1Sanglit daghan ang mga nanagpaningkamot sa paghatag ug kasaysayan mahitungod niadtong mga butang nga nangatuman sa taliwala namo,
1序言（参徒1:1）
2Ingon nga kini ilang gitugyan kanamo, nga gikan sa sinugdan mga saksi-nga-nakakita ug mga ministro sa pulong,
2按照起初亲眼看见的传道人所传给我们的，编著成书；
3Gisabut ko usab nga maayo, ingon nga nakabaton ako ug hingpit nga kasayuran sa tanang mga butang gikan sa sinugdan, ang pagsulat kanimo sa maayong pagkasunodsunod halangdon uyamot nga Teofilo;
3我已经把这些事从头考查过，认为也应该按着次序写给你，
4Aron ikaw mahibalo sa pagkatinuod sa mga pulong nga gitudlo kanimo.
4让你晓得所学到的道理，都是确实的。
5Sa mga adlaw ni Herodes, hari sa Judea, may usa ka sacerdote nga ginganlan Zacarias, sa laray ni Abia: ug siya may asawa gikan sa mga anak nga babaye ni Aaron, ug ang iyang ngalan si Elizabet.
5天使预言施洗约翰出生犹太王希律在位的日子，亚比雅班里有一个祭司，名叫撒迦利亚，他妻子是亚伦的后代，名叫以利沙伯。
6Ug silangduha lonlon mga matarung sa atubangan sa Dios, nga nagalakaw sa tanang mga sugo ug mga tulomanon sa Ginoo, sa walay ikasaway.
6他们在 神面前都是义人，遵行主的一切诫命规条，无可指摘，
7Ug sila walay anak kay si Elizabet apuli ug silang duha mga tigulang na.
7只是没有孩子，因为以利沙伯不生育，二人又都上了年纪。
8Apan nahitabo nga samtang nagatuman siya sa iyang pagkasacerdote sa atubangan sa Dios, ingon sa gipasunod sa iyang laray.
8有一次，撒迦利亚在 神面前按着班次执行祭司的职务，
9Sumala sa batasan sa katungdanan sa pagkasacerdote, naigo kaniya ang palad sa pagsulod sa templo sa Ginoo aron sa pagsunog sa incienso.
9照祭司的惯例抽中了签，进入主的圣殿烧香。
10Ug ang tibook panon sa katawohan nag-ampo sa gawas sa takna sapaghalad sa incienso.
10烧香的时候，众人都在外面祈祷。
11Ug may nagpakita kaniya usa ka manolonda sa Ginoo nga nagatindog sa too sa halaran sa incienso.
11有主的使者站在香坛右边，向他显现。
12Ug si Zacarias nalisang sa pagkakita kaniya, ug siya giabut ug kahadlok.
12撒迦利亚一见就惊慌起来，十分害怕。
13Apan ang manolonda nagaingon kaniya. Ayaw kahadlok, Zacarias; kay ang imong pag-ampo gipatalinghugan ug ang imong asawa nga si Elizabet magaanak ug usa ka batang lalake ug pagatawgon mo ang iyang ngalan Juan.
13天使说：“撒迦利亚，不要怕，因为你的祈求已蒙垂听，你妻子以利沙伯要给你生一个儿子，你要给他起名叫约翰。
14Ug ikaw makabaton sa kalipay ug pagmaya; ug daghan ang mangalipay sa iyang pagkatawo.
14你必欢喜快乐，许多人因他出生，也必喜乐。
15Kay siya mamahimong daku sa atubangan sa Ginoo, ug dili magainum ug vino, bisan mga ilimnon nga maisug; ug mapuno siya sa Espiritu Santo bisan sa gikan pa sa tiyan sa iyang inahan.
15他在主面前要被尊为大，淡酒浓酒都不喝，未出母腹就被圣灵充满。
16Ug daghan sa mga anak sa Israel nga iyang pabalikon ngadto sa ilang Ginoong Dios.
