1Sa maong panahon, sa nagatigum ang mga linibong panon sa katawohan sa pagkaagi nga sila nagtinumbanay ang usa ug usa, siya misugod sa pag-ingon sa iyang mga tinon-an una sa tanan: Magmatngon kamo sa levadura sa mga Fariseo, nga mao ang pagkasalingkapaw.
1提防法利赛人的酵（太10:26-27）
2Apan walay bisan unsa nga gitabonan, nga dili igapadayag; ug walay gitago nga dili mahibaloan.
2没有什么掩盖的事不被揭露，也没有什么隐藏的事不被人知道。
3Busa bisan unsa ang inyong ginaingon sa kangitngit, pagahidunggan sa dayag; ug unsa ang inyong gisulti sa hungihong sa hilit nga mga lawak, igamantala sa ibabaw sa mga ibubongan.
3所以，你们在暗处所说的，必在明处被人听见；在内室附耳所谈的，必在房顶上宣扬出来。
4Ug nagaingon ako kaninyo, mga abyan ko: Ayaw kamo kahadlok kanila nga nagapatay sa lawas, ug sa tapus niana wala na silay arang mahimo.
4应该怕谁（太10:28-31）“我的朋友，我告诉你们，那杀身体以后不能再作什么的，不要怕他们。
5Apan magapasidaan ako kaninyo kang kinsa kamo angay mahadlok. Kahadloki siya nga sa tapus siya makapatay adunay gahum sa pagtambog ngadto sa infierno. Oo, ako nagaingon kaninyo, kahadloki siya.
5我要指示你们当怕的是谁：当怕那杀身体以后，有权把人投入地狱里的；我告诉你们，应当怕他。
6Wala ba igabaligya ang lima ka langgam nga gagmay sa tagup-at ka diyut? ug walay usa kanila nga hikalimtan sa atubangan sa Dios.
6五只麻雀，不是卖两个大钱吗？但在 神面前，一只也不被忘记。
7Apan bisan pa ang mga buhok sa inyong ulo ginaisip ang tanan. Ayaw kahadlok: mga mahal pa kamo kay sa daghang mga langgam nga gagmay.
7甚至你们的头发都一一数过了。不要怕，你们比许多麻雀贵重得多呢。
8Ug nagaingon ako kaninyo: Ang tagsatagsa nga magasugid kanako sa atubangan sa mga tawo, siya igasugid usab sa Anak sa tawo sa atubangan sa mga manolonda sa Dios.
8要在人面前承认主（太10:32-33）“我告诉你们，凡在人面前承认我的，人子在 神的使者面前也承认他；
9Apan ang magalimod kanako sa atubangan sa mga tawo, igalimod usab sa atubangan sa mga manolonda sa Dios.
9在人面前不认我的，我在 神的使者面前也不认他。
10Ug ang tagsatagsa nga magasulti sa usa ka pulong batok sa Anak sa tawo, siya pagapasayloon niana; apan kaniya nga nagapasipala batok sa Espiritu Santo, kini dili pagapasayloon.
10凡说话得罪人子的，还可以赦免；但亵渎圣灵的，必不得赦免。
11Ug kong magadala sila kaninyo sa atubangan sa mga sinagoga, ug sa mga punoan, ug sa mga kagamhanan, dili kamo magkaguol kong unsaon, o unsa ang inyong igatubag, o unsa ang inyong igasulti;
11人把你们拉到会堂、官长和当权者的面前，你们不要思虑怎样申辩或说什么话。
12Kay ang Espiritu Santo magatudlo kaninyo niadto gayud nga taknaa sa inyong kinahanglang isulti.
12到了时候，圣灵必把当说的话教导你们。”
13Ug ang usa sa panon sa katawohan miingon kaniya: Magtutudlo, sugoa ang akong igsoong lalake nga bahinon niya uban kanako ang kabilin.
13无知富翁的比喻群众中有一个人对耶稣说：“老师，请吩咐我的兄弟和我分家业。”
14Apan siya miingon kaniya: Tawo, kinsa ba ang nagbuhat kanako nga usa ka maghuhukom kun usa ka magbabahin diha kaniayo?
14耶稣说：“你这个人，谁立我作你们的审判官和分家业的人呢？”
15Ug siya miingon kanila: Magtan-aw ug maglikay kamo sa kahikaw: kay ang kinabuhi sa usa ka tawo wala matingub sa pagkadagaya sa mga butang nga iyang ginabatonan.
