1Ug si Jehova misulti kang Moises didto sa bukid sa Sinai, nga nagaingon:
1安息年(申15:1-11)
2Sultihan mo ang mga anak sa Israel, ug ipamulong mo kanila: Sa inyong pagsulod sa yuta nga gihatag ko kaninyo, nan ang yuta magabantay sa usa ka pagpahulay alang kang Jehova.
2“你要告诉以色列人,对他们说:你们到了我赐给你们的那地以后,地要守耶和华的安息。
3Sa unom ka tuig magapugas ka sa imong yuta, ug sa unom ka tuig magakapon ka sa imong parrasan ug magapupo sa mga bunga niini;
3六年之内,你要耕种田地;六年之内,你要修剪葡萄园,收藏地的出产;
4Apan sa ikapito ka tuig maoy usa ka tuig nga igpapahulay sa pahulay nga balaan alang sa yuta, usa ka pahulay ngadto kang Jehova: dili mo pagpugsan ang imong yuta, ni magakapon ka sa imong parrasan.
4但是第七年,地要完全休歇,享受耶和华的安息;你不可耕种田地,也不可修剪葡萄园。
5Kadtong moturok sa imong yuta gikan sa iyang kaugalingon, dili mo pag-anihon, ug ang mga parras sa imong parrasan nga wala mahinloi, dili mo pagpupoon: kini mao ang tuig sa balaan nga pahulay alang sa yuta.
5你收割以后自然生长的庄稼,你不可收割;没有修剪的葡萄树果子,你也不可采摘;这一年,地要完全休歇。
6Ug ang tuig sa pagpahulay sa yuta mamahimo nga kalan-on ninyo; alang kanimo, ug sa imong alagad nga lalake, ug sa imong alagad nga babaye, ug sa imong ulipon nga lalake, ug sa imong dumuloong nga magapuyo uban kanimo.
6地在安息年的自然出产,是给你们作食物;就是给你,你的仆婢、雇工和寄居的,就是与你们一起居住的人;
7Ug sa imong mga vaca ug sa kamananapan nga anaa sa imong yuta, ang tanan nga bunga niini mamahimo nga kalan-on.
7甚至你的牲畜,以及你那地的走兽,都以安息年的出产作食物。
8Ug mag-isip ka ug pito ka mga pagpahulay nga mga tuig alang kanimo, makapito piloa ang pito ka tuig; ug niana ang mga adlaw sa pito ka mga pagpahulay sa mga tuig, mahimo kanimo nga kap-atan ug siyam ka tuig.
8禧年“你又要为自己计算七个安息年,就是七个七年,你经过了七个安息年,四十九年的日子以后,
9Unya igapalibud mo ang trompeta nga makusog sa ikapulo ka adlaw sa ikapito ka bulan; sa adlaw sa pagtabon-sa-sala, igapalibud ninyo ang trompeta ngadto sa tibook ninyong yuta.
9在七月初十,你要吹角,在赎罪日,角声要响遍你的全地。
10Ug pagabalaanon ninyo ang ikakalim-an ka tuig, ug igamantala ninyo ang kagawasan ngadto sa tibook nga yuta alang sa tanang mga pumoluyo niini: kini mamao ang tinghugyaw alang kaninyo; ug managbalik kamo ang tagsatagsa ka tawo ngadto sa iyang kaugalingong yuta, ug ang tagsatagsa magbalik sa iyang panimalay.
10你们要把第五十年分别为圣,向全地所有居民宣布自由;这一年是你们的禧年,你们各人要归回自己的地业,归回自己的父家。
11Kadtong tuig nga ikakalim-an mamao ang tinghugyaw alang kaninyo: dili kamo managpugas ni mag-ani kamo sa moturok sa iyang kaugalingon diha sa yuta, ni magapupo kamo sa parras sa parrasan niini nga wala mahinloi.
11第五十年是你们的禧年;这一年你们不可耕种,也不可收割自然生长的,也不可采摘没有修剪的葡萄树果子。
12Kay mao kini ang tinghugyaw: kini balaan alang kaninyo: ang abut sa yuta pagakan-on ninyo.
12因为这是禧年,你们要当作圣年;你们可以吃地里的出产。
13Niining tuiga sa tinghugyaw mamauli kamo ang tagsatagsa ka tawo sa iyang kaugalingong yuta.
13“在这禧年中,你们各人要归回自己的地业。
14Ug kong magabaligya ikaw ug bisan unsa sa imong isigkatawo, kun magapalit ikaw sa imong isigkatawo, dili kamo maglimbong ang usa ug usa.