16他要使许多以色列人转向主他们的 神。
17Ug siya magauna kaniya sa espiritu ug sa gahum ni Elias sa pagpabalik sa mga kasingkasing sa mga amahan ngadto sa mga anak, ug sa mga masukihon sa paglakaw sa kaligdong sa mga matarung; aron sa pagtagana alang sa Ginoo usa ka katawohan nga inandam.
17他必有以利亚的灵和能力，行在主的前面，叫父亲的心转向儿女，叫悖逆的转向义人的意念，为主安排那预备好了的人民。”
18Ug nag-ingon si Zacarias sa manolonda: Unsaon ko pagkahibalo niini? kay ako tigulang na, ug ang akong asawa hilabihan na katigulang.
18撒迦利亚对天使说：“我怎么能知道这事呢？我已经老了，我妻子也上了年纪。”
19Ug ang manolonda sa mingtubag miingon kaniya: Ako mao si Gabriel, nga nagatindog sa atubangan sa Dios; ug ako gisugo sa pagsulti kanimo ug pagdala kanimo niining mga Maayong Balita.
19天使回答：“我是站在 神面前的加百列，奉差遣向你说话，报给你这好消息。
20Ug ania karon, maamang ikaw, ug dili ka makasulti hangtud sa adlaw nga mahitabo kining mga butanga, kay ikaw wala motoo sa akong mga pulong, nga matuman unya sa ilang panahon.
20看吧！到了时候我的话必要应验；因为你不信我的话，你必成为哑巴，直到这些事成就的那一天，才能说话。”
21Ug ang mga tawo naghulat kang Zacarias, ug nanghibulong sila nga nadugay siya sa templo.
21众人等候撒迦利亚；因他在圣殿里迟迟不出来，觉得奇怪。
22Ug sa paggula niya wala siya makasulti kanila: ug gisabut nila nga nakakita siya ug panan-awon sa templo: ug nagpadayon siya paghimog sinyas kanila, ug napabilin nga amang.
22等到他出来，却不能讲话，竟成了哑巴，不断地向他们打手式，他们就知道他在圣殿里见了异象。
23Ug nahitabo nga sa pagkatapus sa mga adlaw sa iyang pag-alagad, mipauli siya sa iyang balay.
23供职的日子满了，他就回家去。
24Ug sa human niining mga adlawa, si Elizabet nga iyang asawa nanamkon; ug nagtago siya sulod sa lima ka bulan, nga nagaingon,
24过了几天，他妻子以利沙伯怀了孕，隐藏了五个月，说：
25Ingon niini ang gibuhat sa Ginoo kanako sa mga adlaw nga nagtagad siya sa pagkuha sa akong kaulawan sa taliwala sa mga tawo.
25“主在眷顾的日子，这样看待我，要把我在人间的羞耻除掉。”
26Karon sa ikaunom ka bulan gisugo sa Dios ang manolonda nga si Gabriel ngadto sa usa ka lungsod sa Galilea, nga ginganlan Nazaret,
26天使预言耶稣降生到了第六个月，天使加百列奉 神差遣，往加利利的拿撒勒城去，
27Sa usa ka ulay nga kaslonon sa usa ka lalake, nga ginganlan si Jose, sa banay ni David; ug ang ngalan sa ulay mao si Maria.
27到了一个童贞女那里，她已经和大卫家一个名叫约瑟的人订了婚，童贞女的名字是马利亚。
28Ug mingsulod ang manolonda ngadto kaniya, ug miingon: Maghimaya, ikaw nga nahatagan sa gracia, ang Ginoo anaa kanimo. Bulahan ikaw sa taliwala sa kababayen-an.
28天使进去，对她说：“恭喜！蒙大恩的女子，主与你同在！”
29Apan sa pagkakita niya, hilabihan niyang kalibug tungod sa gipamulong sa manolonda, ug misantop sa iyang hunahuna kong unsa kining pagpangumosta kaniya.