15于是他对众人说：“你们要谨慎，远离一切贪心，因为人的生命并不在于家道丰富。”
16Ug siya nagsulti sa usa ka sambingay kanila, nga nagaingon: Ang uma sa usa ka tawong dato mihatag ug daghang abut.
16就对他们讲了一个比喻，说：“有一个富翁的田地丰收。
17Ug siya nagtolotimbang sulod sa iyang kaugalingon, nga nagaingon: Unsay pagabuhaton ko, kay wala akoy dapit nga katiguman sa akong mga abut?
17他自己心里说：‘怎么办呢？因为我没有足够的地方收藏出产了！’
18Ug siya miingon: Kini ang pagabuhaton ko: pagagub-on ko ang akong mga dapa, ug magtukod ako ug labi pang daku; ug diha kanila pagatipigan ko ang akong tanang mga abut ug mga bahandi;
18又说：‘我要这样办：我要拆掉这些仓房，建造更大的，好在那里收藏我的一切粮食和货物。
19Ug magaingon ako sa akong kalag: Kalag, aduna kay daghang mga bahandi nga gitagana alang sa daghang mga tuig; pamahulay ka, kumaon, uminum, ug maglipay.
19然后，我要对我的灵魂说：灵魂啊，你拥有许多好东西，足够多年享用，只管安安逸逸地吃喝快乐吧！’
20Apan ang Dios miingon kaniya: Buangbuang ka, karong gabii pagakuhaon kanimo ang imong kinabuhi; ug ang mga butang nga imong gitagana, kang kinsa na man sila?
20 神却对他说：‘无知的人哪，今天晚上，你拥有的就要取去你的灵魂，你所预备的要归给谁呢？’
21Mao kana siya nga nagatigum sa bahandi alang sa iyang kaugalingon, ug dili bahandianon sa atubangan sa Dios.
21凡为自己积财，在 神面前却不富足的，也是这样。”
22Ug siya miingon sa iyang mga tinon-an: Busa nagaingon ako kaninyo, dili kamo managkaguol sa inyong kinabuhi, kong unsa ang inyong pagakan-on: bisan pa alang sa inyong lawas, kong unsa ang inyong igapanaput.
22不要忧虑，积财于天（太6:19-21、25-33）耶稣又对门徒说：“所以我告诉你们，不要为生命忧虑吃什么，也不要为身体忧虑穿什么。
23Kay ang kinabuhi labaw pa kay sa kalan-on, ug ang lawas kay sa bisti.
23因为生命比饮食重要，身体比衣服重要。
24Palandunga ninyo ang mga uwak, nga sila wala magpugas, bisan mag-ani; nga walay kamalig, bisan dapa: ug ang Dios nagapakaon kanila. Pagkalabaw pa ninyo ug bili kay sa mga langgam!
24你们想想乌鸦：它们不种也不收，无仓又无库， 神尚且养活它们；你们比飞鸟贵重得多了。
25Ug kinsa kaninyo nga tungod sa pagkaguol, makadugang ug usa ka siko sa gitas-on sa iyang kinabuhi?
25你们中间谁能用忧虑使自己的寿命延长一刻呢？
26Busa, kong kamo dili makahimo sa pagbuhat nianang labing diyutay, nganong nagakaguol kamo mahatungod sa uban?
26既然连这极小的事都不能作，为什么还忧虑其他的事呢？
27Palandunga ang mga lirio kong unsa ang pagtubo nila; wala sila magbuhat, bisan magbilik; apan nagaingon ako kaninyo, nga bisan pa si Salomon, sa tibook niyang himaya, wala makabisti ingon sa usa niini kanila.
27你们想想百合花，怎样不劳苦，也不纺织。但我告诉你们，就是所罗门最荣华的时候所穿的，也比不上这花中的一朵呢。
28Apan kong ang Dios nagapabisti sa ingon sa balili sa kaumahan nga karon anaa, ug ugma igasugnod sa hudno, dili ba labaw pa niini magapabisti siya kaninyo, oh kamo nga mga diyutay ug pagtoo?
28小信的人哪，田野的草，今天还在，明天就投进炉里， 神尚且这样给它装饰，何况你们呢？
29Ug dili kamo magkaguol sa pagpangita kong unsay inyong pagakan-on ug paga-imnon; ug dili usab kamo magmaduhaduhaon sa hunahuna.