14如果你卖什么给邻舍,或是从邻舍的手里买什么,你们不可欺负对方。
15Sumala sa gidaghanon sa mga tuig sa human na ang tinghugyaw magapalit ka gikan sa imong isigkatawo; sumala sa gidaghanon sa mga tuig sa mga abut nga igabaligya niya kanimo.
15你要按照下一个禧年以前还剩余的年数向邻舍买;他也要按照这年数可得的出产价值卖给你。
16Sumala sa gidaghanon sa mga tuig pagadugangan mo ang bili niini, ug sumala sa pagkadiyutay sa mga tuig pagakunhoran mo ang bili niini; tungod sa gidaghanon sa mga abut nga iyang gibaligya kanimo.
16年数多,你付的买价就要增多。年数少,你付的买价就要减少。因为他是按出产的数值卖给你。
17Ug kamo dili maglimbongay ang usa ug usa; kondili magakahadlok ka sa imong Dios, kay ako mao si Jehova nga inyong Dios.
17你们不可欺负对方,却要敬畏你的 神,因为我是耶和华你们的 神。
18Busa, pagabuhaton ninyo ang akong kabalaoran, ug bantayan ninyo ang akong mga tulomanon, ug buhaton ninyo sila; ug magapuyo kamo sa yuta nga gawas sa kadautan.
18“所以你们要遵行我的律例,谨守我的典章,遵照奉行,就可以在那地安然居住。
19Ug ang yuta magahatag sa iyang abut, ug magakaon kamo hangtud sa pagkabusog, ug magapuyo kamo niini nga gawas sa kadautan.
19地必生产果实,你们就可以吃饱,在那地安然居住。
20Ug kong moingon kamo: Unsa man ang among pagakan-on sa ikapito ka tuig? ania karon, kami dili makapugas, dili usab makaani sa among mga abut:
20如果你们问:在第七年我们不耕种,也不收藏我们的出产,我们吃什么呢?
21Unya magapadala ako sa akong panalangin kaninyo sa ikaunom ka tuig, ug kini magapamunga alang sa totolo ka tuig.
21在第六年,我必命我的福临到你们,地就会生产足够三年食用的出产。
22Ug managpugas kamo sa ikawalo ka tuig, ug magakaon kamo sa mga bunga, sa daan nga abut; hangtud sa tuig nga ikasiyam, hangtud nga moabut ang iyang abut, magakaon pa kamo sa daan nga abut.
22第八年你们耕种时,仍有旧粮吃;直到第九年,收成新粮的时候,你还有旧粮可吃。
23Ug ang yuta dili igabaligya nga sa walay katapusan, kay ang yuta ako man: kay kamo mga lumalangyaw, ug mga dumuloong uban kanako.
23赎回地土的条例“地不可永远卖掉,因为地是我的;你们在我面前不过是寄居的和客旅。
24Ug sa tanan nga yuta nga inyong kaugalingon, magahatag kamo sa paglukat sa yuta.
24在你们所得为业的全地,你们应该让人有赎地的权利。
25Kong ang imong igsoon mahimong kabus, ug magabaligya ug diyutay niadtong iya na nga kaugalingong yuta, nan moanha ang iyang labing duol nga kabanayan, ug pagalukaton niya ang gibaligya sa iyang igsoon.
25如果你的兄弟贫穷,卖了部分地业,他的至亲可以来,把兄弟所卖的赎回。
26Ug kong ang tawo walay usa nga maglukat niana, ug mamahimo siya nga adunahan, ug makakaplag siya ug igo nga sa iyang paglakat niana,
26如果没有代赎人,而他自己的经济能力改善,足够把地赎回,
27Nan pagaisipon niya ang mga tuig sa paghibaligya niana, ug ipauli niya ang kapin ngadto sa tawo nga iyang gibaligyaan, ug magauli siya ngadto sa iyang kaugalingong yuta.
27他就要计算卖地的年数,把余剩年数的出产数值还给那买主,他就可以收回自己的地业。
28Apan kong siya dili makaabut sa igo aron kini maulian niya sa pagpalit, nan ang iyang gibaligya mahabilin sa kamot sa magpapalit niini hangtud sa tuig sa tinghugyaw: ug sa tinghuyaw kini mahigawas kaniya , ug siya mopauli ngadto sa iyang kaugalingong yuta.
28如果他没有足够的能力为自己收回卖了的地,他所卖的就要存在买主的手里,直到禧年;到了禧年,买主必须把地归还,卖地的人可以收回自己的地业。
29Ug kong usa ka tawo magabaligya ug balay nga puloy-anan sa lungsod nga pinarel, nan siya may gahum sa paglukat niini sulod sa tibook nga tuig sa tapus kini ikabaligya; kay sa tibook nga tuig may katungod siya sa paglukat niini.