29她却因这话惊慌起来，反复思想这样祝贺是什么意思。
30Ug nag-ingon kaniya ang manolonda: Dili ka mahadlok, Maria: kay ikaw nahiagum sa gracia sa Dios.
30天使说：“马利亚，不要怕！因你已从 神那里蒙了恩。
31Ug ania karon, ikaw magapanamkon ug magaanak usa ka batang lalake ug pagatawgon ang iyang ngalan JESUS.
31你将怀孕生子，要给他起名叫耶稣。
32Siya mamahimong daku ug paganganlan nga Anak sa Hataas Uyamut; ug ang Ginoong Dios magahatag kaniya sa lingkoranan nga harianon ni David nga iyang amahan;
32他将要被尊为大，称为至高者的儿子，主 神要把他祖大卫的王位赐给他，
33Ug siya magahari sa balay ni Jacob sa gihapon ug ang iyang gingharian walay katapusan.
33他要作王统治雅各家，直到永远，他的国没有穷尽。”
34Apan si Maria nag-ingon sa manolonda: Unsaon pagkahimo niini nga wala man ako makaila ug lalake?
34马利亚对天使说：“我还没有出嫁，怎能有这事呢？”
35Ug mingtubag ang manolonda, ug miingon kaniya: Ang Espiritu Santo moanhi kanimo, ug ang gahum sa Hataas Uyamut magalandong kanimo: tungod usab niini ang balaan nga matawo paganganlan Anak sa Dios.
35天使回答：“圣灵要临到你，至高者的能力要覆庇你，因此那将要出生的圣者，必称为 神的儿子。
36Ug ania karon, si Elizabet nga imong ig-agaw nanamkon usab ug usa ka anak nga lalake sa iyang pagkatigulang; ug kini mao na ang ikaunom ka bulan kaniya nga ginganlan siya ug apuli.
36你看，你亲戚以利沙伯，被称为不生育的，在老年也怀了男胎，现在已是第六个月了，
37Kay walay pulong gikan sa Dios nga mawad-an sa gahum.
37因为在 神没有一件事是不可能的。”
38Ug nag-ingon si Maria: Ania karon, ang ulipon sa Ginoo; pagabuhaton kanako sumala sa imong pulong. Ug mingpahawa kaniya ang manolonda.
38马利亚说：“我是主的婢女，愿照你的话成就在我身上！”天使就离开她去了。
39Ug niining mga adlawa mitindog si Maria, ug miadto pagdali sa kabukiran sa usa ka lungsod sa Juda.
39马利亚往见以利沙伯后来，马利亚就起身，急忙向山地去，来到犹大的一座城，
40Ug misulod sa balay ni Zacarias, ug nangumosta kang Elizabet.
40进了撒迦利亚的家，向以利沙伯问安。
41Ug nahitabo nga sa pagkadungog ni Elizabet sa pagpangumosta ni Maria, ang bata miulpot sa iyang tiyan; ug si Elizabet napuno sa Espiritu Santo.
41以利沙伯一听见马利亚的问安，腹中的胎儿就跳动，以利沙伯也被圣灵充满，
42Ug misinggit siya sa dakung tingog, ug miingon: Bulahan ikaw sa taliwala sa kababayen-an, ug bulahan ang bunga sa imong tiyan.
42就高声说：“你在女子中是有福的！你腹中的胎儿也是有福的！
43Ug unsa kini kanako, nga ang inahan sa akong Ginoo moanhi kanako?
43我主的母亲竟然到我这里来。这事怎会临到我呢？
44Kay ania karon, sa pagkadungog ko sa tingog sa imong pagpangomusta ang bata miulpot sa akong tiyan tungod sakalipay.