29你们不要求吃什么，喝什么，也不要忧虑，
30Kay nga tanan kining mga butanga ginapangita sa mga nasud sa kalibutan; apan ang inyong Amahan nahibalo nga kamo adunay kinahanglan niining mga butanga.
30因为这一切都是世上不信的人所寻求的。你们的父原知道你们需要这一切。
31Apan pangitaa ninyo ang iyang gingharian, ug kining mga butanga igadugang kaninyo.
31你们只管求他的国，这些东西都必加给你们。
32Ayaw kahadlok, diyutay nga panon; kay mao ang nahamut-an sa inyong Amahan ang paghatag kaninyo sa gingharian.
32你们这小群，不要怕，因为你们的父乐意把国赐给你们。
33Ibaligya ninyo ang anaa kaninyo, ug maghatag kamo ug limos; magbuhat kamo alang kaninyo ug mga puntil nga walay pagkadaan, usa ka bahandi sa mga langit nga dili madunot, diin walay kawatan makaduol, bisan bokbok makakotkot.
33当变卖你们所有的施舍给人，为自己制造不朽坏的钱囊，积蓄用不尽的财宝在天上，就是贼不能近、虫不能蛀的地方。
34Kay kong hain ang inyong bahandi, atua usab ang inyong kasingkasing.
34因为你们的财宝在哪里，你们的心也在哪里。
35Baksan ninyo ang inyong mga hawak, ug pasigahon ang inyong mga lamparahan.
35忠心的仆人有福了（太24:45-51；可13:33-37）“你们的腰当束起来，灯也该点着，
36Ug magapakasama kamo sa mga tawo nga nagapaabut sa ilang Ginoo sa iyang pagpauli gikan sa kombira sa kasal; aron nga sa pag-abut ug pagtoktok niya, ila gilayon pagaablihan siya.
36像等候自己的主人从婚筵回来一样，好叫你们在主人回来敲门时，立刻给他开门。
37Bulahan kadtong mga ulipon nga sa pag-abut sa Ginoo, makaplagan sila nga nagatukaw. Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo, nga magabakus siya sa iyang kaugalingon, ug magapalingkod kanila sa pagkaon, ug siya moduol ug magaalagad kanila.
37主人来到了，看见仆人警醒，这些仆人就有福了。我实在告诉你们，主人必亲自束腰，招待他们吃饭，进前来侍候他们。
38Ug kong moabut siya sa ikaduha nga pagtukaw, ug kong sa ikatolo, ug hikaplagan sila sa ingon mga bulahan kadtong mga ulipona.
38主人也许半夜之前，或天亮之前回来，看见他们这样，这些仆人就有福了。
39Apan hibaloi ninyo kini, nga kong ang agalon sa panimalay nahibalo pa unta sa takna nga moabut ang kawatan, magtukaw unta siya; ug dili unta niya pasagdan nga mabuslotan ang iyang balay.
39你们都知道，家主若晓得窃贼什么时候来，就不会让他摸进屋里。
40Busa, mangandam usab kamo; kay sa usa ka takna nga wala ninyo pagahunahunaa, moabut ang Anak sa tawo.
40你们也要准备妥当，因为在想不到的时候，人子就来了。”
41Ug si Pedro miingon: Ginoo, nagasulti ba ikaw niining sambingay alang kanamo, kun alang sa tanan usab?
41彼得说：“主啊，你说这比喻，是为我们还是为众人呢？”
42Ug ang Ginoo miingon: Busa kinsa man diay ang tinugyanan nga matinumanon ug maalam nga kaniya ang iyang agalon magatugyan sa iyang panimalay sa paghatag kanila sa ilang bahin sa kalan-on sa sibo gayud sa panahon?
42主说：“谁是那忠心精明的管家，被主人指派管理家里的仆人，按时分粮呢？
43Bulahan kadtong ulipon nga makaplagan sa iyang agalon, kong kini moabut na, nga magabuhat sa ingon.
43主人来到的时候，看见他这样作，那仆人就有福了。
44Sa pagkamatuod nagaingon ako kaninyo, nga siya magabutang kaniya sa ibabaw sa tsanan nga iyang gibatonan.
44我实在告诉你们，主人要指派他管理主人的一切财产。
45Apan kong kadtong ulipon magaingon sa iyang kasingkasing: Ang akong agalon nagadugay sa iyang pag-abut: ug magasugod sa pagpamunal sa mga sulogoong lalake ug sa mga sulogoong babaye ug sa pagkaon ug pag-inum, ug sa paghuboghubog;
45如果那仆人心里说：‘我的主人不会那么快回来’，就动手打其他的仆人使女，并且吃喝醉酒；
46Ang agalon niadtong ulipon moabut sa usa ka adlaw nga wala niya paabuta, ug sa usa ka takna nga wala niya hibaloi, ug magahingilin kaniya, ug magatudlo sa iyang bahin kauban sa mga dili matinoohon.
