说：“他说‘我去的地方，你们不能到’，难道他要自杀吗？”
23Ug siya miingon kanila: Kamo mga taga-ilalum, ako taga-itaas; kamo taga-dinhi mining kalibutana: ako dili taga-dinhi niining kalibutana.
23耶稣说：“你们是从地上来的，我是从天上来的；你们属这世界，我却不属这世界，
24Busa miingon ako kaninyo nga mangamatay kamo sa inyong mga sala; kay kong kamo dili managpanoo, nga ako mao si Cristo, mangamatay kamo sa inyong mga sala.
24所以我对你们说，你们要在自己的罪中死亡；你们若不信我就是‘那一位’，就要在自己的罪中死亡。”
25Unya sila miingon kaniya: Kinsa ba ikaw? Ug si Jesus miingon kanila: Kadto gayud nga sukad sa sinugdan giingon ko usab kaninyo.
25他们就问：“你是谁？”耶稣说：“我不是从起初就告诉你们吗？
26Ako adunay daghang mga butang nga igaingon ug igahukom mahatungod kaninyo; apan ang nagsugo kanako maoy matuod. Ug ang akong ginaingon sa kalibutan, mao ang hingbatian ko kaniya.
26关于你们，我有许多事要说，要判断；但那差我来的是真实的，我从他那里听见的，就告诉世人。”
27Wala sila managpakasabut nga siya nagasulti kanila mahatungod sa Amahan.
27他们不明白耶稣是对他们讲论父的事。
28Unya si Jesus miingon kanila: Kong patindugon na ninyo ang Anak sa tawo, unya ra manghibalo kamo, nga ako mao si Cristo; ug nga ako wala magbuhat ug unsa man sa akong kaugalingon, kondili ako nagasulti sa gitudlo kanako sa akong Amahan.
28所以耶稣说：“你们举起了人子以后，必定知道我就是‘那一位’，并且知道我不凭着自己作什么事；我说的这些话，是照着父所教导我的。
29Ug ang nagsugo kanako ania uban kanako; wala ako niya pagpasagdi nga mag-usara. Kay ako nagabuhat gihapon sa nahimut-an niya.
29那差我来的和我同在，他没有留下我独自一人，因为我常作他喜悦的事。”
30Sa pag-ingon niya niining mga butanga, daghan ang mga mingtoo kaniya.
30耶稣说这些话的时候，就有许多人信了他。
31Busa miingon si Jesus sa mga Judio nga mingtoo kaniya: Kong kamo manag-pabilin sa akong pulong, nan matuod gayud nga kamo mga tinon-an ko;
31真理必使人自由于是耶稣对信了他的犹太人说：“你们若持守我的道，就真是我的门徒了；
32Ug kamo makaila sa kamatuoran, ug ang kamatuoran magaluwas kaninyo.
32你们必定认识真理，真理必定使你们自由。”
33Sila mingtubag kaniya: Kami sa kaliwatan ni Abraham; ug wala gayud kami mahiulipon kang bisan kinsa. Nganong nagaingon ka: Pagaluwason kamo?
33他们说：“我们是亚伯拉罕的后裔，从来没有被谁奴役过，你怎么说‘你们必得自由’呢？”
34Si Jesus mitubag kanila: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kaninyo, nga ang tagsatagsa nga magpakasala, ulipon sa sala.
34耶稣说：“我实实在在告诉你们，凡犯罪的都是罪的奴隶。
35Ug ang ulipon dili makapuyo nga dayon sa balay; ang anak makapuyo sa gihapon.
35奴隶不能永远住在家里，唯有儿子才可以永远住在家里。
36Busa, kong ang Anak magaluwas kaninyo, malinuwas gayud kamo.
36所以， 神的儿子若使你们自由，你们就真的得自由了。
37Ako nanghibalo nga sa kaliwatan kamo ni Abraham, apan kamo nanagpaninguha sa pagpatay kanako, kay ang akong pulong wala mogamut kaninyo.
37我知道你们是亚伯拉罕的后裔；但你们想杀我，因为你们心里不能容纳我的道。
38Ako nagasulti sa hingkit-an ko sa akong Amahan; ug ingon man usab kamo nanagbuhat sa inyong hingdunggan sa inyong amahan.
38我所说的，是我在父那里看见的；但你们所作的，却是从你们的父那里听见的。”
39Nanagpanubag sila ug nanag-ingon kaniya: Ang among amahan mao si Abraham. Si Jesus miingon kanila: Kong mga anak pa kamo ni Abraham, buhaton unta ninyo ang mga buhat ni Abraham.
39魔鬼的儿女不肯听主的道他们说：“我们的祖宗是亚伯拉罕。”耶稣说：“你们若是亚伯拉罕的子孙，就必作亚伯拉罕所作的。
40Apan karon nanagpaninguha kamo sa pagpatay kanako, nga nagsulti kaninyo sa kamatuoran, nga akong hingdunggan sa Dios. Kini wala pagbuhata ni Abraham.
40现在我把从 神那里听见的真理告诉了你们，你们竟然想杀我，这不是亚伯拉罕所作的。
41Kamo nanagbuhat sa mga buhat sa inyong amahan. Unya sila nanag-ingon kaniya: Kami wala mangatawo sa pakighilawas; kami may usa lamang ka amahan, ang Dios.