44你看，你问安的声音一进我的耳朵，我腹中的胎儿就欢喜跳跃。
45Ug bulahan ang mingtoo, kay adunay pagkatuman sa mga butang nga gisulti kaniya gikan sa Ginoo.
45这相信主传给她的话必要成就的女子是有福的。”
46Ug si Maria miingon: Nagapadaku ang akong kalag sa Ginoo.
46马利亚尊主为大（参撒上2:1-10）马利亚说：“我心尊主为大，
47Ug ang akong espiritu nalipay sa Dios nga akong Manluluwas;
47我灵以 神我的救主为乐，
48Tungod kay gitamud niya ang ubos nga kahimtang sa iyang ulipon; kay tan-awa, gikan karon ang tanang mga kaliwatan magangalan kanako nga bulahan.
48因为他垂顾他使女的卑微，看哪！今后万代都要称我为有福。
49Kay siya nga makagagahum, nagbuhat kanako mga dagkung butang; ug balaan ang iyang ngalan.
49全能者为我行了大事，他的名为圣；
50Ug ang iyang kalooy anaa sa mga kaliwatan ngadto sa mga kaliwatan sa mga nagakahadlok kaniya.
50他的怜悯世世代代归与敬畏他的人。
51Siya nagapakita ug kusog sa iyang bukton; siya nagapapatlaag sa mga palabilabihon tungod sa hunahuna sa ilang kasingkasing.
51他用膀臂施展大能，驱散心里妄想的狂傲人。
52Siya nagapakanaug gikan sa mga lingkoranang harianon sa mga principe, ug nagatuboy sa mga ubos ug kahimtang.
52他使有权能的失位，叫卑微的升高，
53Ang gigutom gibusog niya sa mga maayong butang, ug gipapahawa niya nga walay sulod ang mga bahandianon.
53让饥饿的得饱美食，使富足的空手回去。
54Mitabang siya kang Israel nga iyang ulipon, aron siya mahanumdum sa kalooy;
54他扶助了他的仆人以色列，为要记念他的怜悯，
55(Ingon sa gisulti niya sa atong mga ginikanan) ngadto kang Abraham ug sa iyang mga kaliwatan sa gihapon.
55正如他向我们列祖所说的，恩待亚伯拉罕和他的后裔，直到永远。”
56Ug si Maria mipuyo uban kang Elizabet sa may tolo ka bulan, ug unya mipauli ngadto sa iyang balay.
56马利亚和以利沙伯同住约有三个月，就回家去了。
57Karon miabut ang panahon nga ig-aanak ni Elizabet; ug siya mianak usa ka batang lalake.
57施洗约翰出生以利沙伯的产期到了，生了一个儿子。
58Ug ang iyang mga silingan ug kabanayan nakadungog nga ang Ginoo nagpadaku sa iyang kalooy ngadto kaniya, ug sila nangalipay uban kaniya.
58邻里亲戚，听见主向她大施怜悯，都和她一同欢乐。
59Ug nahitabo nga sa ikawalo ka adlaw nangadto sila sa pagcircuncidar sa bata, ug nganlan unta nila siya ug Zacarias, sama sa ngalan sa iyang amahan.
59到了第八天，他们来给孩子行割礼，要照他父亲的名字，叫他撒迦利亚。
60Apan ang iyang inahan mitubag ug miingon: Dili kondili paganganlan siya ug Juan.
60但他母亲说：“不可，要叫他约翰。”
61Ug sila nanag-ingon kaniya: Walay bisan kinsa sa imong kabanayan nga ginanganlan nianang ngalana.
61他们说：“你亲族里没有叫这名字的。”
62Ugnagsinyas sila sa iyang amahan kong unsa ang buot niyang ingalan kaniya.
62他们就向孩子的父亲打手式，看他要叫他什么。
63Ug nangayo siya ug usa ka sulatanan, ug misulat nga nagaingon: Ang iyang ngalan si Juan. Ug ang tanan nanghibulong.