29赎回房屋的条例“如果有人卖了一所城内的住宅,在卖了以后的一整年之内,他有赎回的权利;在这些日子以内,他随时可赎回。
30Ug kong kini dili malukat sulod sa tibook nga usa ka tuig, nan ang balay nga atua sa lungsod nga pinarel magpabilin nga sa gihapon niadtong nakapalit niini, ngadto sa iyang mga kaliwatan: kini dili mahigawas sa panahon sa tinghugyaw.
30如果满了一年期不赎回,那所城内的房屋,就要确定归买主世世代代为业;就算到了禧年,买主也不必交出退还。
31Apan ang mga balay didto sa mga balangay nga wala libuti ug kuta, pagaisipon nga ingon sa mga uma sa gawas sa lungsod: kini mahimo nga lukaton, ug mahigawas sila sa tinghugyaw.
31但房屋在四围没有城墙的村庄里,就要算为乡下的田地一样,是可以赎回的;到了禧年,买主要交出退还。
32Apan ang mga lungsod sa mga Levihanon, ang mga balay sa mga lungsod nga naangkon nila, mahimong lukaton sa mga Levihanon sa bisan unsang panahona.
32至于利未人的城,就是他们所得为业的城,其中的房屋,利未人有随时可以赎回的权利。
33Ug kong ang magalukat niini , usa man sa mga Levihanon, nan ang balay nga gibaligya, ug ang lungsod nga iyang kaugalingon mahigawas sa panahon sa tinghugyaw: kay ang mga balay sa mga lungsod sa mga Levihanon kaugalingon man nila sa taliwala sa mga anak sa Israel.
33如果一个利未人在他所得为业的城里,没有赎回已经卖了的房屋,到了禧年,买主仍要交出退还;因为利未人城里的房屋,是他们在以色列人中的产业。
34Apan ang yuta sa mga pasibsibanan sa ilang mga kalungsoran dili mahimo nga ikabaligya; kay kini mao ang mga butang nga ilang kaugalingon nga dayon.
34只是他们城郊之地不可出卖,因为是他们永远的地业。
35Ug kong ang imong igsoon mahimong kabus, ug modangup siya kanimo, nan tabangan mo siya: magapuyo siya uban kanimo ingon sa usa ka lumalangyaw ug dumuloong.
35借钱给穷人的条例“如果你的兄弟贫穷,在你那里手头拮据,你要资助他,使他可以与你一同生活,像旅客寄居的一样。
36Dili ka magdawat ug tubo gikan kaniya, bisan dugang: kondili hinoon mahadlok ka sa imong Dios; aron ang imong igsoon magapuyo uban kanimo.
36你不可向他收取高利,却要敬畏你的 神,使你的兄弟可以与你一同生活。
37Dili ka maghatag kaniya sa imong salapi tungod sa tubo, ni maghatag ka kaniya sa imong kalan-on tungod sa iyang idugang.
37你借钱给他,不可向他取利息;借粮给他,也不可要他多还。
38Ako mao si Jehova nga imong Dios, nga nagkuha kaninyo gikan sa yuta sa Egipto, aron sa paghatag kaninyo sa yuta sa Canaan, ug aron mahimo nga inyong Dios.
38我是耶和华你们的 神,曾经把你们从埃及地领出来,要把迦南地赐给你们,而且要作你们的 神。
39Ug kong ang imong igsoon nga anaa kanimo, mahimong kabus, ug ibaligya niya ang iyang kaugalingon kanimo, dili mo siya paalagaron ingon sa ulipon.
39买卖奴婢的条例“你的兄弟在你那里若是贫穷了,卖身给你,你不可逼他作奴仆的工作。
40Ingon sa sinuholan nga sulogoon, ingon sa usa ka dumuloong, magapuyo siya uban kanimo; hangtud sa tuig sa tinghugyaw magaalagad siya kanimo:
40他在你那里要像雇工和寄居的一样;他要服事你直到禧年。
41Unya siya mopahawa kanimo, siya ug ang iyang mga anak uban kaniya, ug mopauli siya sa iyang kaugalingong panimalay, ug sa kaugalingong yuta sa iyang amahan mopauli siya.
41到了禧年,他和他的儿女要离开你,归回他本家,归回自己祖宗的地业。
42Kay akong mga alagad sila, nga gikuha ko sila gikan sa yuta sa Egipto: sila dili igabaligya sama sa mga ulipon.
42因为他们是我的仆人,是我从埃及地领出来的,他们不可以卖作奴仆。
43Dili ka magpakaagalon kaniya nga may kagahi, kondili magkahadlok ka sa imong Dios.