41你们要作的，正是你们的父要作的。”他们说：“我们不是从淫乱生的；我们只有一位父，就是 神。”
42Si Jesus miingon kanila: Kong ang Dios mao pa ang inyong Amahan, ako higugmaon unta ninyo; kay ako ming-gikan sa Dios ug mianhi ako dinhi; kay wala ako moanhi sa akong kaugalingon, kondili siya nagsugo kanako.
42耶稣说：“如果 神是你们的父，你们就必爱我，因为我是从 神那里来的；我已经来到这里。我不是凭着自己来的，而是 神差了我来。
43Nganong dili kamo mosabut sa akong sinultihan? Kay kamo dili makahimo sa pagpatalinghug sa akong pulong.
43你们为什么不明白我的话呢？因为我的道你们听不进去。
44Ang yawa mao ang inyong amahan, ug kamo buot magbuhat sa mga kaibog sa inyong amahan. Siya mamumuno sukad pa sa sinugdan; ug sa kamatuoran wala siya magpadayon, kay kaniya walay kamatuoran. Kong siya magapamulong sa bakak, nagasulti siya sa iyang kaugalingon: kay siya bakakon, ug amahan sa bakak.
44你们是出于你们的父魔鬼，喜欢按着你们的父的私欲行事。他从起初就是杀人的凶手，不守真理，因为他心里没有真理。他说谎是出于本性，因为他本来就是说谎者，也是说谎的人的父。
45Apan kay ako nagasulti sa kamatuoran, wala kamo motoo kanako.
45我讲真理，你们却因此不信我。
46Kinsa kaninyo ang makabadlong kanako tungod sa sala? Kong ako nagapamulong sa kamatuoran nganong wala kamo motoo kanako?
46你们中间有谁能指证我有罪呢？我既然讲真理，你们为什么不信我呢？
47Ang iya sa Dios, nagapatalinghug sa mga pulong sa Dios: tungod niini kamo wala magapatalinghug kanila, kay kamo dili iya sa Dios.
47出于 神的，就听 神的话；你们不听，因为你们不是出于 神的。”
48Unya ang mga Judio nanagpanubag ug nanag-ingon kaniya: Dili ba ang among gipamulong maayo nga ikaw usa ka Samariahanon ug adunay usa ka yawa?
48亚伯拉罕以前耶稣已存在犹太人对耶稣说：“我们说你是撒玛利亚人，并且是鬼附的，不是很对吗？”
49Si Jesus mitubag: Ako walay usa ka yawa; kondili nagatahud ako sa akong Amahan, ug kamo nagapakaulaw kanako.
49耶稣回答：“我不是鬼附的。我尊敬我的父，你们却侮辱我。
50Apan ako wala mangita sa akong kaugalingong himaya; may usa nga nangita, ug nagahukom.
50我不求自己的荣耀，但有一位是为我求荣耀，并且是审判人的。
51Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, ako nagaingon kaninyo: Kong kinsa ang magabantay sa akong pulong, dili gayud makakita siya sa kamatayon.
51我实实在在告诉你们，人若遵守我的道，必定永远不见死亡。”
52Unya nanag-ingon kaniya ang mga Judio: Karon nanghibalo kami nga ikaw may usa ka yawa. Si Abraham namatay ug ang mga manalagna, ug ikaw miingon: Kong kinsa ang magabantay sa akong pulong, siya dili gayud makatagamtam sa kamatayon.
52犹太人对他说：“现在我们知道你的确是鬼附的。亚伯拉罕死了，先知们也死了，你还说‘人若遵守我的道，必定永远不尝死味’，
53Labaw pa ba ikaw sa atong amahan nga si Abraham nga namatay? Ug sa mga manalagna nga nangamatay? Nagapakakinsa ba ikaw?
53难道你比我们的祖宗亚伯拉罕还大吗？他死了，先知们也死了；你把自己当作什么人呢？”
54Si Jesus mitubag: Kong ako magahimaya sa akong kaugalingon, ang akong himaya walay kapuslanan. Ang nagahimaya kanako mao ang akong Amahan, nga ginaingon ninyo, nga mao ang inyong Dios.
54耶稣回答：“如果我荣耀自己，我的荣耀就算不得什么；那使我得荣耀的是我的父，就是你们说是你们的 神的那一位。
55Ug kamo wala makaila kaniya, apan ako nakaila kaniya; ug kong ako moingon, nga ako wala makaila kaniya, mahasama ako kaninyo, nga bakakon. Apan ako nakaila kaniya ug nagabantay sa iyang mga pulong.
55可是你们不认识他，我却认识他。如果我说我不认识他，我就像你们一样是说谎的；然而我认识他，也遵守他的道。
56Si Abraham nga inyong amahan nalipay sa pagtan-aw sa akong adlaw; ug nakita niya, ug naghimaya siya.
56你们的祖宗亚伯拉罕，因为可以看见我的日子就欢喜，既然看见了，他就很快乐。”
57Unya ang mga Judio nanag-ingon kaniya: Wala ka pa ngani kalim-an ka tuig, ug nakakita kana kang Abraham?
57犹太人对他说：“你还不到五十岁，怎会见过亚伯拉罕呢？”
58Si Jesus miingon kanila: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kaninyo, nga sa wala pa matawo si Abraham, mao na ako.
58耶稣说：“我实实在在告诉你们，亚伯拉罕出生以前，我已经存在了。”
59Busa sila namunit ug mga bato sa pagbato kaniya; apan si Jesus mitago, ug migula sa templo; ug sa milatas sa taliwala nila, milakaw.
59于是他们拿起石头要打他。耶稣却躲起来，从殿里出去了。