63他要了一块写字版，写上说：“他的名字是约翰。”众人都希奇。
64Ug dihadiha nabungat ang iyang baba, ug ang iyang dila nakalitok, ug misulti nga nagdayeg sa Dios.
64撒迦利亚的口舌立刻开了，就出声称颂 神。
65Ug nangahadlok ang tanang mga silingan nila, ug kining tanang mga butanga ginasultihan sa tibook kabukiran sa Judea.
65住在周围的人都害怕，这一切事传遍了整个犹太山地，
66Ug ang tanang nagpakadungog kanila nagatipig niini sa ilang mga kasingkasing nga nagaingon: Unsa ba kaha kining bataa? Kay ang kamot sa Ginoo nagauban kaniya.
66凡听见的就把这些事放在心里，说：“这孩子将会成为怎样的人呢？因为主的手与他同在。”
67Ug si Zacarias nga iyang amahan, napuno sa Espiritu Santo, ug nagtagna nga nagaingon:
67撒迦利亚的预言他的父亲撒迦利亚被圣灵充满，预言说：
68Dalayegon ang Ginoo, ang Dios sa Israel! Kay siya midu-aw ug nagbuhat ug pagtubos sa iyang lungsod.
68“主，以色列的 神，是应当称颂的，因他眷顾自己的子民，施行救赎，
69Ug nagpabangon alang kanato ug usa ka sungay sa kaluwasan sa kabanayan ni David nga iyang ulipon.
69在他仆人大卫家中，为我们兴起救恩的角，
70Ingon sa iyang gisulti pinaagi sa baba sa iyang mga balaan nga manalagna gikan pa sa mga unang panahon:
70正如主自古以来借圣先知口中所说的，
71Kaluwasan gikan sa atong mga kaaway, ug gikan sa kamot sa tanan niadtong mga nanagdumot kanato;
71救我们脱离仇敌，和恨我们的人的手；
72Sa pagpakita ug kalooy ngadto sa atong mga ginikanan ug sapaghinumdum sa iyang balaang tugon;
72向我们列祖施怜悯，记念他的圣约，
73Ang panumpa nga iyang gihatag kang Abraham nga atong amahan.
73就是他对我们祖先亚伯拉罕所起的誓，
74Sa pagtugot kanato nga sa naluwas kita gikan sa kamot sa atong mga kaaway, manag-alagad kaniya sa walay kahadlok,
74把我们从仇敌手中救拔出来，叫我们可以坦然无惧，用圣洁公义，在他面前一生一世敬拜他。
75Sa pagkaputli ug sa pagkamatarung sa atubangan niya sa tanang mga adlaw sa atong kinabuhi.
75
76Ug ikaw, bata, paganganlan ka nga manalagna sa Hataas Uyamut, kay magauna ka sa atubangan sa nawong sa Ginoo sa pag-andam sa iyang mga dalan,
76孩子啊，你要称为至高者的先知，因为你要行在主的面前，预备他的路，
77Sa paghatag kahibalo sa kaluwasan sa iyang katawohan, sa pagpasaylo sa ilang mga sala.
77使他的子民，因罪得赦，就知道救恩。
78Tungod sa malomong kalooy sa atong Dios, nga tungod niana, modu-aw kanato ang adlawng masanag gikan sa kahitas-an,
78因我们 神的怜悯，使清晨的阳光从高天临到我们，
79Sa pag-iwag sa mga nanaglingkod sa kangitngitan ug sa landong sa kamatayon, sa pagmando sa atong mga tiil sa dalan sa pakigdait.
79光照那坐在黑暗中死荫里的人，引导我们的脚，走上平安的路。”
80Ug mitubo ang bata ug nabaskug sa Espiritu ug didto sa kamingawan hangtud sa adlaw sa iyang pagpakita sa Israel.
80这孩子渐渐长大，心灵健壮，住在旷野，直到他在以色列人中公开露面的日子。