43你不可严严地辖制他,却要敬畏你的 神。
44Ug mahitungod sa imong mga ulipon nga lalake, ug sa imong mga ulipon nga babaye, nga imong pagabatonan; gikan sa mga nasud nga nagalibut kanimo, gikan kanila magpalit kamo ug mga ulipon nga lalake ug mga ulipon nga babaye.
44至于你需要的仆婢,可以来自你们四围的列国,你们可以从他们中间购买奴婢。
45Labut pa, magapalit usab kamo sa mga anak sa mga dumuloong nga nagapuyo sa taliwala ninyo, ug sa ilang mga kabanayan nga anaa uban kaninyo, nga nangatawo sa inyong yuta; ug sila mamahimo nga inyong kaugalingon.
45你们也可以从那些与你们住在一起的外人的儿女中,或是从他们的家族中,就是那些与你们在一起,在你们境内所生的,购买奴婢;他们要作你们的产业。
46Ug sila himoon ninyo nga sa usa ka kabilin alang sa inyong mga anak sa ulahi ninyo, nga ilang mapanag-iya: gikan kanila kuhaon ninyo ang inyong mga ulipon nga sa walay katapusan; apan sa ibabaw sa inyong mga igsoon, ang mga sa Israel, dili kamo magpakaagalon nga may kagahi, ang tagsatagsa sa ibabaw sa usa ug usa.
46你们要把他们留给你们的子孙作永远的产业,你们要从他们中间取奴仆;只是你们的兄弟以色列人,你们却不可苛刻管辖。
47Ug kong usa ka lumalangyaw kun dumuloong nga anaa uban kanimo, mahimong dato, ug ang imong igsoon sa kiliran niya mahimong kabus, ug igabaligya niya ang iyang kaugalingon sa lumalangyaw kun sa dumuloong nga anaa kanimo, kun sa kaliwatan sa panimalay sa dumuloong;
47寄居者自卖为奴的条例“在你中间寄居的外人或是客旅若是富足起来,你的兄弟在他那里却渐渐穷乏,把自己卖给住在你那里寄居的外人或客旅的家族,
48Sa human mabaligya siya, mahimo nga pagalukaton siya: ang usa sa iyang mga igsoon makalukat kaniya:
48卖了自己以后,他仍有赎回的权利;他兄弟中的任何一个都可以赎他;
49Kun ang iyang uyoan, kun ang anak sa iyang uyoan makalukat kaniya, kun ang bisan kinsa nga duol nga kauban sa iyang kabanayan makalukat kaniya; o kong siya mahimong adunahan, siya gayud makalukat sa iyang kaugalingon.
49他的叔伯或是他叔伯的儿子可以赎他,他家族中的骨肉至亲也可以赎他;如果他自己的经济能力改善,也可以自赎。
50Ug siya makighusay uban kaniya nga nakapalit sukad sa tuig sa pagbaligya niya sa iyang kaugalingon hangtud sa tuig sa tinghugyaw: ug ang bili sa iyang pagbaligya himoon sumala sa gidaghanon sa mga tuig; pagabuhaton kaniya sumala sa panahon sa usa ka sulogoon nga sinuholan.
50他要与买主计算,从卖身那一年起,直到禧年为止;照着年数的多少,按雇工的工价计算赎银。
51Kong may daghan pa nga mga tuig, sumala niini igauli niya ang bili sa iyang lukat gikan sa salapi nga maoy gipalit kaniya.
51如果卖身时还有很多年才到禧年,他就要按着年数,照他卖身的价银按比例偿还他的赎价。
52Ug kong mahabilin ang pipila lamang ka mga tuig hangtud sa tuig sa tinghugyaw, nan siya makighusay uban kaniya; ug igauli niya ang iyang lukat ingon sa iyang mga tuig.
52如果距离禧年只有几年,他就按着年数,与买主计算,按雇工的工价,偿还他的赎价。
53Ingon sa usa ka sulogoon nga magadawat ug suhol sa tinuig mamao siya uban kaniya: siya dili magapakaagalon kaniya nga may kagahi, sa atubangan sa imong mga mata.
53买主要像每年雇用的工人那样待他。不可在你眼前苛刻地管辖他。
54Apan kong siya dili pagalukaton nianang mga paagiha , nan sa tuig sa tinghugyaw makagawas siya, siya ug ang iyang mga anak uban kaniya.
54如果他不在这些年间把自己赎回,到了禧年,也可以和他的儿女一同离去。
55Kay alang kanako ang mga anak sa Israel mao ang mga alagad; sila mao ang mga alagad ko, nga gikuha ko gikan sa yuta sa Egipto. Ako mao si Jehova nga inyong Dios.
55因为以色列人都是属我的仆人;他们是我的仆人,是我把他们从埃及地领了出来的;我是耶和华你们的 神。”