46在他想不到的日子、不知道的时间，那仆人的主人要来，严厉地处罚他，使他和不信的人同在一起。
47Ug kadtong ulipona, nga nahibalo sa kabubut-on sa iyang agalon ug wala mag-andam, bisan magbuhat sumala sa iyang kabubut-on, pagabunalan ug daghan.
47那仆人知道主人的意思，却不预备，也不照他的意思行，必多受责打；
48Apan siya nga wala mahibalo, ug nagbuhat mga butang nga angay sa mga hampak, pagabunalan lamang ug diriyut. Ug bisan kinsa nga gihatagan ug daghan, daghan ang pagapanilngon kaniya; ug kanila nga gitugyanan ug daghan, daghan ang pagapangayoon.
48但那不知道的，虽然作了该受责打的事，也必少受责打。多给谁就向谁多取，多托谁就向谁多要。
49Ako mianhi sa pagsalibay ug kalayo sa ibabaw sa yuta; ug unsa pay pagtinguhaon ko kong kini misiga na?
49将引起纷争（太10:34-36）“我来要把火投在地上，如果烧了起来，那是我所愿意的。
50Apan aduna akoy usa ka bautismo nga igabautismo kanako; ug daw hilabihan ang pagkaguol ko hangtud nga mamatuman kini.
50我有应当受的洗，我是多么迫切地期待这事完成。
51Naghunahuna ba amo nga mianhi ako sa paghatag ug pakigdait sa yuta? Nagaingon ako kaninyo, Wala; kondili sa pagkabahinbahin hinoon.
51你们以为我来是要地上有和平吗？不是的，我告诉你们，是要有纷争。
52Kay sukad karon adunay lima sulod sa usa ka balay nga mabahin, ang totolo batok sa duha, ug ang duha batok sa totolo.
52从今以后，一家五口将起纷争，三个反对两个，两个反对三个。
53Sila mabahin, ang amahan batok sa anak, ug ang anak batok sa amahan; ang inahan batok sa anak nga babaye, ug ang anak nga babaye batok sa iyang inahan; ug ang ugangang babaye batok sa iyang umagad nga babaye, ug ang umagad nga babaye batok sa iyang ugangang babaye.
53他们将起纷争：父亲反对儿子，儿子反对父亲，母亲反对女儿，女儿反对母亲，婆婆反对媳妇，媳妇反对婆婆。”
54Ug siya miingon usab sa mga panon sa katawohan: Kong makita ninyo ang dag-um nga magasaka sa Kasadpan, moingon kamo dayon: adunay moabut nga ulan, ug kana moabut.
54当晓得分辨和判断（太16:2-3）耶稣又对众人说：“你们一看见西边有云彩升起来，就说：‘要下大雨’，果然这样；
55Ug kong makita ninyo ang hangin nga Habagat nga magahuros, moingon kamo: Adunay moabut nga makusog nga init, ug kana moabut.
55起了南风，就说：‘天要热了’，也果然这样。
56Mga salingkapaw, kamo mahibalo nga manimaan sa dagway sa yuta ug sa langit; apan ngano nga dili kamo makaila sa tilimad-on niini nga panahon?
56伪君子啊！你们知道分辨天地的气象，怎么不知道分辨这个时代呢？
57Ug ngano nga bisan sa inyong kaugalingon dili kamo maghukom kong unsa ang matarung?
57“你们为什么自己不能判断什么是对的呢？
58Kay sa nagapadulong pa ikaw uban sa imong kaaway ngadto sa punoan, paninguhaon mo gayud diha sa dalan nga ikaw makagawas kaniya; tingali ikaw unya guyoron niya ngadto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom magatugyan kanimo ngadto sa aguasil ug ang aguasil maga-sulod kanimo sa bilanggoan.
58你和你的对头去见官长，还在路上的时候，应当尽力向他求和，免得他把你拉到法官面前，法官把你交给差役，差役把你关在监里。
59Nagaingon ako kanimo: Dili ka makagula didto hangtud nga imong pagabayran ang katapusang diyut.
59我告诉你，除非你还清最后的一个小钱，否则决不能从那里出来。”